{"id":27844,"date":"2018-03-03T03:36:48","date_gmt":"2018-03-03T00:36:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=27844"},"modified":"2018-03-03T13:34:57","modified_gmt":"2018-03-03T10:34:57","slug":"bilge-kral-aliya-izzetbegovic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/bilge-kral-aliya-izzetbegovic\/","title":{"rendered":"\u201cBilge Kral\u201d \u2013 Aliya \u0130zzetbegovi\u00e7"},"content":{"rendered":"<p><strong>01 Mart 2018<\/strong><\/p>\n<p><strong>K\u00dcLT\u00dcREL ETK\u0130LE\u015e\u0130M DERNE\u011e\u0130\u00a0 &#8211; SOFYA \/ BULGAR\u0130STAN<\/strong><\/p>\n<p>Seminerde sunum<\/p>\n<p>Tarih: 28 \u015eubat 2018 (\u00c7ar\u015famba)<\/p>\n<p><strong>\u201cBilge Kral\u201d \u2013 Aliya \u0130zzetbegovi\u00e7<\/strong><\/p><div id=\"bghab-465372935\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>B\u00fcy\u00fck bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, siyaset adam\u0131 ve ideolog<\/strong><\/p>\n<p>Bir Osmanl\u0131 u\u00e7 beyinin torunu olarak, 1925\u2019te Bosna\u2019daki Sama\u00e7 kasabas\u0131nda d\u00fcnyaya gelen Aliya \u0130zzetegovi\u00e7, hayat yolunu Bosna-Hersek Cumhurba\u015fkan\u0131 olarak, 2003\u2019te tamamlad\u0131. Soyad\u0131ndaki \u201c<strong>Beg<\/strong>\u201d, onun do\u011fu\u015ftan bir \u201c<strong>BEY<\/strong>\u201d oldu\u011funu anlat\u0131r.<\/p>\n<p>Bat\u0131 Rumeli\u2019deki Beylikler, 1463\u2019te Bosna ve 1483\u2019te Hersek Osmanl\u0131ya kat\u0131l\u0131r. Halk\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu Slav k\u00f6kenli olan Bosna-Herek\u2019in \u0130slam\u2019la tan\u0131\u015fmas\u0131 Sultan I. Murat zaman\u0131na rastlar. Bu topraklarda derin dini, maddi ve manevi izler b\u0131rakan Osmanl\u0131 kal\u0131t\u0131ndan, 1878 Berlin Konferans\u0131ndan -1990\u2019a kadar s\u00fcren ate\u015f \u00e7emberi i\u00e7inden Bo\u015fnak \u2013 T\u00fcrk ulusu ve ulus devleti do\u011fmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Ba\u011f\u0131ms\u0131z Bosna Herek\u2019in Cumhurba\u015fkan\u0131 olarak, Osmanl\u0131\u2019dan sonra Balkanlarda askerini \u201c<strong> Selam\u0131 Aleyk\u00fcm<\/strong>!\u201d selam\u0131yla selamlayan lider odur.<\/p>\n<p>Aliya \u0130zetbegovi\u00e7\u2019in siyasi hayat\u0131 16 ya\u015f\u0131nda \u201c<strong>Gen\u00e7 M\u00fcsl\u00fcmanlar<\/strong>\u201d (El-Hayriye) \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcyeli\u011fiyle ba\u015flam\u0131\u015f (B\u00fcy\u00fck) \u0130slam Devleti kurma idealine kadar y\u00fckselmi\u015ftir.<\/p><div id=\"bghab-2812371571\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Hayat\u0131, 2 yan\u0131 g\u00fcl bah\u00e7eli bir yol de\u011fildir. Onun, felsefi ve siyasi fikirleri, a\u00e7\u0131k ve parlak d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc,\u00a0 kitap raflar\u0131ndan toplanm\u0131\u015f k\u0131r\u0131nt\u0131 derme \u00e7atmas\u0131, bir taklit\u00e7i ustal\u0131yla \u00e7at\u0131lm\u0131\u015f al\u0131nt\u0131 derlemesi de\u011fil, kendi kafas\u0131nda do\u011fan ve siyasi-hayatta ya\u015fam hakk\u0131 hak eden \u00e7ok esasl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerdir. 1983\u2019te bas\u0131lan \u201c<strong>\u0130slam Deklarasyonu<\/strong>\u201d ve 1970\u2019de \u00e7\u0131kan \u201c<strong>Do\u011fu ve Bat\u0131 Aras\u0131nda \u0130slam<\/strong>\u201d gibi eserlerinde, Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinin t\u00fcm kaynaklar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcmseyi\u015fi, \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesi \u00fczerinde kafa yoru\u015fu, i\u00e7inde bulundu\u011fu sosyalist siyaset ve k\u00fclt\u00fcr i\u00e7inde yaratmas\u0131, \u0130zzet Begovi\u00e7\u2019i <strong>Bat\u0131 \u0130slam<\/strong>\u2019\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc, siyasi militan\u0131, lideri ve Bilgesi yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bu iki eserinde savundu\u011fu fikirlerinden dolay\u0131, o Tito rejimince 14 y\u0131la mahk\u00fbm edilmi\u015ftir. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn 10 y\u0131l\u0131n\u0131 hapiste, 10 y\u0131l\u0131n\u0131 da Cumhurba\u015fkan\u0131 olarak ge\u00e7irmi\u015f, kendi fikirlerinde s\u00fcrekli derinle\u015fme ararken, \u0130nsan\u0131n var olu\u015fsal sorunlar\u0131n\u0131 hi\u00e7 g\u00fcndemden indirmemi\u015f, b\u00fck\u00fclmez bile\u011fine ve yenilmez iradesine devaml\u0131 su vermi\u015ftir. \u201c<strong>\u0130slami Yeniden Do\u011fu\u015fun Sorunlar\u0131<\/strong>\u201d, \u201c<strong>\u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe Ka\u00e7\u0131\u015f\u0131m\u201d, \u0130slam Manifestosu\u201d<\/strong> , \u201c<strong>K\u00f6le Olmayaca\u011f\u0131z<\/strong>\u201d, \u201c<strong>Yeniden Do\u011fu\u015f<\/strong>\u201d, \u201c<strong>Tarihe Tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131m<\/strong>\u201d ve \u201c<strong>Bosna Mucizesi<\/strong>\u201d gibi eserlerinde t\u00fcm insanl\u0131k sorunlar\u0131na yo\u011funla\u015f\u0131rken\u00a0 \u2013 \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n uyanaca\u011f\u0131n\u0131 savunmu\u015ftur. Olay bizim i\u00e7in ola\u011fan \u00fcst\u00fc \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 da Bat\u0131 \u0130slam\u2019\u0131na dahiliz. Bu olay son derece \u00f6nemlidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc yak\u0131n kom\u015fu ve kader karde\u015fi Bo\u015fnak M\u00fcsl\u00fcmanlarla biz ayn\u0131 yolu y\u00fcr\u00fcrken onlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapamad\u0131k. 1989 May\u0131s\u0131nda biz de ac\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 ate\u015fe vererek Ayakland\u0131k, ama m\u00fcr\u00fcvvetimizi g\u00f6remedik, Bosnal\u0131lar Bat\u0131 Balkanlarda \u00fc\u00e7\u00fcmc\u00fc M\u00fcsl\u00fcman devletini kurdular, Avrupa ve d\u00fcnya siyasetine zafer bayra\u011f\u0131 dikerek kat\u0131ld\u0131lar. Bu g\u00f6ndere sancak \u00e7eken Aliya \u0130zzetbegovi\u00e7\u2019ti. O, direni\u015f hareketinin i\u00e7inden s\u00fcz\u00fcl\u00fcrken Demokratik Eylem Partisi\u2019ni kurdu. 5 Aral\u0131k 1990 tarihinde Bosna\u2019da genel se\u00e7imleri kazand\u0131. Cumhurba\u015fkan\u0131 oldu. 1 Mart 1990\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilen referandum sonras\u0131nda Bosna-Herzek ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti. Ard\u0131ndan S\u0131rplar \u00fclkeyi i\u015fgal etti, katliamlar yapt\u0131, 250 bir Bo\u015fnak ve H\u0131rvat \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, 1 milyonu m\u00fclteci durumuna d\u00fc\u015ft\u00fc. \u00dclke y\u00f6netiminin % 51 M\u00fcsl\u00fcmanlara ve H\u0131ristiyan H\u0131rvatlara, % 49\u2019u da S\u0131rplara veridi.<\/p>\n<p>Bu bak\u0131ma,\u00a0 Politik isyan yapm\u0131\u015f, politik do\u011fumda bebesini kaybetmi\u015f ve ac\u0131y\u0131 ba\u011fr\u0131nda ta\u015f\u0131yan biz, Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131na durmam\u0131z yeri ve bakmam\u0131z gereken noktay\u0131 g\u00f6steren liderdir.<\/p>\n<p><strong>\u0130zzetbegovi\u00e7\u2019in k\u0131saca felsefesi, siyaseti ve d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc.<\/strong><\/p>\n<p>Hemen ilavede bulunay\u0131m, Aliya \u0130zzetbegovi\u00e7 fakt\u00f6r\u00fc olmadan ve anla\u015f\u0131lmadan Bosna ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesi anla\u015f\u0131lamaz. Halk\u0131n\u0131n yetenek ve zaaflar\u0131n\u0131 iyi kavrayan, S\u0131rp ve H\u0131rvat sald\u0131r\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, yaln\u0131z kalan \u00e7aresizlerle soluklan\u0131rken, onlar\u0131n direni\u015f ruhunu diri tutmay\u0131 ba\u015faran, halk\u0131n\u0131n de\u011ferlerine sahip \u00e7\u0131kan ve entelekt\u00fcel ve siyasi olarak yeniden ye\u015ferten bir \u00f6nderdir.<\/p>\n<p>Bu sunumun sonunda, Yugoslavya Federatif Cumhuriyeti\u2019nin 7 ba\u011f\u0131ms\u0131z devletlere b\u00f6l\u00fcnmesi, \u0130\u00e7 Sava\u015f, Dey t\u0131n Bar\u0131\u015f Anla\u015fmas\u0131, Srebrenitsa katliam\u0131, Bosna &#8211; Hersek mezalimini \u00fcst\u00fcne \u0130zzetbegovi\u00e7\u2019in T\u00fcrklere Mektubunu hepinize da\u011f\u0131taca\u011f\u0131m.<\/p><div id=\"bghab-4152174441\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Konunun derinli\u011fine girmezden \u00f6nce, \u015funa da de\u011fineyim. Bo\u015fnak dilinde \u201c<strong>Mostar<\/strong>\u201d\u00a0 \u201c<strong>k\u00f6pr\u00fcl\u00fc \u015fehir<\/strong>\u201d demektir. \u0130zzetbegovi\u00e7, k\u00f6pr\u00fcleri y\u0131k\u0131lan bir halk\u0131, bir \u00fclkeyi, yeniden in\u015fa eden lider \u00f6rne\u011fidir. O, Osmanl\u0131dan sonra topraklar\u0131n\u0131 ve devletini kaybeden bir toplumun medeniyetini korumak i\u00e7in verdi\u011fi g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 m\u00fccadelede, tarih yazanlar\u0131n kahraman\u0131d\u0131r. Bosnal\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 asimile ederek kimlikleri silinmeye y\u00f6nelik sistematik uygulamalara kar\u015f\u0131 din, felsefe, siyaset ve ideolojini her dal\u0131nda direnirken, zulm\u00fcn her t\u00fcr\u00fcne katlanarak, ayd\u0131n sorumlulu\u011funu yerine getirmi\u015f, kom\u00fcnist y\u00f6netime ve \u0131rk\u00e7\u0131 \u015fovenizme kar\u015f\u0131 kitle direni\u015flerinde \u00f6nc\u00fc ve \u00f6nder olmu\u015ftur. Bu \u00f6zelliklerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc halk\u0131 ve mazlum halklar ona <strong>Bilge Kral<\/strong> dedi. D\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n ki\u015fili\u011fine sayg\u0131 duydu\u011fu Aliya \u0130zzetbegovi\u00e7\u2019in bir <strong>kahraman-deha <\/strong>olarak b\u00fct\u00fcnsel anla\u015f\u0131lmas\u0131nda ve \u00f6rnek al\u0131nmas\u0131nda, modern zamanlarda verilen hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelelerinin, etnik topluluklar\u0131n, az\u0131nl\u0131klar\u0131n ve uluslar\u0131n kendi kaderlerini belirleme, adil demokratik d\u00fczen ve sivil toplum olu\u015fturma davas\u0131n\u0131n temellerini olu\u015fturdu\u011funu belirtmek isterim.<\/p>\n<p><strong>\u0130zzetbegovi\u00e7\u2019in felsef\u00ee g\u00f6r\u00fc\u015fleri<\/strong>.<\/p>\n<p>Onun felsefesi, k\u0131ta Avrupa\u2019n\u0131n g\u00f6be\u011finde ac\u0131 bir sestir. Felsefi g\u00f6r\u00fc\u015flerini bi\u00e7imlendirirken 15. y\u00fczy\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011finde, H\u0131ristiyan Avrupa\u2019n\u0131n, End\u00fcl\u00fcs\u2019te 3 milyon M\u00fcsl\u00fcman\u2019\u0131 soyk\u0131r\u0131mdan ge\u00e7irdi\u011fini hi\u00e7 unutmad\u0131 o. \u00d6ld\u00fcr\u00fclenler, Orta \u00c7a\u011f\u0131 Avrupa zifiri karanl\u0131\u011f\u0131na \u0131\u015f\u0131k ta\u015f\u0131yanlard\u0131.<\/p>\n<p>20.y\u00fczy\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011finde yani 500 sene sonra, ayn\u0131 H\u0131ristiyan Avrupa, bu defa M\u00fcsl\u00fcman Bosna\u2019y\u0131 ikinci bir End\u00fcl\u00fcs yapma konusunda \u00e7oktan karar alm\u0131\u015ft\u0131. \u0130\u015fte b\u00f6yle bir ortamda, Aliya \u0130zzetbegovi\u00e7, \u201c<strong>Do\u011fu ve Bat\u0131 Aras\u0131nda \u0130slam<\/strong>\u201d eseriyle Bo\u015fnaklar\u0131n ac\u0131 ruhuna Mesih\u2019in kutlu nefesi gibi geldi. \u201c<strong>\u00d6l\u00fcmden sonra Allah yery\u00fcz\u00fcn\u00fc diriltecek<\/strong>\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle o, insanlar\u0131 korkulu r\u00fcyadan uyand\u0131r\u0131p diriltmi\u015ftir. Bu bak\u0131ma o, Bat\u0131 \u0130slam\u2019\u0131nda bir mucizedir.<\/p>\n<p>\u201c<strong>Do\u011fu ve Bat\u0131 Aras\u0131nda \u0130slam<\/strong>\u201d \u2013 Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan sonra do\u011fan Bol\u015fevizm-kom\u00fcnizm ile fa\u015fizmin \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda birbirine \u00f6l\u00fcmc\u00fcl darbe indirmesinden sonra,\u00a0 \u201c<strong>So\u011fuk Sava\u015f<\/strong>\u201d d\u00f6neminde kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Birinci bask\u0131 1980\u2019de \u00e7\u0131kt\u0131. \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 da dahil, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya bu \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n i\u00e7ine itilmi\u015f bulunuyordu. Yukar\u0131da i\u015faret etti\u011fim gibi, k\u0131yas\u0131ya \u00e7at\u0131\u015fan g\u00fc\u00e7ler klasik nasyonal sosyalizmden do\u011fan BOL\u015eEV\u0130ZM (kom\u00fcnizm) ile \u0131rk\u00e7\u0131 nasyonal sosyalizmden do\u011fan Nazicilik (fa\u015fizmdir.)<\/p><div id=\"bghab-575850582\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Aliya \u0130zzet Begovi\u00e7\u2019in cevap arad\u0131\u011f\u0131 sorular hangileriydi? Bu \u00e7at\u0131\u015fmada <strong>\u0130slam\u2019\u0131n yeri nerededir? Rol\u00fc var m\u0131 d\u0131r?\u00a0 O <\/strong>kitab\u0131nda bu 2 soruya yan\u0131t aram\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc 3 k\u00fcmede toparl\u0131yor.<\/strong><\/p>\n<p>Birinci k\u00fcme: \u0130deal (onun de\u011fi\u015fiyle din\u00ee yani manevi) olan. Bat\u0131 felsefesi buna ruh yani <strong>Tin <\/strong>diyor.<\/p>\n<p>\u0130kinci k\u00fcme: Maddeci (materyalist) Bir felsefe kategorisi olarak bunun ad\u0131 <strong>Meta<\/strong>\u2019d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u00fcme: \u0130slam\u2019d\u0131r. Begovi\u00e7, \u201c<strong>din<\/strong>\u201d ile \u201c<strong>\u0130slam\u2019\u0131<\/strong>\u201d ayn\u0131 g\u00f6rm\u00fcyor, Onun d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde \u201c<strong>din e\u015fittir \u0130slam<\/strong>\u201d diye bir \u015fey yok.<\/p><div id=\"bghab-2397534086\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Yani Begovi\u00e7\u2019in felsefesini anlatan bir felsefe hocas\u0131, <strong>din ile \u0130slam aras\u0131na e\u015fitlik i\u015fareti koyamaz<\/strong>. Ona g\u00f6re, \u0130slam\u2019\u0131n dinden daha geni\u015f, daha kapsaml\u0131 bir manas\u0131 vard\u0131r. Bu nedenle olacak, bu eserin T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evirisinde \u201c<strong>maneviyat<\/strong>\u201d yani Bulgarcas\u0131\u201cdu\u015fevnost\u201d kavram\u0131 kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ba\u015fka bir de\u011fimle, bu 3 kavram, <strong>\u015fuur<\/strong> (bilin\u00e7), <strong>tabiat<\/strong> (do\u011fa) ve <strong>\u0130nsan<\/strong>\u2019d\u0131r. Aliya \u0130zzetbegovi\u00e7 ise \u0130NSAN\u2019\u0131 felsefenin tam ortas\u0131na \u00e7eken d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcr.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda, en eski zamanlardan bug\u00fcne kadar, ortaya at\u0131lm\u0131\u015f t\u00fcm felsefi g\u00f6r\u00fc\u015flerde <strong>ruh ve madde<\/strong> gibi iki cevher vard\u0131r. Bunlar\u0131n ikisinin mahiyetleri ve manalar\u0131 birbirinden de\u011fi\u015fik, birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r,\u00a0 fakat <strong>ayn\u0131 anda bir arada mevcut <\/strong>olarak telakki edili\u015flerine, yani\u00a0 beraber kabul edili\u015flerine, alg\u0131lan\u0131\u015flar\u0131na <strong>ikilik<\/strong>, <strong>ikicilik<\/strong>, <strong>d\u00fcalizm<\/strong> denmi\u015ftir. Dinde buna \u0130ki Tanr\u0131l\u0131k denirken, m\u00fczikte \u201cminor\u201d ve \u201cmajor\u201d birli\u011fi anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<p>\u0130deoloji, felsefe ve d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemi bu \u00fc\u00e7 temel d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne dayand\u0131r\u0131l\u0131rken, birinde \u201c<strong>esas varl\u0131k ruhtur\u201d<\/strong>, ikincisinde \u201c<strong>maddedir<\/strong>\u201d ve o ruh ve maddenin bir arada var olu\u015funu ta\u015f\u0131yan, simgeleyen ise \u0130NSAN\u2019 d\u0131r. Ruh ve madde <strong>ebedi<\/strong> (sonsuzdur). <strong>\u0130NSAN<\/strong> \u00f6l\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Kouyu biraz daha a\u00e7abilmem amac\u0131yla \u015fu c\u00fcmleleri de s\u00f6ylemem gerekir:<\/p><div id=\"bghab-3989131286\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>1) Felsefenin ikicili\u011fe tahamm\u00fcl\u00fc yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc var olu\u015f monistir. Yaratan tektir.<\/p>\n<p>2) D\u00fc\u015f\u00fcnce hayata hakim olamaz.<\/p>\n<p>3) \u0130nsan olarak biz 2 ger\u00e7ek aras\u0131day\u0131z. Bunlardan birisini ya da ikisini de reddedebiliriz, ne ki onlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmam\u0131z, onlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda var olmam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ba\u015fka bir de\u011fi\u015fle hayat bizim onu ne kadar anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131za ba\u011fl\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<p>4) Ya\u015famda \u00f6z olan isteyerek ve nihaiyi manay\u0131 anlayarak ya\u015fay\u0131p ya\u015famamam\u0131zd\u0131r<\/p>\n<p>5) Her hayat ikilidir. Tekli hayat gayr-i m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr!<\/p><div id=\"bghab-3025808031\" class=\"bghab-icerik-icine-35-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u0130zzetbegovi\u00e7in felsefesinde \u0130nsan \u201c<strong>d\u00fcnyan\u0131n i\u00e7ine<\/strong>\u201d veya \u201c<strong>sosyal hakikatin i\u00e7ine<\/strong>\u201d itildi\u011finden beri 2 hayat ya\u015far. \u0130nsan bir tek hayata inanabilir, yani ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 hayata, fakat ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e 2 hayat ya\u015far. Olay \u015f\u00f6yledir ki, d\u0131\u015f hayattan ayr\u0131 bir hayat\u0131n mevcudiyeti hakk\u0131nda akl\u00ee delillerimiz yoktur; fakat insan hayat\u0131n\u0131n sadece \u00fcretim ve t\u00fcketimden ibaret olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a hissetmekteyiz. \u015eu da var, hakikate ke\u015ffetmekle u\u011fra\u015fan bir bilim adam\u0131 bir feylesof, yaln\u0131zca d\u00fc\u015f\u00fcnmekle\u00a0 daha y\u00fcksek olan \u00f6b\u00fcr hayat\u0131 ke\u015ffedemez.<\/p>\n<p>Bu d\u00fc\u015f\u00fcncesini geli\u015ftirirken Begovi\u00e7, Kuran\u2019\u0131n, \u201cKasas\u201d S\u00fcresi\u2019de 77. ayete dayan\u0131r: \u201c<strong>Allah\u2019\u0131n sana verdi\u011fi \u015feylerde ahi ret yurdunu ara<\/strong>. <strong>D\u00fcnyadan da nasibini unutma<\/strong>. <strong>Allah\u2019\u0131n sana iyilik yapt\u0131\u011f\u0131 gibi<\/strong>, <strong>sen de iyilik yap ve yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk isteme. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah bozguncular\u0131 sevmez.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Burada, \u0130dealist ve Maddeci felsefede olmayan B\u0130LME ve OLMA gibi 2 felsefi kavram ortaya \u00e7\u0131kar. Bu tezin Kuran\u2019daki dayana\u011f\u0131 \u201c<strong>Allah Muhsinleri sever<\/strong>!\u201d vahisidir. Burada \u201c<strong>Muhsinler<\/strong>\u201d \u2013 iyiliksever, c\u00f6mert olanlar, anlam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Gen\u00e7li\u011finde ateist bir lisede okurken, Bat\u0131 klasikleriyle tan\u0131\u015fan, Hegel, Kant ve Spinoza\u2019y\u0131 g\u00f6ren Aliya \u0130zzetbegovi\u00e7, idealist, materyalist ve \u0130slam olmak \u00fczere, \u00fc\u00e7 d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnden \u0130slam\u2019\u0131 se\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130SLAM bilme demektir, bir \u015feyin yap\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir, deyen \u0130zzetbegovi\u00e7, \u0130nsan\u2019da yap\u0131lan\u0131n nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak ve anlatman\u0131n gizli oldu\u011funu, \u201c<strong>Bilme<\/strong>\u201d ve \u201c<strong>Olma<\/strong>\u201d aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcnmez bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck oldu\u011funu g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ve o bu ke\u015ffini \u201c<strong>Do\u011fu ve Bat\u0131 Aras\u0131nda \u0130slam<\/strong>\u201d eserinde geli\u015ftirmi\u015ftir.<\/p><div id=\"bghab-3243149237\" class=\"bghab-icerik-icine-40-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Olay, bir siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f olarak i\u015flenirken, Bat\u0131 Do\u011fuya s\u00f6m\u00fcrgeci olarak gelmi\u015f ve birka\u00e7 y\u00fczy\u0131l h\u00fckmetmi\u015ftir, ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131kar. Bosna Bat\u0131 ile Do\u011fu medeniyetinin y\u00fczle\u015fti\u011fi ve k\u0131v\u0131lc\u0131mla\u015ft\u0131\u011f\u0131 k\u0131rm\u0131z\u0131\u00e7izgidir. O, Bosna halk\u0131n\u0131 yenid\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle uyand\u0131r\u0131p, ona d\u00fcnyaya ba\u015fka bir a\u00e7\u0131dan bakan yeni geni\u015f bir pencere a\u00e7m\u0131\u015f. <strong>Onun \u00f6rne\u011finde olu\u015fan Bosna kimli\u011fini ba\u011f\u0131ms\u0131z ve egemen, \u00f6z devlet kavgas\u0131na davet etmi\u015ftir.<\/strong> <strong>Onun DEHALI\u011eI, uykusunu bozmaz, uyanamaz, yerinden k\u0131m\u0131ldamaz, d\u00f6n\u00fc\u015femez, modernle\u015femez denen Do\u011fu\u2019da, (Bosna\u2019da) geleneksel toplumsal ili\u015fkileri, ulus devlet ili\u015fkisiyle de\u011fi\u015ftirebilmi\u015f olmas\u0131nda gizlenir.<\/strong> \u201c<strong>Do\u011fu ile Bat\u0131 Aras\u0131nda \u0130slam<\/strong>\u201d eserinde, \u201cD\u0130R\u0130L\u0130\u015e KONUSU\u201d\u00a0 geleneksel bir Bat\u0131l\u0131 ayd\u0131n g\u00f6z\u00fcyle analiz edilmi\u015f ve soyutlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bat\u0131\u2019n\u0131n yani Avrupa k\u0131ts\u0131n\u0131n i\u00e7inde bulunan \u201c<strong>Do\u011fu<\/strong>\u201d yani \u201c<strong>Bosna<\/strong>\u201d, (<strong>ilk\u00f6nce<\/strong>) tarihsel, k\u00fclt\u00fcrel ve dinsel olarak Do\u011fu\u2019ya ait olarak g\u00f6r\u00fclse de, Do\u011fu-Ba\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fken, hareketli ve ko\u015fullu olu\u015funa i\u015faret edilmi\u015ftir. Biz, Do\u011fu\u2019da bulunan, ama Bat\u0131 ko\u015fullar\u0131nda yeti\u015fen bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrle y\u00fcz y\u00fczeyiz, onu inceliyoruz. Bosna hi\u00e7bir zaman Do\u011fu politikas\u0131nda olmam\u0131, ama Bat\u0131 siyasetinin mihverinde yer al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u0130ki<\/strong>: \u0130zet Begovi\u00e7, modernle\u015fme damarlar\u0131 do\u011fu\u015ftan t\u0131kal\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen <strong>Do\u011fu D\u00fcnyas\u0131n\u0131<\/strong> d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme anahtar\u0131 aram\u0131\u015ft\u0131r. Fikrimi anlatabilmek i\u00e7in bu defa tarihe d\u00f6n\u00fcyorum: Devlet, Do\u011fu\u2019da olu\u015fmu\u015f ve yap\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. Bat\u0131 D\u00fcnyas\u0131n\u0131n Do\u011fu \u00fczerindeki \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ise, Yeni \u00c7a\u011fda ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcnk\u00fc Fransa\u2019n\u0131n Leon vadisindeki, Puatiye\u2019de General Martel\u2019in ordular\u0131 End\u00fcl\u00fcsl\u00fclerin Avrupa\u2019ya yay\u0131lmas\u0131n\u0131 durdurmasayd\u0131, (bu, bir tesad\u00fcf eseri de olmu\u015f olabilir)\u00a0 Avrupa papazlar\u0131 karanl\u0131kta k\u0131v\u0131lc\u0131m aramaya devam edecek, i\u00e7ersi daha da karars\u0131n diye kilise camlar\u0131 iyice kapat\u0131lacak, eski k\u0131ta y\u00fcz\u00fcst\u00fc kalacak ve\u00a0 kapitalizmi do\u011furan reformculuktan, Yenileni\u015ften, Protestanl\u0131ktan ve emek disiplini gibi i\u015f-sermaye ili\u015fkilerinden s\u00f6z bile edemeyecekti.<\/p>\n<p>Begovi\u00e7, Kuran\u2019daki \u201c<strong>kaynama<\/strong>\u201d, \u201c<strong>ar\u0131nma<\/strong>\u201d ve \u201c<strong>temizlenme<\/strong>\u201d kavramlar\u0131ndan hareketle, Do\u011fu\u2019da yani \u0130slam D\u00fcnyas\u0131\u2019n\u0131n \u00f6z\u00fcnde oldu\u011fu gibi, \u201cBusna\u2019da da)\u00a0 b\u00fcy\u00fck bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm potansiyeli gizlendi\u011fini g\u00f6rebilmi\u015ftir. Bu potansiyelin \u0130slam\u2019da oldu\u011funu du\u011frulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Do\u011fu\u2019nun bir <strong>\u0130slam D\u00fcnyas\u0131<\/strong> olarak g\u00f6r\u00fclmesi VII. Y\u00fczy\u0131lda ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130slam,\u00a0 Do\u011fu\u2019daki \u00fcretim ili\u015fkilerini ve \u00fcretim g\u00fc\u00e7lerini de\u011fi\u015ftirmi\u015f, Do\u011fuya yeni ahlak, M\u00fcsl\u00fcman ahlak\u0131 ve adil d\u00fczen, \u015eariat d\u00fczeni getirmi\u015ftir. Fakat Do\u011fu toplumunun \u00fcst yap\u0131s\u0131 y\u0131k\u0131l\u0131p emperyalist veya Bol\u015fevik egemenlik uygulan\u0131nca, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Begovi\u015f, toplumu derleyip toparlay\u0131p yeniden uyand\u0131rma, diriltme, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve egemen ulus devlet yolunda birle\u015ftirme g\u00fcc\u00fcn\u00fc D\u0130N\u2019de g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. O eserlerinde, \u0130slam\u2019\u0131n yaln\u0131z bir din olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 defalarca belirtmi\u015ftir:<\/p>\n<ul>\n<li>Din ahlakt\u0131r, onu hayata ge\u00e7irmek ise terbiyedir.<\/li>\n<li>Biz de zalimlerden olursak, zulme kar\u015f\u0131 sava\u015fmam\u0131z\u0131n bir anlam\u0131 kalmaz. Kitaba uyaca\u011f\u0131z.<\/li>\n<li>Kur\u2019an ve \u0130slam sadece hocalara b\u0131rak\u0131lmayacak kadar \u00f6nemlidir.<\/li>\n<li>B\u00fct\u00fcn y\u00fccelik ve \u015f\u00fckran Allah\u2019a aittir ve insanlar\u0131n ger\u00e7ek kalitesini, ancak Allah tespit edebilir.<\/li>\n<li>Ger\u00e7ek siyaset \u0130slam\u2019\u0131n i\u00e7indedir. Uygulama M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ortak hakk\u0131d\u0131r. \u2013 Aliya \u0130zzet Begovi\u00e7.<\/li>\n<\/ul>\n<p>O, Bat\u0131\u2019daki Ayd\u0131nl\u0131k ve R\u00f6nesans d\u00f6nemlerinin g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131n\u0131, son hesapta, Dinden ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Hegel\u2019i okumu\u015f, diyalekti\u011fin yasalar\u0131n\u0131 iyi bilen \u0130zzetbegovi\u00e7, T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n Osmanl\u0131y\u0131 olumsuzlayarak, ulus-devlet modelinden, d\u00fcnya emperyalizmini dize getirerek ba\u015far\u0131yla uygulamas\u0131ndan ilham alm\u0131\u015ft\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman bir halk\u0131n t\u00fckenmez g\u00fcc\u00fcn\u00fcn imandan kaynakland\u0131\u011f\u0131na inanm\u0131\u015f biri olarak, o \u0130NSANO\u011eULUUN hayattaki \u00f6dev ve rol\u00fc \u00fcst\u00fcne d\u00fc\u015f\u00fcncelerini \u00e7ok inand\u0131r\u0131c\u0131 bir ustal\u0131kla dizmi\u015ftir. Onun eserlerini inceleyen, bu yazar\u0131n Frans\u0131z Devrim Klasiklerini, evrim, devrim, kitle ve din psikolojisi st\u00fcdyolar\u0131n\u0131 iyi et\u00fct etmi\u015f oldu\u011funu hemen anlar. <strong>Do\u011fu ile Bat\u0131 Aras\u0131nda \u0130slam<\/strong>, \u0130zzetbedovi\u00e7\u2019in olgunluk \u00e7a\u011f\u0131nda,\u00a0 50 \u2013 55 ya\u015flar\u0131nda, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan \u00f6nce, sava\u015fta ve sonra, Bosna halk\u0131n\u0131n ezgin, \u00e7ileke\u015f, bask\u0131n durumunda de\u011fi\u015fiklilikler olmad\u0131\u011f\u0131, egemenlik haklar\u0131n\u0131n tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131, din adamlar\u0131 ve ayd\u0131nlar\u0131n a\u011f\u0131r g\u00fcnler ya\u015famaya devam etti\u011fi bir d\u00f6nemde yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 Derin bir felsefi eserdir. Bununla birlikte, devrimci d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn olmazsa olmaz\u0131 olan bilin\u00e7li \u0130NSAN\u2019\u0131, \u0130slam\u2019\u0131n sonu\u00e7 belirleyici tarihsel rol\u00fcn\u00fc siyaset sahnesinde y\u00fcceltmi\u015ftir. O, tarihi, kurals\u0131z kitaps\u0131z bir al\u0131n yaz\u0131s\u0131, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n rotas\u0131z gemisinde yolculu olmaktan kurtar\u0131p ruhu ve maddeyi birle\u015ftiren \u0130NSAN\u2019\u0131n eline vermi\u015ftir. Uyan\u0131\u015f\u0131n, dirili\u015fin, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn, \u00fcst\u00fcnl\u00fck ve yenilginin tarih gemisindeki kaptan\u0131 \u0130NSAN\u2019d\u0131r deyen,\u00a0 odur.<\/p><div id=\"bghab-3230734290\" class=\"bghab-icerik-icine-45-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Tito rejimi bu fikirlerin sahibini 14 y\u0131l mahk\u00fbm etti. 10 y\u0131l i\u00e7erde kald\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>\u015eimdi \u201c<strong>Do\u011fu ile Bat\u0131 aras\u0131nda \u0130slam<\/strong>\u201d eserini kapat\u0131p, Bo\u015fnaklar ve di\u011fer M\u00fcsl\u00fcman halklar i\u00e7in siyasi ve ideolojik \u00f6nemi \u00e7ok b\u00fcy\u00fck olan <strong>\u0130SLAM DEKLARASYONU<\/strong> eserini a\u00e7al\u0131m.<\/p>\n<p>Bu, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda ba\u015far\u0131l\u0131 olan, <strong>Panisl\u00e2mc\u0131<\/strong> bir ideoloji ve siyaset doktrinidir.<\/p>\n<p><strong>\u0130SLAM DEKLARASYONU, <\/strong>M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ve M\u00fcsl\u00fcman Halklar\u0131 \u0130SLAMLA\u015eTIRMA program\u0131 olarak yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r<strong>.<\/strong><\/p>\n<p><strong>HEDEF\u0130: <\/strong>M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 \u0130slamla\u015ft\u0131rmak,<\/p><div id=\"bghab-2957781609\" class=\"bghab-icerik-icine-50-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>\u015e\u0130ARI: <\/strong>\u0130nanal\u0131m ve M\u00fccadele edelimdir.<\/p>\n<p>\u0130slam\u2019\u0131n \u00f6teki dinlerden \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kan\u0131tlamak i\u00e7in yaz\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Tek bir ama\u00e7la kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r: M\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131n\u0131n bilincinde olan, iman\u0131 kalplerinde ta\u015f\u0131yan ve daha ilk \u00e7at\u0131\u015fmada hangi cephede yer almas\u0131 gerekti\u011fini, kesin bilen karde\u015flerimize <strong>siyasi ve ideolojik k\u0131lavuzdur.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bu eser, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n tarihten gerekli dersleri mutlaka \u00e7\u0131karmas\u0131 i\u00e7in bir \u00e7a\u011fr\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Kaleme al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 1960\u2019l\u0131 \u2013 70\u2019li y\u0131llarda M\u00fcsl\u00fcman D\u00fcnyas\u0131 emperyalizmin s\u00f6m\u00fcrgecilik zincirlerini k\u0131rmak i\u00e7in ulusal kurtulu\u015f sava\u015flar\u0131na uyanm\u0131\u015ft\u0131r. Kuran ilham\u0131yla fokur fokur kaynayan d\u00fcnya, Kuran\u2019da olmayan ama \u0130slam\u2019\u0131n \u00f6z\u00fcnde yer alan, <strong>milli devrim ve<\/strong> <strong>milli devlet<\/strong> siyasetini hayata \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. D\u00fc\u015f\u00fcncelerine ku\u015fku duyulmas\u0131na f\u0131rsat tan\u0131mayan \u0130zzetbegovi\u00e7, XX. y\u00fczy\u0131l\u0131n Birinci Yar\u0131s\u0131\u2019n\u0131n yani \u201c<strong>pasiflik<\/strong>\u201d ve \u201c<strong>uzla\u015fma<\/strong>\u201d zamanlar\u0131n\u0131n tarih oldu\u011funa vurgu yaparken, emperyalist devletlerin M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131 manevi \u00e7aresizlik, mali, maddi ve politik ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k i\u00e7inde tutmak i\u00e7in yeni bi\u00e7imler kulland\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etti. <strong>\u0130slam D\u00fcnyas\u0131 M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131nd\u0131r<\/strong> \u015fiar\u0131n\u0131 y\u00fckseltti. Onun yaratt\u0131\u011f\u0131 yeni ceo-politik ve stratejik siyaset,\u00a0 M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131 \u0130slam D\u00fcnyas\u0131 y\u00f6netmeye, kaderini kendi ellerine almaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Bu fikirler Bosna\u2019da k\u0131v\u0131lc\u0131m \u00e7akt\u0131. Olumlu \u00f6rnekler parlad\u0131. T\u00fcrkiye Milli Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131n\u0131 kazanm\u0131\u015f, M\u0131s\u0131r ve Cezayir halklar\u0131 ayaklanm\u0131\u015f, Pakistan Cumhuriyet ilan etmi\u015f, K\u0131br\u0131s T\u00fcrkleri enosis\u00e7ilere kar\u015f\u0131 silaha sar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve egemenlik fikir ve planlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek u\u011fruna \u00f6rg\u00fctl\u00fc birlikte bulu\u015fma gere\u011fi Deklarasyon\u2019da yeni oland\u0131. Begovi\u00e7, \u201c<strong>\u00f6rg\u00fctlenin ve birlik olun<\/strong>\u201d vahisini beklemeden, bir \u0130nsan, Bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, bir lider olarak, karde\u015flerini te\u015fkilatl\u0131 birliktelikte uyanmaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Nitel olarak yeni olan buydu. Deklarasyon, aranan birli\u011fin siyasi ve ideolojik temeli oldu.<\/p><div id=\"bghab-27972031\" class=\"bghab-icerik-icine-55-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Son noktas\u0131 1980\u2019te Saray Bosna\u2019da konan bu bildiride yer alan ana siyasi fikirler \u015funlard\u0131r:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131ktan, geri kalm\u0131\u015fl\u0131k ve yoksullu\u011fun k\u00f6r d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcnden kopmak;<\/li>\n<li>Kaderi kendi ellerimize almak i\u00e7in cahillikten, e\u011fitimsizlikten kurtulup onurlu ve<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Do\u011fru yolu se\u00e7mek;<\/strong><\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li>Bosna\u2019da kahraman, deha ve \u00fcst\u00fcn vas\u0131fl\u0131 olman\u0131n kaynaklar\u0131n\u0131 yeniden a\u00e7mak;<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu ama\u00e7lara ula\u015fabilmek i\u00e7in ise, Begovi\u00e7 ki\u015fisel ya\u015fam\u0131n her dal\u0131nda oldu\u011fu gibi ailede ve toplumda da \u0130slam\u2019\u0131 bir kolektif (ortak) hak olarak kullanmaya, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck p\u0131nar\u0131ndan i\u00e7meye\u00a0 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rken, Fas\u2019tan Endonezya\u2019ya kadar tek doku \u0130slam toplulu\u011fu yaratmaya ve \u0130slam ibadetine yeni bir hevesle kalpten sar\u0131lmaya davet etti. O, bu hedefi uzak ve imk\u00e2ns\u0131z bulanlara, \u201c<strong>olas\u0131l\u0131klar aras\u0131nda tek se\u00e7ene\u011fimizdi<\/strong>r\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u015eu t\u00fcmce \u0130zzet Begovi\u00e7\u2019in dir: \u201cTarih \u00e7ok parlak bir olaya i\u015faret eder: M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131 uyand\u0131racak, onlarda gerekli disiplini sa\u011flayabilecek, onlara ilham verecek ve kalplerine enerji a\u015f\u0131layacak tek kaynak \u0130slam\u2019d\u0131r. \u0130slam\u2019a yabanc\u0131 olan hi\u00e7 bir \u00fclk\u00fc, k\u00fclt\u00fcr alan\u0131nda oldu\u011fu gibi, devlet i\u015flerinde de, kayda de\u011fer ba\u015far\u0131 elde edememi\u015ftir. \u0130slam\u2019la donanan T\u00fcrkiye ba\u011f\u0131ms\u0131z bir d\u00fcnya devleti olmu\u015ftur. 500 M\u0131s\u0131r askeri \u0130ngilizleri M\u0131s\u0131rdan kovmu\u015ftur. M\u00fcsl\u00fcmanlar Ahlaks\u0131z bir \u00c7ar veya Kral i\u00e7in can feda edemez. M\u00fcsl\u00fcmanlar yaln\u0131z Allah ad\u0131na ve \u0130slam i\u00e7in \u00f6l\u00fcr Bu, 20 asr\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda yap\u0131lan bir hat\u0131rlatma de\u011fil, bir \u00e7a\u011fr\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ya \u0130slam i\u00e7inde ar\u0131n\u0131p yenilenme ya da pasiflik ve istikrars\u0131zl\u0131k. M\u00fcsl\u00fcman halklar i\u00e7in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yol yok!\u201d Deklarasyon \u00d6ns\u00f6z\u00fcndeki son tan\u0131md\u0131r..<\/p><div id=\"bghab-1820551391\" class=\"bghab-icerik-icine-60-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Bu eser, 3 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fuyor.<\/strong><\/p>\n<p>Birinci B\u00f6l\u00fcm: <strong>M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131n geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131;<\/strong><\/p>\n<p>\u0130kinci B\u00f6l\u00fcm:\u00a0\u00a0\u00a0 <strong>\u0130slam D\u00fczeni<\/strong><\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc B\u00f6l\u00fcm: <strong>\u0130slam d\u00fczeninin g\u00fcn\u00fcmde sorunlar\u0131<\/strong><\/p>\n<p><strong>Birinci b\u00f6l\u00fcm: <\/strong>4 kavram i\u00e7erir:<\/p><div id=\"bghab-2755864642\" class=\"bghab-icerik-icine-65-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Tutucular ve yenilik\u00e7iler<\/strong>. \u0130zzetbegovi\u00e7, e\u011fitimle ve <strong>i\u00e7 devinimle <\/strong>yetkinle\u015ferek toplumu d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme gibi \u00f6z vas\u0131flar\u0131 olan \u0130slam\u2019\u0131n, zaman\u0131 dolmu\u015f (eski) olana ba\u011fl\u0131 kalan <strong>tutucular <\/strong>ve \u00f6rnekleri d\u0131\u015far\u0131dan toplayan <strong>yenilik\u00e7iler <\/strong>olmak \u00fczere &#8211;\u00a0 iki d\u00fc\u015fman\u0131 oldu\u011funa \u0130nsanlar\u0131 uyar\u0131r. D\u00f6n\u00fc\u015ferek geli\u015fme ve ilerlemeden yana olan \u0130zzetbegovi\u00e7, yeni uygarl\u0131\u011f\u0131n, hen\u00fcz gelenin eski olan\u0131 yok etmesinde, olumsuzlamas\u0131nda, ink\u00e2r etmesinde gizlenmedi\u011fine, \u00f6ncekiler sonrakiler d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, bunlar birbirinin devam\u0131d\u0131r, der. Daha alt bir a\u015famadan daha \u00fcst bir a\u015famaya y\u00fckseli\u015f de \u00f6yledir, diye vurgu yapar. \u0130zzetbegovi\u00e7, Kuran\u2019a d\u00f6ner. ARAF s\u00fcresinin 39. ayeti \u015f\u00f6yle der: \u201c<strong>\u00d6ncekiler sonrakilere, \u201cSizin bize kar\u015f\u0131 bir \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz yoktur. Art\u0131k kazanm\u0131\u015f oldu\u011funuz \u015feylere kar\u015f\u0131l\u0131k, azab\u0131 tad\u0131n.<\/strong>\u201d<\/p>\n<p><strong>B<\/strong>u iki kavram\u0131 a\u00e7arken, o \u015fu soruya yan\u0131t arar: Devlet y\u00f6netimi, Bat\u0131l\u0131 ya da Do\u011fulu<\/p>\n<p>olmas\u0131 \u00f6nemli de\u011fil, d\u0131\u015f \u00fclke uzmanlar\u0131n\u0131n kontrol\u00fcne ge\u00e7erse, bir M\u00fcsl\u00fcman devletin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ne anlama gelir? <strong>Yan\u0131t<\/strong>: Maddi ve manevi ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k do\u011far; yeni durumun \u00f6z\u00fcnde, yabanc\u0131 bir felsefe ve siyaset, yabanc\u0131 bir ya\u015fam tarz\u0131, d\u0131\u015f \u201cyard\u0131mlar\u201d, \u201cyabanc\u0131 sermaye\u201d, \u201cd\u0131\u015f destek\u201d ve k\u0131sacas\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, k\u00f6lelik gelir.<\/p>\n<ol>\n<li><strong>\u00c7aresizli\u011fin nedenleri<\/strong>: \u0130zzetbegovi\u00e7, \u00e7aresizli\u011fin nedenini de <strong>tutuculuk <\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>ve yenilik\u00e7ilikte <\/strong>g\u00f6r\u00fcr. Analiz basama\u011f\u0131nca bir ayak daha iner. \u00c7aresizli\u011fin ba\u015fat nedenin \u201c<strong>\u0130slam fikrinin bozulup gerilemesinde ve ink\u00e2r edilmesinde<\/strong> bulur. \u201c<strong>Bir halk\u0131n pratik ya\u015fam\u0131nda \u0130slam\u2019\u0131n uygulan\u0131\u015f\u0131 zay\u0131flay\u0131nca, insanlar\u0131 ve politik kurumlar geriler<\/strong>\u201d der.<\/p>\n<p><strong>632\u2019de <\/strong>Hz. Muhammed\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra da \u0130slam\u2019\u0131n yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, 635\u2019te \u015eam\u2019a<\/p>\n<p>676\u2019da Samarkan\u2019da, 710\u2019da Madrid\u2019de,\u00a0 717\u2019de \u0130stanbul kap\u0131lar\u0131na, 830\u2019da Yava Adas\u0131na, 1000 y\u0131lda \u0130spanya, Akdeniz Havzas\u0131\u2019ndan Hindistan\u2019a kadar yay\u0131l\u0131rken, 1919\u2019da b\u00fct\u00fcn \u0130slam D\u00fcnyas\u0131\u2019n\u0131n emperyalizm balyozu alt\u0131nda oldu\u011funu vurgular. 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda d\u00fcnyada\u00a0 hi\u00e7 bir ba\u011f\u0131ms\u0131z M\u00fcsl\u00fcman devleti yoktur. \u0130ki d\u00fcnya sava\u015f\u0131 aras\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n k\u00f6r cahil b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanan Pakistan\u2019da n\u00fcfusun % 70\u2019i, Cezayir\u2019de % 80\u2019i, Nijerya\u2019da % 90\u2019\u0131 okuryazar de\u011fildir ve bu bir ger\u00e7ek iken, X. ve XI. Y\u00fczy\u0131llarda \u0130spanya\u2019daki M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda okuryazar olmayan olmad\u0131\u011f\u0131 da, onun alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek i\u015faret etti\u011fi bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kalbine girmek i\u00e7in, Deklarasyonda k\u0131yaslamal\u0131 analiz uygular. M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fclerek soyuldu\u011funu g\u00f6sterirken, 1966\u2019da Birle\u015fik Amerika\u2019da ki\u015fi ba\u015f\u0131 milli gelir 3\u00a0000 US Dolar iken, T\u00fcrkiye\u2019de 240, Pakistan 90, Afganistan 85, Endonezya 70 US Dolar derken, milli gelirin yaln\u0131z % 10\u2019unun end\u00fcstriden elde edildi\u011fine i\u015faret eder.<\/p>\n<p>Geli\u015ftirdi\u011fi fikirle, M\u00fcsl\u00fcman toplulu\u011fun kendi anti-poduna, kendi z\u0131ddiyetine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6rneklerle a\u00e7\u0131klar. \u0130slam\u2019\u0131n i\u00e7ine \u201c<strong>d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc zindan\u0131<\/strong>\u201d, \u201c<strong>Yusuf<\/strong>\u201d s\u00fcresinde \u201c kuyu dibine b\u0131rak\u0131l\u0131\u015f\u0131\u201d an\u0131msat\u0131r. \u0130\u00e7ten i\u00e7e isyan eder: \u201c<strong>Biz M\u00fcsl\u00fcmanlar k\u00f6lele\u015ftirilemeyiz, k\u00f6r cahil b\u0131rak\u0131lamay\u0131z, birbirimizle kavga ederek<\/strong> <strong>var olamay\u0131z\u201d<\/strong> diye hayk\u0131r\u0131r. \u201c<strong>K\u00f6t\u00fc kader, ancak \u0130slam\u2019dan d\u00f6nenlerin yazg\u0131s\u0131 olabilir<\/strong>\u201d der. Kan\u0131t\u0131 \u201c<strong>Uhud<\/strong>\u201d ve \u201c<strong>Sina Yar\u0131madas\u0131<\/strong>\u201d sava\u015flar\u0131d\u0131r. D\u00f6nekli\u011fi, ihaneti lanetler. Tarihte, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel y\u00fckseli\u015fin, hi\u00e7 istisnas\u0131z&lt; her yerde \u0130slam\u2019\u0131n kabul\u00fc ve yerle\u015fmesiyle ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eder. Yaln\u0131z 2 ku\u015fakta Atlantik\u2019ten \u00c7in Seti\u2019ne kadar yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131r. Durgunluk ve Gerileme d\u00f6nemlerinde Kuran\u2019\u0131n bo\u015flu\u011funun doldurulamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131r.<\/p>\n<p>Deklarasyon\u2019da m\u00fcellifinin \u00fczerinde durdu\u011fu \u015fu soru \u00e7ok ilgin\u00e7. A.\u0130. Begovi\u00e7, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n karanl\u0131k kuyuya d\u00fc\u015fmesinin sebebini \u201c<strong>Kuran\u2019\u0131n bo\u015f bir ses<\/strong>\u201d haline getirilmesinde,.ezbercilikte, bo\u015f bo\u015f tekrarda, yanl\u0131\u015f yorumlar\u0131n ve bunlar\u0131n sonsuza dek yinelenmesinin \u201c<strong>hayatta uygulama yollar\u0131n\u0131 t\u0131kamas\u0131nda<\/strong>\u201d g\u00f6r\u00fcr. Bu felaketin, Kuran Hikmeti\u2019nin hi\u00e7bir defa, hi\u00e7bir yerde do\u011fru d\u00fcr\u00fcst uygulanmadan, tekrar etmede g\u00f6r\u00fcr. \u201c<strong>\u00c7\u0131plak sesin<\/strong>\u201d anla\u015f\u0131lan bir \u00f6z ve anlam ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131na vurgu yapar.<\/p>\n<p>O, M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131n geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck ve \u00e7aresizli\u011finin Kuran\u2019a ba\u011fl\u0131 olan birinci ve en \u00f6nemli nedenini \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor: \u201cM\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnyada, s\u00f6zler ve emeller kesi\u015fmiyor; ahlaks\u0131zl\u0131k, sefalet, d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fck, pislik alm\u0131\u015f y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f; yalan ve korku ayyuka \u00e7\u0131km\u0131\u015f, b\u00fcy\u00fck ama i\u00e7i bo\u015f camiler; \u00fclk\u00fcs\u00fcz ve cesaretsiz b\u00fcy\u00fck beyaz \u00e7almalar; ikiy\u00fczl\u00fc Slam\u2019\u00ee s\u00f6ylev ve secdeye duru\u015f; imans\u0131z ibadet; &#8211;\u00a0 \u015fu s\u0131ralananlar, Kuran\u2019\u0131n i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc b\u00fcy\u00fck \u00e7eli\u015fkinin yaln\u0131z d\u0131\u015fsal ve \u015fekilsel g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr. Kuran ilkelerinin ger\u00e7ek uygulan\u0131\u015ftan \u00e7ok uzak tutulu\u015fundan kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Genel ge\u00e7erli ikinci sebep olarak g\u00f6sterdi\u011fi ise, en geni\u015f anlamda e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim sisteminde gizlidir. M\u00fcsl\u00fcmanlar as\u0131rlarca cahil b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman e\u015fittir k\u00f6r cahil. M\u00fcsl\u00fcman e\u015fittir \u00e7arp\u0131k e\u011fitim alm\u0131\u015f ki\u015fi, de\u011fimleri kamuoyuna yerle\u015fmi\u015ftir. Yabanc\u0131 paras\u0131yla a\u00e7\u0131lan okullarda, itaatk\u00e2rl\u0131k, boyun e\u011fme,\u00a0 yabanc\u0131lar\u0131n mal\u0131na, m\u00fclk\u00fcne, paras\u0131na, ahlak\u0131na, g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcne, ya\u015fam tarz\u0131na hayran olma, yabanc\u0131lara ba\u011f\u0131ml\u0131 ayd\u0131n ki\u015filer e\u011fitme, birka\u00e7 y\u0131l sonra onlar\u0131n yerine alacak ve ayn\u0131 misyonu s\u00fcrd\u00fcrecek ki\u015filer yeti\u015ftirme gibi vas\u0131flarla e\u011fitime isyan etmi\u015ftir. M\u00fcsl\u00fcman toplumda okumaya, bilgilenmeye, \u00f6\u011frenmeye, \u00f6\u011fretmeye\u00a0 ilgi s\u00f6nd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ve \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<ol>\n<li><strong>M\u00fcsl\u00fcman kitlelerin hareketsizli\u011fi, ilgisizli\u011fi, \u00e2tili\u011fi \u2013 M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131 geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ana nedenleri aras\u0131nda i\u015flenmi\u015ftir.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130zzetbegovi\u00e7 burada yaln\u0131z yenilik\u00e7ilere de\u011finir<strong>. <\/strong>Milli devrim yapanlar\u0131n M\u00fcsl\u00fcman bir<\/p>\n<p>\u00dclkede lay\u0131k devlet kurup din e\u011fitimini k\u0131s\u0131tlamas\u0131n\u0131 k\u0131nar.<strong> \u00dclkesini \u0130slam ve Arap d\u00fcnyas\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131ran, din e\u011fitimini s\u0131n\u0131rlayan, emek verimlili\u011fi ve \u00fcretim\u00a0 d\u00fc\u015fmesin diye, <\/strong>Ramazanda oru\u00e7 tutmalar\u0131n\u0131 yasaklayan, evde e\u015fiyle Frans\u0131zca konu\u015fan, s\u00f6zde ilerici ge\u00e7inen, fakat halk\u0131 taraf\u0131ndan sevilmeyen Tunus lideri Burgiba \u00f6rne\u011fi \u00fczerinde durur. Bu durumlar\u0131n ilgisizli\u011fi, hareketsizli\u011fi, at\u0131ll\u0131\u011f\u0131 besledi\u011fini yazar.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman kitlelerin ar\u0131 duygular\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirecek fikirler bekledi\u011fini, fakat beklenenin yabanc\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce de\u011fil, \u0130slam\u2019dan kaynaklanan bir fikir olmas\u0131 gerekti\u011fine vurgu yapar. B\u00f6ylece, uyan\u0131\u015f ve hareketlenmenin i\u00e7sel dinamitlerini \u0130slam\u2019\u0131n kendi i\u00e7inde aray\u0131p bulmal\u0131y\u0131z, der.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong> B\u00f6l\u00fcm \u0130SLAM D\u00dcZEN\u0130 <\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Bu b\u00f6l\u00fcmde 2 ana konu ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. <\/strong><\/p>\n<p>Birincisi<strong> \u0130nan\u00e7 ve Yasa (kanun) ili\u015fkisi.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130kincisi ise: \u0130slam sadece bir din de\u011fildir. <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00d6nce: \u0130slam ve Yasa<\/strong><\/p>\n<p>Begovi\u00e7, \u0130slam d\u00fczeni tan\u0131m\u0131nda<strong>, inan\u00e7 ve yasa, e\u011fitim ve g\u00fc\u00e7, \u00fclk\u00fc ve \u00e7\u0131kar, manevi topluluk ve devlet, g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck ve zorlaman\u0131n birli\u011fi\u201d <\/strong>konular\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutar.<\/p>\n<p>\u0130slam d\u00fczeni olabilmesi i\u00e7in<strong> \u0130slam toplum ve \u0130slam iktidar\u0131 <\/strong>olmal\u0131d\u0131r. .<\/p>\n<p>\u0130slam toplumu \u2013 \u0130nsan d\u00fczeninin<strong> i\u00e7eri\u011fi, <\/strong>\u0130slam iktidar\u0131 da<strong> \u015feklidir.<\/strong><\/p>\n<p>Bir \u00e7at\u0131 olan, \u0130slam iktidar\u0131 kurulmadan, \u0130slam toplumu<strong> tamamlanm\u0131\u015f say\u0131lmaz.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130slam iktidar\u0131 olmayan \u0130slam toplumu<strong> ya bir \u00fctopi y da bir zorbal\u0131kt\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bu b\u00f6l\u00fcmdeki temel fikirler bunlard\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman tek ba\u015f\u0131na olamaz.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman olmak isteyen, ortam, toplum ve d\u00fczen kurmal\u0131d\u0131r<strong>. <\/strong><\/p>\n<p>Tarih, siyasi i\u00e7erikli olmayan, \u0130slam hareketi tan\u0131maz.<\/p>\n<p>\u0130slam bir inan\u00e7 oldu\u011fu kadar, bir felsefe, ahlak, \u00fcslup ve ruh halidir. Bir entegral ya\u015fam bi\u00e7imidir. M\u00fcsl\u00fcman\u2019\u0131m deyip, \u0130slam d\u0131\u015f\u0131 ya\u015famak, \u00e7al\u0131\u015fmak ve e\u011flenmek kabul edilemez.<\/p>\n<p>\u0130slam d\u00fczeni, M\u00fcsl\u00fcman ortam\u0131yla uyumludur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman toplumu, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u0130slam\u2019a g\u00f6re ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumdur.<\/p>\n<p>Bir Avrupal\u0131, toplumun yasalarla d\u00fczenlendi\u011fine inan\u0131r.<\/p>\n<p>Kuran\u2019da \u201c<strong>yasadan<\/strong>\u201d fazla \u201c<strong>inan\u00e7tan<\/strong>\u201d s\u00f6z edilir. Davet inanca g\u00f6re ya\u015famakt\u0131r.<\/p>\n<p>Yasalar\u0131n \u00e7ok oldu\u011fu toplum kar\u0131\u015f\u0131r, adaletsizlik, anar\u015fi ba\u015flar. \u00c7\u0131k\u0131\u015f insanlar\u0131n e\u011fitilmesindedir.<\/p>\n<p>\u0130slam d\u00fczenini bozan, i\u00e7ki, kumar ve b\u00fcy\u00fcc\u00fcl\u00fck yasakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130zzetbegovi\u00e7, toplumun iyiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesinin ancak e\u011fitimle olaca\u011f\u0131nainan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u0130slam ve d\u00fcnya ili\u015fkisi<\/strong>:<\/p>\n<p>\u0130slam \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 \u0130nsan\u2019da arar. \u0130nsan olmazsa Din olamaz.<\/p>\n<p><strong>\u0130slam<\/strong>, k\u00e2mil \u0130nsan ve t\u00fcmel kapsaml\u0131 hayat bilimi oldu\u011fu i\u00e7in Hz. Muhammed ve Kuran arac\u0131l\u0131yla ger\u00e7ek \u0130nsan\u2019a, ger\u00e7ek d\u00fcnya\u2019ya hitap eder. Bir \u00fclk\u00fc ve insan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ancak ebedi k\u0131sm\u0131na d\u00f6n\u00fck olan \u0130sa Peygamber \u00f6\u011fretisinden fark\u0131 da budur. \u0130slam esas ve temel olandad\u0131r. Bu hitapta, yasa inan\u00e7tan bir par\u00e7a olur, iktidar ise e\u011fitimle b\u00fct\u00fcnle\u015fir. O, \u0130slam d\u00fczenini b\u00f6yle g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130kinci alt b\u00f6l\u00fcm: <strong>\u0130slam, yaln\u0131zca bir din de\u011fildir<\/strong>.<\/p>\n<p>\u0130slam, t\u00fcm di\u011fer dinlerden, hayatla ilgili t\u00fcm di\u011fer doktrin ve felsefelerden farkl\u0131 olarak, inan\u00e7 bilimi evriminde ger\u00e7ek bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm olarak, yaln\u0131z bir din de\u011fildir.<\/p>\n<p>S\u00f6z konusu olan, \u0130slam\u2019\u0131n ba\u015ftan sona orijinal felsefesinde yans\u0131yan, yeni bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ve \u00f6zel bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. <strong>Kuran,<\/strong> 28. s\u00fcre 77. madde: \u201c<strong>Allah\u2019\u0131n sana verdi\u011fi \u015feylerde ahiret yurdunu ara. D\u00fcnyadan da nasibini unutma. Allah\u2019\u0131n sana iyilik yapt\u0131\u011f\u0131 gibi sen de iyilik yap ve yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk isteme. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah bozguncular\u0131 sevmez<\/strong>.\u201d<\/p>\n<p>Bu ger\u00e7e\u011fi g\u00fcnl\u00fck hayata g\u00f6re alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, hayat\u0131 iman ve dua etmekle birlikte, i\u015f ve bilimle de d\u00fczenlenmeli, cami ve fabrika yan yana olmal\u0131, insanlar\u0131 sadece e\u011fitmekle yetinilmemeli, bu d\u00fcnyada daha iyi ve daha kolay ya\u015famalar\u0131na da katk\u0131da bulunulmal\u0131d\u0131r. Bu iki hedef birbirine d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmemelidir. \u0130zzetbegovi\u00e7: \u0130slam\u2019\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00f6yle g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu parlak \u00f6zde, Allah\u2019a imanla birlikte, Kuran vahilerinden ba\u015fat olan\u0131 ve b\u00fct\u00fcn \u0130slam\u2019\u0131n yans\u0131mas\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliyoruz. \u00d6tesi teferruatt\u0131r. \u0130nan\u00e7 ve siyaset b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnde <strong>bir ala\u015f\u0131m<\/strong> olan \u0130SLAM D\u00dcZEN\u0130, ilkesel ve pratik \u00f6nem ta\u015f\u0131yan ba\u015fka \u00f6zellik ve sonu\u00e7lar da i\u00e7erir.<\/p>\n<p><strong>Birinci sonu\u00e7 \u015fudur<\/strong>: \u0130slam sistemi ve \u0130slam d\u0131\u015f\u0131 sistemler birbiriyle ba\u011fda\u015fmaz.<\/p>\n<p><strong>\u0130kinci sonu\u00e7<\/strong>: \u0130slam inanc\u0131 ile \u0130slam d\u0131\u015f\u0131 toplum ve siyaset kurumlar\u0131 aras\u0131nda bar\u0131\u015f ve yan yana, i\u00e7 i\u00e7e ya\u015fama olamaz.<\/p>\n<p><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc<\/strong>, Kendi d\u00fcnyas\u0131n\u0131 kendisi d\u00fczenleme hakk\u0131ndan hareketle \u0130slam, kendi topraklar\u0131nda herhangi bir yabanc\u0131 ideolojinin k\u00f6k salmas\u0131na ve h\u00fck\u00fcm s\u00fcrmesine asla izin ve yol veremez.\u00a0 Dolay\u0131s\u0131yla lay\u0131kl\u0131\u011fa \u201chay\u0131r\u201d derken, din g\u00f6r\u00fc\u015f ve uygulamas\u0131na destek sa\u011flar.<\/p>\n<p>Bu konuda, Begovi\u00e7, Deklarasyon\u2019da aynen \u015f\u00f6yle der: \u201c<strong>Her yeni zaman kesiminde her yeni ku\u015fa\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcnde duran b\u00fcy\u00fck \u00f6dev<\/strong> <strong>\u0130slam buyurular\u0131n\u0131 yeni bi\u00e7im ve yeni ara\u00e7larla uygulamakt\u0131r. \u0130nsanlar aras\u0131ndaki ili\u015fkileri belirleyen, de\u011fi\u015fmez \u0130slam ilkeleri vard\u0131r, fakat de\u011fi\u015fmez bir ekonomik, toplumsal ve politik sistem (d\u00fczen) yoktur<\/strong>.\u201d<\/p>\n<p>\u0130zzetbegovi\u00e7, siyasi ve ideolojik g\u00f6r\u00fc\u015flerinin esas\u0131n\u0131 olu\u015fturan ve benim anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u0130slam\u2019\u0131n \u00f6z\u00fcne g\u00f6t\u00fcren ilk ad\u0131m <strong>bir entegral yakla\u015f\u0131mla<\/strong> ba\u015flar. Burada, entegral yakla\u015f\u0131m\u0131, zeki, \u00e7ok kuvvetli, t\u00fcmel, k\u00e2mil, entegral \u00f6zl\u00fc bir ilk ad\u0131m olarak g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p><strong>\u0130slam D\u00fczeniyle ilgili \u015fu 3 sonuca da i\u015fret ediyor:<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bir<\/strong>, \u0130slam D\u00fczeni, kendisinden \u00fcst\u00fcn olan, bir ba\u015fkas\u0131 sosyal d\u00fczen olmayan, bir toplumsal d\u00fczendir. Bu fikrin a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 \u015fudur:\u00a0 D\u00fcnyay\u0131 daha iyi yapmaya gelen bir \u015fey, \u0130slam\u2019a ait de\u011filmi\u015f gibi, ak\u0131l yoluyla reddedilemez.<\/p>\n<p><strong>\u0130ki,<\/strong> Do\u011faya a\u00e7\u0131k olmak, bilime a\u00e7\u0131k olmak anlam\u0131ndad\u0131r. Her \u015feyin \u0130slam\u2019a ait olmas\u0131 i\u00e7in \u015fu iki ko\u015fula uyulmas\u0131 gerekir. Azami k\u00e2mil ve azami insanc\u0131l olmak. dolay\u0131s\u0131yla inan\u00e7 ve bilim aras\u0131ndaki uyumlulu\u011fun en y\u00fcksek bi\u00e7imi aranmamal\u0131d\u0131r. Bu zorunlu de\u011fildir.<\/p>\n<p><strong>\u00dc\u00e7,<\/strong> inan\u00e7 ve bilim, ahlak ve siyaset, bireysel olan ile kolektif olan, maddi olan ile manevi olan aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011fa i\u015faretle derin par\u00e7alanm\u0131\u015f g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda, arabulucu misyonunun yine \u0130slam\u2019a, arabulucu rol\u00fcn\u00fcn de \u0130slam d\u00fcnyas\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcne vurgu yap\u0131l\u0131r. \u201dSihirsiz din ve lay\u0131k olmayan bilim\u201d ortam\u0131nda \u0130slam\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 celbede bilece\u011fine inan\u00e7 ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>\u0130slam D\u00fczeni konusunda bu kadar!\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u0130zzetbegovi\u00e7\u00a0 \u201c<strong>\u00fcmmet<\/strong>\u201d d\u00f6nemi sona ererken isyan ve sava\u015flar\u0131n g\u00f6lgesinde, Bosna\u2019da milliyet\u00e7ilikler \u00e7a\u011f\u0131nda hayat\u0131n de\u011fi\u015fmesini yak\u0131ndan g\u00f6zlerken, Nobelli yazar \u0130vo Andri\u00e7\u2019in \u201c<strong>Drina K\u00f6pr\u00fcs\u00fc<\/strong>\u201d roman\u0131nda Usta\u015fl\u0131 Katoliklerin ve S\u0131rp H\u0131ristiyanlar\u0131n bask\u0131s\u0131yla bozulan \u00e7ok as\u0131rl\u0131k d\u00fczenden Do\u011fu\u2019ya akmaya ba\u015flayan M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011fa bak\u0131\u015f\u0131n\u0131, bu ak\u0131\u015f\u0131 nas\u0131l durdurabilirim g\u00f6z\u00fcyle bakarken, \u015fekilsiz ve duyars\u0131z Bosna M\u00fcsl\u00fcman kitlesinden, <strong>BO\u015eNAK M\u0130LLET\u0130<\/strong> ve g\u00f6n\u00fclden inand\u0131\u011f\u0131 ve son tutunacak dal\u0131 olan \u0130slam\u2019da yeni bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, ideoloji ve siyaset mayalay\u0131p, halk\u0131n\u0131 donatm\u0131\u015f ve zafere g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Aliya \u0130zzetbegovi\u00e7, k\u00fc\u00e7\u00fck Bo\u015fnak halk\u0131n\u0131n yeti\u015ftirdi\u011fi b\u00fcy\u00fck bir deha, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, \u00f6nder, bilge Kral\u2019d\u0131r. Deklarasyonda 25 siyasi ilke daha yer al\u0131yor, fakat zaman k\u0131tl\u0131\u011f\u0131ndan bu sunumda onlara de\u011finmek istemiyorum. Onun davas\u0131n\u0131 daha yak\u0131ndan tan\u0131mak isteyenler,\u00a0 TRT\u2019de 3 b\u00f6l\u00fcml\u00fck \u0130zzetbegovi\u00e7 dizisini izleyebilir. Onun hayat\u0131 tiyatro sahnelerinde de oynan\u0131yor. Eserleri yeni bask\u0131lar yap\u0131yor, terc\u00fcme ediliyor. \u0130slam Deklerasyon\u2019u 2013\u2019te Bulgarca da \u00e7\u0131kt\u0131. Camilerde onun i\u00e7in dualar ediliyor, mevlitler yap\u0131l\u0131yor. Kabri, Bunsa sava\u015f\u0131nda \u015fehit d\u00fc\u015fen asker mezarlar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r. Mezar ta\u015f\u0131 havzas\u0131nda ay y\u0131ld\u0131z var.<\/p>\n<p>Te\u015fekk\u00fcr edelim.<\/p>\n<p>Haz\u0131rlayan ve sunan Hikmet Efendiev.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"bghab-803332045\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>01 Mart 2018 K\u00dcLT\u00dcREL ETK\u0130LE\u015e\u0130M DERNE\u011e\u0130\u00a0 &#8211; SOFYA \/ BULGAR\u0130STAN Seminerde sunum Tarih: 28 \u015eubat 2018 (\u00c7ar\u015famba) \u201cBilge Kral\u201d \u2013 Aliya \u0130zzetbegovi\u00e7 B\u00fcy\u00fck bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr,<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":24178,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-27844","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-7f6","jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/bgsam.png?fit=793%2C599&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27844","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27844"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27844\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24178"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27844"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27844"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27844"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}