{"id":32167,"date":"2018-08-29T09:13:53","date_gmt":"2018-08-29T06:13:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=32167"},"modified":"2018-08-29T09:13:53","modified_gmt":"2018-08-29T06:13:53","slug":"turk-amerikan-iliskileri-1960-2018","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/turk-amerikan-iliskileri-1960-2018\/","title":{"rendered":"T\u00dcRK-AMER\u0130KAN \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER\u0130 (1960-2018)"},"content":{"rendered":"<div>\n<div>\n<p>\u0130smail C\u0130NG\u00d6Z<\/p>\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ard\u0131ndan geli\u015fen s\u00fcre\u00e7 d\u00fcnyay\u0131 ana hatlar\u0131yla iki kutuplu sistem halinde \u00f6rg\u00fctlenmeye g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Do\u011fu Blo\u011funun b\u00fcy\u00fck devleti Sovyet Rusya\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 olumsuz tutumlar\u0131, Do\u011fu Anadolu B\u00f6lgesinden toprak talepleri, 20 Temmuz 1936 Montreux Bo\u011fazlar S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nde de\u011fi\u015fiklik ve \u00fcs talepleri T\u00fcrkiye\u2019nin Bat\u0131 Blo\u011funa y\u00f6nelmesine sebep olmu\u015ftur. Sovyet tehdidini Amerika Birle\u015fik Devletleri (ABD)\u2019nin himayesine girilerek bertaraf edilebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen T\u00fcrkiye 18 \u015eubat 1952\u2019de NATO\u2019ya \u00fcye olmu\u015ftur.<br \/>\nOysa Sovyet Rusya Mill\u00ee M\u00fccadele d\u00f6neminden itibaren T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131 i\u00e7in en \u00f6nemli devlet durumundayd\u0131. Sovyet Rusya\u2019n\u0131n yeni tutumu ve iyi kom\u015fuluk ili\u015fkilerini beklenmedik \u015fekilde de\u011fi\u015ftirmesi T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcvenlik endi\u015felerini artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin Kore Harbi\u2019nde NATO \u00fcyesi olmad\u0131\u011f\u0131 halde askeri deste\u011fi ABD ile yak\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. NATO \u00fcyeli\u011fi ile birlikte stratejik ortak ve i\u015fbirli\u011fi eksenli ba\u015flayan T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerinin yeni bir seyir kazand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Zira T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131 art\u0131k tamamen ABD g\u00fcd\u00fcml\u00fc olarak seyretmi\u015ftir. Bu durum T\u00fcrkiye\u2019nin kom\u015fular\u0131 ile olan ili\u015fkilerini de etkilemi\u015ftir. Hatta bu etkilerden dolay\u0131 Bulgaristan ve Suriye ba\u015fta olmak \u00fczere Ortado\u011fu \u00fclkeleriyle ili\u015fkileri uzun y\u0131llar olumsuzluklar i\u00e7erisinde devam etmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ordusu, insan unsuru, e\u011fitimi ve ekonomik yap\u0131s\u0131yla birlikte top yek\u00fbn ABD etkili olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>27 May\u0131s 1960 darbesi ile sars\u0131lan T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkileri Askeri Y\u00f6netimin T\u00fcrkiye\u2019nin NATO ve CENTO\u2019ya ba\u011fl\u0131 kalaca\u011f\u0131n\u0131, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getireceklerini, uluslararas\u0131 anla\u015fmalara sad\u0131k kal\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 ve bor\u00e7lar\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u00fczerine ABD, Askeri Y\u00f6netimi tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Zira ABD i\u00e7in uluslararas\u0131 anla\u015fmalarla birlikte verilen bor\u00e7lar\u0131n geri \u00f6denece\u011fi taahh\u00fcd\u00fc \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz etmekteydi.<\/p>\n<p>Askeri Y\u00f6netimin a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ABD\u2019yi rahatlatm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nT\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerinde K\u0131br\u0131s konusu da \u00f6nemli bir yer i\u015fgal etmektedir. Ada \u00fczerinde 1950 ortalar\u0131nda ba\u015flayan T\u00fcrk-Rum sorunlar\u0131 16 A\u011fustos 1960\u2019da K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti\u2019nin kurulmas\u0131yla da \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131br\u0131s Anayasas\u0131 h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re Rumlar\u0131n T\u00fcrklere olan sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131n\u0131 isteyen Cumhurba\u015fkan\u0131 Cemal G\u00fcrsel, Aral\u0131k 1963\u2019te ABD Ba\u015fkan\u0131 Lyndon Baines Johnson\u2019a mektup g\u00f6ndermi\u015ftir. Fakat Ba\u015fkan Johnson 1964\u2019te yap\u0131lacak olan se\u00e7imlerde Rum lobisinin deste\u011fini alabilmek i\u00e7in istenilen deste\u011fi vermedi\u011fi gibi muht\u0131ra niteli\u011finde bir mektupla K\u0131br\u0131s\u2019a \u00e7\u0131kartma planlayan T\u00fcrkiye\u2019nin uzun y\u0131llar operasyon yapmas\u0131n\u0131 da engellemi\u015ftir.<\/p><div id=\"bghab-178612068\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>K\u0131br\u0131s sorunlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 ve bu sebeple Sovyet Rusya\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye sald\u0131rmas\u0131 durumunda ABD\u2019nin \u201cNATO T\u00fcrkiye\u2019yi savunmayabilecektir\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131 T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n \u00f6fkesini artt\u0131rm\u0131\u015f ve iki \u00fclke ili\u015fkilerinde ya\u015fanan gerginle\u015fme artarak devam etmi\u015ftir. Ecevit-Erbakan liderliklerinde 1973\u2019te kurulan CHP-MSP Koalisyon H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin 1974 K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f Harekat\u0131\u2019n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmesinden sonra Rum lobilerini Kongre se\u00e7imlerinde kar\u015f\u0131lar\u0131na almak istemeyen ABD y\u00f6netimi taraf\u0131ndan, T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 5 \u015eubat 1975 tarihinde 3 y\u0131l s\u00fcrecek olan silah ambargosu karar\u0131 al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>ABD\u2019nin ambargo karar\u0131 almas\u0131 \u00fczerine T\u00fcrkiye, 1954 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131lan \u0130ncirlik ve di\u011fer ABD \u00fcslerini kapatm\u0131\u015f, ABD Senatosu\u2019nun Eyl\u00fcl 1978\u2019de ambargoyu kald\u0131rmas\u0131na kadar \u00fcsler T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri (TSK)\u2019ne devredilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca 12 Mart 1971 askeri darbesi ile i\u015fba\u015f\u0131na gelen Ba\u015fbakan Nihat Erim h\u00fck\u00fcmeti d\u00f6neminde durdurulan ha\u015fha\u015f ekimine yeniden ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ambargo d\u00f6neminde T\u00fcrkiye\u2019nin Sovyet Rusya ile yak\u0131nla\u015fmas\u0131ndan \u00e7ekinen ABD, T\u00fcrkiye\u2019nin NATO\u2019dan \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 gibi bir yapt\u0131r\u0131m uygulamay\u0131 tercih etmemi\u015ftir[1].<\/p>\n<p>ABD\u2019nin ambargo karar\u0131 ile T\u00fcrkiye yeni stratejiler geli\u015ftirmi\u015ftir. Zira 13 \u015eubat 1975\u2019de K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Federe Devleti\u2019nin kuruldu\u011fu a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f, 25 Temmuz 1975\u2019de ise Savunma \u0130\u015fbirli\u011fi Anla\u015fmas\u0131 T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan tek tarafl\u0131 olarak feshedilmi\u015ftir. Ambargo nedeniyle T\u00fcrk Savunma Sanayii\u2019nin geli\u015ftirilmesi gerekti\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan hareketle 1975\u2019de ASELSAN kurulmu\u015ftur.<br \/>\nBu d\u00f6nemde her \u015feye ra\u011fmen ABD\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019yi kaybetmeyi g\u00f6ze alamad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130ki \u00fclke d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131 taraf\u0131ndan 26 Mart 1976\u2019da imzalanan Savuma ve Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n Washington\u2019da imzalanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan 4 A\u011fustos 1977\u2019de 1978 mali y\u0131l\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019ye 175 milyon $ D\u0131\u015f Askeri Malzeme Sat\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131n Kongrede onaylanmas\u0131 \u00fczerine uygulanan ambargo kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>ABD ambargosu kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve 1952\u2019den itibaren devam eden s\u00fcre\u00e7te oldu\u011fu gibi ordu ve istihbarat i\u00e7erisindeki etkinli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc 1960, 1971 ve 1980 askeri darbelerini ger\u00e7ekle\u015ftiren unsurlar\u0131n bu jenerasyondan gelen gruplar i\u00e7erisinden olduklar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Askeri rejimler d\u00f6neminde ABD lehine bir\u00e7ok karar al\u0131nm\u0131\u015f, ayr\u0131ca 11 Aral\u0131k 1980\u2019de Savunma ve Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi Antla\u015fmas\u0131 (SE\u0130A) ile \u0130ncirlik \u00dcss\u00fc\u2019n\u00fc yeniden ABD\u2019nin kullan\u0131m\u0131na a\u00e7an anla\u015fmalar imzalanm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nABD\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019deki etkisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ordu ve istihbarat yap\u0131lanmas\u0131 ve g\u00fcc\u00fcn\u00fcn tarifi i\u00e7in; Do\u011frudan emir almakla veya C\u0130A i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmakla bile itham edildi\u011fi d\u00f6nemler oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>Fakat ABD\u2019nin sirayeti sadece bu kurumlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Sovyet Rusya\u2019n\u0131n etkisini azaltmak ve kom\u00fcnizmle m\u00fccadele ediliyor denilerek \u201csa\u011f g\u00f6r\u00fc\u015f, sosyal demokrat, modern kesimler\u2026\u201d ay\u0131rt edilmeksizin \u00e7e\u015fitli sivil toplum kurulu\u015f ve vak\u0131flar\u0131na sirayet edildi\u011fi bilinmektedir. Rockefeller burslar\u0131, Rotary ve Lions Kul\u00fcpleri ile verilen \u00e7e\u015fitli burslarla finanse edilerek \u00f6\u011frenim g\u00f6rmeleri sa\u011flanan gen\u00e7lerle b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin y\u00f6netimlerine s\u0131zmalar gibi bir\u00e7ok y\u00f6ntemlerle ABD lehine her t\u00fcrl\u00fc faaliyette bulunabilecek kadrolar olu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr[2].<br \/>\nNATO\u2019ya girilmesinden itibaren ABD g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde yeti\u015fen bu kesimlerin etkin konumlarda yer almalar\u0131yla birlikte askeri ve sivil vesayetlerle T\u00fcrkiye\u2019nin i\u00e7 ve d\u0131\u015f politikalar\u0131na ABD lehine olacak \u015fekilde y\u00f6n verdirilmi\u015ftir. T\u00fcrkiye; 1960, 1971, 1980 askeri darbeleri ile 28 \u015eubat s\u00fcrecinde ve hatta 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ilerleyen d\u00f6nemlerinde Balyoz ve Ergenekon soru\u015fturmalar\u0131yla da ABD taraftar\u0131 olmayan unsurlar \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde yaftalanarak, itham edilerek tasfiye edildikleri d\u00f6nemler ge\u00e7irmi\u015ftir.<\/p><div id=\"bghab-3174615547\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkileri ilk \u00f6nemli k\u0131r\u0131lma s\u00fcreci esas\u0131nda 1990\u2019lardan itibaren Sovyet Rusya liderli\u011findeki Do\u011fu Blo\u011funun da\u011f\u0131lmas\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ABD ve Bat\u0131\u2019n\u0131n birinci \u00f6ncelikli m\u00fccadele alan\u0131 kom\u00fcnizm tehlikesinin bertaraf olmas\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin konumunun sorgulanmas\u0131na sebep olmu\u015ftur. Bunu, tarihe 2003 y\u0131l\u0131nda \u201c1 Mart Tezkeresi\u201d olarak ge\u00e7en olayda T\u00fcrkiye\u2019nin topraklar\u0131n\u0131 ABD askerlerine a\u00e7mamas\u0131 izlemi\u015ftir. Devam\u0131nda 4 Temmuz 2003\u2019te Irak\u2019\u0131n S\u00fcleymaniye \u015fehrinde konu\u015flu TSK Karargah\u0131n\u0131n ABD i\u015fgal kuvvetleri taraf\u0131ndan bas\u0131larak 11 TSK mensubu ve T\u00fcrkmen mihmandarlar\u0131n\u0131n g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u201c\u00c7uval Hadisesi\u201d olarak bilinen olay takip etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>ABD\u2019nin Irak i\u015fgaliyle birlikte Irak\u2019\u0131n kuzeyinde T\u00fcrkiye kar\u015f\u0131t\u0131 olu\u015fum ve gruplar\u0131 desteklemesi de iki \u00fclke ili\u015fkilerinin gerginle\u015fmesine sebep olmu\u015ftur. Fakat \u00e7e\u015fitli toplumsal sorunlar\u0131n birikimi nedeniyle 2010 y\u0131l\u0131nda Tunus\u2019ta ba\u015flayarak neredeyse b\u00fct\u00fcn Ortado\u011fu\u2019yu etkisi alt\u0131na alan Arap Bahar\u0131 olaylar\u0131n\u0131n 2011\u2019de Suriye\u2019ye sirayeti ile birlikte T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerine etkileri halen devam etmekte olan \u00f6nemli bir k\u0131r\u0131lma daha ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz ki 15 Temmuz 2016 darbe giri\u015fiminde FET\u00d6 taraftarlar\u0131n\u0131n \u0130ncirlik \u00fcss\u00fcnden desteklendi\u011finin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve nihayet Rahip Brunson olay\u0131 ile gelinen s\u00fcre\u00e7 ya\u015fanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>20 y\u0131ld\u0131r T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan ve ABD vatanda\u015f\u0131 olan rahip Andrew Craig Brunson\u2019un \u00e7ok ciddi su\u00e7lamalarla 9 Aral\u0131k 2016 g\u00fcn\u00fc tutuklanmas\u0131yla ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7te ba\u015fta ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump olmak \u00fczere bir\u00e7ok ABD\u2019li yetkilinin T\u00fcrk Mahkemelerini yok sayarcas\u0131na hareket ettikleri g\u00f6r\u00fclmektedir. Nihayet Donald Trump y\u00f6netiminin ABD evanjeliklerinin oylar\u0131n\u0131 alabilmek ad\u0131na[3], T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 yapt\u0131r\u0131m karar\u0131 almalar\u0131 ikili ili\u015fkileri bitirme noktas\u0131na getirmi\u015ftir.<br \/>\nGelinen s\u00fcre\u00e7 kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015fta Rusya, \u0130ran, Almanya ve Katar olmak \u00fczere bir\u00e7ok devletin T\u00fcrkiye\u2019yi destekler a\u00e7\u0131klamalar\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019nin yan\u0131nda yer ald\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi \u00f6nemlidir. Ya\u015fananlar\u0131n ABD i\u00e7 kamuoyunu da rahats\u0131z etti\u011fi uluslararas\u0131 bas\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak;<br \/>\n\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n galiplerinden olan Sovyet Rusya, zafer elde etmenin verdi\u011fi cesaretle ve o zaman\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131n m\u00fcsait oldu\u011funu varsayarak T\u00fcrkiye\u2019den toprak ve bo\u011fazlar b\u00f6lgesinden \u00fcs talep etmeleri kar\u015f\u0131s\u0131nda T\u00fcrkiye Bat\u0131 Blo\u011funa y\u00f6nelmi\u015ftir. T\u00fcrkiye\u2019nin Sovyet Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 ABD\u2019nin himayesini bir zorunluluk olarak alg\u0131lamas\u0131 sonucunda NATO\u2019ya girmekle tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve egemenlik ilkelerinden k\u0131smen vazge\u00e7ti\u011fi \u015feklinde de\u011ferlendirmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Fakat olaylar\u0131 zaman\u0131n \u015fartlar\u0131na g\u00f6re de\u011ferlendirmek do\u011fru olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye NATO\u2019ya girmekle Bat\u0131 Blo\u011fu ve ABD ile dost ve stratejik m\u00fcttefik ili\u015fkisi i\u00e7erisinde hareket edilece\u011fini varsaym\u0131\u015ft\u0131r. Fakat ilerleyen s\u00fcre\u00e7te ili\u015fkilerin seyri ABD\u2019nin b\u00f6lgedeki \u00e7\u0131karlar\u0131 ekseni \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rmekteyiz. \u0130ktidarda olan h\u00fck\u00fcmetlerin ABD \u00e7\u0131karlar\u0131 hilaf\u0131na i\u00e7 ve d\u0131\u015f ili\u015fkilere meyletti\u011fi d\u00f6nemlerde askeri darbeler veya muht\u0131ralar ile m\u00fcdahalelerde bulunuldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu m\u00fcdahalelerin bir zorunluluk kar\u015f\u0131s\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu alg\u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in \u00f6ncesi ve sonras\u0131nda askeri ve sivil yanda\u015flar\u0131n\u0131 kullanarak halk\u0131 psikolojik olarak haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 art\u0131k bilinmektedir.<\/p><div id=\"bghab-2160624283\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Mill\u00ee M\u00fccadele\u2019den ba\u015far\u0131yla \u00e7\u0131k\u0131lm\u0131\u015f ve emperyalist devletlerin ma\u011flup edilmi\u015f olmas\u0131ndan dolay\u0131 Avrupa \u00fclkelerinin T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 devam eden olumsuz tutumlar\u0131 nedeniyle T\u00fcrkiye\u2019nin ABD\u2019ye yak\u0131nla\u015fmas\u0131 farkl\u0131 bir zorunluluktu. Askeri ve ekonomik olarak g\u00fc\u00e7l\u00fc olabilmek ad\u0131na ABD\u2019den al\u0131nan yard\u0131mlar\u0131n da etkisiyle ABD\u2019nin t\u00fcrl\u00fc olumsuz tutumlar\u0131 zaman zaman g\u00f6rmezden de gelindi\u011fi olmu\u015ftur. Fakat yeri geldi\u011finde \u00fclke g\u00fcvenli\u011finin tehlike arz etti\u011fi hallerde K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f Harek\u00e2t\u0131 ve son d\u00f6nemlerde Suriye\u2019de icra edilen harek\u00e2tlarda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi yap\u0131lmas\u0131 gereken operasyonlardan da ka\u00e7\u0131n\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<br \/>\nT\u00fcrkiye NATO \u00fcyeli\u011fi devam ederken gerek ABD gerekse Bat\u0131 ile \u00e7eli\u015fen durumlar ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerinde gelinen s\u00fcre\u00e7te g\u00fcney s\u0131n\u0131rlar\u0131nda Suriye ve Irak\u2019\u0131n kuzeyinde ya\u015fanan geli\u015fmelere ek olarak rahip Brunson olay\u0131n\u0131 bahane ederek yapt\u0131r\u0131m ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131, hen\u00fcz NATO\u2019dan ayr\u0131lmay\u0131 gerektirir bir durum olarak g\u00f6r\u00fclmeyebilir.<\/p>\n<p>Fakat ABD ve Bat\u0131 gayet iyi bilmektedirler ki g\u00fcn\u00fcm\u00fczde art\u0131k NATO T\u00fcrkiye i\u00e7in bir zorunluluk olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nT\u00fcrkiye, Rusya-\u0130ran-\u00c7in ve Pakistan\u2019\u0131n da dahil olaca\u011f\u0131 ittifaklar ba\u015fta olmak \u00fczere farkl\u0131 ittifaklar kurma serbestisine sahip bir \u00fclke konumundad\u0131r. Art\u0131k \u015fartlar 1950 d\u00f6neminden farkl\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin jeopolitik ve jeostratejik konumu farkl\u0131 ittifaklar kurmaya m\u00fcsaittir ve b\u00fcy\u00fck devletlerin de \u201cha deyince\u201d vazge\u00e7ebilece\u011fi bir \u00fclke de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131 ile ABD\u2019nin yapt\u0131r\u0131m karar\u0131ndan hemen sonra bir\u00e7ok \u00fclkeden T\u00fcrkiye\u2019ye destek hamleleri ard arda gelmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Yeter ki T\u00fcrkiye g\u00fcc\u00fcn\u00fcn fark\u0131nda olsun ve dost-d\u00fc\u015fman herkese bunu hissettirebilsin.<br \/>\nSon s\u00f6z olarak; ABD y\u00f6netiminin kendi i\u00e7 \u00e7eki\u015fmelerini ve zafiyetlerini \u00f6rtebilmek, i\u00e7 kamuoyuna mesaj verebilmek ad\u0131na T\u00fcrkiye ile ya\u015fanan krizi paravan olarak kulland\u0131\u011f\u0131 bilinmelidir.<\/p>\n<p>\u0130smail C\u0130NG\u00d6Z; Siyaset Bilimi ve Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Uzman\u0131\/M.Sc.<br \/>\n[1] SDAM;<strong>\u00a0\u201c\u0130ncirlik Hava \u00dcss\u00fc \u0130le \u0130lgili A\u00e7\u0131klamalar ve Ge\u00e7mi\u015ften G\u00fcn\u00fcm\u00fcze T\u00fcrkiye-ABD \u0130li\u015fkileri\u201d<\/strong>, Strateji D\u00fc\u015f\u00fcnce Analiz Merkezi, 09.01.2017.<br \/>\n[2] SDAM; a.g.m. [3] Kadir \u00dcST\u00dcN;\u00a0<strong>\u201cWashington Tehditkar Tutumuyla \u0130\u00e7 Siyasi Hesaplar Pe\u015finde\u201d<\/strong>, SETA, 27.07.2018, https:\/\/www.setav.org\/?s=Washington+Tehditkar+Tutumuyla+%C4%B0%C3%A7+Siyasi+Hesaplar+Pe%C5%9Finde<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div>\n<div><\/div>\n<\/div>\n<div id=\"bghab-1765945637\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130smail C\u0130NG\u00d6Z \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ard\u0131ndan geli\u015fen s\u00fcre\u00e7 d\u00fcnyay\u0131 ana hatlar\u0131yla iki kutuplu sistem halinde \u00f6rg\u00fctlenmeye g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Do\u011fu Blo\u011funun b\u00fcy\u00fck devleti Sovyet Rusya\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":23005,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-32167","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/ismail-cingoz.jpg?fit=280%2C368&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-8mP","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32167","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32167"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32167\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23005"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}