{"id":2979,"date":"2013-06-19T03:19:32","date_gmt":"2013-06-19T00:19:32","guid":{"rendered":"http:\/\/bghaber.org\/bghaber\/?p=2979"},"modified":"2019-07-18T23:55:02","modified_gmt":"2019-07-18T21:55:02","slug":"bulgaristanda-anadilde-egitim-hala-sorun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/bulgaristanda-anadilde-egitim-hala-sorun\/","title":{"rendered":"Bulgaristan’da anadilde e\u011fitim hala sorun"},"content":{"rendered":"
\n
45 y\u0131ll\u0131k totaliter rejimden sonra 1989’da demokrasiye ge\u00e7en Bulgaristan’da, az\u0131nl\u0131k hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri alan\u0131nda bir\u00e7ok sorunlar ya\u015fand\u0131. \u00c7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fmayan en \u00f6nemli problemlerden biri, T\u00fcrk \u00e7ocuklar\u0131na okullarda zorunlu anadili dersleri okutulmamas\u0131d\u0131r. Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Hareketi Partisi defalarca meclise \u00f6neri sundu. Fakat meclisteki \u00e7o\u011funluk teklifi kabul etmemekte \u0131srar ediyor.<\/div>\n
<\/div>\n
\"bulgaristan-bayrak-harita\"<\/a>Parlamentoda 4. g\u00fc\u00e7 konumundaki a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 Ataka partisi lideri Volen Siderov’un, anadil derslerinin okullarda okutulmas\u0131na parti olarak \u015fiddetle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesinin ard\u0131ndan, parlamento k\u00fcrs\u00fcs\u00fcne \u00e7\u0131kan Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Partisi ba\u015fkan\u0131 L\u00fctfi Mestan “Bir \u00e7ocu\u011fun, Bulgarca ders kitab\u0131yla birlikte, okul \u00e7antas\u0131nda anadil ders kitab\u0131n\u0131 da bulundurmas\u0131n\u0131 k\u0131nayan Avrupa devleti var m\u0131?” diye sordu.<\/div>\n
<\/div>\n
Gerb’in y\u00f6netimde oldu\u011fu d\u00f6nemde, anadil m\u00fcfetti\u015fliklerinin stat\u00fcs\u00fc de\u011fi\u015ftirildi ve T\u00fcrk\u00e7e’yi anadili olarak okuyan \u00f6\u011frencilerin say\u0131s\u0131nda ciddi bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f kaydedildi. \u0130statistiklere g\u00f6re, 1992’de 114 bin \u00e7ocuk ‘anadil-T\u00fcrk\u00e7e’ dersine girerken, 2011’de bu rakam 7 bine d\u00fc\u015ft\u00fc. \u00dclkede T\u00fcrk\u00e7e, se\u00e7meli ders olarak okutuluyor ve her y\u0131l velilerin dilek\u00e7e vermeleri mecbur\u00ee hale getiriliyor. Zorunlu anadil dersinin m\u00fcfredata girme giri\u015fimi Bulgar Parlamentosu taraf\u0131ndan reddedildi. Okullarda T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011fretmenleri \u00f6zellikle kitap temini konusunda b\u00fcy\u00fck zorluklar ya\u015f\u0131yorlar.<\/div>\n
<\/div>\n
ORE\u015eARSK\u0130 H\u00dcK\u00dcMET\u0130 \u0130K\u0130YE B\u00d6L\u00dcND\u00dc<\/strong><\/div>\n
T\u00fcrklerin deste\u011fiyle 28 May\u0131sta g\u00f6reve ba\u015flayan Ore\u015farski h\u00fck\u00fcmetinin iki bakan\u0131, iki farkl\u0131 a\u00e7\u0131klama yapt\u0131lar. E\u011fitim Bakan\u0131 Aneliya Klisarova “Anadili dersi m\u00fcfredat\u0131n zorunlu dersleri aras\u0131nda yer almayacak, isteyen se\u00e7er.” derken, Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Hareketi’ni kabinede temsil eden isimlerden Gen\u00e7lik ve Spor Bakan\u0131 Mariyana G\u00fcrgiyeva “T\u00fcrk \u00e7ocuklar\u0131 okul \u00e7antas\u0131nda Bulgarcan\u0131n yan\u0131nda, T\u00fcrk\u00e7e ders kitab\u0131 da ta\u015f\u0131mal\u0131d\u0131r.” demi\u015fti.<\/div>\n
Bulgaristan okullar\u0131nda T\u00fcrk\u00e7e dersi serbest se\u00e7meli olarak ailenin dilek\u00e7esi ve okul m\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6zel izniyle haftada iki kez veriliyor. Yeni E\u011fitim Bakan\u0131 Aneliya Klisarova, T\u00fcrk\u00e7e’nin yan\u0131 s\u0131ra Ermenice ve \u0130branice anadil e\u011fitimi de yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgularken, 19 y\u0131ld\u0131r de\u011fi\u015fmeyen mevzuat\u0131 de\u011fi\u015ftirmeyeceklerini kaydetti.<\/div>\n
<\/div>\n
Mevcut uygulama okullarda T\u00fcrk\u00e7e derslerine kat\u0131l\u0131m\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131r mahiyette. \u00d6\u011frenciler serbest se\u00e7meli ders olarak bili\u015fim, yabanc\u0131 dil ve T\u00fcrk\u00e7e aras\u0131nda se\u00e7im yapmak zorunda b\u0131rak\u0131l\u0131yor. T\u00fcrk\u00e7e ders yap\u0131labilmesi i\u00e7in en az 10 ki\u015filik gruplar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 gerekirken, yeni e\u011fitim bakan\u0131, \u00fclkede 1994 y\u0131l\u0131ndan beri T\u00fcrk\u00e7e ders kitab\u0131 yay\u0131mlanmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini kabul ederek, “Bu kitaplar hem i\u00e7erik olarak, hem de fiziksel anlamda y\u0131pran\u0131p, eskimi\u015ftir.” dedi.<\/div>\n
<\/div>\n
B\u00dcT\u00dcN BALKAN CO\u011eRAFYASI AYNI DERTTEN MUZDAR\u0130P<\/strong><\/div>\n
Bulgaristan okullar\u0131nda anadilde e\u011fitimin zorunlu olmas\u0131 konusunda uzun y\u0131llard\u0131r m\u00fccadele eden ve \u00fclke tarihinin T\u00fcrk\u00e7e propaganda yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ceza alan tek politikac\u0131s\u0131, Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Hareketi lideri L\u00fctfi Mestan; “3 may\u0131s 2013 tarihinde Demirbaba Tekke alan\u0131nda H\u00d6H’\u00fcn se\u00e7im mitinginde ilk defa bir Bulgar siyaset\u00e7isi, etnik bir Bulgar olan, Profes\u00f6r Mariana G\u00fcrgiyeva, az\u0131nl\u0131klar\u0131n e\u015fit bi\u00e7imde ana dillerini okuma hakk\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi. Resm\u00ee olarak bizlere bunu s\u00f6yledi. Bug\u00fcn bu bayan Gen\u00e7lik ve Spor Bakan\u0131 olarak, do\u011fal bir hakk\u0131 savundu\u011fu i\u00e7in a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131lar\u0131n ve a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7ilerin ac\u0131mas\u0131z sald\u0131r\u0131lar\u0131na maruz kalmakta ne yaz\u0131k ki.<\/div>\n
Bu olay sadece Bulgaristan’daki etnik ve dini farkl\u0131l\u0131klar\u0131n savunulmas\u0131 sorununu de\u011fil, genel olarak Balkanlar’da durumun ne kadar hassas ve zor oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bununla birlikte bu olay 23 y\u0131ld\u0131r t\u00fcm \u00e7abalara ra\u011fmen anadili \u00f6\u011frenimi ve kullan\u0131m\u0131 sorununun partinin istedi\u011fi bi\u00e7imde neden \u00e7\u00f6z\u00fclmedi\u011fine de a\u00e7\u0131kl\u0131k getiriyor. Yaln\u0131zca okullarda zorunlu ders olmas\u0131n\u0131 de\u011fil, ana dilimizi se\u00e7im kampanyalar\u0131m\u0131zda, toplant\u0131larda, rahat\u00e7a ve serbest\u00e7e kullanmak istiyoruz. Bu sorunu yaln\u0131z Bulgaristan’\u0131n T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, t\u00fcm Balkan halklar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015farak bir diyalog i\u00e7inde, ho\u015fg\u00f6r\u00fc de\u011ferleri etraf\u0131nda \u00e7\u00f6zmeleri gerekiyor.” dedi.<\/div>\n
<\/div>\n
Kuzey Haber<\/div>\n<\/div>\n
Reklamlar<\/div>