{"id":3326,"date":"2013-06-29T18:13:53","date_gmt":"2013-06-29T15:13:53","guid":{"rendered":"http:\/\/bghaber.org\/bghaber\/?p=3326"},"modified":"2019-07-18T23:44:50","modified_gmt":"2019-07-18T21:44:50","slug":"sivil-toplum-orgutleri-meydanlarda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/sivil-toplum-orgutleri-meydanlarda\/","title":{"rendered":"Sivil Toplum \u00d6rg\u00fctleri Meydanlarda"},"content":{"rendered":"
Bizim dilimizde \u201csivil\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc genelde \u201csivil polis\u201d ile birlikte kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan ve \u201cgizli polis\u201d ya da \u201c\u00fcniformas\u0131z polis\u201d anlam\u0131na geldi\u011finden, sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc deyince, sanki edebiyat T\u00fcrk\u00e7emizdeki anlam tam alg\u0131lanm\u0131yor. Belki bu y\u00fczden, belki biraz Bulgarcan\u0131n da etkisiyle olacak, vatan dilimize bu modern politik terim Almanca\u2019n\u0131n \u201cB\u00fcrgergezelschaft\u201d (grajdansko obstestvo) yani \u201cvatanda\u015f toplumu\u201d de\u011fiminden terc\u00fcme edilerek girdi\u011finden, \u201cvatanda\u015f toplumu\u201d olarak dile geliyor. Yaz\u0131mda edebiyat dilimize sad\u0131k kalarak \u201csivil toplum \u00f6rg\u00fctleri\u201d terimini kullanarak ki\u015fisel g\u00f6r\u00fc\u015flerimi payla\u015fmak istiyorum.<\/div>\n
\n
\"\u015eakir<\/a>
\u015eakir Arslanta\u015f<\/figcaption><\/figure>\n

Bu terim (sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc) politika ile ekonomi aras\u0131nda olup, de\u011fi\u015fkendir ve kendine devaml\u0131 yer arar, mek\u00e2n a\u00e7ar, geni\u015fler ya da daral\u0131r. Bu \u00f6zelliklerle vard\u0131r. Sivil toplum bir sosyal olgu olarak \u00f6zerktir. Bu \u00f6rg\u00fctler, \u015fu ya da bu politik partiye organik ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Partilere kulluk yapmazlar. Partiler d\u0131\u015f\u0131 bir \u00f6rg\u00fctleni\u015f bi\u00e7imi sergilerler. \u00d6rne\u011fin, ocak \u015fubat aylar\u0131nda ve \u015fimdi may\u0131s ay\u0131n\u0131n son 8 g\u00fcn\u00fcnde sokaklara akan ve meydanlardan ta\u015fan sivil toplum \u00f6rg\u00fct kitlesinin \u00fczerinde hi\u00e7 bir partinin bayra\u011f\u0131 dalgalanmad\u0131.<\/p><\/div>\n

Demokrasi ko\u015fullar\u0131nda sivil toplumun duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 toplumsal d\u00fczenin adil i\u015fleyi\u015finin barometresidir. \u00d6rneklersek, H\u00d6H milletvekili Peevski\u2019nin, meclis karar\u0131yla Bulgar ulusal istihbarat servisi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na atanmas\u0131, bu vekilin bir mafya babas\u0131 oldu\u011fu ve hakk\u0131nda de\u011fi\u015fik su\u00e7 dosyalar\u0131 bulundu\u011fundan dolay\u0131 sivil toplumun protesto hareketini ba\u015flatt\u0131. Herkes bir a\u011f\u0131zdan \u201cMAFYA!\u201d dedi. Bu en yal\u0131n de\u011fi\u015fle meclis karar\u0131na, istihbarat servisinin mafya eline ge\u00e7mesine \u015fiddetsiz tats\u0131zl\u0131kt\u0131. Ailenin, bireyin, soka\u011f\u0131n, meydanlar\u0131n yani sivil tolum \u00f6rg\u00fctlerinin y\u00fckselen sesiydi. Toplumun bir ba\u015fka hukuk talep etti\u011fine, politikac\u0131lar\u0131n, kamuoyunun ve yarg\u0131\u00e7lar\u0131n bunun fark\u0131na varmas\u0131 gerekti\u011fine kesin ve kararl\u0131 i\u015faretti.<\/div>\n
Sivil itaatsizli\u011fe \u00e7a\u011f\u0131ran ayd\u0131nlar, orta ya\u015fl\u0131 orta kesim, otuza yak\u0131n sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc birlik oldu. Sel oldular, m\u00fccadeleyi talep edilen yasa de\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131lmadan b\u0131rakmad\u0131lar. Yoruldular ama y\u0131lmad\u0131lar.<\/div>\n
Sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerimizin g\u00f6sterdi\u011fi bu bilin\u00e7li, sorumlu ama \u015fiddetsiz itaatsizlik Cumhurba\u015fkan\u0131 Plevneliev taraf\u0131ndan \u00f6zel olarak kutland\u0131. G\u00f6stericilerin sesi i\u015fitilmi\u015fti.<\/div>\n
2 haftal\u0131k Ba\u015fbakan Ore\u015farski de \u00f6z\u00fcr diledi. \u0130stihbarat servisinin mafya ba\u015f\u0131 eline verilmesi konusunda aldat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 itiraf etti. Minnet s\u00f6zleri sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerineydi.<\/div>\n
Bu yanl\u0131\u015flar asl\u0131nda bizdeki se\u00e7im sisteminin \u00f6z\u00fcnden kaynaklan\u0131yor. Bizde oy kullanmak, de\u011fim yerindeyse, ileti\u015fimsel bir arma\u011fan sunmak anlam\u0131na geliyor. Var olan sistemde oyunu verip evine d\u00f6nen vatanda\u015f se\u00e7ti\u011fi ki\u015fiden hesap soramaz. Oyunu verdi\u011fi ki\u015fiye kar\u015f\u0131 itikats\u0131zl\u0131kta bulunmak istiyorsa, d\u00f6rt y\u0131l bekleyip yeni se\u00e7imde oyunu ba\u015fka birine verebilir. Durum budur. H\u00d6H\/DPS bu durumda bayram etmi\u015ftir.<\/div>\n
Bu ko\u015fullarda sivil toplum dura\u011fan, hatta \u00f6l\u00fcd\u00fcr. 23 y\u0131ldan beri bizim bu \u00e7arp\u0131k se\u00e7im kanunumuzdan yararlanan A. Do\u011fan, H\u00d6H\/DPS milletvekili olarak istedi\u011fi ki\u015fiyi se\u00e7tirdi, istedi\u011fini Bakan yapt\u0131.<\/div>\n
\u00a0G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere 12 May\u0131sta se\u00e7ilen H\u00d6H\/DPS milletvekillerinde Bulgar as\u0131l\u0131 olan 13\u2019\u00fcnden birisi mafya \u015fefi, bir ba\u015fkas\u0131 da, savc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan aranan,\u00a0 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli bir vergi ka\u00e7ak\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. Ne yaz\u0131k ki, tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 ki\u015filere oy vermekle her se\u00e7imde yan\u0131lan se\u00e7menimiz,\u00a0 kimseden ki\u015fisel hesap soramaz. Hesap sorman\u0131n yasal yolu t\u0131kanm\u0131\u015ft\u0131r. Se\u00e7ilenler 4 y\u0131l dokunulmazl\u0131k ard\u0131na gizlenir.<\/div>\n
\u0130\u015fte b\u00f6yle durumda sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin direni\u015f hakk\u0131 itaatsizlik bi\u00e7iminde g\u00fcndeme gelir ve meydanlara toplanan kalabal\u0131ktan g\u00fc\u00e7 al\u0131r.\u00a0 Son haftalarda b\u00fct\u00fcn il merkezlerinde her ak\u015fam toplanan insanlar dayan\u0131\u015farak 1 defa ba\u015far\u0131l\u0131 olurken, parlamentoyu kanun de\u011fi\u015ftirmeye mecbur ettiler. Ve t\u0131kanm\u0131\u015f olan demokrasi kanallar\u0131m\u0131z\u0131 birazc\u0131k a\u00e7t\u0131lar.<\/div>\n
Yaz\u0131ma ba\u015flarken, sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin politika ile ekonominin aras\u0131nda, yan\u0131nda, demokratik tart\u0131\u015fman\u0131n 3. aya\u011f\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek istedim. Ba\u015fka bir de\u011fi\u015fle, sivil toplum politika ile ekonomiye do\u011fru y\u00f6nelen adalet ile k\u00fclt\u00fcr\u00fc temsil eder. Bu olmadan politika ile ekonomi aras\u0131ndaki denge bozulur. Peevski olay\u0131nda, sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri politik blokaj\u0131 bo\u015fand\u0131rd\u0131. Kamuoyu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, sosyal vicdan\u0131n hi\u00e7e say\u0131lmas\u0131n\u0131 kabullenmedi. Bir bak\u0131ma 15. g\u00fcn\u00fcnde h\u00fck\u00fcmetin d\u00fc\u015fmesine de mani oldu.<\/div>\n
Bizde sivil toplumu harekete ge\u00e7iren de\u011ferler \u00f6ncelikle \u015funlard\u0131r: \u00d6zg\u00fcrl\u00fck; adalet; demokrasi; insan haklar\u0131; az\u0131nl\u0131k haklar\u0131; sa\u011fl\u0131k haklar\u0131; \u00e7ocuklar\u0131n devlet okullar\u0131nda ana dilde \u00f6\u011frenim ve e\u011fitim g\u00f6rme hakk\u0131 v.b.<\/div>\n
Son sivil toplum k\u00fckreyi\u015fiyle, hara\u00e7\u00e7\u0131 mafya \u00f6z\u00fcn\u00fc gizleyip, H\u00d6H listesinden A. Do\u011fan vesayetiyle se\u00e7ilen bir vekilin, boyundan b\u00fcy\u00fck devlet g\u00f6revine atanmas\u0131 adaletsizli\u011fi, kamuoyunda korku havas\u0131 estirilmesi, dalavere dolaplar\u0131n\u0131n alabildi\u011fine d\u00f6n\u00fcp A. Do\u011fan de\u011firmenine \u00e7uval \u00e7uvap para ta\u015f\u0131mas\u0131 \u00f6nlenebildi. Bilin\u00e7li ve kararl\u0131, \u00f6\u011frenimli ve ayd\u0131n orta tabakay\u0131 birle\u015ftiren sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerimiz bizde adaletli bir ortam kuruculu\u011funun \u015fiddetsiz direni\u015ften ge\u00e7ti\u011fini t\u00fcm d\u00fcnyaya g\u00f6sterdi.<\/div>\n
Sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin \u015fiddet kullanmadan y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri bu m\u00fccadelenin hedefinde \u00f6ncelikle insan\u0131n do\u011fal haklar\u0131 yani zaman a\u00e7\u0131m\u0131na u\u011framayan haklar\u0131m\u0131z\u0131n korunmas\u0131 her zaman ve her yerde ba\u015fta gelmelidir. Bu hedefler aras\u0131nda hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck direni\u015fleri ba\u015flatt\u0131r. M\u00fclkiyet, g\u00fcvenlik ve bask\u0131ya direnme \u00f6nemli yer tutar.<\/div>\n
Haklar u\u011fruna, \u00f6zg\u00fcr olmak i\u00e7in sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri saflar\u0131nda bir birey olarak direnmek, kendi sorumlulu\u011funu bireysel ta\u015f\u0131mak, \u00f6ncelikle ger\u00e7ekli\u011fi \u00fcstlenmek, ya\u015fam\u0131n sundu\u011fu meydan okumalar\u0131 \u00fcstlenmek, var olan ko\u015fullarda birlikte ya\u015famay\u0131 kabullenen \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yeni haklarla besleyerek s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 devaml\u0131 geni\u015fletmektir.<\/div>\n
\u00d6zg\u00fcr olmak, bir de, haklar\u0131m\u0131z\u0131 nereden yola \u00e7\u0131karak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00fczerinde aras\u0131z fikir y\u00fcr\u00fctmek anlam\u0131na gelir. Her g\u00fcn her \u015feye s\u0131f\u0131rdan ba\u015flamak zor olur. Yol alamay\u0131z. Vurgulamak istedi\u011fim nokta \u015fudur, \u00f6zg\u00fcr olmam\u0131z i\u00e7in \u00f6tekini ne oldu\u011funa bakmaks\u0131z\u0131n kabul etmemiz gerekir. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc bize s\u0131n\u0131r olmamal\u0131d\u0131r. Bu hepimizin \u00f6zg\u00fcr olma ko\u015fuludur. Fakat Peevski olay\u0131nda oldu\u011fu gibi di\u011ferinin elde etti\u011fi haklar bizim \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerimiz i\u00e7in tehlike olu\u015fturdu\u011funda, ayaklanma hakk\u0131m\u0131z yasal olur. M\u00fccadelemiz hakl\u0131l\u0131k kazan\u0131r.<\/div>\n
\u00a0Ya\u015fam k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde, yasa, kom\u015fumuzu hor g\u00f6rmek i\u00e7in, onun \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini s\u0131n\u0131rlamak i\u00e7in de\u011fil, onu ve ailesini daha da \u00f6zg\u00fcr k\u0131lmak i\u00e7in vard\u0131r. \u201cKOM\u015eUNU SEV!\u201d s\u00f6z\u00fc bizimdir. Bu anlamda, \u00f6zg\u00fcr insanlar toplumunda her bir ki\u015fi \u00f6zg\u00fcn bir yasad\u0131r. Onlar\u0131n kendi aralar\u0131nda i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015fli\u011fi \u00e7eli\u015fki do\u011furmamal\u0131d\u0131r. Sivil toplumda kayna\u015ft\u0131ran beton rol\u00fc g\u00f6rmelidir. Tabii bizim yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fimizde buna ters \u00f6rnekler \u00e7oktur.<\/div>\n
\u00d6te yandan, ba\u015fka bir a\u00e7\u0131dan bak\u0131nca, adalet anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131zda insana ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 topluma bask\u0131 uygulayan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn kendisidir. \u0130nsan\u0131 ve toplumu \u00f6zg\u00fcrle\u015ftiren ise yasad\u0131r. Son g\u00f6sterilerde \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn bask\u0131 uygulay\u0131c\u0131 y\u00f6n\u00fcn\u00fc do\u011fru okuyan ayd\u0131n kitle hemen ayakland\u0131. Ayaklanmaya i\u015faret veren barometre \u00e7ok iyi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/div>\n
Ge\u00e7en y\u00fczy\u0131lda Bulgaristan\u2019dan T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kalan ve do\u011fup b\u00fcy\u00fcd\u00fckleri yerlerde i\u015flenir toprak, \u00e7iftlik, de\u011firmen, \u00e7ay\u0131r, koru ve orman b\u0131rakan soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n haklar\u0131 zaman a\u015f\u0131m\u0131na u\u011franmayan haklard\u0131r. Bu haklar\u0131n yeniden elde edilmesi u\u011frunda bask\u0131ya, zulme ve zorbal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 m\u00fccadele vermek de sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin, derneklerin ebedi hakk\u0131d\u0131r. M\u00fclk hakk\u0131 devredilir ama kaybolmaz. Soyda\u015f derneklerimiz b\u00f6yle bir bilin\u00e7le \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/div>\n
\u00d6z haklar\u0131m\u0131z me\u015frudur, yasald\u0131r. Son olaylar\u0131n irdelenmesinden \u00e7\u0131kan sonu\u00e7ta, mafyac\u0131 Peevski\u2019 nin gizli servis m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne atanmas\u0131, Bulgaristan vatanda\u015flar\u0131n\u0131n hepsinin g\u00fcvenli\u011fini tehlike alt\u0131na alacakt\u0131 ki, bu tehlikeyi sezen toplum uyand\u0131, vicdanen karar verip y\u0131lan\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 daha k\u00fc\u00e7\u00fckken ezmek i\u00e7in yasal d\u00fczeltme isteyenler hakl\u0131yd\u0131 ve muzaffer oldular. Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fler \u00fcstlenilen davay\u0131 ayd\u0131nlatan me\u015fale oldu. Daha ilk g\u00fcn ilerleyen selin adaletin zaferi ve tarihin ak\u0131\u015f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde g\u00fc\u00e7 toplad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bu defa \u015fiddetsiz direni\u015flerle kazan\u0131lan b\u00fcy\u00fck bir zafer kutlad\u0131k. Ocak \u015fubat ayaklanmas\u0131nda 6 ki\u015finin kendini yakt\u0131. Bir ki\u015fi de \u201cKartal K\u00f6pr\u00fc\u201d de polis taraf\u0131ndan vurulunca \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fc. Onlar\u0131 hat\u0131rlarken, \u015fimdiki direni\u015fler bize m\u00fccadelenin en iyi yolunun \u015fiddetten ge\u00e7medi\u011fini de g\u00f6stermi\u015f oldu.<\/div>\n
<\/div>\n
\u00a0\u015eakir ARSLANTA\u015e<\/b><\/div>\n