Yazan:\u00a0Nevzat \u00d6ZT\u00dcRK, \u0130lahiyat\u00e7\u0131, E\u011fitimci Yazar<\/p>\n
Siyasal iktidar ile din aras\u0131ndaki ili\u015fkiler, t\u00fcm \u00e7a\u011flar boyunca toplumsal ve siyasal ya\u015fam i\u00e7inde etken olan ve tarihin farkl\u0131 d\u00f6nemlerinde o devrin toplumsal yap\u0131s\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fik bi\u00e7imlerde olu\u015fan bir nitelik ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Din ile siyasal iktidar aras\u0131ndaki ili\u015fkiler, \u00f6zellikle, T\u00fcrkiye\u2019nin Cumhuriyet tarihi geli\u015fimi i\u00e7inde \u00f6nemli ve dinamik bir yer tutmaktad\u0131r[1]<\/a>.<\/p>\n Din-devlet ili\u015fkisi bizim tarihimizde Bat\u0131\u2019dakine hi\u00e7bir zaman benzememi\u015ftir, benzemez de; \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk milletinin mensup oldu\u011fu \u0130sl\u00e2m\u2019da, te\u015fkil\u00e2tlanm\u0131\u015f ve egemenlik iddias\u0131nda olan bir Kilise ve dolay\u0131s\u0131yla ruhban s\u0131n\u0131f\u0131 mevcut de\u011fildir, olamaz da. Dolay\u0131s\u0131yla \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131nda hi\u00e7bir zaman din bilginleri ve din g\u00f6revlileri ile devleti temsil edenler aras\u0131nda bir h\u00e2kimiyet, bir egemenlik kavgas\u0131 s\u00f6z konusu olmam\u0131\u015ft\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m\u2019da H\u0131ristiyanl\u0131ktaki gibi \u201cruhani\u201d \u2013 \u201cd\u00fcnyev\u00ee\u201d \u015feklinde payla\u015f\u0131lacak bir otorite yoktur. Devlet, ta ba\u015ftan it\u00eebaren dine h\u00e2kimdir ve onu kendi b\u00fcnyesinde as\u0131l kurumlardan biri olarak g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n \u0130sl\u00e2m\u2019a tarih\u00ee ger\u00e7ekli\u011fi i\u00e7inde yakla\u015facak olursak, onun insan hayat\u0131n\u0131, d\u00fcnyay\u0131 ve toplumun i\u015fleyi\u015fini d\u00fczenlemek i\u00e7in bir tak\u0131m hukuk\u00ee kurallar getirmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, bu kurallar\u0131n \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n sosyal hedefleri do\u011frultusunda daima yorumlanabilir olduklar\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla onun din ve devlet i\u015flerinin ayr\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131na farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 getirmi\u015f oldu\u011fu da a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclecektir.<\/p>\n Hz. Peygamber, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n komutanl\u0131\u011f\u0131n\u0131, din\u00ee ve d\u00fcnyev\u00ee i\u015flerini y\u00fcr\u00fctecek bir kimseyi kendisine halef tayin etmeden vefat etmi\u015fti. Kald\u0131 ki \u0130sl\u00e2m, bir \u201cruhban\u201d, yani Tanr\u0131 ad\u0131na O\u2019nun g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve iktidar\u0131n\u0131 payla\u015facak bir s\u0131n\u0131f\u0131 kabul etmedi\u011fi i\u00e7in, iktidar\u0131n \u201cdin\u201d ad\u0131na payla\u015f\u0131lmas\u0131 da s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>