Tarih: 24 Aral\u0131k 2018
\nYazan: Nedim Ak\u0131n
\nKonu: Y\u0131l\u0131n i\u00e7inde yazamad\u0131klar\u0131m\u0131za bir g\u00f6z atal\u0131m.<\/p>\n
Yolu mu \u015fa\u015f\u0131rd\u0131k? Yanl\u0131\u015f yol mu izledik bilemiyorum. Olan bize oldu. Arkada kalmaya haz\u0131rlanan 2018\u2019de de i\u015fleri yoluna koyamad\u0131k.
\nKaleme sar\u0131lan ya da mikrofon ba\u015f\u0131na ge\u00e7enler 3.D\u00fcnya \u00fclkesi yolunu se\u00e7ti\u011fimizi s\u00f6yl\u00fcyor ve d\u00f6n\u00fc\u015f yok diyorlar da, zenginlerle fakirler aras\u0131ndaki farkta biz 3.D\u00fcnya \u00fclkeleri halklar\u0131ndan bile gerideymi\u015fiz. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya \u00fclkeleri grubu da olmad\u0131\u011f\u0131ndan Bulgaristan olarak s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalm\u0131\u015f\u0131z.
\nBulgar devleti kuruldu kurulal\u0131 bunal\u0131m halkas\u0131ndan \u00e7\u0131kam\u0131yor. Teslim bayra\u011f\u0131n\u0131 kald\u0131ranlar iflas ettik i\u015fareti veriyor. Avrupa\u2019n\u0131n en yoksul \u00fclkesi olmu\u015fuz. Kendimizi Osmanl\u0131dan bu yana yeni yeni devlet kuran Kosova ve Makedonya ile mukayese ediyoruz. \u00d6nemli olan, halk cahil ve takatsiz oldu\u011fundan dolay\u0131 ba\u015fkald\u0131r\u0131p i\u015fleri yoluna koyacak g\u00fc\u00e7 de yok. Bulgar zenginlerinin Biz T\u00fcrkleri ve di\u011fer az\u0131nl\u0131klar\u0131 cahil b\u0131rakmas\u0131n\u0131n sebebi g\u00fcn gibi ortada! Cahil insanlar k\u00f6le ruhludur. Cahil insanlar ayaklanamaz. Cahil insanlar de\u011fi\u015fiklik i\u00e7in direnemez diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar.
\nKu\u015fkusuz dikkate al\u0131nmayan bir husus var.
\n\u0130nsano\u011flu b\u00fcy\u00fck karde\u015finden ilham al\u0131r. \u0130yi i\u015fler g\u00f6re g\u00f6re olur. B\u00fcy\u00fck Yeni T\u00fcrkiye Modeli kom\u015fu Balkan halklar\u0131n\u0131 \u00e7emberine al\u0131yor, y\u00fcreklendiriyor, ilham oluyor ve i\u00e7ine \u00e7ekmeye ba\u015flad\u0131.
\nBiz sorunlar\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7\u00f6zme yolu bulmal\u0131y\u0131z. Bu yolda pek \u00e7ok \u00f6rnek var:
\nBunlardan birini \u0130ngilizler anlat\u0131r.
\nHindistan\u2019\u0131 ele ge\u00e7irdiklerinde kobra y\u0131lanlar\u0131 \u0131s\u0131rma vakalar\u0131 \u00e7okmu\u015f. Tedavi de pahal\u0131ya mal oluyormu\u015f. Bu olay\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc almak i\u00e7in \u0130ngiliz makamlar\u0131, y\u0131lan kafas\u0131na 5 Rupi fiyat bi\u00e7mi\u015fler. Y\u0131lan kafas\u0131 getiren paras\u0131n\u0131 al\u0131yormu\u015f. \u00d6nce 1-2 kafa getirenler sepet dolusu kafa getirmeye ba\u015flam\u0131\u015flar. Bu i\u015fe \u015fa\u015fan \u0130ngilizler olay\u0131 denetlemi\u015fler ve bir de g\u00f6rs\u00fcnler: \u00c7ok para kazanmak isteyen yerliler y\u0131lan \u00e7iftli\u011fi yapm\u0131\u015flar.
\nBu f\u0131kra hem Yerlilerin hem de \u0130ngilizlerin olaya kendi a\u00e7\u0131lar\u0131ndan \u00e7\u00f6z\u00fcm buldu\u011funu g\u00f6sterir.
\n***
\n\u0130kinci olay:
\nT\u00fcrkiye\u2019de Alfabe Devrimi yapan b\u00fcy\u00fck \u00f6nder Mustafa Kemal Atat\u00fcrk, Bulgaristan\u2019da T\u00fcrk\u00e7enin, T\u00fcrk edebiyat ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn g\u00f6z g\u00f6re g\u00f6re can \u00e7eki\u015fti\u011fini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, \u201cBulgaristan\u2019da T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011fretmenli\u011fi yapan her ki\u015fiye T\u00fcrkiye Cumhuriyetinde emekli maa\u015f\u0131 verilecek\u201d karar\u0131n\u0131 al\u0131nca sorun hemen ve kendili\u011finden \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu uygulamadan hem Bulgaristan T\u00fcrkleri, hem de T\u00fcrkiye kazanm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6zler esnas\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019ye okur yazar, meslek sahibi, uzman ve ayd\u0131n kadrolar gitmi\u015f ve milli ekonomiye yararl\u0131 olmu\u015ftur.
\n***
\n\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6rnek:
\n\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda yenilen ve 20 milyon n\u00fcfus kaybederek peri\u015fan olan Almanya par\u00e7alanm\u0131\u015ft\u0131. Kanzler Konrad Adenauer (1946-1967) Do\u011fu ve Bat\u0131 Almanya\u2019da ya\u015fayan Almanlar\u0131n birbirlerine d\u00fc\u015fmanca ve su\u00e7lu g\u00f6z\u00fcyle bakmamalar\u0131 i\u00e7in sava\u015f ma\u011fduru t\u00fcm Almanlara emekli maa\u015f\u0131 \u00f6deme karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. Paralar, Federal Almanya\u2019da a\u00e7\u0131lan herkesin ki\u015fisel banka hesab\u0131na \u00f6denecek ve bu hesaptan o ki\u015finin kendisinden ba\u015fka hi\u00e7bir kimse vek\u00e2letname ile de olsa para \u00e7ekemeyecekti.
\n\u0130kinci B\u00fcy\u00fck Sava\u015fa kat\u0131lan ve Do\u011fu Almanya Cumhuriyeti\u2019nde ya\u015fayan Almanlar\u0131n hepsinin ba\u015f\u0131 bat\u0131ya d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. B\u00f6ylece Do\u011fu\u2019da ya\u015fayan Almanlar 40 sene umutlu bir bekleyi\u015fle Bat\u0131ya bakm\u0131\u015flard\u0131.
\nOlay 1989\u2019da \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc.
\nBulgaristan\u2019da 2018\u2019de de \u00e7\u00f6zemedi\u011fimiz pek \u00e7ok sorun kald\u0131.
\nE\u011fitim sorunu. Anadil \u00f6\u011frenme sorunu. Meslek \u00f6\u011frenme problemleri. \u0130\u015fsizlik ve ge\u00e7im sorunu. S\u00f6\u011f\u00fct Kesi\u011finde bug\u00fcn anma t\u00f6renlerine gelenlere, mevlitten sonra 1200 den fazla g\u0131da paketi da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131. Konu\u015fmac\u0131lar vaatlerde bulundu. Hen\u00fcz kesin \u00e7\u00f6z\u00fcm yok.
\nRodoplar insans\u0131z kal\u0131yor. Halk b\u00fcy\u00fck kentlere, d\u0131\u015f \u00fclkelere ak\u0131yor.
\n***
\nBizim zenginlerin maa\u015flar\u0131 500-600 leva aras\u0131na demir atan orta gelirlilerimizden 8,7 kat daya y\u00fcksektir. Tabanla tavan birbirinden \u00e7ok uzak! Milletvekillerimiz ortan\u0131n 5 kat\u0131n\u0131, bakanlar\u0131m\u0131z 6 kat\u0131n\u0131 al\u0131yor, yaln\u0131z Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019na 12 000 leva yani 20 kat\u0131 veriliyor. Zenginler n\u00fcfusun % 20\u2019si, fakirler ise % 80\u2019ni, fakat memleketteki n\u00fcfusun mu, yoksa Bulgar vatanda\u015f\u0131 kayd\u0131 olanlar\u0131n hepsinin be\u015fte biri mi pek bilinmiyor.
\nS\u00f6zde maa\u015f ortalamas\u0131 var ama orta katman yok. Orta katman\u0131 olmayan toplum orta direksizdir. Hi\u00e7bir i\u015fi sonuna kadar g\u00f6t\u00fcremez. \u201cOrta katman\u201d memleketi terk etti. Buharla\u015ft\u0131. Sefiller tabakas\u0131 ile zenginler tabakas\u0131 birbirine bast\u0131, ne var ki aralar\u0131nda 20 sm kal\u0131n beton var ve birbirini i\u015fitmiyorlar, birbirinin kokusunu bile alam\u0131yorlar. Bulu\u015ftuklar\u0131 tek yer \u00e7\u00f6p tenekeleri. Zenginler po\u015fet dolusu \u00e7\u00f6p at\u0131nca, yoksullar teneke ba\u015f\u0131na \u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcyor.
\nSon tahminlere g\u00f6re, \u00e7ok konu\u015ftu\u011fumuz Ge\u00e7i\u015f D\u00f6nemi 2007\u2019de Avrupa Birli\u011fine \u00fcye al\u0131nd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bitmi\u015f. \u00c7\u00f6ken ve buharla\u015fan sosyalizmden AB\u2019ye s\u0131\u00e7rama oldu. 17 y\u0131l s\u00fcrd\u00fc s\u0131\u00e7rama. Nas\u0131l oldu da 37 y\u0131l yarat\u0131p, \u00fcretip, \u00fcst \u00fcste koydu\u011fumuz her \u015feyi 17 y\u0131lda yok ettik? Ve her \u015fey bitince ve umutlar t\u00fckenince Orta Katman memleketi terk etti. 12 y\u0131lda Bat\u0131 Avrupa \u00fclkelerinde, Birle\u015fik Amerika ve Kanada\u2019da gidip t\u00fcylenenler ve 2018 Noel Bayram\u0131na geri d\u00f6n\u00fcp Baba Oca\u011f\u0131n\u0131 yakan, Noel A\u011fac\u0131 s\u00fcsleyen ve yeniden do\u011fu\u015f \u015farab\u0131 i\u00e7enler var.
\nBen Noel A\u011fac\u0131n\u0131 H\u0131ristiyanl\u0131kla veya Bulgar gelenekleriyle ba\u011flam\u0131yorum. Orta \u00c7a\u011f Avrupa Krall\u0131klar\u0131 geleneklerinin \u201cbereket\u201d dileklerinden kaynaklan\u0131yor.
\nBu sene \u00e7ok dikkatimi \u00e7eken bir \u00f6zellik oldu. Bulgaristan\u2019da yeniden do\u011fu\u015fu \u00f6zleyenler aba potur giydiler. Di\u015f \u00fclkelerde biraz insana h\u00fcrmet g\u00f6rm\u00fc\u015fler ki, Filibe Plovdiv \u00e7ar\u015f\u0131s\u0131nda domuz kesme ve kald\u0131r\u0131m ta\u015flar\u0131na kan ak\u0131tma \u00e2detinden vaz ge\u00e7tiler.
\n10 milletin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir antik \u015fehirde, hem de 2019 Avrupa K\u00fclt\u00fcr merkezi adayl\u0131\u011f\u0131 varken, merkez meydanda domuz kellesi k\u0131zartmak pek yak\u0131\u015f\u0131k alm\u0131yor.
\nBizim s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc sistem, \u201ckapitalizm\u201d Lakin Amerika bi\u00e7imiymi\u015f. Kitaplarda \u201csuyu \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f toplum sistemi\u201d ad\u0131 ile an\u0131l\u0131yor. 2018\u2019de o insanc\u0131klar G\u00fcney Amerika\u2019dan topluca y\u00fcr\u00fcye y\u00fcr\u00fcye Kuzey Amerika\u2019ya vard\u0131lar ve \u201ck\u00f6le olmaya raz\u0131y\u0131z\u201d bizi al\u0131n deseler de o b\u00fcy\u00fck ve 8 metre y\u00fcksek duvardan ge\u00e7emediler. Bizde bu soruna \u00e7\u00f6z\u00fcm bulundu. Geri d\u00f6nmemek \u015fart\u0131yla gitmek isteyenlere 10-20 avroluk ucuz u\u00e7ak bileti sat\u0131l\u0131yor. Br\u00fcksel\u2019den gelen sosyal yard\u0131m, okumayanlar okusun, ayakkab\u0131s\u0131 olmayanlara ayakkab\u0131 verilsin, Noel Bayram\u0131nda ki\u015fi ba\u015f\u0131 3 kg g\u0131da yard\u0131m\u0131 paketi vs da\u011f\u0131t\u0131ls\u0131n paralar\u0131 zengin idarecilerin elinde kal\u0131yor.
\n2018\u2019de en fazla gevelenen konu \u201ci\u015f g\u00fcc\u00fc yok\u201d. \u00c7al\u0131\u015facak adam olsa kalk\u0131nma mucizesi yapar\u0131z, masallar\u0131 anlat\u0131ld\u0131. 500-600 levaya )250-300 Avro) \u00e7al\u0131\u015fmak isteyen yok, do\u011frudur.
\nBizde bu paraya \u00f6m\u00fcr t\u00f6rp\u00fcleyenlerin toplam say\u0131s\u0131 1 700 000 ki\u015fiymi\u015f. Bu kitle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131m\u0131z\u0131n omurgas\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. \u0130\u015f\u00e7iler aras\u0131ndaki \u00fcst\u00fc (elit) kesim 1 200 leva (600 Avro) al\u0131yor.
\nKapitalistler aras\u0131nda en zengin olanlar banka y\u00f6netim personeli. Bizde 17 banka var. Bu bankalar\u0131n her birinin y\u00f6netiminden 9 ki\u015fi b\u00fct\u00fcn bankada \u00e7al\u0131\u015fan personelin bankada ve \u015fubelerinde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 ayl\u0131k maa\u015f\u0131n toplam\u0131n\u0131 aralar\u0131nda payla\u015f\u0131yor. Bunlar toplam 153 ki\u015fi. Sigorta \u015firketlerindeki payla\u015f\u0131m\u0131 bilmiyorum, ama ipoteksiz acil para (kredi) verenlerin de \u00e7ok zengin olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bundan 5 sene \u00f6nce Merkez Bankas\u0131ndan 3 ki\u015finin 120 000 leva maa\u015f ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 okumu\u015ftum.
\nOlaylara bu a\u00e7\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, insanlar\u0131n sosyalizmin 1917 y\u0131l\u0131 adaletine d\u00f6nmesini neden arzulad\u0131klar\u0131n\u0131 anlayabiliyorum. O zaman SBKP MK Politik B\u00fcro \u00fcyelerinin ald\u0131klar\u0131 maa\u015f bile Petersburg \u201cButilov\u201d fabrikas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan bir ustaba\u015f\u0131 maa\u015f\u0131ndan y\u00fcksek de\u011filmi\u015f. Diktat\u00f6r Y.V. Stalin 2. D\u00fcnya sava\u015f\u0131nda Generaller ve Amirallerle politik Komiserler i\u00e7in bu uygulamay\u0131 bozmam\u0131\u015f, yaln\u0131z ilaveten h\u00fccuma ge\u00e7mezden \u00f6nce her askere ve subaya 3 kadeh votka ile bir kutu \u201cMahorka\u201d sigara da\u011f\u0131t\u0131l\u0131yormu\u015f. Bu sigaralar kaba k\u0131y\u0131lm\u0131\u015f ve kaynat\u0131lmam\u0131\u015f t\u00fct\u00fcnden yap\u0131l\u0131rd\u0131.
\nBizim AB\u2019yi ermemiz ve sollamam\u0131z i\u00e7iny\u0131ll\u0131k kalk\u0131nma h\u0131z\u0131m\u0131z\u0131 3-4 defa artt\u0131rmam\u0131z gerekiyormu\u015f. Bunun nas\u0131l olaca\u011f\u0131n\u0131 anlatan yok. Avrupa AVM sisteminin Bulgaristan\u2019a akmas\u0131 da yoksulla\u015fmam\u0131za yard\u0131mc\u0131 oluyor. Mallar\u0131n paketleri s\u00fcper, fakat i\u00e7lerindeki kalite berbat, \u201ci\u00e7i neni d\u0131\u015f\u0131 beni\u201d yakar usul\u00fcnce oynuyorlar. \u00c7ok k\u00f6t\u00fc bir olay.
\nBulgaristan i\u00e7 sorunlar\u0131na kendi ba\u015f\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm getirebilece\u011fi \u00e7a\u011f\u0131 ka\u00e7\u0131rd\u0131. Yeni form\u00fcller bulmak zorunlu oldu. Hi\u00e7bir \u011flkenini az\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131 e\u011fitimsiz b\u0131rakma hakk\u0131n\u0131 kullanamaz. Bu zorbal\u0131kt\u0131r.
\nBu durumlarda toplumlar par\u00e7alan\u0131r. Par\u00e7alanmak istenmiyorsa hemen \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunmal\u0131d\u0131r. Art\u0131k korkanlar korkmaz oldu. Olaylara \u00e7\u00f6z\u00fcm bekleniyor. Bekleyenler \u00e7o\u011fal\u0131yor.
\nGer\u00e7ek \u015fudur. \u00c7ukur 2018\u2019de \u00e7ok derinle\u015fti. Se\u00e7im zaman\u0131d\u0131r. \u00c7\u00f6z\u00fcm zaman\u0131d\u0131r.
\nY\u0131lba\u015f\u0131n\u0131z kutlu, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve bereketli olsun.
\nHer alanda kazan\u00e7l\u0131 olman\u0131z temennimdir.
\n2019\u2019da yine beraber olal\u0131m ve yolumuza devam edelim.
\nPayla\u015f\u0131n\u0131z.<\/p>\n