Ulusal Elektrik Kurumu (NEK) in\u015fa edilmemi\u015f ve Meclis taraf\u0131ndan yasaklanm\u0131\u015f olan Belene atom elektrik santrali i\u00e7in sipari\u015fi \u00fczerine \u00fcretilmi\u015f iki reakt\u00f6r\u00fcn 600 milyon Avroluk faturas\u0131n\u0131 Rus Atomstroyeksport \u015eirketine \u00f6dedi. Yak\u0131nlarda Bulgaristan\u2019a tedarik edilecek reakt\u00f6rler, tasavvur edilen yeni Belene santrali \u015fantiyesinde bulundurulacakt\u0131r. Bu durumda sorulan soru, Bulgaristan\u2019\u0131n bundan sonra bu pahal\u0131 donat\u0131m\u0131 ne yapaca\u011f\u0131d\u0131r. \u015eimdilik bu soruya yan\u0131t gelmemesi, \u015fu an iki reakt\u00f6re ihtiya\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u0130ktidar, epey bir zamand\u0131r, yeni sat\u0131n al\u0131nm\u0131\u015f atom reakt\u00f6rlerinin uygulanmas\u0131 i\u00e7in \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Gereksiz reakt\u00f6rler i\u00e7in \u00f6denmi\u015f milyonlarca Avronun bari bir k\u0131sm\u0131n\u0131n iadesinin sa\u011flanmas\u0131 ile ilgili iki olanak var. Biri, bunlar\u0131 belirsiz bir fiyatla alacak bir m\u00fc\u015fterinin sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. Ba\u015fka bir m\u00fc\u015fteri i\u00e7in \u00fcretilen bir atom donat\u0131m\u0131n\u0131 sat\u0131n almaya raz\u0131 olacak her hangi birinin Bulgaristan\u2019\u0131n Rusya\u2019ya \u00f6dedi\u011fi faturaya e\u015fit bir fatura\u00f6demeyece\u011fi besbellidir. Demek ki, Bulgaristan yine zararda olacak. Bu olanakla ilgili prespektifler pek iyimserlik verici de\u011fildir. Ba\u015fbakan Boyko Borisov\u2019un \u0130ran ile bu konuda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ba\u015far\u0131s\u0131z deneme bunun kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Ba\u015fka bir olanak da var: kendi hesab\u0131na ve \u00f6z kaynaklar\u0131yla Belene atom santralinin in\u015fas\u0131n\u0131 tamamlay\u0131pdevletten yard\u0131m almayarak onu tek ba\u015f\u0131na i\u015fletmeye raz\u0131l\u0131k g\u00f6sterecek bir \u015firketin bulunmas\u0131.B\u00f6yle \u00f6n g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin Amerika, Fransa ve \u00c7in\u2019den 3-4 b\u00fcy\u00fck \u015firketle y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f oldu\u011fu konu\u015fulsa da ortada bir \u015fey yok. Enerji Bakan\u0131 Temenujka Petkova\u2019ya g\u00f6re bu konuda bir geli\u015fme ta 6-8 ay sonra meydana gelebilir. Bilindi\u011fi \u00fczere, Avrupa\u2019n\u0131n hi\u00e7bir \u00fclkesinde devlet kat\u0131l\u0131m\u0131 olmadan sadece \u00f6zel i\u015fletmecilik ger\u00e7ekle\u015ftren bir atom santrali yoktur. Demek ki,Bulgaristan bu bak\u0131mdan bir ilk olabilir.<\/p>\n
Ancak NEK\u2019in sorunlar\u0131 bununla bitmeyecek \u00e7\u00fcnk\u00fc Belene problemine \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmesinden ba\u015fka, Ruslara \u00f6demeyi yapmas\u0131 i\u00e7i\u00a0 ald\u0131\u011f\u0131 devlet borcunun iadesi i\u00e7in mali kaynaklar birikmesi bekleniyor. Ne ki, NEK\u2019in art\u0131k yeteri kadar bor\u00e7lar\u0131 var ve ald\u0131\u011f\u0131 yeni kredi onu mevcut devlet santrallerinin yenilenmesi ve bak\u0131m\u0131 i\u00e7in gerekli yat\u0131r\u0131mlarda teknolojik geri kalmakla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirecektir.<\/p>\n
\u00c7eviri: Neli Dimitrova<\/p>