{"id":25321,"date":"2017-12-18T19:33:50","date_gmt":"2017-12-18T16:33:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=25321"},"modified":"2017-12-20T11:28:26","modified_gmt":"2017-12-20T08:28:26","slug":"dr-mumun-isov-ve-dr-antonina-jelyasdkova-ile-bir-soylesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/dr-mumun-isov-ve-dr-antonina-jelyasdkova-ile-bir-soylesi\/","title":{"rendered":"Dr. M\u00fcm\u00fcn \u0130sov ve Dr. Antonina Jelyasdkova ile bir s\u00f6yle\u015fi."},"content":{"rendered":"<p>Tercume Raziye \u00c7AKIR<\/p>\n<p>16 Aral\u0131k 2017<\/p>\n<p>Konu: <strong>Az\u0131nl\u0131klar ve onlar\u0131n g\u00fcverteden hissettirmeden at\u0131lmas\u0131 \u00fcst\u00fcne.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dr. M\u00fcm\u00fcn \u0130sov<\/strong> 1968 y\u0131l\u0131nda do\u011fdu. Bir Haskovo k\u00f6y\u00fcnde tarih \u00f6\u011fretmeniyken, \u201c<strong>XIX. Y\u00fczy\u0131l\u0131n \u0130kinci Yar\u0131s\u0131nda Bulgar Tarih Ders Kitaplar\u0131nda Osmanl\u0131 (T\u00fcrkler) ve Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu (T\u00fcrkiye) Simas\u0131<\/strong>\u201d konusunda bir doktora tezi yazd\u0131. 2004 y\u0131l\u0131nda Y\u00fcksek Akademik Konsey (BAK) \u0130htisasla\u015fm\u0131\u015f Bilimsel Tarih Konseyi \u00f6n\u00fcnde (19\u2019a kar\u015f\u0131 2 oyla) tezini savundu.<\/p>\n<p>2005 y\u0131l\u0131nda Az\u0131nl\u0131klar ve Uluslar aras\u0131 K\u00fclt\u00fcrel Etkile\u015fim Merkezi bu doktora tezini \u201c<strong>En Farkl\u0131 Kom\u015fu<\/strong>\u201d\u00a0 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla bast\u0131. (Bak: Kultura, say\u0131 34, tarih 10 Ekim 2017.)<\/p><div id=\"bghab-2842606446\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bu eserin kaderiyle ilgili Antonina Jelyaskova \u015f\u00f6yle dedi: \u201cSessizli\u011fe g\u00f6m\u00fcld\u00fc. Osmanl\u0131 d\u00f6nemini anlamalar\u0131nda \u00f6\u011frencilerimizin e\u011fitimi s\u00f6z konusu olsa da de\u011fi\u015fen bir \u015fey yok. Bu ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmam\u0131\u015f gibi; \u00a0eserin \u00fcniversitelerde okutulmas\u0131n\u0131n olanakl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131; lise s\u0131n\u0131flar\u0131nda tarih \u00f6\u011fretmenlerine yard\u0131mc\u0131 kaynak olamayaca\u011f\u0131 gibi.\u201d<\/p>\n<p>Dr. \u0130sov,\u00a0 Plovdiv \u00dcniversitesi\u2019nin K\u0131rcaali kolunda bir s\u00fcre ders okudu. Hi\u00e7bir Bulgar \u00dcniversitesinde ona bo\u015f bir Hoca yeri bulunamad\u0131. O, Bulgar Tarih Derne\u011fi Y\u00f6netim Konseyi \u00fcyesidir. \u015eu d\u00f6nem o ekme\u011fini fayans levhalar\u0131 dizerek \u00e7\u0131kar\u0131yor.<\/p>\n<p>Antonina Jelyaskova Tarih Fak\u00fcltesi y\u00fcksek yetkinlik program\u0131nda \u0130slam ve H\u0131ristiyanl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan Balkanlarda Uygarl\u0131klar\u0131n Y\u00fczle\u015fmesi konusunda konferans sunuyor. Ayn\u0131 zamanda Az\u0131nl\u0131klar ve Uluslar aras\u0131 K\u00fclt\u00fcrel Etkile\u015fim Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Hristo Butsev soruyor<\/strong>: Dr \u0130sov isin i\u00e7in bir \u00f6\u011fretmen yeri bulunamamas\u0131 \u00f6nyarg\u0131dan m\u0131 kaynaklan\u0131yor?<\/p>\n<p><strong>M\u00fcm\u00fcn \u0130sov<\/strong>: Sebebin y\u00fczde y\u00fcz \u00f6nyarg\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek do\u011fru olmayabilir. Bulgar \u00fcniversitelerinde \u015f\u00f6yle bir uygulama var. Atan\u0131rken devlet sipari\u015fiyle doktora tezi savunanlar \u00f6nceliklidir. \u00d6zellikle Bulgaristan T\u00fcrklerinin topluma kat\u0131lmas\u0131 ve genel olarak da az\u0131nl\u0131klar\u0131n konusunda duyarl\u0131 bir ilgi olsayd\u0131 konu daha derin ele al\u0131nabilirdi demem de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ruhu \u015fad olsun, Profes\u00f6r Mil\u00e7o Lalkov\u2019un bundan15 y\u0131l \u00f6nce beni bu probleme y\u00f6nlendirdi\u011fi zaman oldu\u011fu gibi.<\/p><div id=\"bghab-398718506\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Kli\u015fe ve \u00f6nyarg\u0131 problemlerini bilmeden Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Hareketine, T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 konu\u015farak yarat\u0131lan psikozu Ahmet Emin\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcyle ilgili de g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00d6teki simas\u0131yla ilgili olumsuz tasavvurun \u00e7izgilerinin inceltilmesinden ve s\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesinden sorumlu olan yetkililer ise, sorunun ciddili\u011finin bilincinde de\u011fildir. \u00d6rne\u011fim, E\u011fitim ve \u00d6\u011fretim Bakanl\u0131\u011f\u0131 ki\u015fili\u011finde olmak \u00fczere devlet,\u00a0 benim ara\u015ft\u0131rmama ilgisiz kald\u0131. Bulgar Etnik Modeli\u2019nde, az\u0131nl\u0131klar\u0131n topluma ba\u015far\u0131l\u0131 kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011fland\u0131\u011f\u0131ndan, ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00f6nemli olan, tarih dersi kitaplar\u0131ndaki kli\u015feler konusundan dem vurulsa da, bakanl\u0131k tamamen ilgisiz kalmaya devam ediyor. Bu konuda \u00f6\u011fretmenlerin \u00fcniversitelerde ald\u0131\u011f\u0131 bilgilerde eksiklik oldu\u011fundan dolay\u0131, bir de \u00f6\u011fretmenlerin bu konuda daha haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla metodik eserler haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 bakanl\u0131\u011f\u0131n mali olarak kar\u015f\u0131lamas\u0131na vurgu yapmak amac\u0131yla bakanl\u0131kta y\u00fcksek d\u00fczey bir yetkili ile g\u00f6r\u00fc\u015fmem oldu. Ald\u0131\u011f\u0131m yan\u0131t \u015fu oldu: \u2018Doktor \u0130sov ben uzun y\u0131llar \u00f6\u011fretmendim, biz \u00f6\u011fretmenler papazlar gibiyiz, bildi\u011fimizi okuruz!\u2019 2004 y\u0131l\u0131ndan beri Az\u0131nl\u0131k \u00c7ocuklar\u0131n\u0131n E\u011fitimle Topluma Kat\u0131lmas\u0131 Stratejisi uygulan\u0131yor. Bu programda Bakanl\u0131k, ortaokul ders kitaplar\u0131n\u0131n az\u0131nl\u0131klardan \u00f6\u011frencilere kar\u015f\u0131 olumsuz tutum a\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 konumunu de\u011fi\u015ftirmekle ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Ne ki bu y\u00f6nde hi\u00e7bir \u015fey yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu belge, g\u00fczel bir iyi niyet bildirisi olarak kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu delilerim, \u00e7ok uzun y\u0131llar haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131m mesle\u011fimde neden \u00e7al\u0131\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131, e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim sisteminde hak etti\u011fim yerimi neden alamad\u0131\u011f\u0131m\u0131, anlaman\u0131z i\u00e7in yeterli olmu\u015ftur.<\/p>\n<p><strong>Antonina Jelyaskova<\/strong>: \u015eahsi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcme g\u00f6re, ho\u015fg\u00f6r\u00fc konusunda bizim biraz daha d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz zaman\u0131 geldi. Bulgar Etnik Modeli\u2019nde s\u00f6z etmek benim de can\u0131m\u0131 s\u0131k\u0131yor art\u0131k. Biz toleransl\u0131 gibiyiz, fakat fazla de\u011fil.\u00a0 Son g\u00fcnlerde \u201c<strong>\u015ealom<\/strong>\u201d adl\u0131 Avrupa Yahudi \u00d6rg\u00fct\u00fc lideriyle yap\u0131lm\u0131\u015f bir s\u00f6yle\u015fi okudum. Bay Benvenitski, b\u00fcy\u00fck sava\u015f\u0131n alevlendi\u011fi o y\u0131llarda bir grup Nazi hortlamas\u0131 gencin Sofya\u2019da \u201c<strong>Pirotska<\/strong>\u201d soka\u011f\u0131nda g\u00f6steri yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 birka\u00e7 ma\u011faza vitrinini indirdi\u011fini; bir i\u015f\u00e7i semti olan \u201c\u00dc\u00e7 Bunara\u201d vard\u0131klar\u0131nda, sald\u0131rganlar\u0131 kar\u015f\u0131layan bir grup Bulgar ve Yahudi gencin yumruklar\u0131yla kar\u015f\u0131land\u0131klar\u0131n\u0131, kovulduklar\u0131n\u0131 ve Bulgaristan\u2019da \u201c<strong>kristal gece<\/strong>\u201d denemesinin, bu \u00e7irkin olaylar\u0131n b\u00f6ylece noktaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131. \u00a01943 y\u0131l\u0131nda Bulgarlar\u0131n ayn\u0131 zamanda 2 yerde, Bulgarlar bir yandan Yahudileri kurtarmak i\u00e7in n\u00fcmayi\u015f ve dayan\u0131\u015fma eylemleri d\u00fczenlerken, (\u00f6rne\u011fin benim annem ve babam ayn\u0131 y\u0131l\u0131n 24 May\u0131s\u0131nda Yahudi \u00fcniversite \u00f6\u011frencileriyle birlikte protesto g\u00f6steri ve mitinglerine kat\u0131l\u0131rken, onlara sald\u0131ran atl\u0131 polislerin coplar\u0131yla d\u00f6v\u00fcl\u00fcrken, tutuklan\u0131rken vb. vb.) ayn\u0131 g\u00fcnlerde ba\u015fka Bulgarlar d\u00fc\u015fmanca hareket ederek, Edirne Trakyas\u0131 ve Vardar Makedonya\u2019 sinden 11\u00a0343 Yahudi\u2019yi vagonlara doldurup \u00f6l\u00fcme g\u00f6ndermelerine bir t\u00fcrl\u00fc akl\u0131m ermiyor. Bu gruplar\u0131n her ikisi de ayn\u0131 halktand\u0131r, belki de ayn\u0131 ailedendi bu ki\u015filer. S\u00fcr\u00fclenlerden ancak 5-6 ki\u015fi sa\u011f kalm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat bu Bulgarlardan bir k\u0131sm\u0131 yeni istila edilen topraklara asker olarak g\u00f6nderilmi\u015f ve emir yerine getirmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>S\u00f6yle\u015fimizde <strong>Bay Benvenisti<\/strong> \u015f\u00f6yle dedi: \u201cYahudiler aralar\u0131nda s\u0131k\u0131 birlik olduklar\u0131ndan, iyi Bulgarca konu\u015ftuklar\u0131ndan, Bulgarlar gibi ya\u015fad\u0131klar\u0131ndan ve aralar\u0131nda dramatik sosyal farklar g\u00f6zlenmedi\u011finden dolay\u0131 olacak, ba\u015flar\u0131na en az k\u00f6t\u00fcl\u00fck Bulgaristan\u2019da gelmi\u015ftir. <strong>Bay Bevenisti<\/strong> \u015funlar\u0131 da ilave etti: \u2018Kom\u015fular\u0131 yabanc\u0131 bir dil konu\u015ftuklar\u0131n\u0131 i\u015fiten Bulgarlar\u0131n pek ho\u015funa gitmiyor. Tam da b\u00f6yle olmu\u015ftur. Yeni istila edilen topraklardan Bulgarlar taraf\u0131ndan Yahudiler en amans\u0131z bir \u015fekilde ve kaba kuvvet kullan\u0131larak s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ba\u015fka bir dil konu\u015ftuklar\u0131 i\u00e7in Bulgarlar taraf\u0131ndan kabul edilmemi\u015fler ve \u00f6l\u00fcme s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n<p><strong>M\u00fcm\u00fcn \u0130sov<\/strong>: Bu gibi \u00f6rnekleri ben de s\u0131ralayabilirim. Ge\u00e7en hafta ortak an\u0131 konulu bir saha ara\u015ft\u0131rmas\u0131yla ilgili Mom\u00e7ilgrad kentinde idim.\u00a0 \u0130nceledi\u011fim alanda bir \u00e7e\u015fme vard\u0131. Birka\u00e7 sene \u00f6nce in\u015fa edilmi\u015f ve duvar\u0131nda Bulgarca ve T\u00fcrk\u00e7e, Latin harfleriyle yaz\u0131lm\u0131\u015f s\u00f6zler vard\u0131. T\u00fcrk\u00e7e s\u00f6zlerin \u00fczeri silinmi\u015f ve kirletilmi\u015f ve \u201c<strong>Art\u0131k \u00f6l<\/strong>!\u201d yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcrk\u00e7e yaz\u0131 yaz\u0131lmas\u0131na tahamm\u00fclleri yok. Kurucular\u0131 M\u00fcsl\u00fcman ve T\u00fcrk olan birka\u00e7 \u00e7e\u015fme son y\u0131llarda g\u00f6z\u00fcme tak\u0131l\u0131yor. \u00c7e\u015fmelerden biri 2-3 ayda bir de\u011fi\u015fik bi\u00e7imlerde pisletiliyor. Ge\u00e7en sene \u00e7e\u015fmelerin yan\u0131ndan ge\u00e7erken dikkatimi \u00e7ekti, T\u00fcrk\u00e7e yaz\u0131lar \u00e7imento ile s\u0131vanm\u0131\u015f ve yok edilmi\u015fti. \u201c<strong>\u00c7e\u015fmelere neden T\u00fcrk\u00e7e yaz\u0131 yaz\u0131yorsunuz<\/strong>!\u201d dediklerini i\u015fitiyorum. \u00a0B\u00f6yle ba\u015fka \u00f6rneklerim de var. \u00c7e\u015fmelerin duvar y\u00fcz\u00fcndeki T\u00fcrk\u00e7e yaz\u0131lar\u0131 siliyorlar. Fakat ayn\u0131 yaz\u0131lar yine T\u00fcrk\u00e7e yaz\u0131lm\u0131\u015f ve i\u00e7 duvarda da var. Bir defa 3 Mart\u2019ta Latin harfleriyle yaz\u0131lm\u0131\u015f T\u00fcrk \u0130simlerine av t\u00fcfe\u011fi ile ate\u015f edilmi\u015f, \u00e7e\u015fme ba\u015f\u0131ndaki peykelerse k\u0131r\u0131p d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. D\u00fcn ak\u015fam okudum, Haskoyo k\u00f6ylerindeki birka\u00e7 okul duvar\u0131na T\u00fcrk\u00e7e yaz\u0131 yaz\u0131lm\u0131\u015f, T\u00fcrk bayraklar\u0131 as\u0131lm\u0131\u015f, Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Nutkundan al\u0131nt\u0131lar yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu olaylar\u0131 dostlar\u0131mla, meslekta\u015flar\u0131mla, tan\u0131\u015flar\u0131mla tart\u0131\u015f\u0131rken, bu hareketleri i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel olarak su\u00e7suz k\u0131lma, k\u00fc\u00e7\u00fcmseme duygular\u0131m\u0131z pratikte \u00fcst\u00fcn geliyor. Oysa bizim \u00f6nce bunlar\u0131 k\u0131namam\u0131z, toplumun bunu lanetlemesinde direnmemiz ve daha sonra bu eylemleri \u00f6nemsizle\u015ftirecek yollar aramam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n<p>Toleransa (ho\u015fg\u00f6r\u00fc) gelince, K\u0131rcaali\u2019de ders verdi\u011fim \u00fc\u00e7 y\u0131lda, ben \u00f6\u011frencilerimle \u00f6zg\u00fcn bir anket yapt\u0131m. Onlar bana \u2018Bulgar ulusu (veya Bulgar halk\u0131 ya da Bulgar toplulu\u011fu) \u00a0fazlas\u0131yla ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc\u2019 dediklerinde, ben kendilerinden ho\u015fg\u00f6r\u00fcn\u00fcn tan\u0131m\u0131n\u0131 istedim. Onlar bana genel \u00e7izgileriyle \u015fu tan\u0131m\u0131 veriyordu: \u2018Biz Bulgaristan\u2019daki az\u0131nl\u0131klar\u0131 tahamm\u00fcl ediyoruz.\u2019 Bu yan\u0131t\u0131 al\u0131nca ben de onlara s\u00f6yledikleriniz farkl\u0131 kavramlard\u0131r, diyerek itiraz ediyordum. Tahamm\u00fcl etmek farkl\u0131 bir \u015feydir ve farkl\u0131 olan\u0131 oldu\u011fu gibi kabul etmek anlam\u0131na gelir. Kendi korkular\u0131ndan k\u00f6r inan\u00e7lar\u0131ndan ve korkular\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak ona baz\u0131 niteliksel \u00e7izgiler yak\u0131\u015ft\u0131rmak olamaz, diyordum.\u00a0 Tolerans, ancak diyalog olan yer ve uzamd\u0131r. Bulgaristan\u2019da diyalog var m\u0131?\u00a0 Kom\u015fular aras\u0131nda, g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam d\u00fczeyinde m\u00fcsamahadan s\u00f6z etmiyorum. \u00d6rne\u011fin Bulgar ayd\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lmam\u0131\u015f olan bir diyalog s\u00f6z konusudur. Bulgar devlet kurumlar\u0131 taraf\u0131ndan ba\u015flar\u0131lan bir diyalog da olabilir.<\/p><div id=\"bghab-3429913380\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bu \u015feyler \u00fcst\u00fcne somut konu\u015fulmal\u0131d\u0131r. O\u011flumla bir \u00f6rnek verebilirim. O \u015fu an Hakovo okullar\u0131ndan birinde 7 s\u0131n\u0131fa gidiyor. 6.5 y\u0131l ba\u015fka bir okulda okuduktan sonra ge\u00e7en sene \u015fimdiki okuluna de\u011fi\u015ftirdik. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u0131n\u0131f \u00f6\u011fretmeninin verdi\u011fi bilgilere g\u00f6re son 1.5 y\u0131lda o okul arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan s\u00fcrekli rahats\u0131z edilmi\u015ftir. O\u011flumun \u00f6\u011frenci arkada\u015flar\u0131ndan farkl\u0131 olan yaln\u0131z bir \u015feyi var, ismi. Aralar\u0131nda ba\u015fka bir fark yok. (Bu arada biz y\u0131llar i\u00e7inde onun do\u011fum g\u00fcn\u00fcne gelen arkada\u015flar\u0131n\u0131n seyreldi\u011fini izledik. K\u00f6r inan\u00e7lar\u0131ndan ve karanl\u0131k ge\u00e7mi\u015finden kurtulamayan ya\u015fl\u0131lar zaman i\u00e7inde \u00e7ocuklardan kendili\u011finden kopuyorlar\u2026) O\u011flumu \u00fczen bask\u0131lara gelince onlar\u0131n \u00f6\u011fretmenlerin g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde olmas\u0131 ilgin\u00e7tir. Ben kendimi Bulgar toplumuna tamamen entegre olmu\u015f birisi olarak kabul etti\u011fimden, olaylara etkide bulunmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Y\u00fcksek \u00f6\u011frenimimi Bulgaristan\u2019da g\u00f6rm\u00fc\u015f olmam, Doktora tezimi de Bulgaristan y\u00fcksek enstit\u00fcs\u00fcnde savunmu\u015f olmam\u0131n Bulgar toplumuyla b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f olmama bir kesin kan\u0131t oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeyim. Ben bir vatanda\u015f olarak harekette bulunarak bu sorunu \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Ne ki \u00f6\u011fretmenlerin bu konuda haz\u0131rl\u0131ks\u0131z oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. Okul idaresi de bu konuda yavand\u0131. Hatta m\u00fcfetti\u015flikte ve bakanl\u0131kta da tamamen haz\u0131rl\u0131ks\u0131z bir durumla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Bir g\u00fcn eve mosmor olmu\u015f g\u00f6zle d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde onu g\u00fcnlerce okuldan arayan soran olmad\u0131.<\/p>\n<p>Haskovo\u2019da bir Bulgar okulunda bu gibi olaylar\u0131n\u0131n olmas\u0131n\u0131n normal olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek o\u011flumu M\u00fcfetti\u015fler M\u00fcd\u00fcr\u00fcne g\u00f6t\u00fcrd\u00fcm. M\u00fcd\u00fcr, ortaokulda etkin olmas\u0131 gereken ara\u00e7lar\u0131 zorlayarak soruna \u00e7\u00f6z\u00fcm aramaya ba\u015flayaca\u011f\u0131 yerde, o\u011fluma kavgaya kim ba\u015flad\u0131 sorusuyla s\u00f6ze girdi. Ard\u0131ndan konuyu Bulgar ve T\u00fcrk dostlar\u0131mla dan\u0131\u015ft\u0131m. Bana \u015f\u00f6yle dediler: \u2018Ayr\u0131mc\u0131l\u0131ktan koruma komisyonuna bir mektup yazsan? Bulgaristan Cumhuriyeti kamu denet\u00e7isine bir mektup g\u00f6ndersen? Ben bu mektuplar\u0131 yazay\u0131m m\u0131 yazmayay\u0131m m\u0131 diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm kald\u0131m!\u00a0 Bu dan\u0131\u015fma ve g\u00f6r\u00fc\u015fmelerimde dikkatimi \u00e7eken \u015f\u00f6yle bir olay oldu. Bu gibi olaylar, T\u00fcrklerin az\u0131nl\u0131k oldu\u011fu yerde T\u00fcrklerin, Bulgarlar\u0131n az\u0131nl\u0131k oldu\u011fu yerde Bulgarlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelebilir, fakat bu gibi olaylar kamuoyuna duyurulmuyor. Ve ben burada i\u015fin alland\u0131ra balland\u0131ra anlat\u0131lan Bulgar tolerans\u0131nda gizlendi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ne de olsa ben, bu gibi olaylar\u0131n kamuoyunda tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131ndan Bulgar tolerans\u0131n\u0131n yara alaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde de\u011filim. Bunu yapaca\u011f\u0131m\u0131za bir \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 okuldan al\u0131p ba\u015fka bir okula yazd\u0131rmay\u0131 se\u00e7iyoruz. Bu konuda Bakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 da vurdumduymaz tutum i\u00e7indedir. Kendisine ba\u015f\u0131m\u0131za gelenle ilgili bir E-mail g\u00f6nderdim ve ald\u0131\u011f\u0131m cevap \u015fu oldu: \u2018O\u011flum da benzer olay ya\u015fad\u0131. Ben de onu ba\u015fka bir okula de\u011fi\u015ftirdim.\u2019 Ge\u00e7erli y\u00f6ntem bu mu?<\/p>\n<p><strong>Hristo Butsev<\/strong>: Biz ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6nemde ulusun birbirine entegre olmas\u0131ndan, ulusun kayna\u015fmas\u0131ndan s\u00f6z etmeliyiz, fakat ben de aram\u0131za gitgide daha y\u00fcksek duvar \u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, T\u00fcr ve Bulgar topluluklar i\u00e7inde kaps\u00fclle\u015fti\u011fimizi, Vidin yoluna bakt\u0131\u011f\u0131mda ise, orada da ba\u015fka bir kaps\u00fclle\u015fme s\u00fcreci g\u00f6r\u00fcyorum.<\/p>\n<p><strong>Antonina Jelyaskova<\/strong>: Bulgarlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na dokunulmazsa, onlar faydac\u0131 tolerans g\u00f6sterirler. Bulgar, kendisinden \u00e7ok fazla farkl\u0131 olmayan insanlara kar\u015f\u0131 toleransl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ben bunu s\u00f6z\u00fcm ona \u201csoya d\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcrecinde\u201d ve 1989sonunda ve 1990 ba\u015f\u0131ndaki milliyet\u00e7i histeride \u015fahsen ya\u015fad\u0131m. Ulusal Uzla\u015fma Komitesi s\u00f6zc\u00fcs\u00fc oldu\u011fumdan dolay\u0131 K\u0131rcaali\u2019den telefon al\u0131yordum: \u201c<strong>Biz silahlan\u0131yoruz ve T\u00fcrkleri \u00f6ld\u00fcrece\u011fiz\u2019 <\/strong>diyorlard\u0131. Ben de onlara, \u2018<strong>Durum. Bekleyin. Sizin T\u00fcrk kom\u015funuz yok mu?<\/strong>\u2019diyordum. Onlar da bana: \u2018 Kom\u015fum Ahmet iyi biridir. Kom\u015fum Emine \u00e7ok iyi bir bayand\u0131r. Fakat T\u00fcrkler \u00e7ok k\u00f6t\u00fc insanlar!\u2019 diyordu. Bulgaristan\u2019sa ho\u015fg\u00f6r\u00fc (tolerans) vatanda\u015f toplumunda ve felsefi bir kavram olarak alg\u0131lanmam\u0131\u015f yaln\u0131zca g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam d\u00fczeyinde vard\u0131r.\u00a0 Tolerans\u0131n anlam\u0131 \u015fu noktaya ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r: \u2018 Benin kom\u015fum Yahudi ve benim dostum olan T\u00fcrk iyi ki\u015filerdir. Ben onlar\u0131 savunurun (korurum). Fakat onlar\u0131n ikisi de bir topluluk olarak \u00e7ok k\u00f6t\u00fc ve \u00e7ok tehlikelidir. G\u00fcya \u201cSoya d\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcrecinde\u201d\u00a0 Bulgar zulm\u00fcnden ka\u00e7an T\u00fcrklerin evlerini, hayvanlar\u0131n\u0131, mallar\u0131n\u0131 kom\u015fu Bulgarlar dost ve arkada\u015flar\u0131na b\u0131rak\u0131p yola \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 ve onlar\u0131n da bir d\u00fc\u011f\u00fcme kaybolmas\u0131na vesile yaratmadan her \u015feyi koruduklar\u0131n\u0131 anlatan pek \u00e7ok \u00f6rnek var. Fakat bunu yapan kom\u015fudur. Ve bu T\u00fcrk \u201ckoruyucusuna\u201d yaln\u0131z kal\u0131nca sordu\u011funuzda, o hemen \u201c<strong>T\u00fcrk i\u015fte, biliyorsunuz i\u015fte<\/strong>\u2026<strong> T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fuyorlar. \u0130ktidar\u0131 kemirdiler vs\u2026<\/strong>\u201d diyecektir. Karma\u015f\u0131k k\u00f6ylerde kom\u015funun bayram\u0131na geleneklerine sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi gerekti\u011fini herkes bilir, \u00a0kurban etinden kom\u015fuya verilir, o da Paskalya\u2019da boyal\u0131 yumurtalar getiri, bunun titiz uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 herkes bilir. Fakat bu olaylar g\u00fcnl\u00fck ya\u015fay\u0131\u015ftand\u0131r. Tolerans bir moral (ahlak) olarak, vatanda\u015f boyutlar\u0131nda y\u00fcksek madde olarak da idrak edilmelidir. Bir Onlar ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc davran\u0131yoruz diye g\u00f6n\u00fcl dolusu gururlanmaz ya da \u015funlar\u0131 s\u00f6yleyemez mi? \u2018Okullarda T\u00fcrk dili okumay\u0131 neden istiyorlar? Belediyede bizi y\u00f6netenler neden onlar?\u2019 Bir T\u00fcrk nas\u0131l olur da Bilim Doktoru olur ve \u00fcniversitede benim \u00e7ocuklar\u0131ma ders vermeyi isteyebilir?\u2019<\/p><div id=\"bghab-141144326\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>M\u00fcm\u00fcn \u0130sov<\/strong>: Gide gide millet (ulus) ve milliyet\u00e7ilik probleminin yeniden bi\u00e7imlendirilmesi noktas\u0131na vard\u0131k. Irnst Genler \u015f\u00f6yle der: \u2018<strong>\u0130ki ki\u015fiden her biri kendini bir ulusun \u00fcyesi hissediyor ve bu hakk\u0131 \u00f6tekine de tan\u0131yorsa, bu iki ki\u015fi ayn\u0131 ulusun \u00fcyesidir<\/strong>.\u2019 Benim gibi olanlar\u0131n Bulgaristan\u2019daki sorunu \u015fudur. Ben kendimin y\u00fczde y\u00fcz Bulgaristan ulusuna \u00fcye oldu\u011fumu san\u0131yorum. Ayn\u0131 zamanda ba\u015fkalar\u0131 benim bir yabanc\u0131 oldu\u011fumu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. Bu \u00f6teki, \u00f6rne\u011fin Plovdiv \u015fehrindeki \u201c\u0130van Vazov\u201d Halk K\u00fct\u00fcphanesindeki k\u00fct\u00fcphaneci bayan olabilir. Ben kendisinden k\u00fct\u00fcphaneden nas\u0131l faydalanabilece\u011fimi, okuma salonunun nerede oldu\u011funu gibi konularda bilgi almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, okuyucu m\u00fc\u015fteri kart\u0131m\u0131 haz\u0131rlamazdan \u00f6nce ismimi daha \u00f6nce i\u015fitti\u011finden etkilendi\u011finden dolay\u0131, bana \u00f6nyarg\u0131 dolu de\u011fi\u015fen g\u00f6zlerle bakmaya ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Antonina Jelyaskova<\/strong>: Bak\u0131\u015fta bir donukluk beliriyor, bunu alan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131mda ben de ya\u015fad\u0131m. Bu konuda kulland\u0131\u011f\u0131m kavram \u015fudur: <strong>Hissettirmeden g\u00fcverteden atmak\u2026\u00a0 <\/strong>Memurlar ve i\u015fverenler de b\u00f6yle yap\u0131yorlar\u2026<\/p>\n<p><strong>M\u00fcm\u00fcn \u0130sov<\/strong>: O bayan bana, sen \u015f\u00f6yle birisi oldu\u011fundan dolay\u0131 ben sana hizmet vermeyece\u011fim\u2026 deyemese de, de\u011fi\u015fen bak\u0131\u015flar\u0131 beni uyar\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Antonina Jelyaskova<\/strong>: Reel (etnik ve dinsel) b\u00fct\u00fcnle\u015fme olup olmad\u0131\u011f\u0131, ger\u00e7ekte ho\u015fg\u00f6r\u00fcn\u00fcn nas\u0131l bir yeri oldu\u011fu de\u011ferlendirilirken, sosyal bilimler \u00f6l\u00e7\u00fct olarak, karma aileleri esas al\u0131r. Bulgaristan\u2019da karma aile olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck bir kesinlikle s\u00f6yleyebilirim. Var tabii de, bunlar yok gibidir. Son say\u0131mda, Bulgaristan\u2019daki 2.5 (iki bu\u00e7uk) milyon evlilikten ancak 40\u201350 bininin karma \u00e7iftler oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bunlar Bulgar, T\u00fcrk ve \u00c7ingene aras\u0131nda kurulan karma aileler de\u011fil. Bu aileler Ruslar, \u00c7ekler, Lehler, Lak\u0131n Do\u011fu veya hatta Afrika\u2019dan olan ki\u015filerle kurulmu\u015f ya\u015fam ortakl\u0131klar\u0131d\u0131r. Yerli az\u0131nl\u0131klardan birileriyle de\u011fil, yabanc\u0131larla payla\u015f\u0131md\u0131r. Karma n\u00fcfuslu b\u00f6lgelerde ben her defas\u0131nda \u015fu soruyu y\u00f6neltiyorum: \u2018Burada karma aile var m\u0131?\u2019 25 \u2013 30 bin ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 orta b\u00fcy\u00fckl\u00fckte bir belediyede bana en fazla bir iki \u00f6rnek g\u00f6sterebiliyorlar. Bu kader birli\u011fi karma n\u00fcfuslu bir mahallede kurulmu\u015fsa, her iki taraf\u0131ndan iradesine boyun e\u011fmeyen gen\u00e7ler bavullar\u0131n\u0131 s\u0131k\u0131p daha b\u00fcy\u00fck ve kalabal\u0131k n\u00fcfuslu bir yerle\u015fim yerine ta\u015f\u0131n\u0131p, kalabal\u0131k i\u00e7inde kayboluyorlar. Bu da bizim beraber ya\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6steriyor. Bulgaristan\u2019daki ger\u00e7ek durum budur. Bizim Etnik Modelimiz de budur, bir paralel ya\u015fayan bir tolumuz. \u00d6zellikle de karma n\u00fcfuslu b\u00f6lgelerde olmak \u00fczere, i\u015flevsel bak\u0131mdan \u00f6nemli olan y\u00fczy\u0131llardan buyana ge\u00e7erli olan kurallarla, bir denge sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Bu ortamlarda \u00e7at\u0131\u015fma olmas\u0131n, insanlar\u0131n bar\u0131\u015f i\u00e7inde normal ya\u015famalar\u0131 i\u00e7in, birlikte de\u011fil, paralel ya\u015fayabilmeleri ad\u0131na baz\u0131 yaz\u0131lmam\u0131\u015f kurallar etkili olmaya devam ediyor.<\/p>\n<p><strong>Hristo Butsev<\/strong>: Bu duvarlara, paralel var olmaya ne gerek var\u2026<\/p><div id=\"bghab-1562937065\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>M\u00fcm\u00fcn \u0130sov: <\/strong>\u0130leti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00fcc\u00fc dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Ve siyaset adamlar\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 da. Ben herhangi bir partiyi tutan biri de\u011filim, konu\u015facak oldu\u011fum konularla ilgili s\u00f6yleyeceklerimin kolektif psikolojide nas\u0131l yank\u0131lanaca\u011f\u0131d\u0131r \u00f6nemli olan benim i\u00e7in. Genel se\u00e7imlerde bas\u0131n yay\u0131n ara\u00e7lar\u0131n\u0131n daha fazlas\u0131 mikrofon ve kamaralar\u0131n\u0131 \u201cKap\u0131 Kule\u201d s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131na veya K\u0131rcaali \u015fehrine ta\u015f\u0131yor, yay\u0131nlar oradan yap\u0131l\u0131yor, inanda bu yerlerde Stalingrad Meydan Sava\u015f\u0131 oluyor, Bulgaristan\u2019\u0131n kaderi bu noktalarda belirleniyor gibi bir duyumsama olu\u015fuyor. Hi\u00e7bir zaman T\u00fcrk g\u00f6rmemi\u015f, \u00f6mr\u00fcnde K\u0131rcaali\u2019ye ayak basmam\u0131\u015f Vidinli bir Bulgar vatanda\u015fta bu yay\u0131nlar korku hisleri uyand\u0131r\u0131yor. \u00dcstelik son 20 \u2013 30 y\u0131lda ve \u00f6zellikle s\u00f6z\u00fcm ona \u201c<strong>soya d\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcrecind<\/strong>e\u201d, K\u0131br\u0131s\u2019ta olanlar bizde de olabilir, Bulgaristan T\u00fcrkleri \u00fclkemizden bir par\u00e7a koparabilir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, \u00e7o\u011funlu\u011fun temel inanc\u0131na i\u015fledi. Son siyasi skandal paralelinde bu iddialardan faydalanmak isteyenler oldu\u011funu da g\u00f6rd\u00fcm. \u00d6te yandan yene yene bitirilemeyen \u015fu iktidar olay\u0131 da var\u2026Ben burada olaylar\u0131n siyasi yanlar\u0131na de\u011finmek istemiyorum, i\u015faret etmek istedi\u011fim, T\u00fcrklerin \u00f6teki olduklar\u0131 savundaki \u00e7izgilere \u0131\u015f\u0131k tutmakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Hristo Botsev<\/strong>: Say\u0131n \u0130sov, verdi\u011finiz K\u0131rcaali \u00f6rne\u011finde, Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Partisi \u2018nin (DPS) dayatt\u0131\u011f\u0131 bir i\u00e7ine \u00e7ekilme (kaps\u00fcle olma) s\u00f6z konusudur. \u00d6z\u00fcr dileyerek s\u00f6yl\u00fcyorum, ger\u00e7ek budur.<\/p>\n<p><strong>M\u00fcm\u00fcn \u0130sov<\/strong>: Ben de gelecektim bu noktaya. Ba\u015fka bir yere g\u00f6\u00e7en Bulgar vatanda\u015flar\u0131n\u0131n se\u00e7imde oy kullan\u0131p kullanmayaca\u011f\u0131 Bulgar se\u00e7im yasas\u0131na ba\u011fl\u0131 bir olayd\u0131r. Fakat bu se\u00e7im yasas\u0131n\u0131 DPS tek ba\u015f\u0131na \u00e7\u0131karmad\u0131. Demokrasi bir aritmetik d\u00fczenidir, Milletvekili say\u0131lar\u0131 belli olan DPS yasay\u0131 kendi lehinde de\u011fi\u015ftiremez. Ne ki medya olaya b\u00f6yle yana\u015fm\u0131yor, bu ger\u00e7ek s\u00f6ylenmiyor. K\u0131rcaali ile ilgili yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z saptamaya gelince, DPS partisinin bu b\u00f6lgede ya\u015fayan insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcne k\u00fcl atmas\u0131nda gizlenmiyor b\u00fcy\u00fck sorun. Dev sorunun kayna\u011f\u0131, Bulgar siyasi partilerinin bu b\u00f6lgeden demir alm\u0131\u015f olmas\u0131ndad\u0131r. Bulgaristan Sosyalist Partisi (BSP), Demokratik G\u00fc\u00e7ler Birli\u011fi (CDC) ve G\u00fc\u00e7l\u00fc Bulgaristan Partisi (DCB) gibi siyasi olu\u015fumlar\u0131n yaln\u0131z T\u00fcrklerin ikamet etti\u011fi k\u00f6y\u00fcm Komuniga\u2019da \u00f6rg\u00fct kurmlar\u0131na engel olan nedir? Sebep nedir?<\/p>\n<p><strong>Hristo Butsev<\/strong>: Ger\u00e7ekten onlara engel olan bir \u015fey var m\u0131?<\/p>\n<p><strong>M\u00fcm\u00fcn \u0130sov<\/strong>: Siyasi partilerin her biri se\u00e7men say\u0131s\u0131n\u0131 artt\u0131rmak istemez mi? BSP partisinin K\u0131rcaali\u2019de daha fazla oy almas\u0131na engel olan var m\u0131d\u0131r? Cevab\u0131m \u015fudur: Bir parti \u2018ben de\u011fi\u015fiyorum\u2019 dedi\u011finde, listesine bir \u015feylerin de\u011fi\u015fti\u011fi yans\u0131mal\u0131d\u0131r. DPS\u2019den s\u00f6z etti\u011fimizde \u2018de\u011fi\u015fiyorsa\u2019 K\u0131rcaali\u2019de se\u00e7ilecek bir yerden etnik Bulgar aday g\u00f6sterilmesi de gerekir. BSP\u2019de s\u00f6z etti\u011fimizde, se\u00e7im adaylar\u0131 listesinde se\u00e7ilecek bir yerde bir etnik Bulgaristan T\u00fcrk\u00fc g\u00f6sterilmesi gerekir. Se\u00e7ilmeyece\u011fi bilinen birini listenin 10. \u2013 11. s\u0131ras\u0131nda bir k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmaya gerek yok. E\u011fer bu partiler kendi yap\u0131lar\u0131n\u0131 olu\u015fturmak istiyorsa ve belirli yerle\u015fim yerlerinde kendi propagandas\u0131n\u0131 yapmak istedi\u011finde engelleniyorsa, bu devletin bu i\u015fleri sorgulayan ve gerekeni yapan organlar\u0131 harekete ge\u00e7melidir.\u00a0 Kan\u0131mca \u2018 Bulgar partileri bu y\u00f6relerde etkin olmak istiyor, fakat beceremiyorlar\u2019 sav\u0131 kendilerini hakl\u0131 g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fanlar taraf\u0131ndan kullan\u0131l\u0131yor. Ulusal Bulgar partiler her zaman, T\u00fcrklerden \u015fu kadar oy al\u0131rsam, Bulgarlardan da \u00fc\u00e7 kat daha fazla oy kayb\u0131na u\u011frar\u0131m hesab\u0131n\u0131 yapar. Bilmem anlatabiliyor muyum. Millet \u00fcst\u00fcne anlay\u0131\u015f\u0131 yeniden tan\u0131mlamay\u0131 isterken de b\u00f6yle konu\u015fuyorlard\u0131. Bulgaristan\u2019da millet (ulus) ile ilgili etnik anlay\u0131\u015f bug\u00fcn de \u00e7ok g\u00fcnceldir.<\/p><div id=\"bghab-1269614912\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Antonina Jelyaskova<\/strong>: Oysa anayasaya g\u00f6re biz bir siyasi ulusuz.<\/p>\n<p><strong>M\u00fcm\u00fcn \u0130sov<\/strong>:\u00a0 1989 y\u0131l\u0131na kadar Bulgaristan\u2019da uluslar (milletler) ve milliyet\u00e7ilik \u00fcst\u00fcne yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar ideolojikle\u015ftirilmi\u015f ve sat\u0131hsald\u0131r. 1989 y\u0131l\u0131ndan sonraki d\u00f6nem ise bir milliyet\u00e7ili\u011fin t\u00fcm renklerini su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131karabilmek i\u00e7in \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcredir.<\/p>\n<p>Savunmak istedi\u011fim fikir \u00e7ok basittir. B\u00fcy\u00fck siyasi partiler az\u0131nl\u0131klar\u0131n aras\u0131na girmelidir fikrimi savunuyorum ve biri \u00e7\u0131k\u0131p aksini savunarak beni bu inanc\u0131mdan cayd\u0131rana kadar savunmaya devam edece\u011fim.\u00a0 Siyasi partiler az\u0131nl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in kullar\u0131n\u0131 s\u0131vad\u0131klar\u0131nda ka\u00e7 oy kazanacaklar\u0131n\u0131n ve torbada keklik sayd\u0131klar\u0131 se\u00e7menden ka\u00e7 oy kaybedeceklerinin hesab\u0131n\u0131 her zaman yapm\u0131\u015flard\u0131r ve yap\u0131yorlar. Ben, bu konumun, ulusal a\u00e7\u0131dan sorumlu bir siyasi konum oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde de\u011filim. Bu vatanda\u015flarla yaln\u0131zca se\u00e7imden se\u00e7ime fl\u00f6rt etmemiz do\u011fru de\u011fildir. Etnik konular\u0131nda platformlu ve ulusal ba\u011flanm\u0131\u015f bir parti oldu\u011fumuzu g\u00f6sterebilmemiz i\u00e7in kariyer pe\u015finde olan\u00a0 (namuslu ve bilin\u00e7li de olabilir tabii) her hangi birini partiye al\u0131nmas\u0131n\u0131n yeterli oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc payla\u015fm\u0131yorum.<\/p>\n<p>\u015eimdiki bunal\u0131mda, sorunun etnikle\u015ftirilmemesini isteyen; kom\u015fuluktan, y\u0131llar \u00f6ncesinin tarihsel geleneklerinden s\u00f6z eden, Ba\u015fbakan ve Cumhurba\u015fkan\u0131na bir bak\u0131n\u0131z. Devletin iktidar g\u00f6mle\u011fini giymi\u015f siyaset adamlar\u0131n\u0131n birlikte ya\u015famam\u0131z konular\u0131nda ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 soruyorum. Eskiden yap\u0131lm\u0131\u015f bir i\u015fle sonradan \u00f6v\u00fcnmek \u00e7ok kolay bir i\u015ftir.<\/p>\n<p>Bunal\u0131m d\u00f6nemlerinde siyasi partilerin etnikler aras\u0131 ili\u015fkiler konusunda aldat\u0131c\u0131 ve kand\u0131r\u0131c\u0131 olan ve ayn\u0131 zamanda etnikler aras\u0131 u\u00e7urumu daha da derinle\u015ftiren konu\u015fmalar\u0131n\u0131 i\u015fittik\u00e7e sanki kuduruyorum. Etnikler aras\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri zaman\u0131n\u0131 doldurmu\u015f g\u00f6r\u00fc\u015flerden, \u00f6nyarg\u0131lardan temizlemek ve kand\u0131rma dolab\u0131ndan kurtarmak i\u00e7in yeni bir tart\u0131\u015fma sayfas\u0131 a\u00e7\u0131lmad\u0131k\u00e7a, Bulgar entelekt\u00fcelleri konu\u015fmaya ve etnikler aras\u0131 ili\u015fkileri \u015feffaf anlatmaya ba\u015flamad\u0131k\u00e7a, her \u015fey \u00e7ok daha kabala\u015fabilir.<\/p><div id=\"bghab-4245584946\" class=\"bghab-icerik-icine-35-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Hristo Butsev<\/strong>: Ayn\u0131 fikirdeyim. Sizin kan\u0131n\u0131zca, \u015fu ikisinden hangisi \u00f6tekiden \u00e7ok daha uzak ve kendi i\u00e7ine b\u00fcz\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr? \u015eu d\u00f6nemde Bulgar ve T\u00fcrklerden s\u00f6z ediyorum. Siz bu de\u011ferlendirmeyi yapabilecek durumda birisiniz. Siz her iki toplulu\u011fun da i\u00e7inde hareket ediyorsunuz.<\/p>\n<p><strong>M\u00fcm\u00fcn \u0130sov<\/strong>: Somut bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmadan b\u00f6yle bir de\u011ferlendirmede bulunmak g\u00fc\u00e7 olur. Ben okuduklar\u0131ma inan\u0131yorum. Temsili nitelikli olan ve kulland\u0131\u011f\u0131m sonu\u00e7lara da g\u00fcvenim tamd\u0131r\u2026<\/p>\n<p>\u0130\u015faret etmek istedi\u011fim iki \u00f6zellik var. Birincisi: Bulgar T\u00fcrkleri tarih a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirdiklerinde birey olarak de\u011fil, bir topluluk olarak kabul ediyorlar.<\/p>\n<p><strong>Hristo Butsev<\/strong>: Korku a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirdiklerinde de \u00f6yle.<\/p>\n<p><strong>M\u00fcm\u00fcn \u0130sov<\/strong>: Korkunun kayna\u011f\u0131 i\u015fte budur. Tarihsel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131. Bulgar toplulu\u011funun daha b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funu T\u00fcrkiye Cumhuriyetiyle, Osmanl\u0131lar\u0131 T\u00fcrklerle, Bulgaristan T\u00fcrklerini Osmanl\u0131 T\u00fcrkleriyle \u00f6zde\u015fle\u015ftiriyorlar. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz T\u00fcrkiye Cumhuriyeti toplumunun siyaset ve ideoloji olarak Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fuyla yak\u0131n ve uzak hi\u00e7bir temas noktas\u0131 olmayan modern bir devlet oldu\u011fu \u00fcst\u00fcne bilgi sahibi olsa, her \u015fey de\u011fi\u015fir ve yerli yerini bulurdu. Kitle zihniyetinden benzer \u00f6zde\u015fleme hevesi oldu\u011funda, hele hele bunal\u0131mlar\u0131n ve burada Balkanlar\u2019daki kanl\u0131 \u00e7arp\u0131\u015fmalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, B\u00fcy\u00fck \u0130slamc\u0131 ve B\u00fcy\u00fck M\u00fcsl\u00fcmanc\u0131 devlet sonucu farkl\u0131 renkler almaya ba\u015fl\u0131yor. Daha 1989 y\u0131l\u0131ndan \u00f6nce, s\u00f6z\u00fcm ona \u201csoya d\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcreci\u201d hedefleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan olmak \u00fczere, Bulgaristan Kom\u00fcnist Partisi Merkez Komitesi \u015eubeleri de\u011fi\u015fik ara\u015ft\u0131rmalar yapt\u0131. Bu ara\u015ft\u0131rmalardan \u00e7\u0131kan, T\u00fcrklere k\u0131yasla, Bulgarlar T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 daha kapal\u0131d\u0131r gibi sonu\u00e7lar bug\u00fcn de ge\u00e7erlidir. T\u00fcrkiye Cumhuriyetinde Bulgarlara kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131k a\u015f\u0131layan, devlet destekli bir e\u011fitim \u00f6\u011fretim sistemi oldu\u011fundan s\u00f6z edilemez.<\/p><div id=\"bghab-2735305976\" class=\"bghab-icerik-icine-40-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Antonina Jelyaskova<\/strong>: \u00dcst\u00fcne \u00fcstelik T\u00fcrkiye ve T\u00fcrkler Bulgaristan\u2019dan ve Bulgarlardan asla korkmuyorlar.<\/p>\n<p><strong>M\u00fcm\u00fcn \u0130sov<\/strong>: Derin inanc\u0131ma g\u00f6re,\u00a0 Bulgar ulusuyla ilgili konseptin (kavram\u0131n), anlay\u0131\u015f\u0131n yeniden tan\u0131mlanmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmak gerek. Bu u\u011furda \u00e7al\u0131\u015fmak istiyorum, fakat olanak bulam\u0131yorum, i\u00e7imi s\u0131zlat\u0131yor. Doktora tezim \u00fczerindeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131 birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce tamamlad\u0131\u011f\u0131mda, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda Bulgar Ordusunda \u015fehit d\u00fc\u015fen T\u00fcrklerin istatistik verileri elime ge\u00e7ti. Toplam \u015fehit veya kay\u0131plara kar\u0131\u015fanlar\u0131n say\u0131s\u0131 88\u00a0106 iken, bunlardan 9\u00a0604\u2019\u00fc Bulgaristanl\u0131 T\u00fcrk\u2019t\u00fcr. Bu rakamlar\u0131n do\u011frulu\u011funu tasdik etmek i\u00e7in bir tarih\u00e7iye ba\u015fvurdum. Ald\u0131\u011f\u0131m cevap \u015fu oldu: \u2018 Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda bu kadar \u00e7ok T\u00fcrk\u2019\u00fcn Bulgar Ordusunda \u015fehit d\u00fc\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcn olabilir mi? Yeter sa\u00e7malad\u0131\u011f\u0131n! Bulgar toplumunda, Bulgaristan T\u00fcrklerinin Bulgaristan vatanda\u015fl\u0131 olarak sadakatli, kendilerine g\u00fcvenilebilir vatanda\u015flar oldu\u011funa ili\u015fkin ku\u015fkular var. Ben bu konuda, derin sosyolojik ara\u015ft\u0131rmalar \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ciddi bir bilim adam\u0131 olarak konu\u015fuyorum.<\/p>\n<p>Biz, tarihin sundu\u011fu olumlu delileri kaynak olarak kullanarak, bu g\u00fcnk\u00fc Bulgaristan T\u00fcrklerine dedelerinin Bulgar bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda sava\u015f\u0131rken \u015fehit d\u00fc\u015ft\u00fcklerini; ayn\u0131 zamanda Bulgar \u00e7o\u011funlu\u011fa da, Bulgar T\u00fcrklerinin bir korku ve be\u015finci kol ordu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmak zorunday\u0131z. Bulgaristan T\u00fcrklerinde Bulgaristan\u2019dan toprak par\u00e7as\u0131 koparma hevesi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 en \u015feffaf bi\u00e7imde inand\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6rneklerle sunmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p>Olaylara bir de ters y\u00f6nden bakal\u0131m: 2001\u2019de a\u00e7\u0131klanan Ulusal \u0130statistik Verilerine g\u00f6re, Bulgar toplumunda yani Bulgar \u00e7o\u011funlukta de\u011fi\u015fik bilim dallar\u0131nda 10\u00a0434 bilim adam\u0131 var. Bulgaristan T\u00fcrkleri aras\u0131ndan ise yaln\u0131z 16 bilim adam\u0131 yeti\u015febilmi\u015f. \u00dclkede Bulgar ve T\u00fcrk n\u00fcfus oran\u0131 ise dokuza kar\u015f\u0131 birdir.\u00a0 625 Bulgar bilim doktoruna kar\u015f\u0131 1 T\u00fcrk bilim doktoru var. Bu ger\u00e7ek duruma, kaps\u00fclle\u015fme yani i\u00e7ine \u00e7eki\u015fme a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirme getirirken, olaya yaln\u0131z Bulgaristan T\u00fcrkleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakmam\u0131z yeterli olmaz. \u00c7o\u011funluk ne yap\u0131yor? Bulgar \u00e7o\u011funluk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 topluma kazanmak, entegre etmek i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6steriyor mu? \u00d6rnek olabiliyor mu, ger\u00e7ek entegrasyon i\u00e7in \u00f6tekilere olanak sunuyor mu?<\/p>\n<p><strong>Antonina Jelyaskova<\/strong>: \u00a0Bu gibi sosyolojik sondaj ve ara\u015ft\u0131rmalar her y\u0131l yap\u0131l\u0131yor. Aram\u0131zda bir dikey duvar oldu\u011fu g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu duvar\u0131n bir yan\u0131ndaki Bulgarlar kendi i\u00e7lerine daha kapanm\u0131\u015ft\u0131r. Az\u0131nl\u0131klarla ilgili olmak \u00fczere,\u00a0 az\u0131nl\u0131klar\u0131n Bulgarlara kar\u015f\u0131 kurtulamad\u0131\u011f\u0131 bat\u0131l inan\u00e7lardan \u00e7ok daha fazla k\u00f6r inan\u00e7 kurban\u0131 olan Bulgarlar\u0131n kendileridir. Az\u0131nl\u0131klar \u00e7o\u011funlu \u00f6rnek almaya yatk\u0131nd\u0131r, \u00e7o\u011funlu\u011fa kar\u015f\u0131 daha a\u00e7\u0131kt\u0131r, onda daha kaliteli olan\u0131 benimsemek istiyorlar. \u00d6te yandan Bulgarlar az\u0131nl\u0131klara kar\u015f\u0131 daha \u00fcst\u00fcn olduklar\u0131yla b\u00f6b\u00fcrlenerek, az\u0131nl\u0131klara alt- insan, ikinci kalite ki\u015filer olarak bakarak ya\u015fam\u0131\u015flar. 1878\u2019de kurtulu\u015ftan beri bu b\u00f6yledir. Bu ger\u00e7ek Bulgar\u2019\u0131n ulusal ruhsal portresine i\u015flemi\u015f, ulusal mantalitesinden (zihniyetin) olu\u015fturucu bir par\u00e7as\u0131 olmu\u015f, bizi be\u015f y\u00fcz y\u0131l \u00e7i\u011fnediklerine g\u00f6re, ba\u015f\u0131na gelecek olan buydu anlay\u0131\u015f\u0131 yerle\u015fmi\u015ftir. Durum b\u00f6yleyken, sosyolojik sondaj \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda biz, nas\u0131l olur da \u2018<strong>k\u0131z\u0131n\u0131z\u0131n bir T\u00fcrk\u2019le ta da bir Romen\u2019le evlenmesine raz\u0131 m\u0131s\u0131n\u0131z<\/strong>?\u2019 sorusuna \u201c<strong>Evet<\/strong>\u201d yan\u0131t\u0131 verebiliriz, ya da okulda \u00f6\u011fretmenini ya da bakan\u0131n bir T\u00fcrk olmas\u0131na raz\u0131 olabiliriz?\u00a0 Hata 1989 y\u0131l\u0131na kadar bile, Bulgar n\u00fcfusun az\u0131nl\u0131k, T\u00fcrker\u2019in ise \u00e7o\u011funluk oldu\u011fu \u015fu karma b\u00f6lgelerde, devlet ve belediye makamlar\u0131ndaki t\u00fcm idari imkanlar Bulgarlar\u0131n yani az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n elinde toplanmam\u0131\u015f m\u0131yd\u0131?<\/p><div id=\"bghab-2543426984\" class=\"bghab-icerik-icine-45-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Son zamanda, T\u00fcrklerin de n\u00fcfusun % 75-80\u201485\u00a0 gibi \u00e7o\u011funluk olu\u015fturdu\u011fu, Bulgarlar\u0131n ve H\u0131ristiyanlar\u0131n ise az\u0131nl\u0131kta oldu\u011fu karma b\u00f6lgelerde nas\u0131l ya\u015fad\u0131klar\u0131na ili\u015fkin ara\u015ft\u0131rmalarda bulunduk. Bu yerlerde yerel idarenin yasal yollarla T\u00fcrklerin eline ge\u00e7ti\u011finde, onlar az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n y\u00f6netimde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bir \u015fekilde yer almas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, \u00f6rne\u011fin muhtar\u0131n T\u00fcrk oldu\u011fu yerde, Bulgarlar 5 hane olsalar bile,\u00a0 muhtarl\u0131k sekreteri Bulgar oldu. \u015eu merak\u0131m\u0131 doyurmak amac\u0131yla pek huzurlu olmad\u0131klar\u0131 s\u0131r\u0131tan Bulgar az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 rahats\u0131z eden \u015feylerin ne oldu\u011funu s\u00f6k\u00fcp alabilmek ve \u00f6\u011frenmek i\u00e7in s\u0131k\u00e7a gidip uzun s\u00fcre insanlar\u0131n yan\u0131nda ve aras\u0131nda olmak gerekti\u011fini iyi bilirim. \u0130\u015fleri olan, rahats\u0131z edilmeyen, etnik ve dinsel nedenlerle canlar\u0131n\u0131 s\u0131kan olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, bu insanlar\u0131n sakin ya\u015famalar\u0131na engel olan\u0131n ne oldu\u011funu anlayabilmek i\u00e7in ak\u015fam saatlerinde onlarla birlikte sofraya oturdu\u011fumda kula\u011f\u0131ma f\u0131s\u0131ldanan ger\u00e7ekler \u015funlard\u0131: \u201cSizin Sofya\u2019da i\u015finiz i\u015f. Rahat\u0131n\u0131z yerinde. Bizi burada T\u00fcrk idarecilerin eline b\u0131rakt\u0131n\u0131z. Onlar karma b\u00f6lgelerde T\u00fcrklerle s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131z ya\u015fad\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 olacak, bu s\u00f6zleri d\u00f6rt g\u00f6z aras\u0131nda, \u00e7ok gizli bir \u015feymi\u015f gibi payla\u015f\u0131yorlar. Ku\u015fkusuz bu b\u00f6lgelerde T\u00fcrklerle Bulgarlar\u0131n \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ili\u015fkileri var, ortak i\u015f yap\u0131yorlar, fakat son 120 y\u0131ldan beri idare ettikleri gibi y\u00f6netemiyorlar.<\/p>\n<p>M\u00fcm\u00fcn\u2019\u00fcn Bulgar ulusunun \u00e7ok etnikli oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi konusunu yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irelim, \u00fczerinde bir daha fikir y\u00fcr\u00fctelim, konuyu halka indirelim dedi\u011fine ben, vatanda\u015f k\u00fclt\u00fcr\u00fc olu\u015fturma dedim. As\u0131rlar boyunca birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n insanlar\u0131n \u015fimdi seni idare etmesinden huzursuz olmak anla\u015f\u0131l\u0131r gibi de\u011fil. Ben karma n\u00fcfuslu b\u00f6lgelerde ne g\u00f6rmek istiyorum biliyor musunuz? \u00c7ok sa\u011flam, \u00f6nemli, esasl\u0131 olan g\u00fcnl\u00fck ya\u015fay\u0131\u015f d\u00fczeyindeki m\u00fcsamahan\u0131n, do\u011fal ili\u015fkilerdeki ho\u015fg\u00f6r\u00fcn\u00fcn giderek b\u00fcy\u00fcyerek sivil vatanda\u015f toplumu ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015fmesini arzu ediyorum. T\u00fcrklerin, \u00c7ingene ve Yahudilerin y\u00f6netmesinden, okul m\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretmeninin T\u00fcrk olmas\u0131ndan kimsenin i\u00e7inin burkulmad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnleri g\u00f6rmek istiyorum.<\/p>\n<p><strong>Hristo Butsev<\/strong>: \u00a0\u00a0S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz sivil toplum hangi dili konu\u015fuyor Say\u0131n \u0130sov?<\/p>\n<p><strong>M\u00fcm\u00fcn \u0130sov<\/strong>: \u00c7o\u011funlu\u011fun dilini. Sivil toplum iste\u011finin Bulgar ulusunun temellerini \u00e7\u00f6kertece\u011finden korkmamak gerekir. Bunun alt\u0131nda bir komplo aranmamal\u0131d\u0131r. Bu anlay\u0131\u015f\u0131 yaratan ben de\u011filim. Uluslar ve milliyet\u00e7ilik teorilerinde iki konsept (kavram), iki yakla\u015f\u0131m vard\u0131r. Birisi sivil vatanda\u015f yani politik toplum, ikincisi ise etnik ya da k\u00fclt\u00fcr ulusudur. Birle\u015fik Amerika ve Fransa\u2019da sivil toplum ulusu varken, Almanya\u2019da etnik ulus hakimdir. Bir multi etnik (\u00e7ok etnikli)\u00a0 imparatorlu\u011fun s\u0131n\u0131r\u0131nda bulunan Bulgaristan\u2019da anla\u015f\u0131l\u0131r halk\u00e7\u0131l\u0131k nedenlerine dayan\u0131larak Almanya\u2019daki gibi etnik ulus modeli olu\u015fuyor. Geleneksel Bulgar milliyet\u00e7ili\u011fin orta dire\u011fini olu\u015fturan T\u00fcrklere kar\u015f\u0131, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 yererek \u00e7ene \u00e7almad\u0131r. Bu benim savundu\u011fum bir tez olmaktan fazla, Mariya Todorova ve bir\u00e7ok ba\u015fka ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n savundu\u011fu tezdir. Fakat bir ulusun format\u0131 (boyutu) ebediyen Var olmak i\u00e7in olu\u015fmaz. Muhtemelen yeniden tan\u0131mlanmas\u0131 ise modern Bulgar ulusu kurucular\u0131na ihanet anlam\u0131na gelmez. \u015eimdilik benzer bir tez halk aras\u0131nda pek tutulmad\u0131. Bir gazeteye deme\u00e7 verirken gazetecinin bana \u201cSiz kendinizi kim olarak duyumsuyorsunuz?\u201d sorusu y\u00f6neltti\u011fini iyi an\u0131ms\u0131yorum. Ben ona, her ki\u015finin bir\u00e7ok kimlikle birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131; an gelir ki\u015finin cinsiyet kimli\u011finin \u00fcst\u00fcn geldi\u011fini; ba\u015fka bir anda ise etnik ya da ulusal kimli\u011finin a\u011f\u0131r bast\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Ben kendimi bir etnik kimlik olarak T\u00fcrk, ulusal kimlik olarak ise Bulgar olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6yledi\u011fimde, o y\u00fcz\u00fcme \u015fa\u015fk\u0131n bakt\u0131, cevap veren ben de\u011fil, sanki Mars gezegeninden d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f biriydi.<\/p>\n<p><strong>Antonina Jelyaskova<\/strong>: Korktu\u011fundan dolay\u0131 samimi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f olabilir. Etnik ho\u015fg\u00f6r\u00fc Mekke sine d\u00fc\u015ft\u00fcklerinden \u00e7ok mutlu olduklar\u0131 y\u00fczlerine vuran bir grup Avrupal\u0131 konu\u011fum olan gazeteci\u00a0 ona d\u00f6nerek \u201c<strong>Sizin Pirin Makedonya\u2019s\u0131ndan oldu\u011funuzu anlad\u0131k. Milli mensubiyetinizi Makedon olarak m\u0131 tan\u0131ml\u0131yorsunuz<\/strong>?\u201d dediklerinde hiddetten k\u00f6p\u00fcrd\u00fc ve \u015f\u00f6yle dedi: \u201c<strong>Ben Bulgar oldu\u011fumu her zaman biliyordum. Milli mensubiyet sahibi olarak ben Antonina\u2019n\u0131n kocas\u0131y\u0131m<\/strong>\u2026\u201d<\/p><div id=\"bghab-3402426947\" class=\"bghab-icerik-icine-50-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>M\u00fcm\u00fcn \u0130sov<\/strong>: \u00a0\u015eu a\u015famada insanlar\u0131n daha b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n anlay\u0131\u015f\u0131nda T\u00fcrk ve Bulgar birbirine yak\u0131n ve ba\u011fda\u015f\u0131k olmayan iki kategoridir. Kendilerini medyada g\u00f6stermekten zevk alan Bulgar ayd\u0131nlardan bir k\u0131sm\u0131 insanlar\u0131m duygular\u0131yla oyun oynamay\u0131 seviyorlar. Kendilerini yenilik\u00e7i olarak tan\u0131tanlar (Bulgaristan T\u00fcrklerinin s\u00f6zde de\u011fil ger\u00e7ekten \u00e7o\u011funluktan e\u015fit hakl\u0131 ve kopmaz bir par\u00e7a oldu\u011funun kabul edilmesinin zorunlu oldu\u011funu savunmas\u0131 gerekenler)\u00a0 hemen ajan, ulusal hain veya d\u0131\u015f merkezlerden para alanlar olarak ilan edildi\u011finden dolay\u0131 bu konuda ger\u00e7ek tart\u0131\u015fma hen\u00fcz ba\u015flayam\u0131yor. Konu\u015fmalar bu ruhta devam ettik\u00e7e b\u00f6yle bir tart\u0131\u015fman\u0131n ba\u015flamas\u0131 hen\u00fcz beklenemez.<\/p>\n<p><strong>Hristo Butsev<\/strong>: Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Hareketi (DPS) hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz nedir?<\/p>\n<p><strong>M\u00fcm\u00fcn \u0130sov<\/strong>: Ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminin ilk y\u0131llar\u0131nda Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Hareketi\u00a0 (DPS) etnik gerginli\u011fin azalmas\u0131na yarayan bir tampon, bir transmisyon rol\u00fc g\u00f6rd\u00fc. Fakat sonra \u2026Baz\u0131 ki\u015filer kendilerini unutunca makine de yerinde saymaya ba\u015fl\u0131yor. Her defa tekrar etti\u011fimi bu defa da yinelemek istiyorum. DPS partisine di\u011fer partilerin tavr\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bakmak gerek. Karma b\u00f6lgelerde ba\u015fka parti yok, insanlar\u0131n ba\u015fka se\u00e7ene\u011fi de yok.\u00a0 T\u00fcrklere oylar\u0131n\u0131 DPS\u2019ye verdiklerinden dolay\u0131 sitem edilmemelidir.\u00a0 Kime versinler?<\/p>\n<p><strong>Antonina Jelyaskova<\/strong>:\u00a0 Ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminin ba\u015flang\u0131c\u0131nda gerginli\u011fin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in, T\u00fcrklerin ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kendilerini e\u015fit hakl\u0131 Bulgaristan vatanda\u015f\u0131 hissedebilmeleri i\u00e7in Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Hareketine ola\u011fan\u00fcst\u00fc gerek vard\u0131. Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Hareketi kuruldu\u011funda ve iktidara uzand\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrklerin ulusal siyasi partilere giderek akmalar\u0131 i\u00e7in uzun zaman gerekli olaca\u011f\u0131ndan dolay\u0131, DPS\u2019ye y\u0131llar y\u0131l\u0131 gerek duyaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm. Anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re benim \u00f6ng\u00f6r\u00fcm pek tutmad\u0131, kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrklerin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu yeni g\u00fcvenlik duygusunun olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in arkada kalan y\u0131llarda ulusal partilerden hi\u00e7biri bir \u015fey yapmad\u0131. BSP, DCB veya CDC gibi ulusal partilerden her hangi birisinin T\u00fcrker\u2019in ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 savunaca\u011f\u0131, kendilerinin \u00f6tekile\u015ftirilmeyece\u011fi beklentisi ger\u00e7ekten de bo\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131. Yak\u0131n tarihimizi, ilk demokratik se\u00e7imler yap\u0131l\u0131rken, yeni kurdu\u011fu DPS partisiyle Ahmet Do\u011fan\u2019\u0131n CDC\u2019den entegral bir par\u00e7a olarak,\u00a0 koalisyon halinde genel se\u00e7ime kat\u0131lma iste\u011finin, o zaman CDC y\u00f6netiminde yer alan dostlar\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan reddedildi\u011fini de unutmamam\u0131z gerekir. Gerek\u00e7eleri \u015fuydu: \u201c<strong>T\u00fcrklerden 300 bin oy al\u0131r\u0131z da, korkak Bulgar se\u00e7menden 900 bin oy kaybederiz!<\/strong>\u201d Erken demokrasinin b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlar\u0131ndan biridir bu. Ahmet Emin\u2019in vefat etmesinden sonra beliren bu bunal\u0131mda, DPS\u2019nin bir r\u00fc\u015fvet\u00e7i ve demokratik olmayan bir partiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, yeniden beliren korku alametinden, T\u00fcrklerin kendilerini bir daha tehlikede hissettiklerinden dolay\u0131, Boyko Borisov\u2019un medyada bildirdi\u011fi \u00fczere, her \u015feyin ans\u0131z\u0131n k\u00f6t\u00fcye d\u00f6nebilece\u011fi tehlikesinin yeniden nefes almaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 en uzak Balkan k\u00f6ylerindeki k\u00f6r cahil Bulgaristan T\u00fcrk\u00fcn\u00fcn de g\u00f6rebildi\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Bulgaristan\u2019da\u00a0 iyimser konu\u015fmaya ortam yoktur.<\/p>\n<div id=\"bghab-2572020812\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tercume Raziye \u00c7AKIR 16 Aral\u0131k 2017 Konu: Az\u0131nl\u0131klar ve onlar\u0131n g\u00fcverteden hissettirmeden at\u0131lmas\u0131 \u00fcst\u00fcne. Dr. M\u00fcm\u00fcn \u0130sov 1968 y\u0131l\u0131nda do\u011fdu. Bir Haskovo k\u00f6y\u00fcnde tarih \u00f6\u011fretmeniyken,<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":24390,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-25321","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/raziye.jpg?fit=106%2C152&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-6Ap","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25321","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25321"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25321\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24390"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25321"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25321"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25321"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}