{"id":32742,"date":"2018-11-07T21:50:16","date_gmt":"2018-11-07T18:50:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=32742"},"modified":"2018-11-07T21:50:16","modified_gmt":"2018-11-07T18:50:16","slug":"islamda-yalancilik-ve-hukmu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/islamda-yalancilik-ve-hukmu\/","title":{"rendered":"\u0130slam&#8217;da Yalanc\u0131l\u0131k ve H\u00fckm\u00fc"},"content":{"rendered":"<p><strong>Yazan:\u00a0Nevzat \u00d6ZT\u00dcRK, \u0130lahiyat\u00e7\u0131, E\u011fitimci Yazar\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Kur&#8217;an\u00ee bir kelime olarak kizb, yalan ve yalanc\u0131l\u0131k demektir. Dilimizde kizb kelimesi &#8220;tekzip etmek&#8221;, tabirinde ge\u00e7er; &#8220;tekzip etmek&#8221;, yalanlamak demektir. Yalan ve yalanc\u0131l\u0131k, kar\u015f\u0131s\u0131ndakini aldatmak maksad\u0131yla s\u00f6ylenen ve ger\u00e7e\u011fe uymayan s\u00f6z ve bu s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylemektir. S\u0131dk\u0131n, do\u011frulu\u011fun z\u0131dd\u0131d\u0131r. Kizb, de\u011fi\u015fik t\u00fcrevleriyle Kur&#8217;an&#8217;da \u00fc\u00e7 y\u00fczden fazla \u00e2yette ge\u00e7mekte, Allah Te\u00e2l\u00e2 (c.c.), &#8220;Yalan s\u00f6zden sak\u0131n\u0131n\u0131z!&#8221; (Hac, 22\/30) buyurmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Dinimiz yalan ve yalanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fc huylar\u0131n ve g\u00fcnahlar\u0131n en b\u00fcy\u00fcklerinden kabul eder ve \u015fiddetle reddeder. M\u00fcnaf\u0131k ve k\u00e2firlerin \u00f6zelli\u011finin de yalan ve yalanc\u0131l\u0131k oldu\u011funu belirtir.<\/p>\n<p>&#8220;<em>Allah ad\u0131na yalan s\u00f6yleyen ve hak kendisine geldi\u011fi zaman onu yalanlayan kimseden daha z\u00e2lim kim vard\u0131r? K\u00e2firler i\u00e7in Cehennem&#8217;de yer mi yok?&#8221; (Z\u00fcmer, 39\/32)<\/em><\/p>\n<p>Yalan, bir \u00e7ok b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahla irtibatl\u0131d\u0131r. \u00c7o\u011funlukla di\u011fer b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlar m\u00fcstakil, tek ba\u015f\u0131na oldu\u011fu h\u00e2lde yalan ise neredeyse hepsiyle irtibatl\u0131d\u0131r. Mesel\u00e2, g\u0131ybet, dedikodu yapan yalan s\u00f6yler, i\u00e7ki i\u00e7ip akl\u0131n\u0131, \u015fuurunu kaybeden yalan s\u00f6ylemeye \u00e7ok m\u00fcsaittir. Kumar oynayan, kaybettiklerini almak i\u00e7in yalanla i\u00e7li d\u0131\u015fl\u0131d\u0131r. Zina yalanlarla dolu bir b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah \u00e7e\u015fididir. B\u00fchtan(kara \u00e7alma, iftira), iftira su\u00e7unda yalan olmadan olmaz. Allah Res\u00fbl\u00fc (s.a.s.), M\u00fcsl\u00fcmanlardan h\u0131rs\u0131zl\u0131k, zina, i\u00e7ki gibi had cezas\u0131 gerektiren en a\u011f\u0131r su\u00e7lar\u0131 i\u015fleyenlerin bile Cennet&#8217;e girebilece\u011fini belirtir, fakat yalan\u0131 M\u00fcsl\u00fcman&#8217;a bir t\u00fcrl\u00fc yak\u0131\u015ft\u0131ramaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc yalanc\u0131l\u0131k k\u00fcfr\u00fcn esas\u0131d\u0131r, yalanc\u0131l\u0131k m\u00fcnaf\u0131kl\u0131\u011f\u0131n, ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn birinci al\u00e2metidir, kudret-i \u0130l\u00e2hiye&#8217;ye (Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fc ve kuvvetine) bir iftirad\u0131r. \u0130yi ahl\u00e2k\u0131 tahrip eden yalanc\u0131l\u0131kt\u0131r. \u0130sl\u00e2m \u00e2lemini zehirleyen yalanc\u0131l\u0131kt\u0131r. Oysa \u0130sl\u00e2miyet&#8217;in esas\u0131 do\u011fruluktur, iman\u0131n hassas\u0131 (\u00f6z\u00fc, \u00f6zelli\u011fi) do\u011fruluktur, b\u00fct\u00fcn iyiliklere, g\u00fczelliklere g\u00f6t\u00fcren do\u011fruluktur.<\/p><div id=\"bghab-780099440\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><em>&#8220;Yalan s\u00f6zden sak\u0131n\u0131n\u0131z&#8221; (Hac 22\/30). &#8220;Ey \u0130man edenler! Allah&#8217;tan korkun ve do\u011fru s\u00f6z s\u00f6yleyin&#8221; (Ahz\u00e2b 33\/70).<\/em><\/p>\n<p><em>&#8220;Do\u011fruluktan ayr\u0131lmay\u0131n\u0131z. Do\u011fruluk sizi birr&#8217;e(Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanmaya g\u00f6t\u00fcren amel,i\u015f), o da sizi Cennet&#8217;e g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Ki\u015fi do\u011fru olur ve daima do\u011fruyu ara\u015ft\u0131r\u0131rsa Allah kat\u0131nda S\u0131dd\u0131klardan(do\u011frular) yaz\u0131l\u0131r. Yalandan sak\u0131n\u0131n. Yalan insan\u0131 g\u00fcnaha, o da Cehennem&#8217;e g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Ki\u015fi durmadan yalan s\u00f6yler ve yalan ara\u015ft\u0131r\u0131rsa Allah kat\u0131nda yalanc\u0131lardan yaz\u0131l\u0131r.&#8221; (Buhari, &#8220;Edeb&#8221;, 69)<\/em><\/p>\n<p>&#8220;<em>Bana alt\u0131 \u015fey hakk\u0131nda s\u00f6z verin, ben de size Cennet&#8217;i m\u00fcjdeleyeyim; 1- Konu\u015ftu\u011funuzu zaman do\u011fru konu\u015fun; 2- S\u00f6z verdi\u011finizde s\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc yerine getirin; 3- Em\u00e2nete h\u0131yanetlik yapmay\u0131n; 4- Ap\u0131\u015f aran\u0131z\u0131 koruyun; 5- G\u00f6zlerinizi harama kapay\u0131n; 6- Ellerinizi haramdan uzak tutun.&#8221; (M\u00fcsned, 5\/323)<\/em><\/p>\n<p><em>&#8220;Kim bana \u00e7eneleri ile bacaklar\u0131 aras\u0131ndaki \u015feyler hususunda garanti verirse ben de ona Cennet hususunda garanti veririm.&#8221; (Buhar\u00ee, &#8220;Rikak&#8221;, 23; Tirmiz\u00ee, &#8220;Z\u00fchd&#8221;, 61)<\/em><\/p>\n<p>Allah Res\u00fbl\u00fc (s.a.s), &#8220;<em>Size b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlar\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc haber vereyim mi?&#8221; buyurmu\u015f ve bunu \u00fc\u00e7 kere tekrar etmi\u015flerdi. &#8220;Evet.&#8221; deyince: &#8220;Allah&#8217;a \u015firk ko\u015fmak, anne-baba haklar\u0131na riayetsizlik, cana k\u0131ymak!&#8221; buyurdular. Bu s\u0131rada dayanm\u0131\u015f durumda idi, yere oturup:<\/em><\/p><div id=\"bghab-3135202503\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Ehl-i S\u00fcnnet&#8217;e g\u00f6re, keb\u00eere, yani b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah i\u015fleyen kimse imandan \u00e7\u0131kmaz ve k\u00fcfre d\u00fc\u015fmez. Yalan sahibi m\u00fc&#8217;mindir, k\u00e2fir de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc iman tasdikten ibarettir ve amel imandan b\u00eer c\u00fcz(par\u00e7a) de\u011fildir. Ancak i\u015flenen g\u00fcnah\u0131 hel\u00e2l saymamak, onu hafife ve alaya almamak \u015fartt\u0131r. Haram olan g\u00fcnah mesel\u00e2 yalan, hel\u00e2l say\u0131l\u0131rsa -Allah korusun- k\u00fcfre d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman, yalan ile iman\u0131n bir arada bulunamayaca\u011f\u0131n\u0131 bilip yalandan ka\u00e7\u0131narak do\u011frulu\u011fun temsilcisi olmal\u0131d\u0131r. (M\u00fcsned, 2\/353). Yalan, bir \u015feyin, ger\u00e7e\u011finin tersine, z\u0131dd\u0131na beyanda bulunma demektir ve dereceleri de olduk\u00e7a \u00e7oktur. Bunlardan bir k\u0131sm\u0131 a\u00e7\u0131k yaland\u0131r.<\/p>\n<p>Dil ile \u015fehadet kelimesini veya kelime-i tevhidi s\u00f6yledi\u011fi h\u00e2lde, kalbi s\u00f6yledi\u011fini tasdik etmeyen ve inanmayan kimseye m\u00fcnaf\u0131k denir. M\u00fcnaf\u0131k; s\u00f6z\u00fc \u00f6z\u00fcne uymay\u0131p, oldu\u011fundan farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnden gizli k\u00e2fir olup, asla M\u00fc&#8217;min ve M\u00fcsl\u00fcman de\u011fildir. &#8220;<em>\u0130nsanlardan baz\u0131lar\u0131 da vard\u0131r ki, inanmad\u0131klar\u0131 h\u00e2lde &#8220;Allah&#8217;a ve \u00c2hiret G\u00fcn\u00fc&#8217;ne inand\u0131k<\/em>&#8221; derler. (Bakara, 2\/8). <strong>\u0130nsanlar\u0131n ink\u00e2r bak\u0131m\u0131ndan en tehlikelisi m\u00fcnaf\u0131klard\u0131r. Onlar yalanc\u0131d\u0131rlar, imanlar\u0131 s\u00f6zlerindedir, kalplerinde de\u011fil. D\u00fcnyaya ait bir menfaatlerinden veya benzeri ba\u015fka maksatlardan dolay\u0131 M\u00fcsl\u00fcman g\u00f6z\u00fck\u00fcrler.<\/strong><\/p>\n<p><em>&#8220;D\u00f6rt \u00f6zellik vard\u0131r; kimde bu \u00f6zellikler bulunursa o kimse halis m\u00fcnaf\u0131kt\u0131r. Kimde bunlardan biri bulunursa, onu b\u0131rak\u0131ncaya kadar kendinde nifaktan bir \u00f6zellik var demektir: Emanete h\u0131yanet eder. <strong>Konu\u015funca yalan s\u00f6yler. <\/strong>S\u00f6z verince s\u00f6z\u00fcnde durmaz. Husumet edince, k\u0131skan\u0131nca haddi a\u015far.&#8221; (Buhar\u00ee, &#8220;\u0130man&#8221;, 24; M\u00fcslim, &#8220;\u0130man&#8221;, 106)<\/em><\/p>\n<p>Evlilik, do\u011fruluk ve d\u00fcr\u00fcstl\u00fck \u00fczerine kurulur ve y\u00fcr\u00fcr. Toplumun temel ta\u015f\u0131 aile yuvas\u0131n\u0131n devam\u0131 ve tamiri i\u00e7in, aldatmak i\u00e7in olmaks\u0131z\u0131n, iyi niyetle yalan s\u00f6ylenebilece\u011fi belirtilmi\u015ftir. Bir adam Peygamberimiz(s.a.s)&#8217;e gelerek: &#8220;<em>Ey Allah&#8217;\u0131n Res\u00fbl\u00fc, ben e\u015fime yalan s\u00f6yleyebilir miyim?<\/em>&#8221; diye sordu: Peygamberimiz de: <em>&#8220;Yalanda hay\u0131r yoktur.&#8221;<\/em> buyurdular. &#8220;<em>S\u00f6z verme ve yarar\u0131 i\u00e7in s\u00f6ylememe ne dersiniz&#8221; diye tekrar sorunca Peygamberimiz (s.a.s): &#8220;\u00d6yleyse sana bir vebal yok.&#8221; buyurdular. (Muvatta, &#8220;Kel\u00e2m&#8221;, 18)<\/em><\/p><div id=\"bghab-539727260\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>S\u00f6zlerinin ger\u00e7e\u011fe uygunlu\u011fu y\u00f6n\u00fcyle Allah Res\u00fbl\u00fc&#8217;n\u00fcn s\u00f6zlerinde \u015faka da olsa ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 tek kelime yer almam\u0131\u015ft\u0131r. Peygamberimiz (s.a.s) yalan\u0131 ve yalanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n terk edilmesini istemekte, \u015faka bile olsa yalan s\u00f6ylenmesini ho\u015f kar\u015f\u0131lamamakta, kulun \u015faka da olsa yalan s\u00f6ylemeyi, do\u011fru da olsa m\u00fcnaka\u015fa etmemeyi b\u0131rakmad\u0131k\u00e7a iyi bir m\u00fc&#8217;min olamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve yalan\u0131 terk edene Cennet&#8217;te k\u00f6\u015fk verilece\u011fini beyan buyurmaktad\u0131r: &#8220;<em>\u015eaka da dahil yalan s\u00f6ylemeyene Cennet&#8217;te bir k\u00f6\u015fk garanti ederim.&#8221; (Ebu Davud, &#8220;Edeb&#8221;, 7)<\/em> Hakl\u0131 bile olsa m\u00fcnaka\u015fay\u0131 terk edenin, ahl\u00e2k\u0131 g\u00fczel olan\u0131n ve \u015faka bile olsa yalan\u0131 terk edenin Cennet&#8217;in ortas\u0131nda bir k\u00f6\u015fk\u00fc olaca\u011f\u0131, salih amellere te\u015fvik bak\u0131m\u0131ndan uzun uzun anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Yalan ve yalanc\u0131l\u0131k, fert ve toplumlar\u0131 i\u00e7ten \u00e7\u00f6kerten ve y\u0131kan en b\u00fcy\u00fck hastal\u0131klardand\u0131r; insan\u0131n huy ve mizac\u0131n\u0131 bozan bir hastal\u0131k. Bu y\u00fczden yalan b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. &#8220;<em>Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi her hastal\u0131\u011f\u0131n devas\u0131 (\u00e7aresi) da vard\u0131r; tedavi olun!&#8221; (Buhar\u00ee, &#8220;T\u0131b&#8221;, 1)<\/em><\/p>\n<p>T\u0131p dilinde \u00e7ok de\u011fi\u015fik isimlerle an\u0131lan psikolojik bozukluklar\u0131n ana sebebi, ruh, ak\u0131l ve beden irtibat\u0131n\u0131n normal d\u0131\u015f\u0131 olmas\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7 s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ve bunal\u0131mlar, pek \u00e7ok hastal\u0131\u011f\u0131n ba\u015fta gelen sebebidir. Psikolojik rahats\u0131zl\u0131k, ki\u015finin duygu ve inan\u0131\u015flar\u0131nda meydana gelen anormalliklerdir. Yalan s\u00f6ylemek de, huy ve karakter anormalli\u011fi olarak bilinir. Yalan hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve benzeri hastal\u0131klar\u0131n tedavisi, nefsi terbiyede, onu kirleten k\u00fcf\u00fcr, cehalet, k\u00f6t\u00fc duygular, yanl\u0131\u015f inan\u00e7lar, fena huylar gibi k\u00f6t\u00fc \u015feylerden temizleyip, iman, ilim, irfan, iyiliksever duygular, g\u00fczel il\u00e2hi ahl\u00e2k, takva \u00f6zellikleriyle donatarak, il\u00e2hi tecellilere a\u00e7\u0131k hale getirmede yatar.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m \u00e2limleri, yarat\u0131l\u0131\u015ftan gelen iyi \u00f6zelliklerin, huylar\u0131n, karakterin irad\u00ee gayretle desteklenerek meleke h\u00e2line getirilmesine, k\u00f6t\u00fc huylar\u0131n da bask\u0131 alt\u0131nda tutularak sindirilmesine h\u00fckmederler. <em>Hz. \u00d6mer (r.a.), &#8220;\u0130nsanda on f\u0131tr\u00ee ahl\u00e2k vard\u0131r, bunlardan dokuzu iyidir, birisi k\u00f6t\u00fc. Bu k\u00f6t\u00fc serbest kal\u0131rsa di\u011ferlerini de bozar.&#8221; demi\u015ftir. (Canan, Hadis Ansiklopedisi, 5:300)<\/em><\/p>\n<p>Ticarette do\u011fruluk, iktisad\u00ee kalk\u0131nmay\u0131 meydana getirir. G\u00fcven ve do\u011fruluk sosyal hayat\u0131n en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fidir. Yalan ve hile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmayan t\u00fcccarl\u0131\u011f\u0131n d\u00fcnya ve \u00c2hiret&#8217;te insana faydas\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 Allah Res\u00fbl\u00fc haber vermektedir: &#8220;<em>Emin ve do\u011fruluktan ayr\u0131lmayan ticaret ehli (\u00e2yette s\u0131rat-\u0131 m\u00fcstakim ashab\u0131 olarak zikredilen) peygamberler, s\u0131dd\u00eekler, \u015fehitler ve salihlerle beraberdir.&#8221; (Tirmiz\u00ee, &#8220;B\u00fcy\u00fb&#8221;, 4) &#8220;K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc t\u00fcccarlar facirler (g\u00fcnahk\u00e2rlar) olarak diriltilecektir. Ancak Allah&#8217;tan korkanlar, iyilik yapanlar ve do\u011fruluktan ayr\u0131lmayanlar m\u00fcstesna.&#8221; (Tirmiz\u00ee, a.y.; \u0130bn Mace, &#8220;Tic\u00e2r\u00e2t&#8221;, 3)<\/em><\/p><div id=\"bghab-3720024884\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Elden geldi\u011fince do\u011fru olan t\u00fcccarlar\u0131n bile satt\u0131klar\u0131 mallara haram kar\u0131\u015fm\u0131\u015f olabilece\u011fi anlat\u0131lmakta ve \u015fu tavsiyede bulunmaktad\u0131r: &#8220;<em>Ey t\u00fcccarlar! Sat\u0131\u015f i\u015fine yemin ve bo\u015f s\u00f6z, yalan bula\u015fmaktad\u0131r. Siz Rabbin \u00f6fkesini s\u00f6nd\u00fcren sadaka kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131n.&#8221; (Ebu Davud, &#8220;B\u00fcy\u00fb&#8221;, 1; Tirmiz\u00ee, &#8220;B\u00fcy\u00fb&#8221;, 4)<\/em><\/p>\n<p><em>&#8220;Al\u0131p satanlar, al\u0131\u015fveri\u015fi s\u0131dk ve do\u011fruluk \u00fczere yapar, kusuru beyan ederlerse al\u0131\u015fveri\u015fleri satan hakk\u0131nda da alan hakk\u0131nda da m\u00fcbarek k\u0131l\u0131n\u0131r. Yalan s\u00f6ylerler, kusurlar\u0131 gizlerlerse, belli bir k\u00e2r sa\u011flasalar bile, al\u0131\u015fveri\u015flerinin bereketini kaybederler. Yalan kar\u0131\u015f\u0131rsa al\u0131\u015fveri\u015flerinin bereketi yok edilir. Yalan yemin mal\u0131 ra\u011fbetli, kazanc\u0131 bereketsiz k\u0131lar.&#8221; (Buhar\u00ee, &#8220;B\u00fcy\u00fb&#8221;, 19, 22; M\u00fcslim, &#8220;B\u00fcy\u00fb&#8221;, 47)<\/em><\/p>\n<p>Yalan s\u00f6ylenerek sat\u0131lan mal\u0131n ay\u0131b\u0131 mutlaka ortaya \u00e7\u0131kar. M\u00fc\u015fteri, o t\u00fcccara art\u0131k kendisi u\u011framayaca\u011f\u0131 gibi ba\u015fkalar\u0131n\u0131n u\u011framas\u0131na da mani olur. Bu, kazanc\u0131n bereketini gideren bir durumdur. Bir di\u011fer riv\u00e2yette de: <em>&#8220;Ticarette yalan yemin mala ra\u011fbeti art\u0131r\u0131r, kazanc\u0131 giderir&#8221; buyrulmaktad\u0131r (Buhar\u00ee, &#8220;B\u00fcy\u00fb&#8221;, 26).<\/em><\/p>\n<p><em>Res\u00fblullah (s.a.s.), \u00e7ar\u015f\u0131da bir yiyecek y\u0131\u011f\u0131n\u0131na rastlay\u0131nca elini y\u0131\u011f\u0131na dald\u0131r\u0131p \u00e7\u0131kard\u0131. Parmaklar\u0131na rutubet bula\u015ft\u0131. Adama: &#8220;Ey sat\u0131c\u0131 nedir bu?&#8221; diye \u00e7\u0131k\u0131\u015ft\u0131. Adam: &#8220;Ey Allah&#8217;\u0131n Ras\u00fbl\u00fc, ya\u011fmur \u0131slatt\u0131.&#8221; deyince, &#8220;Bu ya\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00fcste getirip, herkesin g\u00f6rmesini sa\u011flayamaz m\u0131yd\u0131n? Kim bizi aldat\u0131rsa o bizden de\u011fildir.&#8221; buyurdu (M\u00fcslim, &#8220;\u0130man&#8221;, 164; Tirmiz\u00ee, &#8220;B\u00fcy\u00fb&#8221;, 74).<\/em><\/p>\n<p>Hz. Peygamber (s.a.s) m\u00fc\u015fteri k\u0131z\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 da yasaklam\u0131\u015ft\u0131r; &#8220;<em>Al\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z h\u00e2lde, fiyatlar\u0131 k\u0131z\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in m\u00fc\u015fteri ile sat\u0131c\u0131n\u0131n aralar\u0131na girmeyin.&#8221; (Buhar\u00ee, &#8220;B\u00fcy\u00fb&#8221;, 58-60) &#8220;M\u00fc\u015fteri k\u0131z\u0131\u015ft\u0131ran, riba (faiz) yiyen h\u00e2indir. Bu i\u015f, b\u00e2t\u0131l bir aldatmad\u0131r, hel\u00e2l de\u011fildir.&#8221; (Buhar\u00ee, &#8220;B\u00fcy\u00fb'&#8221; 60) &#8220;M\u00fcsl\u00fcman bir kimsenin, bir malda kusur oldu\u011funu bildi\u011fi h\u00e2lde, m\u00fc\u015fteriye haber vermeden satmas\u0131 haramd\u0131r.&#8221; (Buhar\u00ee, &#8220;B\u00fcy\u00fb'&#8221;, 19)<\/em><\/p><div id=\"bghab-167802168\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Yalan s\u00f6ylemek, hem ki\u015finin kendisine hem de topluma zarar verir. Yalan, ki\u015finin toplumdaki de\u011ferini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. \u0130nsanlar\u0131n ona kar\u015f\u0131 olan g\u00fcvenini zedeler. Ki\u015filer aras\u0131 ili\u015fkiler de sorunlar meydana getirir, bozulmalara neden olur. Yalan s\u00f6ylemek toplum fertlerinin birbirine kar\u015f\u0131 olan sevgi ve sayg\u0131 hislerini k\u00f6reltir. Dostluk, bar\u0131\u015f, huzur ve g\u00fcven ortam\u0131na zarar verir.<\/p>\n<p>Dinimiz hile yapmay\u0131 da yasaklam\u0131\u015ft\u0131r. Hile yapmak insanlar aras\u0131 ili\u015fkileri zedeleyen i\u011fren\u00e7 bir davran\u0131\u015ft\u0131r. Hile yapmada ama\u00e7, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 aldatarak \u00e7\u0131kar sa\u011flamakt\u0131r. Bu davran\u0131\u015f, yalan\u0131 i\u00e7ine\u00a0alan\u00a0\u00e7irkin bir davran\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u015fekilde davranmak toplumsal bar\u0131\u015fa, huzura ve g\u00fcvene zarar vermektir. B\u00f6yle davrananlar bir\u00e7ok ki\u015finin zor duruma d\u00fc\u015fmesine neden olmaktad\u0131r. \u0130slam dini, hileyi hangi durumda olursa olsun yasaklam\u0131\u015ft\u0131r. Hile yap\u0131larak elde edilen mal haks\u0131z bir kazan\u00e7t\u0131r ve kul hakk\u0131na girer. Kul hakk\u0131n\u0131n tek \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ise hakk\u0131 yenen ki\u015fiden \u00f6z\u00fcr dileyip helallik istemekle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de hileden uzak durulmas\u0131 gerekti\u011fini \u015fu \u015fekilde emretmektedir: <em>\u201c\u0130nsanlardan al\u0131rken \u00f6l\u00e7\u00fcp tartt\u0131klar\u0131nda tam, onlara vermek i\u00e7in \u00f6l\u00e7\u00fcp tartt\u0131klar\u0131nda ise noksan yapan (\u00f6l\u00e7en) hilek\u00e2rlara yaz\u0131klar olsun.\u201d (Mutaffif\u00een suresi, 1-3. ayetler)<\/em><\/p>\n<p>Yalan s\u00f6yleyenler ve hile yapanlar bizzat kendilerine, ailelerine, \u00e7evresinde bulunanlara ve i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 topluma zarar verir. Bu insanlar ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan asla sevilmez ve d\u0131\u015flan\u0131r. Kendilerine duyulan g\u00fcveni kaybeder, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n dostluk ve arkada\u015fl\u0131klar\u0131ndan nasibini alamazlar.<\/p>\n<p>Yalandan ve hileden y\u0131landan \u00e7\u0131yandan ka\u00e7ar gibi ka\u00e7mak gerekir. Bu, M\u00fcsl\u00fcman\u0131n ahlaki bir sorumlulu\u011fudur. Her insan birbirine kar\u015f\u0131 d\u00fcr\u00fcst davranmal\u0131d\u0131r. Hz.\u00a0Muhammed\u00a0(s.a.s), \u201cBizi aldatan bizden de\u011fildir.\u201d buyurarak yalan s\u00f6ylemenin ve hilek\u00e2r olman\u0131n M\u00fcsl\u00fcmanlara yak\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir.<\/p><div id=\"bghab-1618183165\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Toplumda huzurun olu\u015fturulmas\u0131 ve korunmas\u0131 insanlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcven duymalar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu sebeple biz M\u00fcsl\u00fcmanlar, yalan s\u00f6ylememeli ve hile yapmaktan ka\u00e7\u0131nmal\u0131y\u0131z. Kendimize yap\u0131lmas\u0131n\u0131 arzulamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feyleri ba\u015fkalar\u0131na yapmaktan uzak durmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p>Toplumun \u00f6n\u00fcnde ve \u00f6nder olanlar\u0131n \u00f6rnek olma zorunlulu\u011fu vard\u0131r. Toplumu y\u00f6netenler; yalan, yalanc\u0131l\u0131ktan ve her t\u00fcrl\u00fc hileden ka\u00e7\u0131nmal\u0131d\u0131r. Yalan\u0131n oldu\u011fu yerde g\u00fcven ortam\u0131 tesis edilemez. Y\u00f6neten ve y\u00f6netilenlerin birbirine g\u00fcvenmesi devletin bekas\u0131 ve toplumsal huzurumuz a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemlidir.<\/p>\n<div id=\"bghab-3414879237\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yazan:\u00a0Nevzat \u00d6ZT\u00dcRK, \u0130lahiyat\u00e7\u0131, E\u011fitimci Yazar\u00a0 Kur&#8217;an\u00ee bir kelime olarak kizb, yalan ve yalanc\u0131l\u0131k demektir. Dilimizde kizb kelimesi &#8220;tekzip etmek&#8221;, tabirinde ge\u00e7er; &#8220;tekzip etmek&#8221;, yalanlamak demektir.<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":31811,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-32742","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/nevzat-hoca-r.jpg?fit=640%2C640&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-8w6","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32742","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32742"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32742\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31811"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32742"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32742"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32742"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}