{"id":31274,"date":"2018-06-09T18:05:24","date_gmt":"2018-06-09T15:05:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=31274"},"modified":"2018-06-09T18:21:18","modified_gmt":"2018-06-09T15:21:18","slug":"demokratiklesme-1923te-gomuldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/demokratiklesme-1923te-gomuldu\/","title":{"rendered":"Demokratikle\u015fme 1923\u2019te g\u00f6m\u00fcld\u00fc"},"content":{"rendered":"<p>Tarih: 09 Haziran 2018<\/p>\n<p>Yazan: Musa VATANSEVER<\/p>\n<p>Konu: <strong>Bulgaristan tarihinde birinci askeri darbe.<\/strong><\/p>\n<p>9 Haziran 1923\u2019te Bulgaristan\u2019da askeri darbe yap\u0131ld\u0131. Se\u00e7imle i\u015f ba\u015f\u0131na gelen \u00c7ift\u00e7i Partisi iktidar\u0131 devrildi. Bulgaristan k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn lideri Ba\u015fbakan Aleksand\u0131r Stamboliyski feci bir \u015fekilde \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Bu cinayette \u201c<strong>feci<\/strong>\u201d \u2013 ba\u015fbakan Al. Stanboliyski\u2019nin kendi k\u00f6y\u00fcnde, evinde a\u011f\u0131r i\u015fkencelerden sonra eli kolu ve ba\u015f\u0131 kesilerek, v\u00fccudu par\u00e7alanarak \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi anlam\u0131ndad\u0131r ki, haberi alan \u00e7ift\u00e7iler, \u00fclkenin d\u00f6rt bir yan\u0131nda ayaklanm\u0131\u015f, protestolar\u0131 aylarca s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Al. Stanbuliyski 20. Y\u00fczy\u0131lda Bulgaristan\u2019da yeti\u015fen en etkili ve en \u00e7ok sevilen reformcu halk \u00f6nderiydi. Bulgar parlamentosuna ilk T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman Milletvekilleri onun sayesinde girmi\u015flerdir. Sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 meclis \u00e7o\u011funlu\u011funda M\u00fcsl\u00fcman milletvekilleri de birinci parti olmas\u0131nda etkili olmu\u015flard\u0131.<\/p><div id=\"bghab-2499636933\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>9 Haziran 1923 askeri darbesi Al. Stanboliyski h\u00fck\u00fcmetini devirdi. Yenine Aleksand\u0131r Tsankov ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda, kom\u00fcnistler d\u0131\u015f\u0131nda, meclis muhalefetinden bir kabine kuruldu. \u00c7ar III. Boris askeri darbeyi ve yeni h\u00fck\u00fcmeti tan\u0131d\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz siyasi d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde \u201c<strong>milli \u00e7\u0131karlar\u0131 savunmak i\u00e7in legal bir ara\u00e7<\/strong>\u201d olarak nitelenen askeri darbe, o zaman Bulgaristan tarihinde ilk kez se\u00e7im kazanan ve kendi iktidar\u0131n\u0131 kuran \u00c7ift\u00e7i Halk Partisi h\u00fck\u00fcmeti d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>\u00c7ift\u00e7i lider katledildi. Art\u0131k 95 y\u0131ldan beri Bulgaristan \u00e7ift\u00e7ileri, k\u00f6yl\u00fcleri ve kooperatif\u00e7ileri bir daha iktidar olamad\u0131lar. B\u00f6l\u00fcnd\u00fck\u00e7e b\u00f6l\u00fcnd\u00fcler, par\u00e7aland\u0131lar ve siyaset sahnesinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n<p>Bu konuda y\u00fczlerce kitap yaz\u0131ld\u0131. Darbeciler, Al. Stambolisski\u2019yi Mosolinicilikle, k\u00f6yl\u00fc ordusu kurmakla, Turuncu m\u00fcfrezeler olu\u015fturmakla ve diktat\u00f6rl\u00fckle itham ettiler. <strong>\u201cTuruncu\u201d<\/strong> Bulgar k\u00f6yl\u00fc hareketinin bayrak rengidir.<\/p>\n<p>\u00c7ift\u00e7i partililer, askeri darbenin Balkan sava\u015flar\u0131nda (1912-1913) ve Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda (1914-1918)cinayetler i\u015fleyen, 1018 Vladaya Asker Ayaklanmas\u0131n\u0131 bas\u0131ran eli kanl\u0131 Ordulu katillerin i\u015fi oldu\u011funu savundu. 1918 Asker Ayaklanmas\u0131 Monar\u00e7i\u2019nin Cumhuriyetle de\u011fi\u015ftirilmesini istedi.<\/p>\n<p>Al.Stanboliyski 1919 Neully Anla\u015fmas\u0131n\u0131 Bulgaristan ad\u0131na imzalayan, silahl\u0131 kuvvetleri da\u011f\u0131tan, az\u0131nl\u0131k haklar\u0131n\u0131 tan\u0131yan ba\u015fbakand\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-454024468\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bug\u00fcn de her f\u0131rsatta tekrar edilen darbe nedenleri ise, \u00c7ift\u00e7i liderin izledi\u011fi i\u00e7 ve d\u0131\u015f siyasetten \u00c7ar\u0131n ve sa\u011f siyaset \u00e7evrelerinin memnuniyetsizli\u011finde gizlidir.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.bulgariasega.com\/files\/bg\/16_06_16_03.jpg?resize=640%2C850\" alt=\"\u00c4\u00b0lgili resim\" width=\"640\" height=\"850\" \/><strong>Aleksand\u0131r Stanboliyski<\/strong><\/p>\n<p>Darbe, Halk M\u00fcrtecileri ve Askeri Birlik taraf\u0131ndan \u00f6rg\u00fctlendi. Sofya ve il garnizonlar\u0131 darbeyi destekledi. Devrilen yasal iktidar\u0131n yerine m\u00fcrteciler h\u00fck\u00fcmeti kuruldu. Tac\u0131, \u00fclkeyi felakete s\u00fcr\u00fckleyen babas\u0131 Ferdinant\u2019tan 1818 Ekiminde alan III. Boris, \u00c7ift\u00e7iler kendi iktidarlar\u0131n\u0131 kurunca tahta oturuyor ama \u00fclkeyi y\u00f6netmiyordu.<\/p>\n<p><strong>Stanboliyski\u2019nin ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 reform hareketi \u00f6zel m\u00fclkiyet temellerine dokunmasa da, faizcili\u011fi ve b\u00fcy\u00fck \u00e7iftlik sahiplerine darbe \u00fcst\u00fcne darbe indiriyordu. <\/strong><\/p>\n<p><b>Devlet ve belediye m\u00fclklerinde topraks\u0131z k\u00f6yl\u00fclere toprak, ara\u00e7 gere\u00e7 da\u011f\u0131t\u0131l\u0131yordu. Varna, \u015eumen ve Rus\u00e7uk eyaletlerinde T\u00fcrk okullar\u0131na da ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 olarak toprak, koru ve orman arazisi verilmi\u015fti. H\u00fckumet\u00a0tedbirleri tutucu g\u00fc\u00e7leri ve iri zenginleri korkutmu\u015ftu. Sava\u015ftan d\u00f6nen ve ordudan at\u0131lan subaylar ho\u015fnutsuzdu.<\/b><\/p><div id=\"bghab-2075896517\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Stanboliyski h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 ba\u015fkald\u0131r\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na, 1922 Haziran\u2019\u0131nda kurulan ve s.o. Anayasal Blok ad\u0131n\u0131 ald\u0131. Temellerini Birle\u015fik \u0130lerici Halk Hareketi, Demokrat Parti ve Radikal Demokrat Parti att\u0131.<\/p>\n<p>Yeni grup \u00c7ift\u00e7i iktidar\u0131n\u0131 devirmeyi program\u0131na ald\u0131. Bunun i\u00e7in \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck halk panay\u0131r\u0131 d\u00fczenlemeyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcler. Birincisi Eyl\u00fcl 1922\u2019de topland\u0131. Bu legal forumda b\u00fcy\u00fck bir karga\u015fa olunca, \u00f6teki ikisini \u00e7a\u011f\u0131rmaktan vaz ge\u00e7tiler. Saray ve sa\u011f politik g\u00fc\u00e7ler, legal direni\u015f bi\u00e7iminden vaz ge\u00e7erek, askeri ara\u00e7lar kullanmada anla\u015ft\u0131lar. Ad\u0131 Askeri Birlik olan sava\u015ftan d\u00f6nm\u00fc\u015f ama ordu d\u0131\u015f\u0131 kalm\u0131\u015f subaylar darbenin askeri-teknik y\u00f6n\u00fcn\u00fc \u00fcstlendiler.<\/p>\n<p>Askeri Birlik, \u00e7ok kalabal\u0131k bir \u00f6rg\u00fctlenme olan Halk M\u00fcrtecileri\u2019ni harekete kazand\u0131lar. Darbe haz\u0131rl\u0131klar\u0131 Saray\u2019dan y\u00f6netildi. 1923 Bahar\u0131nda Askeri Birlik ajanlar\u0131 \u00fclkenin d\u00f6rt bir yan\u0131nda bulunan garnizonlarda yuvalanmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Subaylardan daha fazlas\u0131n\u0131 darbeye kazand\u0131. Nisan 1922 \u2018de XX. Halk Meclisi se\u00e7imlerini b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131yla kazan\u0131nca Bulgaristan Halk \u00c7ift\u00e7i Birli\u011fi (BH\u00c7B) y\u00f6netiminde ba\u015f g\u00f6steren co\u015fkudan bunalma ve gev\u015feme darbecileri da ha s\u0131k\u0131 haz\u0131rl\u0131k g\u00f6rmeye itmi\u015ftir.<\/p>\n<p>BH\u00c7B, siyasi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n y\u00f6n\u00fcn\u00fc, se\u00e7imden ikinci parti olarak \u00e7\u0131kan Bulgaristan Kom\u00fcnist Partisi (dar sosyalistler) \/BKP d.s.\/ kar\u015f\u0131 \u00e7evirmi\u015f ve kom\u00fcnistlerle bo\u011fu\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu bir ideolojik kavgad\u0131r. Kom\u00fcnistler toplumun s\u0131n\u0131flara b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131 tezini savunurken, \u00e7ift\u00e7iler toplumun katmanlara par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve onlar\u0131n emek\u00e7i k\u00f6yl\u00fc tabakay\u0131 temsil ettiklerini savunagelmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>\u0130ktidar\u0131n kendilerinden ilgilenmedi\u011fini g\u00f6ren darbeciler, k\u0131\u015flalarda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na h\u0131z kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Askeri Birlikte bulu\u015fan darbecilerin Merkez Y\u00f6netimi ba\u015fkent ve il merkezleri i\u00e7in \u00f6zel darbe plan\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu planda ba\u015fkentin ve il merkezlerinin askeri g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan i\u015fgal edilmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u201c<strong>Kubrat<\/strong>\u201d adl\u0131 yedek subay derne\u011fi, askeri haz\u0131rl\u0131k g\u00f6ren gen\u00e7lik \u00f6rg\u00fctleri darbecilerin saflar\u0131na ge\u00e7mi\u015flerdir. Ayn\u0131 zamanda, darbecilere \u0130\u00c7 MAKEDON DEVR\u0130M \u00d6RG\u00dcT\u00dc VMRO taraf\u0131ndan destek ve yard\u0131m vaat edilmi\u015ftir. Demek oluyor ki, bug\u00fcn Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve Savunma Bakan\u0131 Krasimir Karaka\u00e7anov taf\u0131ndan y\u00f6netilen VMRO daha 1923\u2019te Bulgaristan \u00c7ift\u00e7i Halk iktidar\u0131n\u0131n kanl\u0131 devrilmesine ve Ba\u015fbakan Al. Stanboliyski\u2019nin vah\u015fi katledili\u015fine bizzat kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. VMRO \u00c7ift\u00e7i iktidar\u0131na kat\u0131lan bakanlara ve genel m\u00fcd\u00fcrlere ve ailelerine kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 daha Mart ve Nisan aylar\u0131nda ba\u015flatm\u0131\u015f ve iktidar\u0131n gelen tehlikeyi g\u00f6rebilmesine engel olmu\u015ftur.<\/p><div id=\"bghab-1500770724\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Bulgar \u00e7ift\u00e7i hareketinin ve Vladaya Asker Ayaklanmas\u0131\u2019n\u0131n (1918)\u00a0 \u00f6nderlerinden biri olan Rayko Daskolov VMRO katilleri taraf\u0131ndan kur\u015funlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bulgar siyasi tarihinde, darbenin ba\u015flamas\u0131na vesile olarak, Al. Stanboliyski\u2019nin May\u0131s 1923 sonunda r\u00fc\u015fvet\u00e7ilere, faizcilere, doland\u0131r\u0131c\u0131lara ve iri sermayeye ve \u00c7ara kar\u015f\u0131 Haskovo\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131 bir konu\u015fma kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. III. Boris a\u011f\u0131r su\u00e7lamalar\u0131n alt\u0131nda ezilince, darbecilere \u201cba\u015flay\u0131n\u201d i\u015fareti vermi\u015ftir. Askeri Birlik Merkez Y\u00f6netimi darbe tarihi olarak 8 Haziran\u0131 9 Hazirana ba\u011flayan geceyi se\u00e7mi\u015ftir. Darbe tarihi garnizonlara \u00f6zel kuryeler taraf\u0131ndan iletilmi\u015ftir. Darbe Albay \u0130van V\u0131lkov, yedek Albay Kimon Georgiev ve yedek Y\u00fczba\u015f\u0131 Nikola Ray\u00e7ev vb taraf\u0131ndan y\u00f6netilmi\u015ftir. Darbe gecesi Al. Tsankov ba\u015fkan ilan edilmi\u015ftir.\u00a0 Yine bu gruptan Albay Kimon Georgiev, Aral\u0131k 1934 darbesini de ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f, 1936\u2019da Rusya istihbarat\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 kabul etmi\u015f ve 1944\u2019ten sonra 3. Bulgar h\u00fckumetine ba\u015fbakan olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>\u00c7ar III. Boris askeri darbeye bizzat kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. O, darbeden bir d\u00fcn \u00f6nce, 7 Haziran 1923\u2019te Ba\u015fbakan Al. Stanboliyski\u2019yi do\u011fdu\u011fu k\u00f6y olan Pazarc\u0131k ilinin Slavovitsa k\u00f6y\u00fcnde ziyaret etmi\u015f, uzun bir g\u00f6r\u00fc\u015fme esnas\u0131nda onun uyan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u00f6reltmeyi ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. Darbe \u00f6nceden haz\u0131rlanan bir plana uygun ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Askeri Okul \u00f6\u011frencileri devlet kurumlar\u0131n\u0131 i\u015fgal g\u00fcc\u00fc olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 2-3 polis amirli\u011finden ba\u015fka mukavemet g\u00f6steren olmam\u0131\u015ft\u0131r. Tren gar\u0131, po\u015fta, k\u00f6pr\u00fcler, devlet kurumlar\u0131 darbecilerin eline ge\u00e7erken, \u00e7ift\u00e7i partili bakanlar, milletvekilleri ve 700 gardiyan tutuklanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Sofya giri\u015findeki \u201cVrana\u201d k\u00f6\u015fk\u00fcne giden yeni ba\u015fbakan Al. Tsankov III. Borise h\u00fckumet de\u011fi\u015fikli\u011fine ili\u015fkin belgeleri ayn\u0131 gece imzalatm\u0131\u015ft\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Bu olaylar, 1944\u2019te Arjantin\u2019e ka\u00e7\u0131p s\u0131\u011f\u0131nan AL. Tsankov taraf\u0131ndan 15 y\u0131l boyunca <strong>\u201cAn\u0131lar\u0131m\u201d<\/strong> eserinde i\u015flenmi\u015ftir.<\/p><div id=\"bghab-2655502471\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Askeri darbe \u00fclkede \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. AL. Stanboliyski\u2019nin barbarca \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc haber alan \u00e7ift\u00e7i partililer yaba ve t\u0131rpanlar\u0131 alarak ayaklanm\u0131\u015ft\u0131r. 12 bin ki\u015finin ba\u015f-kald\u0131r\u0131s\u0131 kanl\u0131 bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrklerin kalabal\u0131k ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Pleven, \u015eumen, Karlova, Kazanl\u0131k, Rus\u00e7uk, Vratsa ve ba\u015fka merkezlerde silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar haftalarca s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Direni\u015f\u00e7i 10 bin Pazarc\u0131k k\u00f6yl\u00fcs\u00fc ile hesapla\u015fma a\u011f\u0131r olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bulgaristan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve sol muhalefet partileri \u00c7ift\u00e7i partisine sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmasalar da, 9 Haziran 1923 gerici askeri darbesine kar\u015f\u0131 tepkiler ayn\u0131 y\u0131l\u0131n 23 Eyl\u00fcl\u00fcnde emek\u00e7iler \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde bir yeni halk ayaklanmas\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Ba\u015fl\u0131ca Sofya ve Kuzey Bat\u0131 y\u00f6resini saran ba\u015fkald\u0131r\u0131 kanl\u0131 bir \u015fekilde bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bulgaristan\u2019da legal bir \u00e7ift\u00e7i iktidar\u0131n\u0131n ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 direni\u015flerinin kana bo\u011fulmas\u0131na kar\u015f\u0131, 2 y\u0131l haz\u0131rl\u0131ktan sonra 16 Nisan 1925 tarihinde Sofya\u2019da <strong>\u201cTs. Nedelya\u201d<\/strong> kilisesinde b\u00fcy\u00fck bir ter\u00f6r olay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilerek, iktidar \u00e7evresinden <em><strong>200 ki\u015fi \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ve 500 ki\u015fi yaralanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Bulgaristan halk ayaklanmalar\u0131 tarihinde en b\u00fcy\u00fck ve g\u00fc\u00e7l\u00fc isyan May\u0131s 1989\u2019da T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. \u00dclkenin karma n\u00fcfuslu b\u00f6lgelerini ba\u015ftan-a\u015fa saran bu T\u00fcrk ayaklanmas\u0131 1944\u2019ten sonra iktidara gelen ve az\u0131nl\u0131k kimli\u011fini yok sayarak y\u00f6neten totaliter kom\u00fcnist diktat\u00f6rl\u00fck rejimini ayn\u0131 y\u0131l\u0131n 10 Kas\u0131m g\u00fcn\u00fc devirmi\u015ftir.\u00a0 1972-1973 ve 1984-1989 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda isimleri de\u011fi\u015ftirilen, dilleri, dinleri, gelenekleri, k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131klar\u0131 yasaklanarak asimile edilmek isteyen M\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131klar T\u00fcrk kimli\u011fi ve \u201c<strong>k\u00fclt\u00fcrel otonomi<\/strong>\u201d haklar\u0131 i\u00e7in ayaklanm\u0131\u015flard\u0131r. Toplam 240 \u015fehit veren M\u00fcsl\u00fcman ayaklananlardan 500 bini s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmi\u015ftir.<\/p><div id=\"bghab-2598201844\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>9 Haziran 1923 askeri darbesini ve Bulgaristan\u2019da emek\u00e7i k\u00f6yl\u00fc iktidar\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131 ve ard\u0131ndan gelen katliamlar\u0131 an\u0131msarken, yeni Bulgar tarihinde en \u00f6nemli devinim g\u00fcc\u00fcn T\u00fcrkler ve M\u00fcsl\u00fcman dayan\u0131\u015fmas\u0131, birlik ve beraberli\u011fi oldu\u011funun bir kez daha alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyorum. B\u00fcy\u00fck bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f ve i\u00e7inden \u00e7\u0131kamad\u0131\u011f\u0131 bunal\u0131mlarda \u00e7\u0131rp\u0131nan Bulgar iktidarlar\u0131 i\u00e7in M\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131klarla uzla\u015fmaktan ba\u015fka \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu yoktur. Bu kitle yeni bir dirili\u015fe kanat a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n<p>Bug\u00fcnk\u00fc Sofya meclisinde, 1923 askeri darbesini yapanlar\u0131n torunlar\u0131n\u0131n nefes ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve milliyet\u00e7ilik ad\u0131 alt\u0131nda modern liberal fa\u015fizm savunduklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Al. Stanboliyski\u2019den \u00f6nce Ba\u015fbakan Vasil Radoslavov\u2019un Liberal Partisi meclis bile\u015fiminde (1913-1918) 24 M\u00fcsl\u00fcman mebus, Al. Stanboliyski BH\u00c7P meclis \u00e7o\u011funlu\u011funda bir\u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman milletvekili oldu\u011fu unutmamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p>1989 Ayaklanmam\u0131z kendi partimizi kurmak, politik sahneye \u00e7\u0131kmak ve y\u00f6netimde hak sahibi olmak ve halk\u0131m\u0131z\u0131n demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini, herkese hak e\u015fitli\u011fi taleplerini yerine getirmek i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015fti. Bug\u00fcnk\u00fc \u00e7a\u011fr\u0131m\u0131z yeni bir birliktir. Yeni bir programla haklar\u0131m\u0131z\u0131 elde etmektir.<\/p>\n<p><em><strong>Okudu\u011funuz i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederim<\/strong><\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/3\/33\/BASA-255K-1-108-14-Aleksandar_Stamboliyski.jpg\" alt=\"Aleksander Stamboliyski ile ilgili g\u00c3\u00b6rsel sonucu\" width=\"771\" height=\"485\" \/>\u00a0<strong>Aleksand\u0131r Stanboliyski<\/strong><\/p><div id=\"bghab-2307714127\" class=\"bghab-icerik-icine-35-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<div id=\"bghab-1959986863\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarih: 09 Haziran 2018 Yazan: Musa VATANSEVER Konu: Bulgaristan tarihinde birinci askeri darbe. 9 Haziran 1923\u2019te Bulgaristan\u2019da askeri darbe yap\u0131ld\u0131. Se\u00e7imle i\u015f ba\u015f\u0131na gelen \u00c7ift\u00e7i<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":20953,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-31274","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/musa-vatansever-yk.jpg?fit=1562%2C1961&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-88q","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31274","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31274"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31274\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20953"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}