{"id":31988,"date":"2018-08-13T22:34:38","date_gmt":"2018-08-13T19:34:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=31988"},"modified":"2018-08-13T22:55:10","modified_gmt":"2018-08-13T19:55:10","slug":"bulgaristan-turk-aydinligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/bulgaristan-turk-aydinligi\/","title":{"rendered":"Bulgaristan T\u00fcrk Ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Tarih:\u00a0 09 08 2018<\/p>\n<p>Yazan: Oya CANBAZO\u011eLU D\u0130R\u0130ER<\/p>\n<p>Konu: \u00a0<strong>Kuruyup Daldan D\u00fc\u015fenler<\/strong><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnyas\u0131na ayd\u0131nl\u0131k Kuran\u2019\u0131 Kerim ile gelmi\u015ftir. Bulgaristan T\u00fcrklerinin \u00f6z ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 da, Osmanl\u0131 Devleti ile Bulgar \u00c7arl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda imzalanan ikili protokoller sonucu \u015eumnu\u2019da N\u00fcvvab Lise ve Y\u00fcksek Enstit\u00fcs\u00fcnde yeti\u015ftirilen \u00f6\u011fretmen, okul m\u00fcd\u00fcr\u00fc, m\u00fcft\u00fc ve kad\u0131larla (yarg\u0131\u00e7) halk\u0131 kucaklanmas\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBu bir \u015fahsi olay de\u011fildir. Kurumsal bir ayd\u0131nlanma s\u00fcrecinde bir ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131r. \u00a0Yeti\u015fen ayd\u0131nlar t\u00fcm halklar\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc bildi\u011fi gibi, \u00f6ncelikle ve zorunlu olarak kendi halk\u0131m\u0131z\u0131n dilini,\u00a0 dinini,\u00a0 halk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, onun t\u00fcm d\u00fc\u011f\u00fcmlerini bilmek zorundayd\u0131lar.<br \/>\nAyn\u0131 d\u00f6nemde yine \u015eumnu\u2019da bir T\u00fcrk Pedagoji Enstit\u00fcs\u00fc a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve bilgiye susam\u0131\u015f \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n ders odalar\u0131na gen\u00e7 \u00f6\u011fretmenlerin bir me\u015fale gibi dolmas\u0131,\u00a0 ayd\u0131nlanma de\u011ferlerimizde derin bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme kanat a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131za i\u015faret oldu. \u00a0Bu yenilenerek ayd\u0131nlanmada davam\u0131z\u0131n ilk bayraktarlar\u0131ndan biridir Nuri Turgut Adal\u0131.<\/p>\n<p>O g\u00fcnlerden bu yana neredeyse bir as\u0131r ge\u00e7ti. A\u011fa\u00e7lar\u0131n ayakta \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc gibi bizim ayd\u0131nl\u0131k a\u011fa\u00e7lar\u0131m\u0131z da ayakta \u00f6ld\u00fcr\u00fclmeye yani kurutulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. 82 y\u0131l\u0131nda onun da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve m\u00fccadele etti\u011fi \u015fu 100 y\u0131lda G\u00fcne\u015fimiz hep s\u00f6nd\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131.<\/p><div id=\"bghab-3529817743\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>1922\u2019de G\u00fcney Do\u011fu Rodoplar\u2019\u0131n S\u00fc\u00fctl\u00fc (V\u0131rbitsa) \u0131rma\u011f\u0131 boyuna serilmi\u015f Ada K\u00f6y\u2019de d\u00fcnyaya gelen ve \u00f6mr\u00fcn\u00fcn 23 y\u0131l\u0131n\u0131 Bulgar zindanlar\u0131nda ge\u00e7irdikten sonra yerli T\u00fcrklerinin ayd\u0131nlanma me\u015falesi olup \u201c<strong>Mandela<\/strong>\u201d ad\u0131yla \u00fcnlenen ulusal \u015fair Nuri Adal\u0131\u2019ya ad\u0131yorum bu yaz\u0131m\u0131.<\/p>\n<p><strong>Fikrimi tam olarak a\u00e7abilmem i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki metaforik \u00a0(de\u011fi\u015fmeli) benzetmeyi yapmak istiyorum.<\/strong><\/p>\n<p>\u015eair Nuri Adal\u0131 yolun sonu geldi\u011fini hissedince, ruhuyla kendini bir odaya kapam\u0131\u015ft\u0131. 23 y\u0131l yatt\u0131\u011f\u0131 Bulgar zindanlar\u0131n\u0131n \u00e7ile izleriyle birlikte kokusunun da \u00fczerinden iyice s\u0131yr\u0131l\u0131p gitmesinden, ruh temizli\u011finin ezgin bedeninden \u00f6zg\u00fcrce ayr\u0131larak vuslata y\u00f6nelmesini sa\u011flamak i\u00e7in, yaln\u0131z kalmay\u0131 se\u00e7ti\u2026<\/p>\n<p>Son y\u0131llarda kabrine \u00e7elenk ve \u00e7i\u00e7ek ta\u015f\u0131yanlar\u0131n o zaman olup bitenden haberi yoktu. Siyasetin tepesindekiler k\u00f6yde\u015flerini bile bizden olanlar ve olmayanlar olarak ikiye ay\u0131rm\u0131\u015flard\u0131. \u015eimdi taze \u00e7i\u00e7ek demetleri eksik olmayan Ada K\u00f6y Mezarl\u0131\u011f\u0131 kenar\u0131ndaki o an\u0131t da sonradan dikildi. Topra\u011fa verilenin Bulgaristan T\u00fcrk Kimli\u011fi Davam\u0131z\u0131n gazisi oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131nca olay\u0131n g\u00f6rkemi \u00f6nem kazand\u0131.\u00a0 Bulgaristan T\u00fcrk kimli\u011fi derken dili t\u00f6kezleyenlerin, \u00a0\u015fair Nuri Adal\u0131\u2019ya kuruyan bir daldan d\u00fc\u015fen, solgun bir yaprakt\u0131 bak\u0131\u015f\u0131, mezar topra\u011f\u0131 kurumay\u0131nca, iki ta\u015f\u0131n aras\u0131nda her gece bir ayd\u0131nl\u0131k simgesi dola\u015ft\u0131\u011f\u0131 fark edilince birden de\u011fi\u015fti.\u00a0 Ko\u011fu\u015flar\u0131n kirli duvarlar\u0131na bir k\u00f6m\u00fcr ucuyla yazd\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131nl\u0131k k\u0131v\u0131lc\u0131mlar\u0131n\u0131 bir kitaba toplad\u0131lar. \u00a0Devlet ter\u00f6r\u00fcyle kurutulan dallardan d\u00fc\u015fen yapraklar toprak olmaya acele ederken, \u015fair Nuri Adal\u0131 renklerinin canl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131 hemen anla\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><strong>Olay bununla da bitmedi. \u00a0<\/strong><br \/>\n\u015eair Adal\u0131 \u00f6nce bir m\u00fccadele adam\u0131yd\u0131. Fa\u015fizm ve kom\u00fcnist totaliter zulm\u00fc y\u0131llar\u0131nda T\u00fcrk Kimli\u011fi ile ya\u015fad\u0131. T\u00fcrk\u00e7e konu\u015ftu ve yazd\u0131, be\u015f vakit namaz\u0131n\u0131 ko\u011fu\u015fta k\u0131ld\u0131. \u015eair yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u201c<strong>unutmay\u0131n ben<\/strong>i\u201d demedi. Fakat biz Bulgaristan T\u00fcrk ayd\u0131nlar\u0131 Nuri Adal\u0131\u2019y\u0131 asla unutmad\u0131k ve o 21. As\u0131r boyunca me\u015falemiz olmaya devam edecek.<\/p><div id=\"bghab-3783077597\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u015eair ve m\u00fccadele adam\u0131 Nuri Adal\u0131 Bulgaristan T\u00fcrkleri i\u00e7in bir deniz feneridir. Her yerin ve her \u015feyin karanl\u0131kta kald\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda o yan\u0131p s\u00f6nmeye, \u201c<strong>\u00f6l\u00fcmden \u00f6ncesi hep hayatt\u0131r<\/strong>\u201d demeye devam etti. S\u00fcrg\u00fcnde, \u201c<strong>Belene<\/strong>\u201d \u00d6l\u00fcm Kamp\u0131nda, Eski Zara \u201cStara Zagora\u201d <strong>a\u011f\u0131r siyasi su\u00e7lular<\/strong>\u201d ko\u011fu\u015funda \u015fiirlerini ve dinlemeye doyum olmayan T\u00fcrk\u00e7esiyle devrimci uyan\u0131\u015f\u0131n bilin\u00e7lenme k\u0131v\u0131lc\u0131mlar\u0131n\u0131 \u00e7akt\u0131. Ate\u015f bacay\u0131 sarana kadar dava oca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u00fcflemeye devam etti.<\/p>\n<p>\u015eair Nuri Adal\u0131 hakk\u0131nda <strong>bir deniz feneriydi<\/strong> derken onun amans\u0131z katlan\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve dimdik kal\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u00f6yle g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>\u0130nsana \u00f6yle geliyor ki, denizler ve okyanuslar k\u00f6p\u00fcren engindeki kara par\u00e7alar\u0131na, adalara d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r. Zalimlerin topraktan ve Kuran\u2019dan \u00f6\u011frenenlere d\u00fc\u015fman olduklar\u0131 gibi\u2026 B\u00fcy\u00fck gemileri alabora edip yutan deniz, adalar\u0131 da devirip doymaz midelerine indirmek ister. \u00a0Hele de o sonsuz alemin tam ortas\u0131nda, \u00a0kaya y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131ndan birinin \u00fczerinde, h\u0131r\u00e7\u0131n, dev dalgalara meydan okurken s\u00f6n\u00fcp yanan bir deniz fenerleri varsa\u2026 Bu sava\u015f bo\u015funad\u0131r. Deniz fenerleriyle kudurmu\u015f okyanuslar ba\u015f edemez..<\/p>\n<p>\u015eair Nuri Adal\u0131 suya batmayan ve topra\u011f\u0131n alt\u0131nda olsa bile \u00a0bir dava adam\u0131 kald\u0131. \u00a0Onun s\u00fcrg\u00fcn, tutuklu ve mahk\u00fbmlar \u00f6n\u00fcnde sessizle okudu\u011fu ezan, daha ate\u015finde s\u0131kla\u015fan saflara imaml\u0131k etmesi \u0130slam\u2019\u0131n, M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n, namus ve ahlak\u0131m\u0131z\u0131n en a\u011f\u0131r yasakl\u0131 ko\u015fullarda bile ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na kesin kan\u0131t olmu\u015ftur. Bulgar vah\u015fetinin 20. Y\u00fczy\u0131lda g\u00f6sterdi\u011fi en ac\u0131mas\u0131z sald\u0131r\u0131lara \u00e7\u0131plak ellerle iman ve inan\u00e7la g\u00f6\u011f\u00fcs germe \u00f6rnekleri vermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Halk ayd\u0131n\u0131 Nuri Adal\u0131\u2019n\u0131n \u00e7ilesi 1946 &#8211; 1948 \u201cRositsa\u201d baraj\u0131 duvar\u0131na \u00e7ak\u0131l k\u0131rmakla ba\u015flamad\u0131.\u00a0 Onun\u00a0 \u201c<strong>emekle e\u011fitim kamp\u0131na<\/strong>\u201d toplanmas\u0131, fa\u015fizm y\u0131llar\u0131nda kapat\u0131lan Bulgaristan T\u00fcrklerinin 2 200 okulunun yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve ayd\u0131nl\u0131k ate\u015fimizin yeniden parlatma davas\u0131na G\u00fcney Do\u011fu Rodoplar\u2019da \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmesinden dolay\u0131 idi.\u00a0 1944-1962 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Bulgaristan\u2019da 83 toplama kamp\u0131 kuruldu. Halk\u0131n bireysel ve kolektif kimli\u011fi ile hak arama, adalete y\u00f6nelme, demokrasi tohumlar\u0131 ekme m\u00fccadelesi kelep\u00e7elendi. Bulgaristan T\u00fcrk \u00f6\u011fretmenlerinin \u00f6rg\u00fctlenerek T\u00fcrk kimli\u011fi davam\u0131z\u0131 kucaklama at\u0131l\u0131mlar\u0131 zorbal\u0131kla durduruldu.<\/p><div id=\"bghab-4248887266\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>1949\u2019da \u201c<strong>Belene<\/strong>\u201d \u00f6l\u00fcm kamp\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131. Bulgaristan Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin siyasi has\u0131mlar\u0131 birer birer \u201c<strong>Persin Adas\u0131<\/strong>\u201d n\u0131 boylad\u0131lar. Bu kamplar\u0131n say\u0131s\u0131 hemen 8 oldu.\u00a0 Daha ilk ayda 800 ki\u015fi kapand\u0131. Bu kamplarda i\u015fkenceden, dayaktan ve a\u011f\u0131r ko\u015fullarda zorla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaktan hayat\u0131n\u0131 kaybedenlerin tam say\u0131s\u0131 bug\u00fcn de a\u00e7\u0131klanmad\u0131. T\u00fcrklere g\u00f6zda\u011f\u0131 vermek i\u00e7in bu i\u015fkence kamplar\u0131 Bal\u00e7\u0131k, Tutrakan, Kazanl\u0131k ve di\u011fer T\u00fcrk b\u00f6lgelerinde de kuruldu. Bu kamplara Bulgarlar ve T\u00fcrkler farkl\u0131 nedenlerle at\u0131ld\u0131lar. \u0130nsan haklar\u0131, ortak haklar, halka \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, anadilde ve kendi okullar\u0131nda e\u011fitim ve din haklar\u0131n\u0131, k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zerklik isteyen T\u00fcrkler se\u00e7ilerek i\u00e7eri at\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n<p>1929\u2019da, Birinci T\u00fcrk Kurultay\u0131n\u0131 yapanlar\u0131n \u0130kinci T\u00fcrk Kurultay\u0131 toplanmas\u0131n\u0131 isteyen \u00f6nc\u00fclerin kalemleri k\u0131r\u0131ld\u0131, kollar\u0131na kelep\u00e7e vuruldu, ellerine kazma k\u00fcrek s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131 ve bedava \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131lar. Bu kamplar\u0131 Bulgar istihbarat\u0131 \u201cDS\u201d y\u00f6netti. \u0130\u00e7eri d\u00fc\u015fen binlerce T\u00fcrk\u2019\u00fcn hepsi \u201c<strong>rejim d\u00fc\u015fman\u0131<\/strong>\u201d olarak yarg\u0131s\u0131z i\u00e7eri at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Bu toplama kamplar\u0131 ara s\u0131ra kapansa da, 1964\u2019te Pomaklar\u0131n isim de\u011fi\u015ftirme zulm\u00fcn\u00fc k\u0131rmas\u0131ndan sonra yeniden a\u00e7\u0131ld\u0131. 1972-1973 Bulgarla\u015ft\u0131rma ve H\u0131ristiyanla\u015ft\u0131rmaya kar\u015f\u0131 Bat\u0131 Rodoplar\u2019daki Pomak Ayaklanmas\u0131ndan sonra a\u011f\u0131z\u0131na kadar t\u0131ka basa dolduruldu. Bu s\u00fcre\u00e7ler, sosyalizmin ve kom\u00fcnistlerin takt\u0131\u011f\u0131 sahte maskelerin indirilmesinde \u00f6nemli a\u015famalar oldu. \u00a0Ne var ki toplama kamplar\u0131, s\u00fcrg\u00fcnler, hapishaneler, yarg\u0131s\u0131z idamlar \u015fair Nuri Adal\u0131 gibi M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n T\u00fcrk Kimli\u011fini koruma iradesini asla k\u0131ramad\u0131.<\/p>\n<p>1981\u2019de yeniden a\u00e7\u0131lan \u201c<strong>Belene<\/strong>\u201d \u00d6l\u00fcm Kamp\u0131na yarg\u0131s\u0131z d\u00fc\u015fenlerden biri odur. \u015eair Nuri Adal\u0131 Tuna \u00f6l\u00fcm adas\u0131ndaki ko\u015fullara ra\u011fmen, i\u00e7erdeki \u015fair, yazar, \u00f6\u011fretmen, imam ve hocalar\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan son derece samimi bir s\u0131cakl\u0131kla kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f ve kucaklanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 Kamp zulm\u00fcnden sonra Vidin\u2019in \u0131s\u0131z Bulgar k\u00f6ylerinden birine s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015f ve 1989\u2019da Vatan\u2019\u0131ndan s\u00f6k\u00fcl\u00fcp at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ne var ki bu 23 y\u0131ll\u0131k \u00e7ile yolunu y\u00fcr\u00fcrken \u015fair ve dava adam\u0131 Nuri Adal\u0131 asla pes etmemi\u015f ve her an yaratmaya devam ederken \u00e7i\u00e7eklerin mutlaka a\u00e7aca\u011f\u0131na ve Bulgaristan T\u00fcrkeri\u2019nin yasal hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini elde edece\u011fine, Bulgaristan\u2019da totaliter zul\u00fcm sisteminin \u00e7\u00f6kertilip param par\u00e7a edilece\u011fine ve yerine halk\u0131n ger\u00e7ek demokrasisinin ve adil d\u00fczenin\u00a0 kurulaca\u011f\u0131na inanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 Halk \u015fairi \u201c<strong>ac\u0131 olmay\u0131nca tatl\u0131 da olmaz<\/strong>\u201d\u00a0 derken \u00f6ncelikle ve \u00f6zellikle Bulgaristan\u2019da ya\u015fayan t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131n e\u015fitli\u011fini, az\u0131nl\u0131k fert ve topluluklar\u0131n\u0131n hukuksal e\u015fitli\u011fini, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, k\u00f6kl\u00fc bir sistem de\u011fi\u015fikli\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. O, 100 y\u0131lda 2 askeri darbede k\u0131r\u0131lan,\u00a0 cumhuriyet ve demokratik rejim i\u00e7in yap\u0131lan 1918 Vladaya Asker Ayaklanmas\u0131 ve 1923, \u0130\u015f\u00e7i-Emek\u00e7i \u0130syan\u0131n\u0131n kana bo\u011fulu\u015fundan sonra \u00e7ok zor olaca\u011f\u0131na inanm\u0131\u015ft\u0131.\u00a0 1925-1944 d\u00f6neminde durmadan \u015fiddetlenen ve sol cepheden 4.500, sa\u011f cepheden de 9 binden fazla kurban alan monar\u015fi d\u00fczeniyle \u00e7arp\u0131\u015fma kanl\u0131 izlerinin kolay kolay silinemeyece\u011fine, hesapla\u015fman\u0131n kolay olmayaca\u011f\u0131na inanm\u0131\u015ft\u0131.\u00a0 Bunal\u0131m y\u00fck\u00fcn\u00fcn T\u00fcrklerin \u00fczerine y\u00fcklenmesinden korkmu\u015ftu.<\/p><div id=\"bghab-1499073974\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Kendi k\u00f6y\u00fcnde 11 y\u0131l siyasi s\u00fcrg\u00fcn olan Bulgar feylesof Jel\u00fc Jelev\u2019in 1982\u2019de \u201c<strong>Fa\u015fizm<\/strong>\u201d eserinin \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7erde i\u015fitti. Fa\u015fist totaliter d\u00fczen ile kom\u00fcnist totaliter d\u00fczen bi\u00e7im ve \u00f6z olarak, ayr\u0131ca uygulanan \u015fiddet yo\u011funlu\u011fu bak\u0131m\u0131ndan da ayn\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131ld\u0131. \u00a0Bulgar devletinin T\u00fcrklere ve M\u00fcsl\u00fcmanlara, etnik az\u0131nl\u0131klara kar\u015f\u0131 tutumunun asla de\u011fi\u015fmedi\u011fini, ancak \u015fekil de\u011fi\u015ftirdi\u011fini t\u00fcm etkinliklerde savundu.<\/p>\n<p>1956 Macaristan olaylar\u0131 ve 1968 \u00c7ekoslovakya \u201c<strong>Bahar\u0131<\/strong>\u201d \u015fiddeti hep t\u0131rmand\u0131rd\u0131. Y\u00fcrekli ve demokratik ruhlu \u015fair, durumunun daha da a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131labilece\u011fi tehlikesini hissetti\u011fi i\u00e7in geli\u015fmelerden uzak kalmaya \u00e7al\u0131\u015fsa da, i\u00e7te ve d\u0131\u015fta \u00f6zg\u00fcrl\u00fck davas\u0131na her zaman dayan\u0131\u015fma bayra\u011f\u0131 a\u00e7t\u0131. Bulgaristan\u2019da sosyalizm y\u0131llar\u0131nda toplama kamplar\u0131ndan ge\u00e7en 184\u00a0360 rejim d\u00fc\u015fman\u0131ndan biri olarak ve ayr\u0131ca i\u00e7erde kald\u0131\u011f\u0131 23 y\u0131l\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 politik mahk\u00fbm olarak ge\u00e7irdi\u011fi i\u00e7in Bulgaristan T\u00fcrkleri hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck davas\u0131n\u0131n \u00f6nde gelen ayd\u0131n kahramanlar\u0131ndan biri oldu. \u00a0\u00dcstelik Bulgarlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi davas\u0131na dayan\u0131kl\u0131l\u0131k ve sab\u0131r \u00f6rne\u011fi verdi. Bundan dolay\u0131 Cumhurba\u015fkan\u0131 Plevneliev taraf\u0131ndan \u201c<strong>Kahraman Y\u0131ld\u0131z\u0131<\/strong>\u201d ile \u00f6d\u00fcllendirildi.<\/p>\n<p>\u015eair Nuri Adal\u0131\u2019n\u0131n dili BULGAR\u0130STAN T\u00dcRKLER\u0130 T\u00dcRK\u00c7ES\u0130D\u0130R. Ayd\u0131nl\u0131k ve yarat\u0131c\u0131l\u0131k dili halk ve edebiyat dilimizdir. \u00a0Kimli\u011fini halk ruhumuzdan beslemi\u015ftir. Onun yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 Bulgaristan T\u00fcrk edebiyat\u0131nda bir orta direk olarak y\u00fckselmi\u015ftir. \u015eiirleri, Bulgaristan T\u00fcrk \u015fiiri ansiklopedilerinin hepsinde yer alm\u0131\u015ft\u0131r. O, edebiyat\u0131m\u0131z\u0131 olu\u015fturan ve bi\u00e7imlendiren mihverlerden biridir. O her zaman halk\u0131m\u0131zdan ve davam\u0131zdan nefes alarak yazm\u0131\u015ft\u0131r. \u00a0\u00c7\u0131lg\u0131n zamanlarda ya\u015fad\u0131, \u00e7ok \u00e7ile \u00e7ekti ama asla y\u0131lmad\u0131.<\/p>\n<p>1990\u2019dan sonra bir s\u00fcre Bursa BALG\u00d6\u00c7 yay\u0131nlar\u0131nda g\u00f6rev ald\u0131. \u00c7ok ge\u00e7meden Mestanl\u0131\u2019ya\u00a0 (Mom\u00e7ilgrad) d\u00f6nd\u00fc. Bir s\u00fcre Belediye K\u00fclt\u00fcr \u015eubesini y\u00f6netti. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu \u015fehrin T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fcn geli\u015fmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan en ileri ad\u0131m atabilmesinde rol oynad\u0131.\u00a0 T\u00fcrk kimli\u011fi tohumlar\u0131 ekti.<\/p>\n<p>Bu nedenle, bug\u00fcn hala \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n arzu edilen derecede T\u00fcrk\u00e7e e\u011fitim alabilece\u011fi okullar\u0131m\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131ndan, T\u00fcm derneklerde T\u00dcR\u00c7E \u015e\u0130\u0130R OKUMA yar\u0131\u015flar\u0131 d\u00fczenleyerek ve bunlarda T\u00fcrk \u015fiiri sevgisini maddi ve manevi \u00f6d\u00fcllerle \u00f6zendirerek, her gencin ulusal \u015fair Nuri Ardal\u0131\u2019dan en az 100 \u015fiiri ezberine almas\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131y\u0131z. \u015eair Ardal\u0131\u2019n\u0131n \u015fiirleri bizim T\u00fcrk kimli\u011fimizin renkleridir. \u00a0T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fcn deniz feneri, ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r. Bu fener s\u00f6nmemelidir. Bulgaristan T\u00fcrk ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ebedidir. S\u00f6nmeyen deniz fenerimiz Nuri Adal\u0131\u2019d\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-3530968716\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u015eair Nuri Adal\u0131 \u015fiirlerinden se\u00e7meler.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>K\u00d6Y\u00dcM <\/strong><\/p>\n<p>G\u00fcllerin ve g\u00fclen y\u00fcz\u00fcn bir yana<\/p>\n<p>K\u0131rlarda e\u015fek dikenlerini \u00f6zledim<\/p><div id=\"bghab-927890541\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Evlad\u0131m\u0131n g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc, \u015fen t\u00fcrk\u00fcs\u00fc bir yana<\/p>\n<p>a\u011flamas\u0131n\u0131 da \u00f6zledim<\/p>\n<p>Bir k\u0131y\u0131s\u0131ndan ge\u00e7en \u00e7ay\u0131 de\u011fi\u015fmem<\/p>\n<p>Cennet \u0131rma\u011f\u0131 ile &#8230;<\/p>\n<p>G\u00f6nl\u00fcm\u00fcn sesi m\u00fcmk\u00fcn olsa da gelse dile<\/p><div id=\"bghab-2459065630\" class=\"bghab-icerik-icine-35-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Seni soruyorum g\u00fcneyden esen her r\u00fczgara ;<\/p>\n<p>hasret kald\u0131m t\u0131rmand\u0131\u011f\u0131m yama\u00e7lara..<\/p>\n<p>G\u00fcm\u00fc\u015f sular\u0131nda y\u0131kand\u0131\u011f\u0131m dereler<\/p>\n<p>hep \u00f6yle \u00e7a\u011flayarak akar m\u0131 ?<\/p>\n<p>Sular\u0131n aynas\u0131nda sevgilim a\u011flayarak<\/p><div id=\"bghab-2577763064\" class=\"bghab-icerik-icine-40-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>ay\u2019a, y\u0131ld\u0131zlara bakar m\u0131 ?<\/p>\n<p>O mehtapl\u0131 geceler g\u00f6nl\u00fcm\u00fcn cennetiydi.<\/p>\n<p>Bahar\u0131n getirdi\u011fi \u00e7i\u00e7ekler<\/p>\n<p>o cennetin ziynetiydi..<\/p>\n<p>Tatl\u0131 tatl\u0131 meleyen kuzular, g\u00fcl yanakl\u0131 k\u0131zlar ne\u015fe sa\u00e7ar m\u0131 k\u00f6y\u00fcm ?<\/p><div id=\"bghab-3387715876\" class=\"bghab-icerik-icine-45-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Senin kuca\u011f\u0131ndayd\u0131 gerde\u011fim, d\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcm! &#8230;<\/p>\n<p>Doyamad\u0131m ne sevgilime, ne sana,<\/p>\n<p>\u00f6mr\u00fcm ge\u00e7ti zindanlarda<\/p>\n<p>K\u00f6y\u00fcme, sevgilime yana yana&#8230;<\/p>\n<p>Ziyan\u0131 yok, ko ben menfalarda \u00e7\u00fcr\u00fcyeyim<\/p><div id=\"bghab-3375009962\" class=\"bghab-icerik-icine-50-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Yeter ki bir g\u00fcn seni AZAD g\u00f6reyim&#8230;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Z\u0130NDANDA <\/strong><\/p>\n<p>Pek naho\u015f \u00e7ehreler \u00e7evremi sard\u0131,<\/p>\n<p>S\u00f6nd\u00fc bak \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131m, ufkum karard\u0131!<\/p>\n<p>Kelebek g\u00f6nl\u00fcm hi\u00e7 ya\u015far m\u0131 g\u00fcls\u00fcz?<\/p><div id=\"bghab-2820973374\" class=\"bghab-icerik-icine-55-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Zindanda ge\u00e7er mi \u00f6m\u00fcr b\u00fclb\u00fcls\u00fcz?<\/p>\n<p>M\u00fcnferit bir mezar bi\u00e7imi oda,<\/p>\n<p>Tad kalmad\u0131 a\u015fda, ekmekte, suda.<\/p>\n<p>Zehirli bir oktur o kem bak\u0131\u015flar<\/p>\n<p>Nas\u0131l ge\u00e7er burda yazlar ve k\u0131\u015flar?<\/p><div id=\"bghab-795928258\" class=\"bghab-icerik-icine-60-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bahar \u00e7i\u00e7ekleri u\u00e7tu g\u00f6z\u00fcmden,<\/p>\n<p>Anlayan yok gibi sanki s\u00f6z\u00fcmden!<\/p>\n<p>G\u00f6m\u00fcld\u00fcm pek kara d\u00fc\u015f\u00fcncelere,<\/p>\n<p>Al\u0131\u015fmak gerektir i\u015fkencelere!\u2026<\/p>\n<p>Hele bir g\u00fcn yurtta olacak sabah,<\/p><div id=\"bghab-3535034494\" class=\"bghab-icerik-icine-65-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Benim de g\u00f6nl\u00fcmde dinecek bu ah!\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>DEL\u0130 <\/strong><\/p>\n<p>Dokunma diyorlar, suya sabuna.<\/p>\n<p>Bakma etraf\u0131na, gir sen kab\u0131na.<\/p>\n<p>Ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in a\u011flayan g\u00f6zler,<\/p>\n<p>Her yerde t\u00fcm hakk\u0131 savunan s\u00f6zler,<\/p>\n<p>Y\u0131ld\u0131r\u0131m kesilir \u00fcst\u00fcne d\u00f6ner.<\/p>\n<p>Bu zulmette bakma olmaya fener!<\/p>\n<p>F\u0131rt\u0131nalar kopar hep s\u00f6nd\u00fcr\u00fcrler,<\/p>\n<p>Hakk\u0131 hayk\u0131ran\u0131 her an d\u00f6\u011ferler.<\/p>\n<p>Az m\u0131 dayak yedik bu y\u00fczden gafil?<\/p>\n<p>Bir \u00f6m\u00fcr boyu hep sen kald\u0131n cahil!<\/p>\n<p>A\u00e7 g\u00f6z\u00fcn\u00fc art\u0131k yeter bu uyku,<\/p>\n<p>Ara \u015fu felekte sakin bir kuytu!<\/p>\n<p>Gizlice orada \u00f6r \u00e7orab\u0131n\u0131.<\/p>\n<p>Yeter art\u0131k kapat \u015fu HAK bab\u0131n\u0131!<\/p>\n<p>O yoldan gidenler hep harap oldu.<\/p>\n<p>Yaz bile gelmeden g\u00fclleri soldu.<\/p>\n<p>Nasibini al sen cennet d\u00fcnyadan,<\/p>\n<p>Yeter bahsetme \u015fu bombo\u015f h\u00fclyadan.<\/p>\n<p>Hayaller, emeller hem \u00e7oktan \u00f6ld\u00fc,<\/p>\n<p>Senden evvel kabre onlar g\u00f6m\u00fcld\u00fc!<\/p>\n<p>Aldand\u0131n, aldatt\u0131n sen etraf\u0131n\u0131,<\/p>\n<p>Kederle doldurdun her taraf\u0131n\u0131.<\/p>\n<p>Yak\u0131nlara miras kald\u0131 kederler,<\/p>\n<p>Hakk\u0131 savunana \u201cbir deli\u201d derler<\/p>\n<p>Ko deli kalay\u0131m de\u011filim pi\u015fman,<\/p>\n<p>Bence delilerde kalm\u0131\u015ft\u0131r iman.<\/p>\n<p>Ne kadar istesem olamam VEL\u0130,<\/p>\n<p>Vah\u015fi kalmaktan olay\u0131m deli\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"bghab-1189219697\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarih:\u00a0 09 08 2018 Yazan: Oya CANBAZO\u011eLU D\u0130R\u0130ER Konu: \u00a0Kuruyup Daldan D\u00fc\u015fenler\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnyas\u0131na ayd\u0131nl\u0131k Kuran\u2019\u0131 Kerim ile gelmi\u015ftir. Bulgaristan T\u00fcrklerinin \u00f6z ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 da, Osmanl\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-31988","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-8jW","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31988","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31988"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31988\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31988"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31988"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31988"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}