{"id":25610,"date":"2017-12-27T18:05:04","date_gmt":"2017-12-27T15:05:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=25610"},"modified":"2019-07-10T17:58:53","modified_gmt":"2019-07-10T15:58:53","slug":"turkiyenin-balkan-turkleri-politikasi-1991-2014-dr-kader-ozlem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/turkiyenin-balkan-turkleri-politikasi-1991-2014-dr-kader-ozlem\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye\u00b4nin Balkan T\u00fcrkleri Politikas\u0131 (1991-2014) &#8211; Dr. Kader \u00d6zlem"},"content":{"rendered":"<p><i>Kader \u00d6zlem, T\u00fcrkiye\u00b4nin Balkan T\u00fcrkleri Politikas\u0131 (1991-2014),\u00a0<\/i><br \/>\n<i>Bursa: Dora Yay\u0131nevi 2016, 417 sayfa.<\/i><\/p>\n<p><b>Canan \u015eahin<\/b><br \/>\n<b><br \/>\n<\/b>Tarihi misyonu hasebiyle T\u00fcrk tarihinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak de\u011ferlendirilemeyecek olan Balkan co\u011frafyas\u0131 ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze hala \u00f6nemini korumaktad\u0131r. Osmanl\u0131\u00b4dan da \u00e7ok \u00f6nce Balkanlara y\u00f6nelen T\u00fcrk g\u00f6\u00e7leri Osmanl\u0131 d\u00f6neminde zirve noktas\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f ve Balkan topraklar\u0131nda hala ayn\u0131 canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumakta olan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman tesiri in\u015fa edilmi\u015ftir. Osmanl\u0131 imparatorlu\u011funun Balkanlardan \u00e7ekilmeye ba\u015flamas\u0131 ile Balkanlar\u00b4da ya\u015fayan T\u00fcrk az\u0131nl\u0131klar bu tarihi ge\u00e7mi\u015fin eser ve miras\u00e7\u0131lar\u0131 olarak geride kalm\u0131\u015f, Balkanlardaki T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcrel etkisini s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Bu sebeple de\u011ferlendirmesini yapaca\u011f\u0131m\u0131z eserin konusu olan T\u00fcrkiye\u00b4nin Balkan T\u00fcrkleri politikas\u0131 ile bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak Balkanlardan T\u00fcrk g\u00f6\u00e7leri konular\u0131 ge\u00e7mi\u015fi yorumlayabilmek ve bu uzun tarihsel s\u00fcreci de\u011ferlendirebilmek ad\u0131na olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Ayr\u0131ca bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde Balkanlardaki bu mirasa sahip \u00e7\u0131kabilmek ve b\u00f6lgedeki T\u00fcrk az\u0131nl\u0131klar\u0131n hukuksal stat\u00fclerini koruyabilmek ad\u0131na T\u00fcrkiye Cumhuriyetine \u00f6nemli sorumluluklar d\u00fc\u015fmektedir.\u00a0 Bu sorumluluklar\u0131n neler oldu\u011funun ve mevcut \u015fartlar i\u00e7erisinde ne derece yerine getirilebildiklerinin de\u011ferlendirilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bu \u00e7al\u0131\u015fma olduk\u00e7a ilgi \u00e7ekicidir. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ana konusu ve amac\u0131 her biri farkl\u0131 durum ve hukuksal \u015fartlara tabi olan Balkan T\u00fcrklerine kar\u015f\u0131 T\u00fcrkiye\u00b4nin nas\u0131l bir politika izledi\u011finin de\u011ferlendirilmesidir.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n daha iyi anla\u015f\u0131labilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yazar hakk\u0131nda k\u0131sa bir bilgi verecek olursak, Yrd. Do\u00e7. Dr. Kader \u00d6zlem Uluda\u011f \u00dcniversitesi\u00b4nde tamamlad\u0131\u011f\u0131 lisans ve y\u00fcksek lisans e\u011fitiminin ard\u0131ndan Trakya \u00dcniversitesi\u00b4nde ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 doktora e\u011fitimini bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n da temeli niteli\u011finde olan \u201cT\u00fcrkiye\u00b4nin Balkan T\u00fcrkleri politikas\u0131n\u0131n analizi (1991-2014)\u201d konulu tezi ile 2015 y\u0131l\u0131nda tamamlam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131, Balkanlar ve \u00f6zelde Bulgaristan \u00fczerine de de\u011ferli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bulunan yazar Trakya \u00dcniversitesi Balkan Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fcnde g\u00f6rev yapmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Eserin giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yazar \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n hangi ama\u00e7la ve hangi kaynaklar ve arg\u00fcmanlar kullan\u0131larak haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Birinci b\u00f6l\u00fcmde yazar \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 haz\u0131rlarken yararland\u0131\u011f\u0131 sosyal in\u015fac\u0131l\u0131k,\u00a0 s\u00f6ylem analizi ve t\u00fcmevar\u0131m gibi arg\u00fcmanlar\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Sosyal in\u015fac\u0131l\u0131k kuram\u0131n\u0131n tan\u0131m\u0131, uluslararas\u0131 ili\u015fkilerdeki yeri ve \u00f6nemi, d\u0131\u015f politika ile ili\u015fkisi gibi konular \u00fczerinde durulmu\u015ftur. Ayr\u0131ca sosyal in\u015fac\u0131l\u0131k kuram\u0131nda \u00f6nemli bir unsur olan kimlik kavram\u0131n\u0131n \u00fczerinde durulmas\u0131 kitab\u0131n as\u0131l konusu olan T\u00fcrkiye ve Balkan T\u00fcrkleri aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin anla\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in de olduk\u00e7a faydal\u0131 olmu\u015ftur. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yararlan\u0131lan metotlar\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131 okuyucuya \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n hangi y\u00f6ntem ve esaslara dayan\u0131larak haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 izah etmesi bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemlidir.<\/p><div id=\"bghab-3400969649\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u0130kinci b\u00f6l\u00fcmde 1923-1990 aras\u0131nda T\u00fcrkiye\u00b4nin Balkan T\u00fcrkleri politikas\u0131 incelenirken bu d\u00f6nem tek parti d\u00f6nemi T\u00fcrkiye\u00b4nin Balkan T\u00fcrkleri politikas\u0131 ve \u00e7ok partili d\u00f6nemde T\u00fcrkiye\u00b4nin Balkan T\u00fcrkleri Politikas\u0131 olarak iki ana ba\u015fl\u0131\u011fa ve alt ba\u015fl\u0131klara ayr\u0131larak incelenmi\u015ftir.\u00a0 Bu alt ba\u015fl\u0131klardan biri olan Mustafa Kemal d\u00f6nemi T\u00fcrkiye\u00b4nin Balkan T\u00fcrkleri Politikas\u0131na bakacak olursak, bu d\u00f6nemde Bulgaristan, Yunanistan, Romanya, S\u0131rp-H\u0131rvat-Sloven krall\u0131\u011f\u0131 ile dostluk antla\u015fmalar\u0131 imzalanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu anla\u015fmalardan \u00f6zellikle Bulgaristan ile yap\u0131lan anla\u015fmada dikkat \u00e7ekici nokta \u201cM\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131k\u201d kavram\u0131n\u0131n kullan\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. D\u00f6nemin \u015fartlar\u0131 i\u00e7erisinde Balkanlarda T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman kavramlar\u0131n\u0131n e\u015fde\u011fer g\u00f6r\u00fclmesinin yan\u0131 s\u0131ra din olarak M\u00fcsl\u00fcman olan ancak Bulgarlar\u0131n \u0131srarla \u201cBulgar\u201d olarak niteledi\u011fi Pomak T\u00fcrklerine kar\u015f\u0131 T\u00fcrkiye\u00b4nin sahiplenme politikas\u0131 olarak da yorumlanabilir. Burada dikkat \u00e7ekici bir di\u011fer nokta olarak Dostluk anla\u015fmas\u0131 ve ekli protokolle ayn\u0131 g\u00fcn imzalanan ikamet s\u00f6zle\u015fmesinin 2\/1. maddesinde do\u011frudan T\u00fcrk kelimesinin kullan\u0131lmas\u0131, T\u00fcrkiye\u00b4nin g\u00f6\u00e7men olarak gelecek ki\u015filerin T\u00fcrk olmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi \u015feklinde yorumlanabilir.\u00a0 Bu durum T\u00fcrkiye\u00b4nin ulus devlet merkezli bir n\u00fcfus politikas\u0131 izlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Yine \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ayn\u0131 d\u00f6nemde Bat\u0131 Trakya T\u00fcrklerine kar\u015f\u0131 izlenen politikan\u0131n belirleyici noktas\u0131 olarak 24 Temmuz 1923\u00b4te imzalanan Lausenna Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131n\u0131n az\u0131nl\u0131klarla ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu antla\u015fmada dikkati celbeden nokta, anla\u015fma kapsam\u0131nda T\u00fcrkiye\u00b4deki az\u0131nl\u0131klar\u0131n gayrim\u00fcslim unsurlar olarak nitelenmesine kar\u015f\u0131l\u0131k Yunanistan\u00b4daki M\u00fcsl\u00fcmanlara i\u015faret edilmesi, Bulgaristan T\u00fcrkleri \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi din eksenli bir tan\u0131mlamaya gidildi\u011fini g\u00f6stermektedir. Bu tan\u0131mlama Ankara\u00b4n\u0131n dil veya soy ayr\u0131m\u0131 yapmadan b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlara sahip \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde yorumlanabilir. Yine bu d\u00f6nemde S\u0131rp-H\u0131rvat-Sloven krall\u0131\u011f\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkilere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu \u00fclkeden T\u00fcrkiye\u00b4ye olan g\u00f6\u00e7lerde uygulanan bask\u0131 politikalar\u0131 etkili olmu\u015ftur. Krall\u0131ktan T\u00fcrkiye\u00b4ye olan g\u00f6\u00e7lerin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 sonucunda \u00dcsk\u00fcp konsoloslu\u011fu g\u00f6\u00e7 edecek olanlardan etnisite beyan belgesi istemeye ba\u015flam\u0131\u015f b\u00f6ylece T\u00fcrk olmayan unsurlar\u0131n g\u00f6\u00e7\u00fc engellenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 Bu d\u00f6nemde Osmanl\u0131 devletinden \u00e7ok farkl\u0131 bir politika izleyen yeni T\u00fcrk devletinin ulus devlet merkezli bir g\u00f6\u00e7 politikas\u0131 izlemesi dikkat \u00e7ekicidir. Yani s\u00f6z konusu politikay\u0131 T\u00fcrkiye Balkanlardaki b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 sahiplenmi\u015f ancak g\u00f6\u00e7 edecek unsurlar konusunda etnik k\u00f6kene \u00f6nem g\u00f6stermi\u015ftir, \u015feklinde yorumlayabiliriz. Ayr\u0131ca bu d\u00f6nemde Romanya ile de T\u00fcrk az\u0131nl\u0131klar\u0131n haklar\u0131na ve g\u00f6\u00e7lere y\u00f6nelik olarak ikili anla\u015fmalar\u0131n imzaland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>Tek parti d\u00f6nemi T\u00fcrkiye\u00b4nin Balkan T\u00fcrkleri politikas\u0131 ana ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc d\u00f6nemine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu d\u00f6nemde T\u00fcrk D\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n ana ekseninde fiili sava\u015f durumu oldu\u011fundan Balkan T\u00fcrkleri ile ilgili etkin bir politika y\u00fcr\u00fct\u00fclemedi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.\u00a0 \u0130kinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda on iki adan\u0131n Yunanistan\u00b4\u0131n hakimiyet alan\u0131na girmesi ile bu adalarda ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcmanlar Lausanne antla\u015fmas\u0131n\u0131n 45. maddesine dahil olmu\u015ftur. Ancak bununla ilgili olarak Paris Bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131ndan ayr\u0131 olarak \u00f6zel bir antla\u015fma imzalanmam\u0131\u015ft\u0131r. 7 Nisan 1950\u00b4de BM Ekonomik ve Sosyal konseyinde al\u0131nan ve az\u0131nl\u0131klar\u0131n durumlar\u0131n\u0131 belirleyen karar\u0131n Yunanistan k\u0131sm\u0131nda Lausanne bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 h\u00fck\u00fcmlerinin aynen imzalad\u0131klar\u0131 gibi y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte kalaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn di\u011fer ana ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 olan \u00e7ok partili d\u00f6nemde T\u00fcrkiye\u00b4nin Balkan T\u00fcrkleri politikas\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcne bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ilk olarak demokrat parti d\u00f6nemi geli\u015fmelerine yer verilmi\u015ftir. Bu d\u00f6nemde iktidar de\u011fi\u015fmesine ra\u011fmen T\u00fcrkiye\u00b4nin d\u0131\u015f politikas\u0131nda \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fim ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u00b4nin Bat\u0131 yanl\u0131s\u0131 politikas\u0131 Sovyet sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi\u00b4nin tepkisine sebep olmu\u015ftur. Moskova y\u00f6netimi bu politikan\u0131n bedelini \u00f6detmek amac\u0131yla etkisindeki Bulgaristan\u00b4\u0131 kullanm\u0131\u015f ve bu durum Bulgaristan-T\u00fcrkiye ili\u015fkilerinin gergin bir hal almas\u0131na sebep olmu\u015ftur. Burada dikkat \u00e7eken nokta bu d\u00f6nemde\u00a0 Bulgaristan\u00b4dan\u00a0 T\u00fcrkiye\u00b4ye olan g\u00f6\u00e7lerde Moskova\u00b4n\u0131n \u00f6nemli etken olmas\u0131d\u0131r.\u00a0 Demokrat parti d\u00f6neminde Bat\u0131 Trakya T\u00fcrkleri \u00f6nemli bir mesele olmu\u015ftur. Yunanistan ve T\u00fcrkiye aras\u0131nda 1954 y\u0131l\u0131nda Balkan ittifak\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131 ile ili\u015fkiler d\u00fczelmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnse de K\u0131br\u0131s konusunda ortaya \u00e7\u0131kan meseleler sebebiyle olaylar i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz bir hal alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde meydana gelen 6-7 Eyl\u00fcl olaylar\u0131 g\u00fcndemi olduk\u00e7a me\u015fgul etmi\u015ftir. Bu olaylarla birlikte Yunanistan\u00b4da T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011fa y\u00f6nelik bask\u0131lar artm\u0131\u015ft\u0131r. DP iktidar\u0131 d\u00f6neminde Yunanistan ile olan sorunlara nazaran Yugoslavya T\u00fcrkleri meselesinde \u00f6nemli bir sorun olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u00b4nin Balkan T\u00fcrkleri ile ilgili politikas\u0131nda 1960 ve 1970\u00b4li y\u0131llardaki geli\u015fmelere de yer veren \u00e7al\u0131\u015fma bu d\u00f6nemde d\u0131\u015f politikada ana meselenin K\u0131br\u0131s sorunu yani buna ba\u011fl\u0131 olarak Yunanistan ile sorunlu ili\u015fkilerin yan\u0131 s\u0131ra Bat\u0131 ile ili\u015fkilerin sorgulanmas\u0131 oldu\u011fu \u00fczerinde durmaktad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede S\u00fcleyman Demirel d\u00f6nemi T\u00fcrkiye Bulgaristan ili\u015fkilerine de\u011finilirken \u00f6nemli bir nokta olarak Ba\u015fbakan Demirel \u00b4in Bulgaristan\u00b4\u0131 ziyareti esnas\u0131nda ve sonras\u0131nda ya\u015fanan olaylar anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca bu s\u0131rada muhalefet lideri olan B\u00fclent Ecevit\u00b4in Bulgaristan ziyaretine de yer verilmi\u015ftir. Bu d\u00f6nemde Yunanistan ile ya\u015fanan K\u0131br\u0131s meselesi az\u0131nl\u0131klar\u0131 da olduk\u00e7a olumsuz etkilemi\u015ftir. Ayn\u0131 d\u00f6nemde d\u00f6nemin ba\u015fbakan\u0131 S\u00fcleyman Demirel ve muhalefet lideri B\u00fclent Ecevit\u00b4in Yugoslavya\u00b4y\u0131 ziyaretlerine de yer verilmi\u015ftir. Burada dikkat \u00e7ekici bir nokta olarak ziyaret tarihi itibariyle \u201cK\u0131br\u0131s fatihi\u201d unvan\u0131 ta\u015f\u0131yan Ecevit\u00b4in Yugoslavya\u00b4da sevin\u00e7 g\u00f6steriyle adeta bir devlet ba\u015fkan\u0131 gibi kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r.\u00a0 Romanya ile bu d\u00f6nemde \u201cT\u00fcrk az\u0131nl\u0131k\u201d konusunda b\u00fcy\u00fck bir sorun ya\u015fanmam\u0131\u015f olsa da Romanya T\u00fcrklerinin durumunun \u00e7ok iyi oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. 1980 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan darbe ile T\u00fcrkiye\u00b4nin siyasi durumunda \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler olmu\u015ftur. Bu y\u0131llarda T\u00fcrkiye\u00b4nin d\u0131\u015f politikas\u0131 genel olarak ABD ve Ortado\u011fu \u00fczerine yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f olsa da Bulgaristan ve Bat\u0131 Trakya T\u00fcrklerine kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen asimilasyon politikalar\u0131 d\u0131\u015f politikada \u00f6nemli bir sorun olmu\u015ftur. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n bu k\u0131sm\u0131nda Turgut \u00d6zal d\u00f6neminde Bulgaristan ve Yunanistan ile ya\u015fanan geli\u015fmelere de yer verilmi\u015f ve bu s\u00fcre\u00e7te olan olaylar de\u011ferlendirilmi\u015ftir.\u00a0 Bu s\u00fcre\u00e7te \u00f6nemli bir geli\u015fme olarak Yunanistan\u00b4\u0131n az\u0131nl\u0131k vak\u0131f mallar\u0131na y\u00f6nelik faaliyette bulunmas\u0131 Bat\u0131 Trakya T\u00fcrklerine y\u00f6nelik bask\u0131lar\u0131n artmas\u0131na sebep olmu\u015ftur.\u00a0 Bat\u0131 Trakya T\u00fcrkleri Lausanne Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131\u00b4ndan do\u011fan az\u0131nl\u0131k haklar\u0131ndan mahrum b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6zetleyecek olursak \u00e7al\u0131\u015fma da Bat\u0131 Trakya T\u00fcrklerinin kaderinin T\u00fcrkiye-Yunanistan aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin seyrine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu \u00fczerinde durulmu\u015ftur. 1980\u00b4li y\u0131llarda T\u00fcrkiye-Yugoslavya aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde T\u00fcrk az\u0131nl\u0131k sorun olmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde Kenan Evren\u00b4in Yugoslavya ziyareti ve ili\u015fkiler \u00fczerinde durulmu\u015ftur. Ayr\u0131ca bu d\u00f6nemde Bulgaristan T\u00fcrklerinin asimilasyon ve Bat\u0131 Trakya T\u00fcrklerinin ise az\u0131nl\u0131k hak ihlallerine maruz kalmas\u0131 yan\u0131nda 1989\u00b4da Bulgaristan\u00b4dan ya\u015fanan zorunlu g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00a0 d\u00f6neme damgas\u0131n\u0131 vurdu\u011fu \u00fczerinde durulmu\u015ftur. Ayn\u0131 d\u00f6nemde Romanya ve Yugoslavya T\u00fcrkleriyle ilgili geli\u015fmeler daha sakin oldu\u011fu i\u00e7in biraz daha arka planda kald\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u00b4nin Balkan politikas\u0131n\u0131n profili (1991-2014)\u00a0 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde so\u011fuk sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemde Balkanlar, Kafkasya ve Ortado\u011fu\u00b4da ya\u015fanan sorunlar\u0131n T\u00fcrkiye\u00b4yi bu b\u00f6lgelere y\u00f6nelik aktif bir politika izlemeye y\u00f6nlendirdi\u011fi \u00fczerinde durulmu\u015ftur. T\u00fcrkiye kendisi de co\u011frafi olarak bir Balkan \u00fclkesi say\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra gerek Balkanlardaki T\u00fcrk tarihi miras\u0131 gerekse Balkanlar\u0131n T\u00fcrkiye\u00b4nin Bat\u0131ya a\u00e7\u0131lan kap\u0131s\u0131 olmas\u0131 sebebiyle ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze \u00f6nemini korumas\u0131 \u00fczerinde durulmu\u015ftur. 1990\u00b4l\u0131 y\u0131llarda T\u00fcrkiye\u00b4nin Balkan politikas\u0131n\u0131n odak noktas\u0131n\u0131 Yugoslavya\u00b4n\u0131n kanl\u0131 bir \u015fekilde da\u011f\u0131lma s\u00fcrecine girmesi ve SSCB\u00b4nin politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 aktif bir diplomasi izlenmesi gereklili\u011fi olu\u015fturmu\u015ftur.<\/p><div id=\"bghab-1089263563\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bu d\u00f6neme denk gelen Azerbaycan ve Ermenistan aras\u0131ndaki sava\u015f T\u00fcrk siyasi g\u00fcndeminde ilk s\u0131raya otururken Balkan co\u011frafyas\u0131nda ya\u015fanan olaylar ikinci planda kalm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye bu d\u00f6nemde Yugoslavya\u00b4n\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden yana bir politika izlemi\u015ftir. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n bu k\u0131sm\u0131nda \u00f6nemli odak noktalar\u0131 olarak Yugoslavya\u00b4n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 sonras\u0131 Bosna\u00b4da M\u00fcsl\u00fcmanlara y\u00f6nelik ba\u015flayan etnik k\u0131y\u0131m ve temizlik ve buna benzer olarak ayn\u0131 \u015fekilde NATO m\u00fcdahalesi ile sonu\u00e7lanan Kosova meselesine de\u011finilmi\u015ftir. Yine \u00f6nemli bir ayr\u0131nt\u0131 olarak Bosna katliam\u0131ndan sonra T\u00fcrkiye\u00b4nin Yugoslavya\u00b4ya kar\u015f\u0131 tavr\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fini de belirtmemiz gerekir. Ayn\u0131 d\u00f6nemde Makedonya\u00b4n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 s\u00fcre\u00e7te T\u00fcrkiye maddi-manevi yard\u0131mlar\u0131 ile bir nevi bu \u00fclkenin \u00e7\u0131k\u0131\u015f kap\u0131s\u0131 olmu\u015ftur. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n bu k\u0131sm\u0131nda ayr\u0131ca T\u00fcrkiye, S\u0131rbistan ve Yunanistan\u00b4\u0131n Balkan co\u011frafyas\u0131 \u00fczerindeki rekabetlerine de yer verilmi\u015f ve bu s\u00fcre\u00e7te Yunanistan\u00b4\u0131n sert ve yanl\u0131\u015f politikalar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye i\u00e7in bu co\u011frafyada bir art\u0131 oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. T\u00fcrkiye bu s\u00fcre\u00e7te Arnavutluk, Bulgaristan ve Romanya ile ikili anla\u015fmalar imzalam\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde di\u011fer \u00f6nemli bir nokta olarak Balkan \u00fclkelerinde ABD ve AB etkisi s\u00fcreci de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Bu d\u00f6nemde T\u00fcrkiye\u00b4nin Balkan co\u011frafyas\u0131ndaki b\u00f6lgesel \u00e7\u0131karlar\u0131 bat\u0131 ile \u00f6rt\u00fc\u015fse de AB\u00b4nin Balkanlarda etkin olmas\u0131 T\u00fcrkiye\u00b4yi ikinci plana itmi\u015ftir. Ayr\u0131ca bu k\u0131s\u0131mda Ak partinin iktidara gelmesinden sonra Balkanlara y\u00f6nelik izlenen aktif politika ve bunun Osmanl\u0131y\u0131 canland\u0131rmaya y\u00f6nelik oldu\u011funa dair olu\u015fan fikirlere de yer verilmi\u015ftir. Tarihi seyir i\u00e7erisinde 1990\u00b4l\u0131 y\u0131llarda sava\u015f noktas\u0131na ula\u015fabilecek boyutta olan sorunlu T\u00fcrk Yunan ili\u015fkileri 2000\u00b4li y\u0131llarda daha sakin bir hal alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ikinci ana ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 olan T\u00fcrkiye\u00b4de siyasi yap\u0131 k\u0131sm\u0131na bakacak olursak, 1991-2014 aras\u0131ndaki siyasi yap\u0131y\u0131 incelenirken s\u00fcrecin cumhurba\u015fkanlar\u0131, ba\u015fbakanlar\u0131 ve d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131 ayr\u0131 ayr\u0131 incelenmi\u015f ve s\u00f6ylemlerine yer verilmi\u015ftir. Yazar so\u011fuk sava\u015f sonras\u0131 T\u00fcrkiye\u00b4deki siyasi yap\u0131y\u0131 kesin \u00e7izgilerle belirlenen iki d\u00f6neme ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlardan ilki 1991-2002 aras\u0131 koalisyon h\u00fck\u00fcmetleri d\u00f6nemi, ikincisi ise tek ba\u015f\u0131na iktidara gelen ak parti d\u00f6nemidir. Bu k\u0131s\u0131mda ayr\u0131ca cumhurba\u015fkanlar\u0131n\u0131n se\u00e7ili\u015f a\u015famalar\u0131ndaki de\u011fi\u015fikliklerin yan\u0131 s\u0131ra 1989-2014 aras\u0131ndaki cumhurba\u015fkanlar\u0131, ba\u015fbakanlar ve d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131 ile ilgili k\u0131sa bilgilere yer verilmi\u015ftir. Dikkat \u00e7ekici bir nokta olarak 1991-2002 s\u00fcrecinde k\u0131sa s\u00fcrelerle de\u011fi\u015fen siyasi yap\u0131lara de\u011finildikten sonra 2002 y\u0131l\u0131ndan sonra \u00f6nceki d\u00f6neme tezat olarak ba\u015flayan tek parti iktidar\u0131 d\u00f6nemi k\u0131saca de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcn devam\u0131nda bu s\u00fcre\u00e7te Balkan T\u00fcrklerinin durumu konusu i\u015flenirken Bulgaristan T\u00fcrkleri, Bat\u0131 Trakya T\u00fcrkleri, Makedonya T\u00fcrkleri, Romanya T\u00fcrkleri, Kosova T\u00fcrkleri ayr\u0131 ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak incelenmi\u015ftir. Bu k\u0131s\u0131mda yukar\u0131da s\u00f6z\u00fc edilen devletlerde ya\u015fayan T\u00fcrklerin demografik, siyasi, hukuki, dini yap\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra haklar\u0131n\u0131 savunmak ve etkinliklerini art\u0131rmak i\u00e7in kurduklar\u0131 sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri de de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcmde 1991-2014 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda T\u00fcrkiye\u00b4nin Bulgaristan politikas\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde incelenmi\u015ftir. Bulgaristan \u00b4da 1990\u00b4l\u0131 y\u0131llarda ya\u015fanan geli\u015fmeler T\u00fcrk az\u0131nl\u0131k noktas\u0131nda T\u00fcrkiye\u00b4nin dikkatini \u00e7ekmi\u015ftir. Bu d\u00f6nemde Jivkov\u00b4 un devrilmesinin ard\u0131ndan T\u00fcrk ve Bulgar siyasi liderleri aras\u0131ndaki toplant\u0131lar ve sonu\u00e7lar\u0131 g\u00fcndemin \u00f6nemli konular\u0131ndan olmu\u015ftur. Siyasi liderler bu toplant\u0131lar ve sonras\u0131ndaki s\u00f6ylemleri ile T\u00fcrkiye i\u00e7in T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemini vurgulaman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bu konuda T\u00fcrkiye\u00b4nin sorumluluklar\u0131 oldu\u011funu da dile getirmi\u015flerdir. Burada dikkat \u00e7ekici bir nokta olarak T\u00fcrk siyasi liderlerinin Balkan T\u00fcrklerine kar\u015f\u0131 izledi\u011fi politikaya tezat \u015fekilde Irakl\u0131 s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131larla ilgili tutum ve s\u00f6ylemlerine bak\u0131lacak olursa asl\u0131nda bunlar T\u00fcrkiye\u00b4nin cumhuriyet d\u00f6nemindeki g\u00f6\u00e7 politikas\u0131n\u0131n bir \u00f6zeti olarak yorumlanabilir. Bu d\u00f6nemde T\u00fcrkiye\u00b4nin \u0131srarc\u0131 oldu\u011fu ve gerekti\u011finde m\u00fcdahale etmeye haz\u0131r oldu\u011fu \u00f6nemli bir konu da 1991 y\u0131l\u0131 itibariyle Bulgaristan\u00b4\u0131n \u00fc\u00e7 siyasi g\u00fcc\u00fcnden biri olan T\u00fcrkleri siyasi alanda temsil eden H\u00d6H\u00b4\u00fcn Bulgar siyasetinde etkin olmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131yd\u0131. Bu amaca y\u00f6nelik olarak cumhurba\u015fkan\u0131 Turgut \u00d6zal\u00b4\u0131n Bulgaristan ba\u015f m\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ile \u00e7o\u011funlu\u011funu T\u00fcrklerin olu\u015fturdu\u011fu H\u00d6H ile diyalog kurmas\u0131 \u00f6nemli bir ad\u0131m olmu\u015ftur. Ayr\u0131ca bu b\u00f6l\u00fcmde S\u00fcleyman Demirel ve Ahmet Necdet Sezer d\u00f6nemindeki T\u00fcrk Bulgar ili\u015fkileri de de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ikinci ana ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 olarak ak parti d\u00f6neminde iki \u00fclke aras\u0131ndaki ili\u015fkiler ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Koalisyon d\u00f6nemindeki ile benzer olarak bu d\u00f6nemde de ikili ili\u015fkilerde T\u00fcrk az\u0131nl\u0131k konusu belirleyici odak noktas\u0131 olmu\u015ftur. Bunun yan\u0131 s\u0131ra iki \u00fclke aras\u0131ndaki ticari ve k\u00fclt\u00fcrel faaliyetlere de ili\u015fkilerde \u00f6nemli bir yere sahiptir. Bulgaristan\u00b4da yap\u0131lan se\u00e7imlerde T\u00fcrkiye\u00b4nin ve T\u00fcrklerin etkin rol oynamas\u0131 siyasi alanda yer al\u0131nmas\u0131na verilen \u00f6nemi g\u00f6stermektedir. Ayr\u0131ca bu k\u0131s\u0131mda H\u00d6H ile T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki sorunlu d\u00f6nem ve daha sonra bu sorunlar\u0131n giderilerek ili\u015fkilerin normalle\u015fme s\u00fcreci izah edilmi\u015ftir.<br \/>\n\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n be\u015finci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde T\u00fcrkiye\u00b4nin 1991- 2014 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki Bat\u0131 Trakya T\u00fcrkleri Politikas\u0131 koalisyon h\u00fck\u00fcmetleri d\u00f6nemi ve ak parti d\u00f6nemi olarak iki ana ba\u015fl\u0131k halinde ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u00b4nin Bat\u0131 Trakya T\u00fcrkleri politikas\u0131 1990\u00b4l\u0131 y\u0131llarda T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n etnik kimli\u011finin inkar\u0131, vatanda\u015fl\u0131ktan \u00e7\u0131kar\u0131lma, yasak b\u00f6lge uygulamas\u0131,\u00a0 m\u00fcft\u00fclerin se\u00e7imi, e\u011fitim gibi bir\u00e7ok soruna \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak ekseninde \u015fekillenmi\u015ftir. Yunanistan T\u00fcrkiye ili\u015fkilerinin 1955 y\u0131l\u0131 sonras\u0131nda K\u0131br\u0131s sorunu sebebiyle bozulmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak T\u00fcrk az\u0131nl\u0131k \u00fczerindeki bask\u0131 da artm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde \u00f6zellikle dini konularda artan bask\u0131 ve \u0131rk\u00e7\u0131 olarak nitelendirilen vatanda\u015fl\u0131k kanunun \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 iki \u00fclke aras\u0131ndaki gerginli\u011fi art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Yunanistan\u00b4\u0131n bu politika ve hak ihlallerine kar\u015f\u0131 gerekli ad\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca bu d\u00f6nemde Dr. Sad\u0131k Ahmet\u00b4in \u015f\u00fcpheli bir trafik kazas\u0131 sonucu \u00f6l\u00fcm\u00fc, Kardak ve K\u0131br\u0131s olaylar\u0131 da d\u00f6nemin ili\u015fkileri etkileyen \u00f6nemli olaylar\u0131 olmu\u015ftur. T\u00fcrkiye bu d\u00f6nemde \u0130stanbul Rumlar\u0131na tan\u0131nan haklar\u0131n Bat\u0131 Trakya T\u00fcrklerine de tan\u0131nmas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir. 1999-2002 aras\u0131nda Yunanistan\u00b4\u0131n tav\u0131rlar\u0131ndaki de\u011fi\u015fikli\u011fin etkisiyle ili\u015fkilerde \u201cyumu\u015fama\u201d d\u00f6nemi ya\u015fanmas\u0131 az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n durumunda k\u0131smi bir iyile\u015fme sa\u011flad\u0131ysa da Atina etnik kimli\u011fin tan\u0131nmas\u0131, din ve e\u011fitim gibi konularda geri ad\u0131m atmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ak parti d\u00f6neminde de ili\u015fkiler genel anlamda ayn\u0131 \u00e7izgide devam etmi\u015ftir. AB \u00fcyelik s\u00fcreci ve K\u0131br\u0131s sorunlar\u0131 ana g\u00fcndem maddeleri olmu\u015f ve Ankara AB \u00fcyeli\u011finde \u00f6nemli bir ad\u0131m olan K\u0131br\u0131s konusunda Atina ile \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 \u00fczerinde ili\u015fkileri devam ettirmi\u015ftir. Bu k\u0131s\u0131mda iki \u00fclke aras\u0131nda gerginli\u011fe sebep olan ba\u015fka \u00f6nemli bir konu olarak do\u011frudan Bat\u0131 Trakya T\u00fcrklerinin dini hayat\u0131n\u0131 hedef alan 240 imam yasas\u0131 \u00fczerinde de durulmu\u015ftur. Ayr\u0131ca bu d\u00f6nemde siyasi liderlerin genel s\u00f6ylemlerinde Bat\u0131 Trakya T\u00fcrklerinin iki \u00fclke aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde ba\u015fat rol oynad\u0131\u011f\u0131 ve k\u00f6pr\u00fc g\u00f6revi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc belirtilmi\u015ftir.<\/p><div id=\"bghab-2688708159\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n alt\u0131nc\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde T\u00fcrkiye\u00b4nin Makedonya T\u00fcrkleri politikas\u0131 (1991-2014) ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Koalisyon h\u00fck\u00fcmetleri d\u00f6nemi de\u011ferlendirilirken d\u00f6nemin siyasi liderlerinin a\u00e7\u0131klamalar\u0131na yer verilmi\u015ftir. Bu d\u00f6nemde ikili ili\u015fkiler do\u011frudan Makedonya T\u00fcrkleri \u00fczerinden de\u011fil, genel meseleler \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu durum Makedonya T\u00fcrklerinde ihmal edildikleri hissini uyand\u0131rsa da b\u00f6yle bir durum s\u00f6z konusu de\u011fildir. Genel olarak olumlu bir seyir izleyen \u00dcsk\u00fcp Ankara ili\u015fkilerine 1955 y\u0131l\u0131 sonlar\u0131nda k\u0131sa s\u00fcreli bir durgunluk hakim olmu\u015ftur.<br \/>\n17 A\u011fustos 1999 depreminin ard\u0131ndan Makedonya T\u00fcrklerinin yard\u0131m g\u00f6ndererek T\u00fcrkiye \u00b4ye destek olmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 d\u00f6nemin cumhurba\u015fkan\u0131 S\u00fcleyman Demirel\u00b4i derinden etkilemi\u015ftir. Bu k\u0131s\u0131mda ayr\u0131ca Ohri \u00e7er\u00e7eve antla\u015fmas\u0131 ve T\u00fcrkiye\u00b4nin Makedonya T\u00fcrklerini bu s\u00fcrece dahil etme \u00e7abas\u0131na da yer verilmi\u015ftir. Ak parti d\u00f6neminde de ili\u015fkiler benzer \u00e7izgide ilerlemi\u015ftir. Genel s\u00f6ylem olarak Makedonya T\u00fcrkleri ikili ili\u015fkilerde dostluk k\u00f6pr\u00fcs\u00fc olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Yedinci b\u00f6l\u00fcmde T\u00fcrkiye\u00b4nin Kosova T\u00fcrkleri politikas\u0131 (1991-2014) de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Yugoslavya\u00b4n\u0131n da\u011f\u0131lma s\u00fcrecinde Kosova\u00b4n\u0131n gelece\u011fi ve \u00fclkedeki T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n durumu T\u00fcrkiye\u00b4nin ana g\u00fcndem maddeleri olmu\u015ftur. Mart 1989\u00b4da S\u0131rbistan anayasas\u0131nda yap\u0131lan d\u00fczenlemeyle Kosova\u00b4n\u0131n otonom stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn kald\u0131r\u0131larak Belgrad\u00b4a kat\u0131lmas\u0131 olaylar\u0131n ba\u015flamas\u0131n\u0131n sebebi olmu\u015ftur. Bu s\u00fcre\u00e7te Kosova idaresine kar\u015f\u0131 T\u00fcrk ve Arnavutlar\u0131n tutumlar\u0131 farkl\u0131 olmu\u015ftur. Kosova\u00b4n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k s\u00fcrecinde Arnavutlar\u0131n T\u00fcrkiye\u00b4den bekledikleri yard\u0131m\u0131 alamamalar\u0131 hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na sebep olmu\u015ftur. T\u00fcrkiye NATO m\u00fcdahalesi sonras\u0131nda T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na \u00f6nem vermi\u015f olsa da T\u00fcrkler bu s\u00fcre\u00e7te i\u015flerini kaybetmenin yan\u0131nda hak kay\u0131plar\u0131na da u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk\u00e7enin kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in 1974 anayasas\u0131 kapsam\u0131nda elde edilen kazan\u0131mlar\u0131n kaybedilmesi \u00f6nemli bir kay\u0131p olmu\u015ftur. Bu k\u0131s\u0131mda de\u011finilen ak parti d\u00f6nemi politikas\u0131nda dikkat \u00e7eken nokta sadece T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011fa de\u011fil, \u00e7o\u011funlu\u011fa hitap eden bir politika izlenmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu d\u00f6nemde Kosova T\u00fcrkleri siyasi temsil yoluyla sorunlar\u0131n\u0131 daha etkili bir \u015fekilde dile getirerek, kaybettikleri haklar\u0131 b\u00fcy\u00fck oranda geri alm\u0131\u015flard\u0131r. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k s\u00fcreci ve sonras\u0131nda Ankara Kosova T\u00fcrklerinin kendi dil ve dinlerini korumalar\u0131 yan\u0131nda di\u011fer etnik gruplarla \u00fclkelerinin gelece\u011fi i\u00e7in birlikte hareket etmelerini istemi\u015ftir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u00b4nin Romanya T\u00fcrkleri politikas\u0131 (1991-2014) ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan son b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde koalisyon h\u00fck\u00fcmetleri ve ak parti d\u00f6nemi politikalar\u0131 ayr\u0131 ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda incelenmi\u015ftir. Romanya\u00b4da 1990\u00b4l\u0131 y\u0131llardaki demokratikle\u015fme s\u00fcrecinden Romanya\u00b4daki T\u00fcrklerde faydalanarak geni\u015f hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere sahip olmu\u015flard\u0131r. Bu k\u0131s\u0131mda ba\u015flang\u0131\u00e7ta birlik i\u00e7erisinde hareket edemeyen Osmanl\u0131 ve Tatar T\u00fcrklerinin bu durumu zamanla f\u0131rsata \u00e7evirmesi s\u0131ras\u0131ndaki geli\u015fmelere de yer verilmi\u015ftir. T\u00fcrkiye ve Romanya ars\u0131ndaki ikili ili\u015fkiler siyasi liderlerin d\u00fczenli olarak g\u00f6r\u00fc\u015fmesiyle olumlu bir seyir i\u00e7erisinde 1990\u00b4l\u0131 y\u0131llar boyunca devam etmi\u015ftir. T\u00fcrkiye Balkanlardaki di\u011fer T\u00fcrk az\u0131nl\u0131klar\u0131n sorunlar\u0131 do\u011frultusunda bir politika izlerken buna tezat olarak Romanya T\u00fcrkleri ile ilgili sorun olmad\u0131\u011f\u0131ndan az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n talepleri do\u011frultusunda bir politika izlenmi\u015ftir. Ak parti d\u00f6neminde de ikili ili\u015fkiler ayn\u0131 olumlu seyir i\u00e7inde ve g\u00f6r\u00fc\u015fme trafi\u011fi ile ge\u00e7mi\u015ftir. Bu d\u00f6nemde ili\u015fkilerde enerji anla\u015fmalar\u0131n\u0131n g\u00fcndem maddesi olmas\u0131 yan\u0131nda Romanya T\u00fcrkleri de s\u00f6ylemlerde somut olarak yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca ikili ili\u015fkilerde karde\u015f belediyecilik anla\u015fmalar\u0131 ve T\u0130KA\u00b4n\u0131n faaliyetleri de \u00f6nemli fakt\u00f6rler olmu\u015ftur. Sonu\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yazar kitab\u0131n k\u0131sa bir de\u011ferlendirmesini yapm\u0131\u015f ve \u00f6nemli noktalara de\u011finmi\u015ftir. \u00c7al\u0131\u015fmada izah edilen b\u00fct\u00fcn ikili ili\u015fkilerde T\u00fcrk az\u0131nl\u0131k \u00fclkeler aras\u0131ndaki bir dostluk k\u00f6pr\u00fcs\u00fc olarak de\u011ferlendirilmi\u015f ve asimile olmadan dil ve dinlerini koruyarak bulunduklar\u0131 \u00fclkeye uyum sa\u011flamalar\u0131n\u0131n \u00f6nemi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Eserin genel bir de\u011ferlendirmesini yapacak olursak, ifade bi\u00e7iminin g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131 ve konu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sa\u011flanm\u0131\u015f olmas\u0131 eserin amac\u0131na ula\u015fmas\u0131nda \u00f6nemli bir ad\u0131m olmu\u015ftur. Eserin yaz\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan s\u00f6ylem analizi metodu konunun nesnel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla ele al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fma alan\u0131ndaki eserler i\u00e7erisinde bu y\u00f6nleriyle \u00f6nemli bir yere sahip olabilecek de\u011ferdedir. Eserde uzun bir tarihsel s\u00fcre\u00e7 geni\u015f kaynaklara dayal\u0131 olarak ve a\u00e7\u0131k bir \u00fcslupla kaleme al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in geni\u015f okuyucu kitlesine hitap edebilecek bir niteli\u011fi haizdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p><div id=\"bghab-3045105227\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<div id=\"bghab-3883162105\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kader \u00d6zlem, T\u00fcrkiye\u00b4nin Balkan T\u00fcrkleri Politikas\u0131 (1991-2014),\u00a0 Bursa: Dora Yay\u0131nevi 2016, 417 sayfa. Canan \u015eahin Tarihi misyonu hasebiyle T\u00fcrk tarihinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak de\u011ferlendirilemeyecek olan Balkan<\/p>\n","protected":false},"author":29,"featured_media":25611,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[211],"tags":[742],"class_list":["post-25610","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kitap","tag-turkiyenin-balkan-turkleri-politikasi"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/turkiyenin-balkan-politikasi-1991-2014-kader-ozlem.jpg?fit=248%2C356&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-6F4","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25610","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/29"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25610"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25610\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25611"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25610"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25610"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25610"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}