{"id":19597,"date":"2016-07-10T00:23:12","date_gmt":"2016-07-09T21:23:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=19597"},"modified":"2016-07-17T22:50:24","modified_gmt":"2016-07-17T19:50:24","slug":"hosgoru-ve-turk-islam-ahlakinin-besigi-anadolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/hosgoru-ve-turk-islam-ahlakinin-besigi-anadolu\/","title":{"rendered":"Ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve T\u00fcrk-\u0130slam Ahlak\u0131n\u0131n Be\u015fi\u011fi Anadolu"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/fbcdn-sphotos-c-a.akamaihd.net\/hphotos-ak-xpl1\/v\/t1.0-9\/13620849_10206293806609818_5321295394748028253_n.jpg?w=640&#038;ssl=1\" \/><\/p>\n<p>Bulgaristan BULT\u00dcRK Grubu -K\u00f6stence Muavin Konsolos Murat YAL\u00c7\u0130N, Romanya Demokratik T\u00fcrk Birli\u011fi-G\u00fclten Abdulla, G\u00fcnay SOLAK, Ayd\u0131n DA\u0130L, Orhan YUB\u0130D<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Haziran 2016 Konu: Romanya Konferans\u0131ndan konu\u015fma<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/scontent-frt3-1.xx.fbcdn.net\/v\/t1.0-0\/p235x165\/13731621_640006572831963_3822258676759996474_n.jpg?oh=56ac421d5b5c52421f2c629e703e6afb&amp;oe=57EA88B0\" width=\"768\" height=\"516\" \/><\/p>\n<p>\u00d6ncelikle bizi bu toplant\u0131ya davet eden,\u00a0Romanya Demokratik T\u00fcrk Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131 G\u00fclten ABDULLA, A\u015fa\u011f\u0131 Tuna Ara\u015ft\u0131rma, Geli\u015ftirme, E\u011fitim ve K\u00fclt\u00fcr Merkezi Y\u00f6netimi ve bu toplant\u0131da eme\u011fi ge\u00e7en herkese te\u015fekk\u00fcr eder ve ba\u015far\u0131l\u0131 ge\u00e7mesini temenni ederiz.<\/p>\n<p>Sn.Ekselanslar\u0131, De\u011ferli heyet ba\u015fkanlar\u0131, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 bilim adam\u0131, gazeteciler ve \u00e7ok de\u011ferli misafirler.<\/p><div id=\"bghab-529235987\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bizler T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn meyvesi olan Orta Asya bozk\u0131rlar\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak, Anadolu\u2019dan \u00f6nce T\u00fcrkle\u015fen Bulgaristan topraklar\u0131na ula\u015fanlar\u0131z. Bu topraklar\u0131 Osmanl\u0131 co\u011frafyas\u0131na katan Evlad-\u0131 Fatihan\u2019lar\u0131n torunlar\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p>Bizler Tuna boyundan ba\u015flayarak, Deliorman, Dobruca ovas\u0131ndan ge\u00e7erek, Koca balkan\u0131 a\u015farak G\u00fcl kokusu Kazanl\u0131ktan, Pirin, rodop da\u011flar\u0131ndan Arda boyundan k\u0131vr\u0131m k\u0131vr\u0131m s\u00fcz\u00fclerek Anadolu\u2019ya do\u011fru h\u0131zla ilerledi\u011fimiz Ak\u0131nc\u0131lar Yurdundan hepinize kucak dolusu sevgi ve selamlar getirdim.<\/p>\n<p><strong>Ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve T\u00fcrk-\u0130slam ahlak\u0131n\u0131n be\u015fi\u011fi, Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131n\u0131n sars\u0131lmaz kalesidir Anadolu.<\/strong><\/p>\n<p>Bulgaristan, Balkanlardaki T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman k\u00fclt\u00fcrel kimli\u011fini en uzun ya\u015fatan ve geli\u015ftirerek ya\u015fatmaya devam etmektedir.<span style=\"line-height: 1.5;\"><br \/>\nBu g\u00fcn itibar\u0131 ile sadece 89 g\u00f6\u00e7\u00fcnden sonra T\u00fcrkiye\u2019de toplam 710 bin ki\u015fi ya\u015famaktad\u0131r. Bulgaristan\u2019da kalan ve T\u00fcrkiye\u2019ye yerle\u015fen soyda\u015flar\u0131m\u0131 temsil eden Bulgaristan T\u00fcrkleri K\u00fclt\u00fcr ve Hizmet Derne\u011fi BULT\u00dcRK Genel Ba\u015fkan\u0131 s\u0131fat\u0131yla aran\u0131zda bulunmaktan gurur duyuyorum.<\/span>Bug\u00fcn adlar\u0131na Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrkleri dedi\u011fimiz etnik az\u0131nl\u0131k toplulu\u011fu bu k\u00fclt\u00fcrel kimlikle 650 sene ya\u015fam\u0131\u015f, son as\u0131rda da g\u00f6\u00e7lerle ana yuvas\u0131na b\u00fcy\u00fck kafileler halinde geri d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ya\u015fanan bu g\u00f6\u00e7lerden 1989 g\u00f6\u00e7\u00fc en b\u00fcy\u00fcd\u00fcr ve ac\u0131mas\u0131z bir <strong>\u201ck\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m\u201d<\/strong>d\u0131r.<\/p>\n<p>Ald\u0131\u011f\u0131m davetiyede, <strong>Fuat K\u00f6pr\u00fcl\u00fcy\u00fc <\/strong>ilk s\u0131raya hakl\u0131 olarak koymu\u015fsunuz<strong>. B<\/strong>ir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn son \u00e7\u0131narlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmeden, onun yaratt\u0131\u011f\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6remeyiz. Mehmet Fuat K\u00f6pr\u00fcl\u00fc, Osmanl\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden Cumhuriyet T\u00fcrkiye\u2019sine uzanan bir k\u00f6pr\u00fcd\u00fcr. Ayr\u0131ca Avrupa k\u00fclt\u00fcr\u00fcne uzanan uzun yolumuzda, bug\u00fcn de dimdik ayakta duran ve \u00fczerinden ge\u00e7ti\u011fimiz de\u011ferli bir k\u00f6pr\u00fcd\u00fcr. O, i\u00e7inde s\u00f6nmeyen ho\u015fg\u00f6r\u00fc ruhu olan \u00f6z medeniyetimizin en ayd\u0131n temsilcilerinden birisidir.<\/p><div id=\"bghab-67465707\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Orta Asya\u2019dan Anadolu\u2019ya<\/strong><\/p>\n<p>Ho\u015fg\u00f6r\u00fcm\u00fcz T\u00fcrk\u2013\u0130slam ahlak\u0131m\u0131z, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn en temel par\u00e7alar\u0131ndand\u0131r. Pamir da\u011flar\u0131n\u0131 delerek, Orta Asya\u2019dan Anadolu\u2019ya geli\u015f s\u00fcrecinde \u0130slam\u2019la b\u00fct\u00fcnle\u015ferek bug\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman benli\u011fini kazanm\u0131\u015f durumday\u0131z.<\/p>\n<p>Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fclkede T\u00fcrkler al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc, \u00e7al\u0131\u015fkan, kendi i\u015fini ba\u015fkalar\u0131na zarar vermeden yapan, g\u00f6nl\u00fc gibi kap\u0131s\u0131 da her zaman a\u00e7\u0131k olan, yard\u0131msever, her \u015feye olumlu yana\u015fanlardand\u0131r.<strong style=\"line-height: 1.5;\">\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Biz Anadolu\u2019dan, \u00a0Konya ovas\u0131 ve Karamandan bu niteliklerle gelen ve buralar\u0131 Balkanla\u015ft\u0131ran \u00f6zellikle yerli Bulgarlar\u0131n dil ve diline, ya\u015fam tarz\u0131na m\u00fcdahale etmeden bar\u0131\u015f ve huzur i\u00e7inde 650 y\u0131l beraber ya\u015fayan Evlad-\u0131 Fatihanlar\u0131n torunlar\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p><strong>\u0130slam ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcn\u00fcn ilk derinli\u011fi Medine\u2019dedir. <\/strong><\/p><div id=\"bghab-3040803127\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u0130slam\u2019\u0131n siyasi tarihinin ba\u015flang\u0131c\u0131nda, Medine M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131, di\u011fer dinlere mensup halklarla bir arada bar\u0131\u015f ve dostluk i\u00e7inde ya\u015famalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir s\u00f6zle\u015fmeye yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u201c<strong>Medine S\u00f6zle\u015fmesi<\/strong>\u201d olarak bilinen ve \u201c<strong>ayr\u0131 dinlere mensup ki\u015filerin \u0130slam\u2019\u0131 idare alt\u0131nda haklar\u0131n\u0131 tayin eden temel ilke, Peygamberimiz Muhammed <em>A<\/em><\/strong><em><strong>leyhissel\u00e2m<\/strong><\/em> <strong>taraf\u0131ndan, hem Peygamber, hem \u0130slam\u2019\u0131n yay\u0131c\u0131s\u0131 hem de Medine\u2019nin idarecisi olarak<\/strong>\u201d hayat hakk\u0131 elde etmi\u015ftir. Bu insanl\u0131k tarihinde daha \u00f6nce e\u015fine rastlanmam\u0131\u015f bir olayd\u0131r. \u0130nsanl\u0131k ad\u0131na son derece b\u00fcy\u00fck bir nimettir.<\/p>\n<p>Bu s\u00f6zle\u015fme, Hz.Muhammet <em>A<\/em><em>leyhissel\u00e2m<\/em> taraf\u0131ndan 622\u2019de d\u00fczenlenmi\u015ftir\u2013M\u00fcsl\u00fcmanlar, Yahudiler ve Paganlar\u0131n yani \u00e7ok tanr\u0131l\u0131lar\u0131n bar\u0131\u015f i\u00e7inde yan yana ya\u015famalar\u0131n\u0131n \u00e7er\u00e7evesini b\u00f6yle \u00e7izmi\u015ftir. \u0130lk kez bu s\u00f6zle\u015fmede Medine\u2019deki M\u00fcsl\u00fcman, Yahudi ve Paganlar\u0131n haklar\u0131 \u201c<strong>\u00fcmmet<\/strong>\u201d ad\u0131 alt\u0131nda birle\u015ftirilmi\u015ftir. Bu s\u00f6zle\u015fme, <strong>\u0130slam\u2019da \u00e7o\u011fulculuk ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc<\/strong> d\u00fc\u015f\u00fcncesinin kayna\u011f\u0131 ve geli\u015ftiricisidir.<\/p>\n<p><strong>Bu s\u00f6zle\u015fmeyle insan haklar\u0131 e\u015fitlenmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n<p>Medine s\u00f6zle\u015fmesinden sonra, \u201ckendilerini M\u00fcsl\u00fcman sayan\u201d t\u00fcm \u00fclkeler ve h\u00fck\u00fcmdarlar, g\u00f6\u00e7menlerin, sava\u015f ka\u00e7aklar\u0131n\u0131n ve s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n e\u015fitli\u011fini, haklar\u0131n\u0131, onlara \u015fefkat ve yard\u0131m g\u00f6sterilmesini, emreden Kuran surelerini uygulayarak bir <strong>g\u00f6\u00e7men hukuku, ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve T\u00fcrk-\u0130slam k\u00fclt\u00fcr\u00fc<\/strong> yaratm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-2610264984\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><span style=\"line-height: 1.5;\">Hakikatten, Anadolu yaln\u0131z bir ho\u015fg\u00f6r\u00fc be\u015fi\u011fi de\u011fil, emsalsiz ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve ahlak \u00e7\u0131nar\u0131d\u0131r. \u00a0<\/span>Ben Bulgaristan\u2019da do\u011fup b\u00fcy\u00fcmeme ra\u011fmen di\u011fer Bulgarlarla e\u015fit haklara sahip olamad\u0131m. Fakat bir g\u00f6\u00e7men olarak T\u00fcrkiye Cumhuriyetinde bu e\u015fitli\u011fi bizzat ya\u015fayarak g\u00f6rm\u00fc\u015f bulunmaktay\u0131m. T\u00fcrkiye\u2019ye 1989\u2019dan sonra yerle\u015fen 710 bin karde\u015fim de \u00f6yledir. Bug\u00fcn anavatan\u0131m\u0131zda sadece Suriyeli 4 milyon s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 bar\u0131n\u0131yor, 720 bin sava\u015f ka\u00e7a\u011f\u0131 \u00e7ocuk okula gidiyor.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin Ba\u015fkan\u0131, Ba\u015fkan\u0131m\u0131z Say\u0131n R.Tayyip Erdo\u011fan ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda \u0130stanbul\u2019da d\u00fczenlenen son \u0130slam Konferans\u0131nda bunu tasdik etmi\u015ftir. Abd\u00fclhamit\u2019in hayali olan T\u00fcrk-\u0130slam birli\u011fini olu\u015fturmak R.Tayyip ERDO\u011eAN\u2019a nasip oldu diye man\u015fetten BULT\u00dcRK Gazetesi t\u00fcm d\u00fcnyaya duyurmu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>Ho\u015fg\u00f6r\u00fcn\u00fcn T\u00fcrk-\u0130slam Ahlak\u0131n\u0131n Anadolu\u2019ya yerle\u015fmesi<\/strong><\/p>\n<p>\u0130lk ba\u015fta, \u00e2limler \u00e2limi Ahmet Yasev\u00ee\u2018yi g\u00f6r\u00fcyoruz. O, Sel\u00e7ukludan Osmanl\u0131ya ge\u00e7i\u015fte k\u00f6pr\u00fc olmu\u015f, <strong>bir milenyum \u00f6nce gelece\u011fin ho\u015fg\u00f6r\u00fc be\u015fi\u011fi olarak g\u00f6rebildi\u011fi Anadolu\u2019yu manevi olarak fetheden ilk b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcr<\/strong>. Belirtti\u011fine g\u00f6re, daha o zamanlar Anadolu\u2019da H\u0131ristiyan ve M\u00fcsl\u00fcman etkile\u015fimi, ortak k\u00fclt\u00fcr\u00fc olu\u015fturacak d\u00fczeye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><span style=\"line-height: 1.5;\">K\u0131yaslamal\u0131 \u00f6rneklersek, \u0130slam Hindistan\u2019da halk M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturabilmek i\u00e7in 12 cilt hadise ihtiya\u00e7 duymu\u015f. Anadolu\u2019da ve Balkanlarda bu b\u00f6yle olmam\u0131\u015ft\u0131r. Siz hi\u00e7 <\/span><strong style=\"line-height: 1.5;\">\u201cAnadolu hadisleri\u201d, \u201cBalkan hadisleri\u201d<\/strong><span style=\"line-height: 1.5;\"> kitab\u0131na rastlad\u0131n\u0131z m\u0131? <\/span><strong style=\"line-height: 1.5;\">\u201cA\u015fa\u011f\u0131 Tuna Hadisleri\u201d<\/strong><span style=\"line-height: 1.5;\"> de\u011ferlemesi oldu\u011funa da inanm\u0131yorum.<\/span><strong>Bunu nas\u0131l m\u0131 anlamal\u0131y\u0131z? <\/strong><\/p><div id=\"bghab-1500463938\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Anadolu\u2019da ve Balkanlarda Halk M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6ncelikle <strong>\u201ct\u00fcrbe\u201d gibi ziyaretg\u00e2hlarda<\/strong> belirginle\u015fmi\u015ftir. T\u00fcrbeler, \u0130slam \u00f6ncesi inan\u00e7 ve k\u00fclt\u00fcrlerin su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yerlerdir. Halk M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n camideki y\u00fcz\u00fc ile t\u00fcrbelerdeki y\u00fcz\u00fc birbirinden hayli farkl\u0131d\u0131r. Camide \u0130slam\u2019\u0131n kitab\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karken, t\u00fcrbeler \u0130slam \u00f6ncesi inan\u00e7 birikimine daha yak\u0131nd\u0131r. Anadolu\u2019da oldu\u011fu gibi bizde de, aziz ve evliya ziyaretg\u00e2hlar\u0131 H\u0131ristiyan ve M\u00fcsl\u00fcman ho\u015fg\u00f6r\u00fc k\u00fcltlerini olgunla\u015ft\u0131ran ba\u015fl\u0131ca etkenler olmu\u015ftur. Anadolu\u2019da H\u0131ristiyanl\u0131\u011fa ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde H\u0131ristiyanl\u0131k \u00f6ncesi tanr\u0131lar, \u201c<strong>azizlere<\/strong>\u201d d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek, \u201c<strong>putperestlikten H\u0131ristiyanl\u0131\u011fa yumu\u015fak ge\u00e7i\u015f sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 gibi<\/strong>\u201d benzer bir s\u00fcre\u00e7 <strong>\u201cH\u0131ristiyanl\u0131ktan M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011fa ge\u00e7i\u015fte de tekrarlanm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/strong> Olaya bilimsel \u0131\u015f\u0131k tutan Ahmet Yasevi\u2019nin \u201c<strong>ortak k\u00fclt\u00fcr<\/strong>\u201d ve \u201c<strong>ho\u015fg\u00f6r\u00fc<\/strong>\u201d kavramlar\u0131na kaynak olan da budur.<\/p>\n<p>D\u00fc\u015f\u00fcnce bir tohumdur, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn T\u00fcrk\u00e7emizdeki ad\u0131 ise ekindir. O olmadan umut ve toplum ye\u015fermez. Bu d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde derinlik ve hikmet, sonsuz bilgi kayna\u011f\u0131m\u0131z Hoca Yasev\u00ee ve yaratt\u0131\u011f\u0131 eser Yasev\u00eelk\u2019tir.<\/p>\n<p><strong>Yasevilik \u0130slam\u0131 Anadoluya ta\u015f\u0131yan ahlak ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcd\u00fcr. <\/strong><\/p>\n<p>Yasa ve ilkeler toplam\u0131 olarak bir kurald\u0131r. (teoridir). Anadolu\u2019ya, Balkanlara, kollar\u0131 \u015fu topraklara ula\u015fan Bekta\u015f\u00eelik, Baba\u00eelik, Haydar\u00eelik \u00f6\u011fretisidir. T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc ve \u0130slam\u2019\u0131 Anadolu\u2019ya uygulayan mod\u00fcld\u00fcr.<\/p>\n<p>Bir \u0131\u015f\u0131kt\u0131r ve bu \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 Balkanlara ta\u015f\u0131yanlar\u0131n ba\u015f\u0131nda,\u00a0 destanlar\u0131m\u0131z\u0131n kahraman\u0131 <strong>Sar\u0131 Saltuk<\/strong> gelmektedir.<\/p><div id=\"bghab-1206788401\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>O, A\u015fa\u011f\u0131 Tuna boylar\u0131ndad\u0131r. \u201c<strong>Demir Baba<\/strong>\u201d t\u00fcrbesi bizde, Deliorman\u2019da T\u00fcrkl\u00fck kalesi olarak dimdik ayaktad\u0131r. Binlerce t\u00fcrbe, cami, cem evi, medrese, okul olarak ya\u015fayan bu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn t\u00fcm eserlerinin ortak harc\u0131 Yasevilik\u2013Bekta\u015filik-M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131kt\u0131r. Anadolu\u2019nun ve Balkanlar\u0131n T\u00fcrkle\u015fmesi ve \u0130slamla\u015fmas\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli rol oynayan Sar\u0131 Saltuk\u2019un bizde b\u00fcy\u00fck say\u0131da t\u00fcrbesi bulunur. Her birinin ilk harc\u0131na, ilk t\u00fcrbeden toprak konarken, topluma c\u00f6mertlik ve konuk-severli\u011fi a\u015f\u0131lam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Balkanlar\u0131n her k\u00f6\u015fesi Sar\u0131 Saltuk memleketidir<\/strong><\/p>\n<p>Halk k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde bir ho\u015fg\u00f6r\u00fc kahraman\u0131 olan Sar\u0131 Saltuk, herkes taraf\u0131ndan sevilmi\u015ftir. Mezar\u0131n\u0131n Romanya\u2019n\u0131n Kuzeyinde Dobruca b\u00f6lgesindeki Babada\u011f kasabas\u0131nda oldu\u011fu rivayet edilir. T\u00fcrkl\u00fck kutsal\u0131n\u0131 korudu\u011funuz i\u00e7in, ev sahibi karde\u015flerime hepinize te\u015fekk\u00fcr ediyorum. Ayn\u0131 kalpten duygular\u0131m\u0131z, Bosna Herseg Balagay \u015eehrindeki Sar\u0131 Saltuk tekkesini, \u0130znik\u2019teki ve di\u011fer Sar\u0131 Saltuk Baba tekkelerini, zaviyeleri ya\u015fatanlar i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n<p>Siz, d\u00fcnyadaki en kutsal inanc\u0131, T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc ve M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131, \u0130slam\u2019\u0131, geleneklerimizi, birli\u011fimizi ve karde\u015fli\u011fimizi ya\u015fatanlars\u0131n\u0131z\u2026<\/p>\n<p>Ne mutlu hepimize!<\/p><div id=\"bghab-2580993378\" class=\"bghab-icerik-icine-35-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong style=\"line-height: 1.5;\">Evliya \u00c7elebi Seyahatnamesinde M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 Avrupa\u2019ya ta\u015f\u0131yan ayd\u0131n olarak anlatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><strong>Birli\u011fimizin sembol\u00fc olan Sar\u0131 Saltuk Baba t\u00fcrbeleri<\/strong> Tunceli, Diyarbak\u0131r, Ni\u011fde, \u0130stanbul Rumelifeneri, Babaeski, Makedonya Ohri, Arnavutluk ve ba\u015fka yerlerde de var olduk\u00e7a, Anadolu ve Balkan halklar\u0131n\u0131n manevi birli\u011fine kimse g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcremez, kimse bile\u011fimizi b\u00fckemez, geleneklerimizden ve T\u00fcrk-\u0130slam Ahlak\u0131m\u0131zdan gelen ho\u015fg\u00f6r\u00fcm\u00fczden bizi kimse vaz ge\u00e7iremez.<\/p>\n<p>T\u00fcrklerin Balkanlara gelmesiyle H\u0131ristiyan ve M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131n\u0131n birbirinin dinini anlamakta, birbiriyle al\u0131\u015f-veri\u015f yapmakta, birbirinin d\u00fc\u011f\u00fcnlerine gitmekte, de\u011fi\u015fik sosyal etkinliklerine kat\u0131lmaktad\u0131r. Beraberli\u011fimiz d\u00fc\u015fmanl\u0131kla ba\u015flamam\u0131\u015ft\u0131r. Kurdu\u011fumuz evlerin, konaklar\u0131n, medrese ve camilerin kap\u0131s\u0131 her zaman herkese a\u00e7\u0131kt\u0131. Bug\u00fcn de oyledir.<\/p>\n<p><strong>Balkanlarda ortak kutlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ho\u015fg\u00f6r\u00fc geleneklerimiz do\u011fdu:<\/strong><\/p>\n<p>Anadolu\u2019da oldu\u011fu gibi Bulgaristan\u2019da da beraber kutlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir\u00e7ok bayram\u0131m\u0131z var. Bunlardan biri 6 May\u0131sta kutlanan yaz\u0131n geli\u015fi,<\/p>\n<p><strong>Yaz\u0131n geli\u015fi bizlerde H\u0131drellez Bayram\u0131d\u0131r<\/strong><\/p><div id=\"bghab-344174650\" class=\"bghab-icerik-icine-40-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Ortak mevsimlik bayramlar d\u0131\u015f\u0131nda, as\u0131rlarca s\u00fcren birlikte ya\u015fam, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak, sayg\u0131 ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc do\u011furmu\u015ftur. Tekke ve zaviyeler \u00fclkemizde bug\u00fcn de \u00f6nemli bir \u00e7ekim merkezidir. Ayr\u0131ca mevl\u00fctlerimiz de \u00f6zel T\u00fcrk-\u0130slam ahlak\u0131n\u0131 yans\u0131tmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><span style=\"line-height: 1.5;\">Gelenekle\u015fen bu birliktelikte, \u00c7elebi Mehmet zamanlar\u0131nda yayg\u0131nla\u015fan ve bir halk M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 olarak Mevlitlerimiz de \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu gelene\u011fimizde de kap\u0131m\u0131z herkese her zaman a\u00e7\u0131kt\u0131r, sofram\u0131z ortak, dualar\u0131m\u0131z sa\u011fl\u0131k ve rahmet i\u00e7indir. Ya\u011fmur dualar\u0131m\u0131za ve salg\u0131n hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 halk\u0131n dini eylemlerinde de, her dinden ve \u0131rktan temsilciler g\u00f6rebilirsiniz.<\/span><strong>Her y\u0131l May\u0131s ay\u0131nda Demir Baba Tekkesi t\u00f6renleri d\u00fczenlenir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>M\u00fcsl\u00fcman bayramlar\u0131nda bu ho\u015fg\u00f6r\u00fc k\u00fclt\u00fcrel etkile\u015fimin devam\u0131d\u0131r. <\/strong><\/p>\n<p>\u00d6zellikle Ramazan ay\u0131nda, iftar sofralar\u0131na b\u00fcy\u00fck say\u0131da H\u0131ristiyan\u2019\u0131n da oturdu\u011fu dikkati \u00e7ekmektedir. Allah kabul etsin, birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce bayramla sona eren ramazanda Bulgaristan\u2019\u0131n Cebel kasabas\u0131ndaki iftar sofras\u0131na 3 bin, K\u0131rcaali iftar sofralar\u0131 bin, Asenovgrat\u2019ta 2 bin, Filibe\u2019nin \u201cYeni Mahallede\u201d semtinde, Sofya \u201cBanya Ba\u015f\u0131 Camisinde 500, Samakov \u201cK\u00fcpeli \u00c7e\u015fme\u201d sofras\u0131nda 300 ki\u015fiyi her ak\u015fam bir araya geldiler. Geleneklerimiz bir ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc birliktelik \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r. \u015eumen, Razgrat ve Ruse iftar bulu\u015fmalar\u0131 da \u00e7ok kalabal\u0131k ger\u00e7ekle\u015fti. Burada eme\u011fi ge\u00e7enlerden Allah raz\u0131 olsun.<\/p>\n<p>138 y\u0131ldan beri ilk kez bu y\u0131l Bulgaristan Cumhurba\u015fkan\u0131 Rosen Plevneliev Ramazan\u0131n ilk g\u00fcn\u00fcnde HO\u015eG\u00d6R\u00dc SOFRASI A\u00c7TI ve t\u00fcm din ve mezhep temsilcilerini iftar sofras\u0131nda bulu\u015fturdu. Halk\u0131m\u0131z iftar sofralar\u0131m\u0131za H\u0131ristiyanlar\u0131n da oturmas\u0131n\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fc ile kar\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p><div id=\"bghab-194812947\" class=\"bghab-icerik-icine-45-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u0130stanbul Bayrampa\u015fa\u2019dan her y\u0131l \u00e7ekilen Ramazan Kervan\u0131 bu y\u0131l sadece Bulgaristan\u2019da 12 bin vatanda\u015f\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fc muhabbetinde bir araya getirdi. Kendilerine, Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ad\u0131na te\u015fekk\u00fcr ediyorum.<\/p>\n<p>\u0130\u015faret etmek istedi\u011fim Yasevinin talebeleri, hac\u0131 Bekta\u015f\u0131 veli, Sar\u0131 Saltuk ve Demir Baba evliyalar\u0131m\u0131zla Balkanlara yay\u0131lan geleneklerimizi ve tasavufi ahlak\u0131n\u0131 ya\u015fat\u0131yorlar. Bunu \u00f6zellikle 2002\u2019den sonra geli\u015fip g\u00fc\u00e7lenen AK Parti\u2019nin ho\u015fg\u00f6r\u00fc anlay\u0131\u015f\u0131na bor\u00e7luyuz.<\/p>\n<p>Demek istedi\u011fim, Asya\u2019dan, Medine\u2019den d\u00f6rtnala gelen ahlaki ve uygarl\u0131\u011f\u0131 bug\u00fcn de \u015fahlanm\u0131\u015f ve dimdik ayaktad\u0131r. K\u0131sacas\u0131 T\u00fcrkiye tarihimizi hat\u0131rlamaya, art\u0131k k\u00f6klerimize can suyu vermeye ba\u015flad\u0131\u2026<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/692d93fc-c-BGDFH.jpg?resize=640%2C527\" alt=\"692d93fc-c BGDFH\" width=\"640\" height=\"527\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00d6zetlerken:<\/strong><\/p>\n<p>Ahmet Yasev\u00eenin m\u00fcritleri Evlad-\u0131 Fatihan diyar\u0131na \u0130slam k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn incilerini getirip sa\u00e7anlard\u0131r. O, bizim t\u00fcm <strong>T\u00fcrk \u00e2leminde ayn\u0131 milliyet oldu\u011fumuzu ilk duyumsayan ve duyumsatand\u0131r.<\/strong> Eserleri, gelenek ve g\u00f6reneklerimizin yap\u0131 ta\u015flar\u0131d\u0131r.\u00a0 Hayat\u0131, derin bir d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 olmu\u015ftur.<\/p><div id=\"bghab-3922480250\" class=\"bghab-icerik-icine-50-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Anadolu ve Balkanlar\u0131 bar\u0131\u015f ve ahlak diyar\u0131 yapan b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde onun fikirleridir. Topraklar\u0131m\u0131zda bir\u00e7ok Allah\u0131n evi kurulmas\u0131na ruh vermi\u015f, m\u00fcritleri \u0130slam\u2019\u0131 kabul edenlerin \u00f6n\u00fcnde ilk namaza durmu\u015ftur.<\/p>\n<p>O, bir de anadilimizde halk edebiyat\u0131m\u0131z\u0131 mayalayan b\u00fcy\u00fck ozanlardan biridir. Putperestli\u011fi, ate\u015fperestli\u011fi yenip \u00e7\u00f6pe atan, yenid\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc halk aras\u0131na yayan, hatta yery\u00fcz\u00fcnde Peygamberimizden daha uzun zaman ya\u015famak istemeyen,\u00a0 e\u015fi benzeri olmayan bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm\u00fczd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Ge\u00e7elim m\u00fcritlerinin yakt\u0131\u011f\u0131 ate\u015flere<\/strong><\/p>\n<p>Ho\u015fg\u00f6r\u00fc \u0131rmaklar\u0131m\u0131zdan sadece bir tanesidir, T\u00fcrk \u2013\u0130slam ahlak\u0131 ise bunlar\u0131n birlikte bulu\u015fturdu\u011fu bir okyanustur.<\/p>\n<p><strong>Yeni \u0131rmaklar\u0131m\u0131z\u0131n akt\u0131\u011f\u0131 yer T\u00fcrk-\u0130slam Ahlak\u0131nad\u0131r. <\/strong><\/p><div id=\"bghab-4031660148\" class=\"bghab-icerik-icine-55-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bu tarihsel erdemin \u00e7\u0131narlar\u0131ndan biri de halk ozan\u0131 Yunus Emre\u2019dir. O, T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn Anadolu kayna\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7anlar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelir. Halk a\u015fk\u0131na dayanan yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Ahmet Yasevi kayna\u011f\u0131ndan su i\u00e7mi\u015f ve halk\u0131m\u0131za da i\u00e7irtme \u015ferefine nail olmu\u015ftur.<\/p>\n<p><span style=\"line-height: 1.5;\">Anadolu tasavvufu \u2013 insanlara sevgi ve ahlak \u00f6\u011fretisidir. Yunus Emre\u2019nin b\u00fcy\u00fckl\u00fc bir de Anadolu\u2019nun \u00e7ok dilli, \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc, \u00e7ok dinli ortam\u0131nda yaln\u0131z T\u00fcrk\u00e7e yaratm\u0131\u015f olmas\u0131nda gizlidir.<\/span>Onun \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015ftiren ve yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na yans\u0131yan halk sevgisi efsanele\u015fmi\u015ftir, ona olan sevgi ise abidele\u015fmi\u015ftir. Hakikat ki\u015fili\u011fin yolunda Hac\u0131 Bekta\u015fi\u2019yi bulan odur. T\u00fcrk dilinin zenginle\u015fip egemenle\u015fmesine b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar\u0131 olmu\u015f, ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve ahlak\u0131m\u0131z\u0131 Anadolu\u2019nun hamuruna karm\u0131\u015f bir tasavvuf m\u00fcridi olma gururuyla ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>O zamanlar T\u00fcrkler, \u0130slam\u0131 bir imparatorlu\u011fun g\u00f6rkemini payla\u015fan s\u0131n\u0131f \u00fcyeleri aras\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli yer alsa da, Rum, Bulgar S\u0131rp, Yahudi ve Ermeni k\u00f6kenlilerden ba\u015fka ayn\u0131 ortamda Alman, \u0130talyan, Rus, \u00c7erkez ve Leh gibi unsurlar da kalabal\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>O zamanlar T\u00fcrk\u00e7emiz, Osmanl\u0131ca olarak g\u00f6r\u00fclen dil durumundayd\u0131.<\/p>\n<p>Yunus Emre bu \u00e7e\u015fitlilik i\u00e7inde T\u00fcrk halk dilinde yaratarak dilimizin egemen olma yollar\u0131n\u0131 \u00f6m\u00fcr boyu zorlam\u0131\u015f, ufuktaki g\u00fcne\u015fi g\u00f6rebilmi\u015ftir.<\/p><div id=\"bghab-2402925032\" class=\"bghab-icerik-icine-60-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Onun, de\u011feri asla bi\u00e7ilemez, bir u\u011fra\u015f\u0131d\u0131r. Hayat\u0131 ve davas\u0131, ne mutlu T\u00fcrk\u00fcm diyenlere sonsuz gurur kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Yunus Emre \u00e7a\u011f\u0131nda Anadolu b\u00f6yle iken, bir de Balkanlara bakal\u0131m.<\/strong><\/p>\n<p>Burada Balkanl\u0131l\u0131k de\u011fimini kullan\u0131rken, Prof.Kemal Karpat\u2019\u0131n\u00a0 \u201c<strong>Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu bir Balkan \u0130mparatorlu\u011fudur<\/strong>\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatmak isterim. \u0130mparatorlu\u011fun Balkanlardaki n\u00fcfusu Macar, S\u0131rp, H\u0131rvat, Bo\u015fnak, Arnavut, Romen, Bulgar, Yunan ve T\u00fcrker\u2019den olu\u015furken alabildi\u011fine bir dil \u00e7e\u015fitlili\u011fi yan\u0131nda, din ve mezhep farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n da yan yana oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>Ne var ki, bu \u00e7e\u015fitlilikte bar\u0131\u015f i\u00e7inde yan yana ya\u015fama konusunda pek b\u00fcy\u00fck bir sorun ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r. Dili dini, gelenek g\u00f6renekleri yasaklanan etnisite ve halk yoktur. Osmanl\u0131n\u0131n geli\u015fiyle burada 650 y\u0131l sava\u015fs\u0131z ya\u015fam s\u00fcrd\u00fcrebilmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Ho\u015fg\u00f6r\u00fc bah\u00e7esi fidanlar\u0131 b\u00f6yle bir ortamda do\u011fmu\u015f, bitmi\u015f hatta meyveleri de birlikte toplam\u0131\u015flard\u0131r. T\u00fcrk-\u0130slam ahlak\u0131n\u0131 ve beraber ya\u015fama sanat\u0131n\u0131 birlikte geli\u015ftirmi\u015flerdir. Osmanl\u0131n\u0131n y\u00f6netiminde y\u0131kt\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir kilise yoktur.<\/p><div id=\"bghab-1578488849\" class=\"bghab-icerik-icine-65-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong style=\"line-height: 1.5;\">Ho\u015fg\u00f6r\u00fc s\u00f6z\u00fcn\u00fcn k\u00f6klerine biraz da H\u0131ristiyanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakal\u0131m:<\/strong>\u00d6rne\u011fin Bulgarlar Uyan\u0131\u015f \u00c7a\u011flar\u0131n\u0131 Osmanl\u0131da ya\u015fam\u0131\u015flar, ilk Bulgar okullar\u0131 Osmanl\u0131da kurulmu\u015ftur. \u0130stanbul \u201cStveti Pet\u0131r\u201d kilisesi ve Bulgar okullar\u0131 o d\u00f6nemin eserleridir. \u201d93 Harbinin\u201d yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Plevne eyaletinde 345 Bulgar okulu oldu\u011funu hat\u0131rlatmak bu olaylar\u0131 Osmanl\u0131 Ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fc ve Ahlak\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeter de artar bile. Bulgar halk\u0131n\u0131n Osmanl\u0131ya y\u00fczde y\u00fcz inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir olay da, Plevne kentindeki Bulgar papaz\u0131 dini ve sivil erk\u00e2n\u0131n\u0131n ad\u0131na Osman Pa\u015faya \u201c<strong>3 torba alt\u0131n vererek, Pa\u015fam bizi de koruyun!<\/strong>\u201d demi\u015ftir. Bu \u00f6rnekler anlatmakla bitmez.<\/p>\n<p>Ho\u015fg\u00f6r\u00fc (tolerans \u015fekliyle) s\u00f6z\u00fc Latince <em>tolerare <\/em>s\u00f6z\u00fcnden t\u00fcretilmi\u015f olup, farkl\u0131 anlay\u0131\u015flar\u0131, kan\u0131lar\u0131 ya\u015fam ve davran\u0131\u015f tarzlar\u0131n\u0131, farkl\u0131 gelenek ve g\u00f6renekleri kabul etme, onlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131ma anlam\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc, tahamm\u00fcl etme, katlanma ve g\u00f6z yumma, ho\u015f g\u00f6rme gibi kavramlar\u0131 i\u00e7erir. Tolerans, denince \u00e7o\u011funlukla dinsel ho\u015fg\u00f6r\u00fc akla gelir.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin Osmanl\u0131n\u0131n ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fc sayesinde Bulgarlar Do\u011fu Ortodoks H\u0131ristiyan Piskoposlu\u011fu elde etmi\u015fler, Bulgarcay\u0131 kilise dili yapm\u0131\u015f ve kendi ibadethanelerini kurmu\u015f ve yaz\u0131s\u0131n\u0131 geli\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n<p><span style=\"line-height: 1.5;\">Yeni tarihin R\u00f6nesans, H\u00fcmanizm, Reformasyon ve Ayd\u0131nlanma devirlerinde s\u00fcrekli kendini de\u011fi\u015fen ko\u015fullara uydurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, asl\u0131nda sava\u015f\u0131mlarla geli\u015ftirilmi\u015ftir. Ku\u015fkusuz elde edilen sonu\u00e7lar bir\u00e7ok defa toleranss\u0131zl\u0131k do\u011furmu\u015ftur.<\/span>\u0130slam\u2019da ho\u015fg\u00f6r\u00fc ahlakt\u0131r, hem mutlak hakikati temsil etme sav\u0131, hem de \u201cehl-i kitap\u201d diye adland\u0131r\u0131lan kitapl\u0131 dinlere inananlara tan\u0131nan g\u00f6rece tolerans, \u00f6zerklik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilir.<\/p>\n<p><strong>Bulgaristan\u2019da ho\u015fg\u00f6r\u00fc ifadesi<\/strong> olarak, Osmanl\u0131dan ayr\u0131ld\u0131ktan sonra da,\u00a0 kap\u0131m\u0131z\u0131n Bulgarlara hep a\u00e7\u0131k kald\u0131. Ne yaz\u0131k ki Bulgarlar ba\u015fa ge\u00e7ti\u011finde hep ayr\u0131 kald\u0131k, iktidarlar\u0131n M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrklere zul\u00fcm uygulamas\u0131, 8 kitlesel g\u00f6\u00e7, bir\u00e7ok isim de\u011fi\u015ftirme ve sonunda t\u00fcm bardaklar\u0131 ta\u015f\u0131ran Bulgaristan\u2019da ya\u015fayan t\u00fcm etnik gruplar\u0131n \u201c<strong>soya d\u00f6n\u00fc\u015f<\/strong>\u201d ter\u00f6r\u00fc yani soyk\u0131r\u0131m ya\u015fatt\u0131lar.<\/p>\n<p>Bar\u0131\u015f i\u00e7inde beraber ya\u015famam\u0131z ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz do\u011fal bir ilke olsa da, b\u00fcy\u00fck ac\u0131lara ra\u011fmen ayakta kalabildik.<\/p>\n<p>Bir a\u00e7\u0131l\u0131m olana\u011f\u0131 olan tolerans Bulgaristan\u2019da her zaman toleranss\u0131zl\u0131kla iz b\u0131rakt\u0131. \u0130\u015faret etmek istedi\u011fim, t\u00fcm resmi evraklarda tolerans yazmas\u0131, gazetelerin man\u015fetlere tolerans ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 atmas\u0131 hi\u00e7bir anlam ta\u015f\u0131m\u0131yor.<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden olacak 1990\u2019dan sonra Bulgaristan\u2019da T\u00fcrklerin ve Pomak karde\u015flerimizin kurdu\u011fu sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinden daha fazlas\u0131n\u0131n ad\u0131 \u201cTolerans\u201dt\u0131r. Fakat burada yer etmesi ve beyinlere yerle\u015fmesi gereken kavram <strong>KAR\u015eILIKLI TOLERANS<\/strong> olmal\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc biz zaten her zaman herkese kar\u015f\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc ahlakl\u0131 davrand\u0131k. Ho\u015fg\u00f6r\u00fc i\u00e7in ayaklanmam\u0131z ise <strong>HAKKIMIZDI<\/strong>.<\/p>\n<p><span style=\"line-height: 1.5;\">Kant, Hegel ve Marks ve Engels, Osmanl\u0131 tolerans\u0131n\u0131 takdirle kar\u015f\u0131layan d\u00fcnya d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrleridir. T\u00fcrklerin egemenlikleri alt\u0131ndaki gayr\u0131-M\u00fcslimlere en geni\u015f \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazan <\/span><strong style=\"line-height: 1.5;\"><u>Hegel, Avrupa\u2019n\u0131n en uygar toplumu olan \u0130ngilizler, Katoliklere hi\u00e7bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck tan\u0131m\u0131yor, diye yazm\u0131\u015ft\u0131r.<\/u><\/strong><strong>Bulgaristan \u00f6rne\u011fini biraz parantez i\u00e7ine al\u0131rsak<\/strong>, Osmanl\u0131 devletinde uygulanan tolerans\u0131n Bat\u0131 Avrupa\u2019n\u0131n hayalinin \u00f6tesinde oldu\u011fu en \u00fcnl\u00fc klasiklerce takdir edilmi\u015ftir. Bat\u0131 edebiyat ve felsefesinde Osmanl\u0131 T\u00fcrkiye\u2019sinde hayat hakk\u0131 kazanan, farkl\u0131 topluluklara tan\u0131nan dinsel ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve <u>k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc<\/u> koruma ve geli\u015ftirme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hep g\u0131pta edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Engels ise k\u00fclt\u00fcrel ve dinsel tolerans bak\u0131m\u0131ndan \u201c<strong>T\u00fcrkiye bir cennet<\/strong>\u201d, demi\u015ftir. Ku\u015fkusuz 19.y\u00fczy\u0131ldan sonra Balkanlarda M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fc Balkan Milliyet\u00e7ili\u011fi ile amans\u0131z bir m\u00fccadele vermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Yine Fridrich Engels,\u00a0 \u201c<strong>93 Harbinden<\/strong>\u201d sonra kaleme ald\u0131\u011f\u0131 bir yaz\u0131s\u0131nda \u015f\u00f6yle demi\u015ftir:<\/p>\n<p>\u201c<strong>\u015eimdi Bulgarlar\u0131n T\u00fcrklere yapt\u0131klar\u0131n\u0131, daha \u00f6nce T\u00fcrkler Bulgarlara yapm\u0131\u015f olsayd\u0131, tarihte Bulgar diye bir topluluk kalmazd\u0131.\u201d<\/strong> Bu saptama Engels\u2019ten bir al\u0131nt\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yaln\u0131z 1878\u2019de Filibe\u2019n\u0131n (Plovdiv) T\u00fcrk n\u00fcfusu 300 binden 15 bine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. 1878\u2019de Bulgaristan Prensli\u011fi n\u00fcfusunun % 52\u2019si M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk\u2019ken, 2016\u2019da biz Bulgaristan n\u00fcfusunun ancak % 17\u2019siyiz. Totalitarizm \u00e7\u00f6kerken, yaln\u0131z 1989\u2019un A\u011fustos ay\u0131nda 350 bin Bulgaristanl\u0131 T\u00fcrk baba oca\u011f\u0131ndan kovuldu. Balkanlarda bu rakam toplam 10 milyondur. Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019deki Balkanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcman diasporas\u0131 18 milyonun \u00fczerindedir.<\/p>\n<p><strong>Bulgaristan\u2019daki son durum:<\/strong><\/p>\n<p>Bizde, bug\u00fcn de de\u011fi\u015fen bir \u015fey yoktur. N\u00fcfus yap\u0131s\u0131 ayn\u0131d\u0131r. \u00d6z\u00fcnde <strong>\u201c\u00e7ok-k\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fck\u201d<\/strong> ta\u015f\u0131yan bir yap\u0131d\u0131r bu. Biraz daha somutla\u015ft\u0131r\u0131rsak, Bulgaristan\u2019da bu s\u0131ralamaya, Pomaklar\u0131, \u00c7ingeneleri, Gagavuzlar\u0131, Ulahlar\u0131, Romen \u00c7ingenelerini vb de eklememeliyiz. \u0130\u015fte <strong>bu ortamda \u201c\u00e7ok-k\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fck\u201d her zaman \u00e7ok dillilik ve birden \u00e7ok dinin, ya\u015fam tarz\u0131n\u0131n bir arada olu\u015fu<\/strong> demektir.<\/p>\n<p>1908\u2019de kurulan Bulgar \u00c7arl\u0131\u011f\u0131 gibi, 1944\u2019te kurulan Bulgar sosyalizmini izleyen totalitarizm de, bu <strong>\u00e7e\u015fitlili\u011fe tahamm\u00fcl edemedi<\/strong>.<\/p>\n<p>Egemen olan Bulgar ulusun dil, din ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden ba\u015fkas\u0131na nefes ald\u0131rmad\u0131. Bulgaristan\u2019da Ho\u015fg\u00f6r\u00fc \u0131rma\u011f\u0131n\u0131n sular\u0131 hep azald\u0131.<\/p>\n<p>Tek uluslu devlet kurma h\u0131rs\u0131na yenik d\u00fc\u015ft\u00fc Bulgar devleti. 70 y\u0131ldan beri \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z devlet okullar\u0131nda anadilimizde okuyam\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Bulgaristan\u2019da Toleranss\u0131zl\u0131k mengenesi s\u0131k\u0131ld\u0131k\u00e7a s\u0131k\u0131l\u0131yor.\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p>Anadilimizde ileti\u015fim ve haberle\u015fme haklar\u0131m\u0131z s\u0131f\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bir iktidar tuza\u011f\u0131 olan Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi bizi \u201c<strong>Bulgar Etnik Modeli<\/strong>\u201dne kapayarak (kaps\u00fclle\u015fmi\u015f toplum) haline getirdi.<\/p>\n<p>1990\u2019dan beri s\u00f6zde demokratikle\u015fme s\u00fcreci ya\u015fayan Bulgaristan\u2019\u0131n k\u00fclt\u00fcrel co\u011frafyas\u0131 ve toplumsal siyasi ve dinsel ko\u015fullar\u0131n\u0131n bi\u00e7imle\u015ftirici etkisi Bulgaristanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrker\u2019den bir tek, oy kullanma hakk\u0131 garantili olan, <strong>\u201csiyasi k\u00f6le\u201d<\/strong> toplulu\u011fu olu\u015fturdular. T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7ifte vatanda\u015fl\u0131ktan kaynaklanan oy kullanma hakk\u0131 ise son yasa de\u011fi\u015fiklikleriyle ellerinden al\u0131nmak isteniyor. Bu gidi\u015f toplumu par\u00e7alayabilir, devletin insan haklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131 bir yap\u0131lanmaya ihtiyac\u0131 var. \u00d6zelikle e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcr ve din alan\u0131nda temel haklar\u0131n mutlaka tan\u0131nmas\u0131 zorunluluk olmu\u015ftur.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><span style=\"line-height: 1.5;\">\u0130slam yay\u0131l\u0131rken, di\u011fer dinlere sayg\u0131 duyma, di\u011fer dinlere inananlar\u0131n kendilerine ifade etmelerine f\u0131rsat verme, i\u015fte bu, dinsel tolerans\u0131n ba\u015fl\u0131ca kayna\u011f\u0131 ve anlat\u0131m\u0131d\u0131r. Ho\u015fg\u00f6r\u00fc, dinde, dilde, ya\u015famda bir etkile\u015fim, bir arada ya\u015fama, yard\u0131mla\u015fma ve birlikte olman\u0131n sonucu olarak do\u011fmu\u015ftur.<\/span><strong>\u015eimdi biz, yine ba\u015fa d\u00f6nelim:<\/strong><\/p>\n<p>Dil, etnisite ve din farkl\u0131l\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131n, resmi dilin T\u00fcrk\u00e7e olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, Osmanl\u0131 bir T\u00fcrk haritas\u0131n\u0131, asla \u00e7izmemi\u015ftir.<\/p>\n<p>(Bizde Bulgarlar 138 y\u0131ldan beri Osmanl\u0131da zorla M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131rmadan s\u00f6z eder, ama bu bir kuyruklu yaland\u0131r. \u015eu c\u00fcmleyi \u00e7ok esef ederek yazd\u0131m ve i\u00e7imden gelmese de, okumak istiyorum.<\/p>\n<p>1878\u2019den 2002\u2019ye kadar Bulgar devleti bize \u201c<strong>ana emzirmemi\u015f bir \u00e7ocuk gibi bakt\u0131<\/strong>\u201d. <strong>\u00c7ilemizin kayna\u011f\u0131nda olan kara-kader bir yere kadar da budur<\/strong>.)<\/p>\n<p>Tersini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, Osmanl\u0131da, M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 kabul etmi\u015f birini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, onun kendi etnik ve k\u00fclt\u00fcr \u00f6zelliklerinden vazge\u00e7mek ve g\u00f6reneklerini terk etmesi zorunlulu\u011fu ya\u015fam hakk\u0131 aramam\u0131\u015ft\u0131r. Belirleyici olan,\u00a0 ki\u015finin vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu vergiyi vermesi; istenen hizmeti yapmas\u0131, Osmanl\u0131n\u0131n egemenli\u011fini kabul etmesinde ileri gitmemi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Bize XX. as\u0131r boyu uygulanansa tam tersidir.<\/strong><\/p>\n<p>Kimli\u011fimiz \u00fczerinde devaml\u0131 t\u0131rmanan z\u00fcl\u00fcm olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca bu denli \u00e7e\u015fitlilik sergileyen topluluklar\u0131n \u201c<strong>ortak bir doku<\/strong>\u201d olu\u015fturmas\u0131, (bu fikrin, Naz\u0131mla ve onun <strong>beraber ya\u015famak, ipekli kuma\u015f dokumak gibi,<\/strong> s\u00f6zlerine dayanarak \u00e7ok yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fundan s\u00f6yl\u00fcyorum)\u00a0 veya b\u00f6yle bir \u201c<strong>beklenti<\/strong>\u201d i\u00e7inde olmalar\u0131 da <strong>s\u00f6z konusu olmam\u0131\u015ft\u0131r<\/strong>.<\/p>\n<p><strong>Biz 100 y\u0131ldan beri tersini dinleye dinleye yorulduk ve b\u0131kt\u0131k. <\/strong><\/p>\n<p>\u00d6te yandan \u201c<strong>ba\u011flant\u0131s\u0131z ve perakende gruplar\u0131n kapal\u0131 ve \u00f6zg\u00fcn yap\u0131lar\u0131n\u0131 korumalar\u0131, Bulgar\u2019\u0131n Bulgar, Romen\u2019in Romen,\u00a0 S\u0131rp\u2019\u0131n S\u0131rp kalmas\u0131 Osmanl\u0131da \u201cmerkezi y\u00f6netimin de<\/strong>\u201d tercihiydi. Tersi olsayd\u0131 ve Osmanl\u0131 her g\u00fcn 5 ki\u015finin ismini ve dinini de\u011fi\u015ftirseydi, bu g\u00fcn ortada farkl\u0131l\u0131k ve \u00e7e\u015fitlilik diye hi\u00e7 bir \u015fey kalmazd\u0131.<\/p>\n<p><strong>Konu\u015fmam\u0131n, Yunus Emre b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ge\u00e7mek isterim:<\/strong><\/p>\n<p>Osmanl\u0131 imparatorlu\u011fu, Roma ve Bizans k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ba\u015fat oldu\u011fu co\u011frafyada kurulmu\u015f ve var olan k\u00fclt\u00fcr birikimi, Osmanl\u0131\u2019da varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Anadolu ve Balkanlar da d\u00e2hil \u00e7ok geni\u015f bir egemenlik alan\u0131 olan bu imparatorluk, farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrleri, dilleri, dinleri olan insan topluluklar\u0131n\u0131 b\u00fcnyesinde toplad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in,<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 toplumu daha ba\u015ftan itibaren \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc, yani ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve ahlakl\u0131, \u00e7ok dinli ve \u00e7ok dilli bir \u00f6zellik ta\u015f\u0131m\u0131\u015f ve bunu sonuna kadar s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p><span style=\"line-height: 1.5;\">Biz Bulgaristan g\u00f6\u00e7menleri de \u015fehitler veriyor, ter\u00f6r sald\u0131r\u0131lar\u0131na hedef oluyoruz. <\/span><u style=\"line-height: 1.5;\">Huzurumuzun teminat\u0131 B\u00fcy\u00fck ve G\u00fc\u00e7l\u00fc T\u00fcrki\u2019yedir.<\/u>Ayr\u0131ca bunu fermanlarla, me\u015frutiyet rejimine ve Anayasal d\u00fczene ge\u00e7erek geni\u015fletmi\u015f zenginle\u015ftirmi\u015f ve yasalla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ne var ki, her yerde her \u015fey sonsuzdur. Bug\u00fcn de, Anadolu\u2019da, Trakya\u2019da, G\u00fcneydo\u011fu\u2019da 46 etni\u011fin \u00f6zg\u00fcn k\u00fclt\u00fcrel haklar\u0131n\u0131, ayn\u0131 bayrak alt\u0131nda ve egemen devlet garantisinde savunulmak i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019nin BA\u015eKANI, Say\u0131n Recep Tayip Erdo\u011fan y\u00f6netiminde devam etti\u011fin yo\u011fun \u00e7abalara bug\u00fcn de tan\u0131k oluyoruz.<\/p>\n<p><u>D\u00fcnyan\u0131n neresinde olursa olsun her T\u00fcrk\u00fcn al bayra\u011f\u0131m\u0131z alt\u0131nda birle\u015fmesidir. <strong>T\u00fcrkiye\u2019nin BA\u015eKANI ERDO\u011eAN\u2019n\u0131n dedi\u011fi gibi <\/strong><\/u><strong><u>&#8220;tek millet, tek bayrak, tek vatan, tek devlet&#8221; <\/u><\/strong><strong><u>alt\u0131nda birle\u015fmek<\/u><\/strong><strong><u>.<\/u><\/strong><\/p>\n<p>Yukar\u0131da da dedi\u011fim gibi, Osmanl\u0131 gibi \u00e7e\u015fitlilik sergileyen bir toplulu\u011fun\u00a0 \u201c<strong>tek etnikli ortak bir doku olu\u015fturmas\u0131 beklenemezdi<\/strong>.\u201d Bulgaristan\u2019da 1912\u2019de Pomak M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n H\u0131ristiyanla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve isimleri de de\u011fi\u015ftirilerek Bulgarla\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131 bu zulm\u00fc, 1936, 1942, 1972 \u2018de defalarca tekrar etse de, sonu\u00e7 vermedi.<\/p>\n<p>1985\u201389 \u201c<strong>soya d\u00f6n\u00fc\u015f<\/strong>\u201d facias\u0131yla karde\u015flerimizin ba\u015f\u0131na gelenleri asla unutmad\u0131k.<\/p>\n<p><strong style=\"line-height: 1.5;\">T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fc Bulgar TV kanallar\u0131n\u0131 da fethetti.\u00a0<\/strong>Zindanlardan, toplama kamplar\u0131ndan ve s\u00fcrg\u00fcnden \u00e7\u0131kan binlercemiz g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kald\u0131k. Asimilasyonu kabul etmeyen \u00c7ingene karde\u015flerimiz ayr\u0131m siyasetinin kurbanlar\u0131d\u0131r. Bir Avrupa Birli\u011fi \u00fclkesinde en yoksul, \u00e7o\u011fu i\u015fsiz ve en k\u00f6r cahil etnik az\u0131nl\u0131k olarak \u00e7ekileriyle dillerde destand\u0131r. Genelde \u0130ngiltere\u2019de ge\u00e7im arayan \u00e7o\u011funlu\u011fu Pomak ailelerimiz de \u201c<strong>breksit<\/strong>\u201dten sonra \u00e7ok tedirgindir. Par\u00e7alanm\u0131\u015f, yaral\u0131 bir toplumda ho\u015fg\u00f6r\u00fcden ve ahlaktan s\u00f6z edilemez. Bulgaristan\u2019daki etnik az\u0131nl\u0131klar kader orta\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>20.As\u0131r bizim i\u00e7in T\u00fcrk kimli\u011fimizi olu\u015fturma ve Bulgarla\u015ft\u0131rmaya ve H\u0131ristiyanla\u015ft\u0131r\u0131larak eritilmeye kar\u015f\u0131 m\u00fccadele y\u00fczy\u0131l\u0131 olarak ge\u00e7ti.\u00a0 \u00c7ok ezildik ama boyun e\u011fmedik. 1989 May\u0131s\u0131nda Ayakland\u0131k.<\/p>\n<p>M\u00fccadelemiz devam ediyor. T\u00fcrkiye\u2019de de \u00f6rg\u00fctlendik. Memlekette kalan karde\u015flerimizin hep yan\u0131nday\u0131z. Elektronik yay\u0131nlar\u0131m\u0131zla, gazetemizle, bast\u0131\u011f\u0131m\u0131z kitaplarla her an yanlar\u0131nday\u0131z.<\/p>\n<p>Art\u0131k Bulgaristan\u2019dan T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7 edenlerin, kovulanlar\u0131n geri Bulgaristan\u2019a d\u00f6nme zaman\u0131 geldi.<\/p>\n<p>50 bin T\u00fcrk \u00f6\u011frenci Bulgaristan\u2019da okudu. 100\u00a0000 i\u015f adam\u0131 Bulgaristan\u2019da ekmek teknesi a\u00e7t\u0131. T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fc Bulgar TV kanallar\u0131n\u0131 da fethetti. Okuyan gen\u00e7lerimiz \u00e7al\u0131\u015fma hayatlar\u0131na Bulgaristan\u2019da ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>B\u00fcy\u00fck T\u00fcrkiye Balkanlara ta\u015f\u0131yor. <\/strong><\/p>\n<p>Ho\u015fg\u00f6r\u00fc k\u00fclt\u00fcr\u00fc yeniden ahlakla birlikte ye\u015feriyor. K\u00f6ylerine d\u00f6nen emekli \u00f6\u011fretmenlerimiz afacanlar\u0131n elinden tutuyor. Halk\u0131m\u0131z Yunus Emre K\u00fclt\u00fcr Evleri\u2019nin a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 bekliyor. Bu arada, Osmanl\u0131dan kalan y\u00fcksek mimar eserlerinin onar\u0131m\u0131 i\u015finde ustala\u015fan T\u0130KA ekipleri\u00a0 \u201cBanya Ba\u015f\u0131\u201d, \u201cYedi K\u0131zlar\u201d, K\u0131rcaali Camii, \u201cTombul Camii\u201d ve daha bir\u00e7ok paha bi\u00e7ilmez eseri onard\u0131 ve eski halinde ibadete a\u00e7t\u0131. Bulgar makamlar\u0131n\u0131n say\u0131lar\u0131 binden fazla olan ve devlet ve belediyeler taraf\u0131ndan gasp edilen cami, medrese, okul, mescit, hamam vb vak\u0131f m\u00fclklerimizi iade etmede zorluk \u00e7\u0131karmas\u0131, \u00f6zlenen g\u00fcnlerin geri d\u00f6nmesini geciktiriyor.<\/p>\n<p>Yunus Emre Enstit\u00fcs\u00fc uzmanlar\u0131n\u0131 Bulgaristan\u2019a bekledi\u011fimizi yinelerken, T\u0130KA\u2019l\u0131 yetkililere yeri gelmi\u015fken hepsine ayr\u0131 ayr\u0131 te\u015fekk\u00fcr etmek istiyorum.<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnya de\u011fi\u015fiyor, biz de de\u011fi\u015fmeliyiz<\/strong>.<\/p>\n<p>\u015euna i\u015faret etmek istiyorum: \u201c<strong>Ortak bir doku olu\u015fmas\u0131 beklenemez<\/strong>\u201d s\u00f6zleri mutlakla\u015ft\u0131r\u0131lamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00fclt\u00fcrler, yan yana duran ta\u015flar de\u011fildir. Biz onlar\u0131 ortak mozaik olu\u015fturan ta\u015flar olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. Her k\u00fclt\u00fcr\u00fcn di\u011fer k\u00fclt\u00fcrleri etkiledi\u011fine ve onlardan etkilendi\u011fine inan\u0131yoruz. Bunu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>Bu b\u00f6yle olmasa Sofya\u2019da \u201c<strong>Etno Diyalog<\/strong>\u201d dergisini \u00e7\u0131karmazd\u0131k. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131l\u0131nca, ho\u015fg\u00f6r\u00fcm\u00fcz\u00fcn be\u015fi\u011fi olan \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fck kavram\u0131, hem k\u00fclt\u00fcrlerin birlikteli\u011fini, hem de etkile\u015fimini anlat\u0131r.<\/p>\n<p>Tolerans dedi\u011fimiz bu diyalekti\u011fin \u00f6z\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><span style=\"line-height: 1.5;\">Bire\u015fimleme kavram\u0131n\u0131 burada, par\u00e7alar\u0131n veya olu\u015fturucu \u00f6\u011felerin bir araya getirilip bir b\u00fct\u00fcn halinde birle\u015ftirilmesi olarak g\u00f6r\u00fcyorum.<\/span>K\u00fclt\u00fcrler-aras\u0131 etkile\u015fimin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz sonucu, do\u011fal ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak etkile\u015fime kat\u0131lan k\u00fclt\u00fcrlerin \u00f6zelliklerini birle\u015fimleyen yeni bir k\u00fclt\u00fcr olu\u015fturur.<\/p>\n<p>Biz Sofya\u2019da \u201c<strong>Tolerans<\/strong>\u201d derne\u011fi de\u011fil, \u201c<strong>K\u00fclt\u00fcrel Etkile\u015fim<\/strong>\u201d derne\u011fi kurduk. \u201c<strong>Tolerans<\/strong>\u201d derne\u011fi kursayd\u0131k ad\u0131na \u201c<strong>Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 Tolerans<\/strong>\u201d diyecektik.<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u00fcnk\u00fc bir ho\u015fg\u00f6r\u00fc olarak tolerans zaten \u00f6z\u00fcm\u00fczdedir<\/strong>.<\/p>\n<p><span style=\"line-height: 1.5;\">Bulgaristan Stratejik Ara\u015ft\u0131rma merkezi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ortak yay\u0131nlar\u0131m\u0131z memlekete da\u011f\u0131l\u0131yor. Beklide ho\u015fg\u00f6r\u00fcn\u00fcn ve ahlak\u0131m\u0131z\u0131n zafer yolu bu as\u0131rda elektronikle geliyor.<\/span>T\u00fcrkiye\u2019deki derneklerle de yak\u0131n i\u015fbirli\u011fi ger\u00e7ekle\u015ftiriyoruz.<\/p>\n<p>K\u00fclt\u00fcrler hep Do\u011fudan gelmi\u015ftir, K\u00fc\u00e7\u00fck Asya\u2019da duraklam\u0131\u015f ve Balkanlara Avrupa\u2019ya s\u0131\u00e7ram\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7ler ve geri d\u00f6n\u00fc\u015flerle Balkanlar\u2019da ve K\u00fc\u00e7\u00fck Asya\u2019da da yeni bir k\u00fclt\u00fcrel doku olu\u015ftu\u011funu itiraf ediyorum.<\/p>\n<p>1990\u2019da Bulgaristan\u2019da halk\u0131m\u0131z\u0131n siyasi iradesi olarak Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketini kurarken, Ulusal Bulgar k\u00fclt\u00fcr\u00fc i\u00e7inde, Avrupa \u00e7ap\u0131nda \u00f6zg\u00fcn bir yere sahip olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 vurgulam\u0131\u015ft\u0131k. <strong>Bulgaristan\u2019\u0131n gelece\u011fini de\u011fi\u015fik renklerden g\u00fcllerin en g\u00fczel demedi olarak tarif ederken, renklerin ve dikenlerin sivri u\u00e7lar\u0131n\u0131n korunaca\u011f\u0131n\u0131, fakat bu g\u00fcller demetinin Bulgaristan kokaca\u011f\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131k.<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"line-height: 1.5;\">Osmanl\u0131 kimli\u011fini anlat\u0131rken de, \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fck demetinde bir ara k\u00fclt\u00fcr tasavvur etmek do\u011fru ve hay\u0131rl\u0131 olurdu. Bu kadar \u00e7ok s\u00f6z i\u00e7inde, Yunus Emre\u2019nin T\u00fcrk halk diline, \u015fu konu\u015ftu\u011fumuz T\u00fcrk\u00e7eye olan katk\u0131s\u0131n\u0131 bir hik\u00e2ye ile anlatmak daha kolay olacak kan\u0131s\u0131nday\u0131m:<\/span>Hayalimizde, bizimki, Avrupa k\u0131tas\u0131 genel k\u00fclt\u00fcr\u00fc i\u00e7inde, bir ara k\u00fclt\u00fcr olacakt\u0131, geli\u015firken renklerini ve \u00f6zelliklerini koruyacakt\u0131. Ama olmad\u0131. 1990\u2019dan beri olan bitene g\u00f6\u00e7leri de katarsak, yine kopma ve yine duraklama, hatta \u00e7\u00f6kme ya\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n<p><strong>Tarihimizdeki en a\u011f\u0131r zamanlar\u0131n en a\u011f\u0131r\u0131yd\u0131! <\/strong><\/p>\n<p>Ankara Sava\u015f\u0131 ve Mo\u011fol istilas\u0131ndan sonra Beyaz\u0131t!\u2019in karde\u015flerinden biri Divan Toplam\u0131\u015ft\u0131. G\u00fcndemde tek konu vard\u0131. \u201c<strong>Dil<\/strong>! \u201c<strong>Ben<\/strong>,\u201d demi\u015fti ha\u015fmetli, fermanlar\u0131m\u0131 Fars\u00e7a yazay\u0131m, hocalar camide ve mahkemelerde i\u015fi Arap\u00e7a hal etsinler, T\u00fcrk\u00e7eyi resmi dil yapamam, erkekler telef oldu, <strong>erkeksiz resmi dil olmaz<\/strong>, kad\u0131nlar kimli\u011fimizi leh\u00e7ede ya\u015fatmaya devam etsinler. Divan\u0131n son karar\u0131 bu oldu.<\/p>\n<p>Ve i\u015fte bu noktada, Yunus Emre gibi, Anadolu \u00e7\u0131ra ve \u00e7\u0131narlar\u0131, Balkan dillerinde \u201cnoman\u201d dedikleri bezgin g\u00f6\u00e7ebe bir halk\u0131n diline g\u00f6n\u00fcl verdi. Sonsuz \u00f6vg\u00fcye lay\u0131k olan, anadilimizi diriltip, egemen dil, imparatorluk dili, Cumhuriyet T\u00fcrkiye\u2019sinde resmi dil, edebiyat ve sanat dili, diplomasi dili ve d\u00fcnya k\u00fclt\u00fcr dili tohumlar\u0131 ekti. Tarihsel g\u00f6revlerin en y\u00fccesi bir halk\u0131n dilini ya\u015fatmakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnya\u2019da dilini yitiren t\u00fcm halklar yok olmu\u015ftur. <\/strong><\/p>\n<p>Dil olmadan, ho\u015fg\u00f6r\u00fc, ahlak, k\u00fclt\u00fcr, uygarl\u0131k olamaz, nesilden nesile ge\u00e7emez, hayat\u0131 k\u00fclt\u00fcrden k\u00fclt\u00fcre, uygarl\u0131ktan uygarl\u0131\u011fa ta\u015f\u0131yan dildir. Yeri gelmi\u015fken Romanya, Kosova, Makedonya, Saray Bosna ve Balkanlar\u0131n ba\u015fka yerlerinde ayd\u0131nl\u0131k oca\u011f\u0131 yakan Yunus Emre K\u00fclt\u00fcr Enstit\u00fcs\u00fc Merkezleri g\u00f6revlilerini en s\u0131cak duygularla bir daha selamlamak ve kendilerini kutlamak istiyorum.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn Balkanlarda yeni Yunus Emrelere \u00e7ok ama \u00e7ok ihtiya\u00e7 vard\u0131r, \u00f6zellikle de Bulgaristan\u2019da. T\u00fcrk dili \u00e7\u0131ras\u0131 asla s\u00f6nmemelidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc o s\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde T\u00fcrk-\u0130slam k\u00fclt\u00fcr\u00fc de s\u00f6nebilir.<\/p>\n<p>Burada bu bulu\u015fmam\u0131zda, Bulgar makamlar\u0131n\u0131n bizim \u015fehir ve k\u00f6ylerimizde Yunus Emre Okuma Evleri a\u00e7\u0131lmas\u0131na neden izin vermedi\u011fini, neden T\u00fcrk\u00e7e ders kitab\u0131 bast\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, gazete ve dergilerimizi T\u00fcrk\u00e7e \u00e7\u0131karamad\u0131\u011f\u0131m\u0131za, anadilimizde radyo ve TV yay\u0131nlar\u0131m\u0131z olmas\u0131na neden izin verilmedi\u011fine, san\u0131r\u0131m \u00e7ok a\u00e7\u0131k anlayabildiniz.<\/p>\n<p>\u0130nsan bir \u00e7\u0131nar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ba\u015fka bir \u00e7\u0131narla mukayese etmeden zor anlat\u0131r. Bu nedenle izninizle birka\u00e7 s\u00f6z de Celalettin Rumi Mevlana i\u00e7in s\u00f6ylemek istiyorum.<\/p>\n<p><strong>Bizim Yunus Emre\u2019ye olan sevgi ve sayg\u0131m\u0131z sonsuzdur. <\/strong><\/p>\n<p>Celalettin Rumi ise, kendisi bir sonsuzluktur. D\u00fcnya gibi d\u00f6nen, G\u00fcne\u015f gibi yanan, y\u0131ld\u0131zlar gibi \u0131\u015f\u0131ldayan bir sonsuzluk. \u0130nsan i\u00e7ine d\u00f6n\u00fck, ruhunda ya\u015fayan bir ebedi olu\u015f. Mevlana bizim Omir\u2019imiz (Homeros\u2019umuz), o bizim halk ozan\u0131m\u0131z, feylesofumuz, aram\u0131zdan VUSLATA en laik olan\u0131m\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00fc\u015f\u00fcne biliyor musunuz, idealizmin babas\u0131 Hegel \u201c<strong>Felsefe Tarihini<\/strong>\u201d yazarken, 150 sayfa tasavvufa ay\u0131rmadan yazamad\u0131. Hayat\u0131n sonsuzlu\u011funu, ruhun ebedili\u011fini Mevlana\u2019dan \u00f6\u011frendi\u011fini itiraf etti. O, bizim Aristotel\u2019imizdir. Ge\u00e7en y\u00fczy\u0131l Birle\u015fik Amerika\u2019da en fazla okunan kitap MESNEV\u0130\u2019dir.<\/p>\n<p>Biz T\u00fcrklere \u201c<strong>sizin mitolojiniz yok<\/strong>\u201d dendi\u011fini i\u015fitmi\u015fsinizdir. Var, masallar\u0131m\u0131z\u0131 ve efsanelerimizi derleyen de Mevlana\u2019d\u0131r. Ben bir Yunus Emre ve Mevlana hayran\u0131y\u0131m. \u015eimdi s\u00f6z\u00fc arkada\u015flar\u0131ma b\u0131rak\u0131yorum. Bir sonraki bulu\u015fmam\u0131zda, \u201c<strong>T\u00fcrk D\u00fc\u015f\u00fcncesinin ser\u00fcveni ve Mevlana<\/strong>\u201d \u00fczerine konu\u015fabilirim. Beni bu toplant\u0131ya davet eden G\u00fclten Ablam\u0131za ve t\u00fcm eme\u011fi ge\u00e7enlere te\u015fekk\u00fcr ediyorum. Sa\u011f olun var olun. T\u00fcrk-\u0130slam ahlak\u0131m\u0131z sonsuza kadar var olsun. Sayg\u0131lar\u0131mla,<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>BULT\u00dcRK<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Genel Ba\u015fkan <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Rafet ULUT\u00dcRK<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">\n<p style=\"text-align: right;\"><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.kardjali.bgvesti.net\/images\/trans.png?w=640\" alt=\"img\" \/><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.kardjali.bgvesti.net\/images\/trans.png?w=640\" alt=\"img\" \/><\/p>\n<div id=\"bghab-3065139945\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bulgaristan BULT\u00dcRK Grubu -K\u00f6stence Muavin Konsolos Murat YAL\u00c7\u0130N, Romanya Demokratik T\u00fcrk Birli\u011fi-G\u00fclten Abdulla, G\u00fcnay SOLAK, Ayd\u0131n DA\u0130L, Orhan YUB\u0130D &nbsp; Haziran 2016 Konu: Romanya Konferans\u0131ndan<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-19597","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-565","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19597","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19597"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19597\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19597"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19597"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}