{"id":19277,"date":"2016-06-10T01:10:31","date_gmt":"2016-06-09T22:10:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=19277"},"modified":"2016-06-10T01:10:31","modified_gmt":"2016-06-09T22:10:31","slug":"tarihsel-surecte-turkiye-suriye-iliskileri-ve-hatay","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/tarihsel-surecte-turkiye-suriye-iliskileri-ve-hatay\/","title":{"rendered":"Tarihsel S\u00fcre\u00e7te T\u00fcrkiye-Suriye \u0130li\u015fkileri ve Hatay"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/ismail-cingoz.jpg?w=640\" alt=\"ismail cingoz\" \/>\u00a0\u0130smail Cing\u00f6z<\/p>\n<p><strong>\u00d6zet<\/strong><\/p>\n<p>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131n sonuna kadar 402 y\u0131l Osmanl\u0131 Devleti y\u00f6netiminde kalmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan yakla\u015f\u0131k 20 y\u0131l Frans\u0131z manda idaresinde kalan Suriye, ayn\u0131 d\u00f6nemde T\u00fcrkiye\u2019ye ilhak olan Hatay nedeniyle 1998 y\u0131l\u0131na kadar T\u00fcrkiye ile sorunlu bir kom\u015fuluk ili\u015fkisi s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye aleyhine her t\u00fcrl\u00fc olu\u015fumu ve \u00f6rg\u00fct\u00fc destekleyen Suriye, 1998 Adana Mutabakat\u0131 sonras\u0131 PKK\u2019n\u0131n topraklar\u0131nda faaliyetlerine son vermesi ile geli\u015fen iyi kom\u015fuluk ili\u015fkileri \u201cArap Bahar\u0131\u201d olaylar\u0131na kadar hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar iyi bir geli\u015fme kat etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>2010 y\u0131l\u0131nda Tunus\u2019ta ba\u015flayan halk hareketlerinin \u201cArap Bahar\u0131\u201d ad\u0131yla b\u00f6lge \u00fclkelerine ve Suriye\u2019ye sirayetiyle iki \u00fclke ili\u015fkilerinin tekrar bozulmas\u0131yla T\u00fcrkiye aleyhine faaliyet g\u00f6steren her t\u00fcrl\u00fc olu\u015fumu ve \u00f6rg\u00fct\u00fc desteklemeye tekrar ba\u015flayan Suriye, bu politikas\u0131n\u0131n odak noktas\u0131na Hatay\u2019\u0131 oturtmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc etnik, dini ve mezhepsel nedenlerle Hatay, Suriye rejimi taraf\u0131ndan provokasyonlara en m\u00fcsait s\u0131n\u0131r hatt\u0131 olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Fakat Hatay\u2019a sirayet ettirilmek istenilen olaylar\u0131 halk\u0131n sa\u011fduyusu \u00f6nlemi\u015ftir.<\/p><div id=\"bghab-3109504000\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bu \u00e7al\u0131\u015fma tarihsel s\u00fcre\u00e7te T\u00fcrkiye-Suriye ili\u015fkilerinde Hatay fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00f6nemine dikkat \u00e7ekmi\u015ftir.<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><strong><em>Anahtar Kelimeler:<\/em><\/strong><em> Arap Bahar\u0131, Hatay, S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131, Suriye, T\u00fcrkiye.<a name=\"_Toc434481653\"><\/a><a name=\"_Toc434481651\"><\/a><\/em><\/p>\n<p><strong>Turkey-Syr\u0131a Relat\u0131ons And Hatay In H\u0131stor\u0131cal Process <\/strong><\/p>\n<p><a name=\"_Toc436848549\"><\/a><a name=\"_Toc411778989\"><\/a><strong>Abstract<\/strong><\/p>\n<p>Until the end the of First World War Syria was managed by Ottoman Empire for 402 years and after this period for nearly 20 years it remained under the French mandate authorities, much to the same period until 1998 due to the annexation of Hatay, Turkey has maintained a troubled neighborly relations with Turkey.<\/p><div id=\"bghab-241069621\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Syria supported different formations and organizations against Turkey and after signing the Adana Agreement in 1998 the PKK\u2019s activities in its territories has stopped, developing good neighborly relations\u00a0 until the &#8220;Arab Spring&#8221; events worked through.<\/p>\n<p>In 2010 in Tunisia started the popular movements named \u201cArab Spring\u201d that effected the region\u2019s countries including Syria and further deteriorated the bilateral relations between Turkey and Syria and focusing to Hatay policy Syria began to support again different formations and organizations against Turkey. Because of ethnic, religious and sectarian reasons in Hatay, it has been evaluated as the most favorable boundary line for the provocations of the Syrian regime. But the events required to occure in Hatay has prevented the spread of common sense of the people.<\/p>\n<p>In this study, is remarked the importance of the Hatay factor in historical process in the Turkish-Syrian relations.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Key Words<\/em><\/strong><em>: Arab Spring, Hatay, Asylum-Seeker, Syria, Turkey<\/em><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>B\u00f6lgenin K\u0131sa Tarihi<\/strong><\/p><div id=\"bghab-3355947803\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>634 y\u0131l\u0131ndan itibaren \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131na d\u00e2hil olan Suriye (Ertu\u011frul, 2014: 11) n\u00fcfusunu a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak Araplar olu\u015ftursa da etnik ve dini yap\u0131 olarak homojen de\u011fildir (Tando\u011fan, 2013: 15). T\u00fcrk, Ermeni ve K\u00fcrtler ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok etnik unsurun bulundu\u011fu b\u00f6lgeye (Demir, 2012: 69) 11. y\u00fczy\u0131ldan itibaren T\u00fcrk g\u00f6\u00e7lerinin bir sonucu olarak 1040 y\u0131l\u0131nda Sel\u00e7uklularla ba\u015flayan T\u00fcrk h\u00e2kimiyeti (Turan, 2002: 598) Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonuna kadar devam etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>1516 y\u0131l\u0131ndan itibaren Osmanl\u0131 y\u00f6netiminde kald\u0131\u011f\u0131 402 y\u0131l s\u00fcresince son y\u0131llar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda genel olarak huzurlu bir d\u00f6nem ge\u00e7iren Suriye (Aslan, 2008: 11), Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 d\u00f6neminde emperyalist devletlerin \u00e7\u0131karlar\u0131 gere\u011fi, Ortado\u011fu petrollerinin payla\u015f\u0131m planlar\u0131 d\u00e2hilinde etnik ve milliyet\u00e7i propagandalara maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r (Akdemir, 2000: 211). Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan 30 Ekim 1918 Mondros M\u00fctarekesi ile \u00e7ekilen Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin Musul hari\u00e7 (K\u00fcrk\u00e7\u00fco\u011flu, 1982: 240) Ortado\u011fu\u2019daki topraklar\u0131n\u0131n neredeyse tamam\u0131 \u0130ngiliz ve Frans\u0131z i\u015fgaline u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r (K\u0131l\u0131n\u00e7kaya, 2008: 110). Bu i\u015fgal harek\u00e2t\u0131nda Suriye ile birlikte Osmanl\u0131 idaresince \u201c\u0130skenderun Sanca\u011f\u0131\u201d olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan Hatay (Sofuo\u011flu, 2012: 1) da Frans\u0131z i\u015fgali ile T\u00fcrk y\u00f6netiminden \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na kadar manda veya s\u00f6m\u00fcrge idaresi ile y\u00f6netilen Arap \u00fclkelerinin \u00e7o\u011fu (Davuto\u011flu, 2013: 410) gibi Suriye de sava\u015f\u0131n ard\u0131ndan geli\u015fen iki kutuplu d\u00fcnya sisteminde Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi (SSCB)\u2019nin liderli\u011findeki Do\u011fu Blo\u011funda yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 idaresinden Frans\u0131z manda y\u00f6netimine ge\u00e7en Suriye\u2019nin etnik ve dini olarak homojen olmamas\u0131n\u0131n verdi\u011fi \u00f6zel durum kullan\u0131larak, birbirine kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fman edilen toplumlar nedeniyle bozulan b\u00f6lgesel istikrar\u0131n (Aslan, 2008: 11) etkileri bu g\u00fcne kadar devam etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>1930\u2019lardan itibaren Avrupa\u2019da ba\u015flayan kampla\u015fmalar\u0131 (Demir, 2012: 48-49) iyi de\u011ferlendiren T\u00fcrkiye, Misak-\u0131 Milli s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan Hatay i\u00e7in revizyonist olmayan d\u0131\u015f politikalar y\u00fcr\u00fcterek (Turhan, 2012: 12), 29 Haziran 1939\u2019da T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019ne dahil olmas\u0131n\u0131 bir dizi taktiksel hamlelerle ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r (Tekin, 2009: 483-507). Ayn\u0131 d\u00f6nemde Fransa\u2019dan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 elde eden ve Hatay\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye ilhak olmas\u0131n\u0131 sert bir dille protesto eden Suriye (BCA, 030-0-010-000-000-225-515-22), T\u00fcrkiye ile ili\u015fkilerde s\u00fcrekli olarak sorun \u00e7\u0131kartan taraf olmu\u015ftur.<\/p><div id=\"bghab-1765864572\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>B\u00f6lgede meydana gelen olaylardan da etkilenen Suriye-T\u00fcrkiye ili\u015fkilerinde (Turhan, 2012: 23) ba\u015fl\u0131ca; Ba\u011fdat Pakt\u0131\u2019n\u0131n bir sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131kan 1957 Krizi, S\u0131n\u0131r A\u015fan Sular, PKK (Partiya Karkera K\u00fcrdistan-K\u00fcrdistan \u0130\u015f\u00e7i Partisi) ve Suriye T\u00fcrkleri eksenli birtak\u0131m sorunlar ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat 1998 Adana Mutabakat\u0131 ile ba\u015flayan yeni d\u00f6nemde ili\u015fkiler 2010 y\u0131l\u0131nda b\u00fct\u00fcn b\u00f6lgeyi etkileyecek olan \u201cArap Bahar\u0131\u201d olaylar\u0131na kadar hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar iyi bir seviyeye y\u00fckselmi\u015ftir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkiye-Suriye \u0130li\u015fkileri ve Ya\u015fanan Sorunlar<\/strong><\/p>\n<p>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u2019\u0131ndan yenilgi ile \u00e7\u0131kan Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin ard\u0131ndan, galip devletlerin i\u015fgaline kar\u015f\u0131 ba\u015flat\u0131lan Milli M\u00fccadele sonucu kurulan T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin hedefi Misak-\u0131 Milli s\u0131n\u0131rlar\u0131nda bir devlet kurmak olmu\u015ftur. Fakat Musul ve Hatay o g\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131 nedeniyle kurtar\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>5 Haziran 1926\u2019da \u0130ngiltere ile imzalanan Ankara Antla\u015fmas\u0131 ile Musul\u2019dan vazge\u00e7mek zorunda kalan T\u00fcrkiye (Soysal, 2000: 317-325), Hatay sorununu \u00e7ok iyi takip ederek, \u015fartlar\u0131n olgunla\u015fmas\u0131 ile 1939\u2019da Hatay\u2019\u0131 anavatana d\u00e2hil etmeyi ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r (Sa\u011flam, 2006: 2\/35). Hatay\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye ilhak\u0131n\u0131 kabullenemeyen Suriye, bu karar\u0131 \u015fiddetle protesto etmi\u015f (BCA, 030-0-010-000-000-225-515-22) olsa da, 1944 y\u0131l\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazan\u0131rken mandater Fransa\u2019n\u0131n uluslararas\u0131 antla\u015fmalar\u0131n\u0131 kabul ederek bu ilhak\u0131 da z\u0131mnen tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r (Aslan, 2008: 29). Fakat iki \u00fclke ili\u015fkileri Hatay merkezli olarak sorunlu bir \u015fekilde devam etmi\u015ftir. T\u00fcrkiye\u2019nin 1952\u2019de NATO \u00fcyeli\u011fi ile Bat\u0131, Suriye\u2019nin de SSCB ile yak\u0131nla\u015farak Do\u011fu Blo\u011funda yer alm\u0131\u015f olmalar\u0131 da ili\u015fkilerin geli\u015fmesine engel olan di\u011fer bir fakt\u00f6r olmu\u015ftur.<\/p><div id=\"bghab-1483230753\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin Cumhuriyet d\u00f6nemindeki d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131 Bat\u0131 ile ittifak merkezli (Erol, 2008: 28) y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015f olsa da \u00f6zellikle Filistin ve \u0130srail ile ili\u015fkileri ba\u015fta olmak \u00fczere Ortado\u011fu konusunda zaman zaman ikileme d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc (Demir, 2011: 700) g\u00f6r\u00fclmektedir. T\u00fcrkiye\u2019nin bu ikilemi ya\u015famas\u0131na; K\u0131br\u0131s olaylar\u0131nda Suriye ve M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n Rumlar\u0131 desteklemesi kar\u015f\u0131s\u0131nda \u0130srail ile yak\u0131nla\u015fmas\u0131 ve bu d\u00f6nemde ya\u015fanan Arap-\u0130srail \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131, Cezayir-Fransa sorununda T\u00fcrkiye\u2019nin Fransa\u2019y\u0131 desteklemesi, gerginlikler nedeniyle Suriye s\u0131n\u0131r\u0131na may\u0131n d\u00f6\u015femesi olaylar\u0131n\u0131n neden oldu\u011fu (Mahalli, 2013: 125) de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n<p>Ortado\u011fu \u00fclkeleri ile yak\u0131nla\u015farak K\u0131br\u0131s ve Ege sorunlar\u0131nda Arap \u00fclkelerinin desteklerini alabilmeyi hedefleyen T\u00fcrkiye, Bat\u0131 ittifaklar\u0131ndan k\u0131smen de olsa ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket etmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r (Duran ve Karaca, 2013: 129). Bu ama\u00e7la 1967 Arap-\u0130srail Sava\u015f\u0131nda M\u0131s\u0131r ve Suriye\u2019yi desteklemi\u015f fakat 1974 K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f Harek\u00e2t\u0131\u2019nda bekledi\u011fi deste\u011fi g\u00f6rememi\u015ftir (Demir, 2011: 707). 2010 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan \u201cArap Bahar\u0131\u201d olaylar\u0131n\u0131n Suriye\u2019ye sirayetine kadar ya\u015fanan T\u00fcrkiye-Suriye ili\u015fkilerinde; en ba\u015fta Hatay Sorunu olmak \u00fczere, her vesilede bir\u00e7ok alanda sorun ya\u015fan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p><strong>1957 Krizi<\/strong><\/p>\n<p>1955\u2019te olu\u015fan Ba\u011fdat Pakt\u0131 i\u00e7erisinde Irak\u2019\u0131n g\u00fc\u00e7lenece\u011fi endi\u015fesi ile rahats\u0131z olan M\u0131s\u0131r, Suriye, \u0130srail ve baz\u0131 Arap \u00dclkeleri Pakt\u2019a kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle (Demir, 2011: 701-703; Duman, 2005: 316-317) Pakt\u2019a \u00fcye olmayan Suriye\u2019yi destekleyen SSCB (Abuhasan, 2013: 25) ile T\u00fcrkiye\u2019yi destekleyen ABD (Tira\u015f, 2012: 11) krizin uluslararas\u0131 boyutlu olmas\u0131nda etkili olmu\u015f ve 1957 y\u0131l\u0131nda sava\u015f\u0131n e\u015fine gelinmi\u015ftir. Geli\u015fmelerden endi\u015fe duyan T\u00fcrkiye baz\u0131 s\u0131n\u0131r b\u00f6lgelerine may\u0131n d\u00f6\u015feme ihtiyac\u0131 hissetmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Suudi Arabistan\u2019\u0131n arabulucu olarak devreye girmesi ve ABD\u2019nin kararl\u0131 tutumu neticesinde SSCB\u2019nin de tavr\u0131n\u0131 yumu\u015fatmas\u0131 ile (Gaytanc\u0131o\u011flu, 2008: 50) sava\u015f tehlikesi ta\u015f\u0131yan kriz sonlanm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat T\u00fcrkiye bu olaydan sonra ba\u015fta Suriye olmak \u00fczere b\u00f6lge \u00fclkeleri ile siyaseten uzakla\u015fma ya\u015farken, SSCB\u2019nin Ortado\u011fu\u2019da n\u00fcfuz kazanmas\u0131na vesile oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p><div id=\"bghab-1980920984\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>S\u0131n\u0131r A\u015fan Sular Sorunu<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye ile Suriye aras\u0131nda F\u0131rat Nehri ba\u015fta olmak \u00fczere Asi, Afrin, \u00c7a\u011f\u00e7a\u011f ve K\u00fcveik nehirleri ile birlikte yakla\u015f\u0131k 10 akarsu \u00fczerinde sorunlar ya\u015fanmaktad\u0131r (Aslan, 2008: 34). Asi Nehri haricindekilerin tamam\u0131 T\u00fcrkiye\u2019den Suriye\u2019ye do\u011fru akmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye, Suriye\u2019nin hak iddialar\u0131n\u0131n aksine ve bu sular\u0131n uluslararas\u0131 de\u011fil, s\u0131n\u0131r a\u015fan sular oldu\u011funu savunmaktad\u0131r (Turhan, 2012: 35). Fakat Suriye Asi Nehri i\u00e7in kendi iddialar\u0131n\u0131n aksini savunurken, Hatay\u2019\u0131n kendi topraklar\u0131 oldu\u011fundan hareketle bir protokole yana\u015fmamakta hatta Hatay\u2019\u0131n iade edilmesi gerekti\u011fini de savunmaktad\u0131r (Bilgi\u00e7, 2006: 34; Dalar, 2010).<\/p>\n<p><strong>PKK Sorunu<\/strong><\/p>\n<p>1970\u2019li y\u0131llarda sol fraksiyonlu bir \u00f6rg\u00fct olarak kurulan PKK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc (Ayata ve Ayata, 2000: 83), nihai hedef olarak T\u00fcrkiye\u2019nin Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu b\u00f6lgelerini de kapsayacak \u015fekilde Irak, Suriye ve \u0130ran topraklar\u0131ndan da k\u0131smen elde edece\u011fi bir b\u00f6lgede K\u00fcrt devleti kurmak amac\u0131yla faaliyetlerine ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rg\u00fct\u00fcn hedefinde Suriye\u2019den de toprak b\u00f6lme amac\u0131 olsa da Suriye, T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 \u00f6rg\u00fct \u00fczerinden m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctmeyi tercih etmi\u015f ve hem desteklemi\u015f, hem de topraklar\u0131n\u0131 kullanmalar\u0131na m\u00fcsaade etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>PKK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn faaliyetlerinin \u00fclke b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tehlikeye sokmaya ba\u015flamas\u0131 \u00fczerine T\u00fcrkiye, Suriye\u2019yi son defa uyarm\u0131\u015f ve e\u011fer \u00f6rg\u00fcte deste\u011fin kesilmemesi halinde gerekirse sava\u015f dahil her t\u00fcrl\u00fc eyleme ge\u00e7ilece\u011fini a\u00e7\u0131klamas\u0131 (La\u00e7iner vd., 2004: 84-85) \u00fczerine Suriye, \u00f6rg\u00fcte yard\u0131mlar\u0131 sonland\u0131rm\u0131\u015f ve lideri Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131 da Suriye\u2019den \u00e7\u0131kartmas\u0131 \u00fczerine 20 Ekim 1998\u2019de imzalanan Adana mutabakat\u0131 ile ili\u015fkilerde yeni bir d\u00f6neme ge\u00e7ilmi\u015ftir (Aslan, 2008: 40). Mutabakat sonras\u0131 PKK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn topraklar\u0131ndaki faaliyetlerine son verilmesi ili\u015fkilerde hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar bir d\u00fczelme ya\u015fanmas\u0131na vesile olmu\u015ftur. Bu iyi ili\u015fkiler \u201cArap Bahar\u0131\u201d olaylar\u0131n\u0131n Suriye\u2019ye sirayetine kadar devam etmi\u015ftir.<\/p><div id=\"bghab-3812413021\" class=\"bghab-icerik-icine-35-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>Suriyeli T\u00fcrkler Sorunu<\/strong><\/p>\n<p>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra Frans\u0131z manda idaresine ge\u00e7en Suriye\u2019de T\u00fcrklerin haklar\u0131 Hatay T\u00fcrkleri gibi bir protokole ba\u011flanmam\u0131\u015ft\u0131r (Sa\u011flam, 2006:2\/53-54). 1936\u2019dan sonra Suriye\u2019de T\u00fcrk\u00e7e gazete ve yay\u0131nlar ile T\u00fcrk\u00e7e e\u011fitimler ve etkinlikler yasaklanm\u0131\u015f, zaman zaman da toprak reformlar\u0131 gerek\u00e7eleri ile T\u00fcrk s\u0131n\u0131r\u0131na yak\u0131n T\u00fcrkmen arazileri istimlak edilerek i\u00e7 kesimlere g\u00f6\u00e7 ettirilerek T\u00fcrkmenlerin asimile olmalar\u0131 hedeflenmi\u015ftir (Turan, 2002: 599). T\u00fcrklere uygulanan bask\u0131 ve asimilasyon politikalar\u0131na, Adana Mutabakat\u0131ndan sonra geli\u015fmeye ba\u015flayan iyi ili\u015fkiler d\u00f6neminde de devam edildi\u011fi (Akp\u0131nar, 2012: 75; Bodur, 2014: 33) yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p><strong>Arap Bahar\u0131 Olaylar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye-Suriye \u0130li\u015fkilerine Etkileri<\/strong><\/p>\n<p>Tunus\u2019ta basit hak arama ama\u00e7l\u0131 ba\u015flayan halk olaylar\u0131, 17 Kas\u0131m 2010 g\u00fcn\u00fc u\u011frad\u0131\u011f\u0131 haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 protesto etmek iddias\u0131yla Muhammed Bouazizi isimli gencin kendini yakmas\u0131yla eksen de\u011fi\u015ftirerek (G\u00fcn ve Ko\u00e7ak, 2012: 10) farkl\u0131 bir boyuta ge\u00e7mi\u015f ve domino etkisiyle (De\u011fer, 2013: 12) b\u00fct\u00fcn b\u00f6lge \u00fclkelerine yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Olaylar M\u0131s\u0131r, Libya ve Tunus\u2019ta y\u00f6netim de\u011fi\u015fikli\u011fine sebep olurken, Suriye\u2019ye de s\u0131\u00e7ram\u0131\u015f fakat di\u011fer b\u00f6lge \u00fclkelerinin aksine rejimin sert m\u00fcdahalesi ile kar\u015f\u0131 konulurken, muhaliflerin g\u00fc\u00e7l\u00fc direni\u015fi ile ya\u015fananlar i\u00e7 sava\u015f halinde bu g\u00fcn de devam etmektedir.<\/p>\n<p>Daha fazla \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sloganlar\u0131 ile Suriye\u2019nin Dereaa \u015fehrinde ba\u015flayan g\u00f6steriler, her ge\u00e7en g\u00fcn \u015fiddetlenerek zamanla mezhepsel boyuta evrilmi\u015ftir. Suriye\u2019de olaylar\u0131n bu \u015fekilde devam etmesi ve muhalif hareketin ba\u015far\u0131l\u0131 olma ihtimali her ge\u00e7en g\u00fcn azal\u0131rken, ba\u015far\u0131l\u0131 olma durumunda \u00fclkenin K\u00fcrt, S\u00fcnn\u00ee ve Alev\u00ee\/Nusayri \u015feklinde \u00fc\u00e7e b\u00f6l\u00fcnmesinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir sonu\u00e7 olacakt\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-3186795312\" class=\"bghab-icerik-icine-40-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Olaylar\u0131n Suriye\u2019ye sirayet etmesi ile e\u015f zamanl\u0131 olarak T\u00fcrkiye\u2019nin rejime kar\u015f\u0131 direnen halk\u0131n yan\u0131nda yar alaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131, T\u00fcrkiye\u2019yi muhaliflerin g\u00fcvencesi haline getirirken, ikili ili\u015fkiler kopma noktas\u0131na gelmi\u015ftir. T\u00fcrkiye\u2019yi b\u00f6yle proaktif bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapmaya iten sebep; Tunus, Libya ve M\u0131s\u0131r\u2019da oldu\u011fu gibi Suriye rejiminin de k\u0131sa s\u00fcrede y\u0131k\u0131laca\u011f\u0131 beklentisidir. Bu beklenti ile etkin ve belirleyici g\u00fc\u00e7 olmay\u0131 hedeflemi\u015ftir. Fakat s\u00fcre\u00e7 uzad\u0131k\u00e7a Rusya, \u0130ran ve \u00c7in fakt\u00f6rlerine ra\u011fmen Suriye\u2019de rejim de\u011fi\u015fikli\u011finin kolay olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131karken, di\u011fer taraftan da <a name=\"_Toc434481668\"><\/a><a name=\"_Toc434481666\"><\/a>Bat\u0131 \u00fclkelerinin Suriye rejimi hakk\u0131ndaki olumsuz fikirlerinde de\u011fi\u015fmeler ya\u015fanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Suriye\u2019de olaylar\u0131n akt\u00f6rleri de taraflar\u0131 da her ge\u00e7en g\u00fcn artarak \u00e7o\u011falm\u0131\u015ft\u0131r. Ebu Bekir el Ba\u011fdadi liderli\u011finde bir araya gelen \u00e7o\u011funlu\u011fu S\u00fcnni muhaliflerin olu\u015fturdu\u011fu bir kesim ise 29 Haziran 2014 tarihinde Irak ve \u015eam \u0130slam Devleti\/Devlet\u2019\u00fcl Irak ve\u2019\u015f \u015eam (I\u015e\u0130D\/DEA\u015e) ismi ile devlet ilan etmi\u015ftir (H\u00fcrriyet, 2015). \u0130lerleyen s\u00fcre\u00e7te I\u015e\u0130D\u2019e kar\u015f\u0131 m\u00fccadele bahanesi ile \u0130ran ve Rusya da fiilen \u00e7at\u0131\u015fmalara d\u00e2hil olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Rus sava\u015f u\u00e7aklar\u0131n\u0131n Suriye\u2019de rejimi destekleme ama\u00e7l\u0131 u\u00e7u\u015flar\u0131nda, T\u00fcrk hava sahas\u0131n\u0131 defalarca ihlal ederek Bay\u0131r-Bucak T\u00fcrkmenlerini vurmas\u0131 ve t\u00fcm uyar\u0131lara ra\u011fmen ihlallerin devam etmesi \u00fczerine, T\u00fcrkiye\u2019nin uluslararas\u0131 kamuoyuna ilan etti\u011fi angajman kurallar\u0131 kapsam\u0131nda 24 Kas\u0131m 2015\u2019de T\u00fcrk sava\u015f u\u00e7aklar\u0131 taraf\u0131ndan bir Rus sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131 T\u00fcrk hava sahas\u0131 \u00fczerinde vurularak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr (NTV, 2015). Bu olay son d\u00f6nemde iyi bir seviyeye gelmi\u015f olan T\u00fcrk-Rus ili\u015fkilerinin adeta k\u0131r\u0131lma noktas\u0131 olmu\u015f, ili\u015fkiler kopma noktas\u0131na gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Suriye\u2019de Mart 2016\u2019da ise \u00e7ok farkl\u0131 geli\u015fmeler ardarda gelmi\u015ftir. Rusya ani bir kararla askerinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 \u00e7ekme karar\u0131 al\u0131rken (BBC, 2016), Suriye Demokratik Birlik Partisi (Partiya Yek\u00eetiya Demokrat=PYD) Suriye\u2019nin kuzeyinde kendi kontrol\u00fc alt\u0131nda olan b\u00f6lgede federasyon ilan etmi\u015ftir. Bu durum Suriye rejimi ile Suriye Arap ve T\u00fcrkmen gruplar\u0131nca da kabul edilemez olarak a\u00e7\u0131klan\u0131rken, ABD (Milliyet, 2016) ve T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan da tan\u0131nmayaca\u011f\u0131 beyan edilmi\u015ftir. Gelinen s\u00fcre\u00e7te Suriye\u2019de ilk fiili b\u00f6l\u00fcnme sinyalleri ortaya \u00e7\u0131karken, toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131 hususunda T\u00fcrkiye\u2019nin Suriye ile ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fte birle\u015fmesi gelecekte iki \u00fclke ili\u015fkileri i\u00e7in \u00f6nemli bir ortak payda olabilir.<\/p>\n<p><strong>Arap Bahar\u0131n\u0131n Hatay \u00dczerinden T\u00fcrkiye\u2019ye Etkileri<\/strong><\/p><div id=\"bghab-1427239928\" class=\"bghab-icerik-icine-45-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Y\u00fczy\u0131llar boyunca \u00e7e\u015fitli medeniyet, din ve mezheplere ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015f olan Hatay, bu \u00f6zelli\u011fi ile T\u00fcrkiye-Suriye ili\u015fkilerde \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r (K\u0131nal\u0131topuk, 2014: 58). Ayn\u0131 \u015fekilde Suriye\u2019nin de benzer \u015fekilde homojen olmayan yap\u0131s\u0131 nedeniyle \u201cArap Bahar\u0131\u201d olaylar\u0131 di\u011fer \u00fclkelerden farkl\u0131 seyrederken, ayn\u0131 zamanda \u00e7ok akt\u00f6rl\u00fc bir m\u00fccadele sahas\u0131na da yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu \u00f6zelli\u011fin bir sonucu da Suriye olaylar\u0131n\u0131n etkileri T\u00fcrkiye\u2019yi di\u011fer kom\u015fu \u00fclkelerden daha fazla etkilemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Yakla\u015f\u0131k 910 Km. s\u0131n\u0131r hatt\u0131na sahip olan iki \u00fclkenin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 s\u0131n\u0131r hatt\u0131 \u00fczerinde yer alan halk\u0131n etnik ve dini y\u00f6nden akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131na sahip olmalar\u0131, Suriye i\u00e7 sava\u015f\u0131ndan do\u011fal olarak T\u00fcrkiye\u2019nin s\u0131n\u0131r vilayetleri etkilemi\u015f olmakla birlikte daha fazla iltisakl\u0131 olmas\u0131 nedeniyle en \u00e7ok Hatay b\u00f6lgesini etkilemi\u015ftir.<\/p>\n<p>22 Haziran 2012\u2019de Akdeniz \u00fczerinde ke\u015fif u\u00e7u\u015fu yaparken Suriye taraf\u0131ndan T\u00fcrk F-4 u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi ve iki pilotun hayat\u0131n\u0131 kaybetmesi \u00fczerine ya\u015fanan kriz, iki \u00fclkeyi sava\u015f\u0131n e\u015fi\u011fine getirmi\u015ftir. Ard\u0131ndan Hatay\u2019da meydana gelen Cilveg\u00f6z\u00fc ve Reyhanl\u0131 bombal\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n \u201cArap Bahar\u0131\u201d eksenli en \u00f6nemli olaylar olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Fakat daha \u00f6ncesinde ya\u015fanan baz\u0131 olaylar da dikkat \u00e7ekmektedir.<\/p>\n<p><a name=\"_Toc434481669\"><\/a>20 Temmuz 2012\u2019e Bab-Al Hawa s\u0131n\u0131r kap\u0131n\u0131n Suriye taraf\u0131nda 32 T\u00fcrk TIR\u2019\u0131n\u0131n yak\u0131larak ya\u011fmalanmas\u0131n\u0131, Cilveg\u00f6z\u00fc olaylar\u0131n\u0131n habercisi (Bodur, 2014: 324) olarak yorumlayanlar olmu\u015ftur. Suriye\u2019de rejim askerleri ile \u00d6zg\u00fcr Suriye Ordusu (\u00d6SO) aras\u0131nda ya\u015fanan m\u00fccadelelerden T\u00fcrk topraklar\u0131na d\u00fc\u015fen top ve havan mermilerinden de T\u00fcrkiye olumsuz olarak etkilenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>3 Ekim 2012 g\u00fcn\u00fc Suriye\u2019nin Tel Abyad Kasabas\u0131nda ya\u015fanan m\u00fccadeleler esnas\u0131nda Ak\u00e7akale\u2019ye d\u00fc\u015fen top ve havan mermileri nedeniyle 5 T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131n\u0131n hayat\u0131n\u0131 kaybetmesi \u00fczerine (Milliyet, 2012) T\u00fcrkiye, angajman kurallar\u0131 gere\u011fi misliyle kar\u015f\u0131l\u0131k vermi\u015ftir. Bu olaya Suriye\u2019nin cevab\u0131 11 \u015eubat 2013 g\u00fcn\u00fc Cilveg\u00f6z\u00fc s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131 taraf\u0131nda bulunan Bab-el Hawa tampon b\u00f6lgesinde bomba y\u00fckl\u00fc ara\u00e7larla olmu\u015f (Orhan, 2013) ve 4\u2019\u00fc T\u00fcrk, 13 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f, 26 ki\u015fi de yaralanm\u0131\u015ft\u0131r (NTV, 2013).<\/p><div id=\"bghab-4149802205\" class=\"bghab-icerik-icine-50-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>T\u00fcrkiye resmi kaynaklar\u0131, sald\u0131r\u0131n\u0131n arkas\u0131nda Suriye istihbarat\u0131n\u0131n oldu\u011funu ve muhaliflere g\u00f6nderilen yard\u0131mlar\u0131n engellenmesi amac\u0131yla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmesine kar\u015f\u0131l\u0131k, Suriye rejimi olay mahallinin \u00d6SO denetiminde bulunmas\u0131ndan dolay\u0131 sorumlulu\u011fun da \u00d6SO\u2019nda oldu\u011funu (K\u0131nal\u0131topuk, 2014: 57) <a name=\"_Toc434481670\"><\/a>ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Suriye\u2019nin kendi i\u00e7erisinde ya\u015fanan olaylar\u0131n her t\u00fcrl\u00fc olumsuz etkilerine ra\u011fmen T\u00fcrkiye so\u011fukkanl\u0131 davranm\u0131\u015f ve s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fmadan ka\u00e7\u0131nma politikas\u0131n\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Fakat 11 May\u0131s 2013\u2019de ya\u015fanan Reyhanl\u0131 sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye\u2019yi cezaland\u0131rmak amac\u0131yla (Orhan, 2013) Suriye\u2019nin yapm\u0131\u015f olabilece\u011fi de\u011ferlendirilmektedir ama failler tam olarak tespit edilememi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ardarda iki bomba patlat\u0131larak yap\u0131lan Reyhanl\u0131 sald\u0131r\u0131s\u0131nda; 53 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f, 146 ki\u015fi yaralanm\u0131\u015f (\u00d6zyazar, 2013), ayn\u0131 zamanda onlarca ara\u00e7, ev ve i\u015f yeri de zarar g\u00f6r\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Esed rejiminin \u00fcstlenmedi\u011fi ve T\u00fcrkiye\u2019de b\u00fcy\u00fck bir sansasyona neden olan olay\u0131 (K\u0131nal\u0131topuk, 2014: 60) El Kaide \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcstlenirken (Bodur, 2014: 347), T\u00fcrkiye resmi makamlar\u0131 ise eylemlerin Suriye istihbarat\u0131 ile iltisakl\u0131 olan T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f oldu\u011funu (H\u00fcrriyet, 2013) a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bombalama olaylar\u0131n\u0131n, Hatay b\u00f6lgesinin demografik yap\u0131s\u0131 ve T\u00fcrkiye\u2019nin muhaliflere deste\u011fi dikkate al\u0131narak hem T\u00fcrkiye hem de Hatay\u2019\u0131 cezaland\u0131rmak amac\u0131yla \u00f6zellikle Hatay\u2019da yap\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu (Ete, 2012) dikkat \u00e7eken de\u011ferlendirmeler aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Fakat Suriye rejimine kar\u015f\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin fiilen askeri harek\u00e2t d\u00fczenlemesi halinde bu durumdan yararlanmak isteyen veya T\u00fcrkiye\u2019ye s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f Suriyelilere kar\u015f\u0131 T\u00fcrk halk\u0131n\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtma amac\u0131 g\u00fcden farkl\u0131 taraflar\u0131n provokasyon ama\u00e7l\u0131 bir eylemi olabilece\u011fi de unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bombal\u0131 sald\u0131r\u0131lar sonras\u0131 Suriyeliler aleyhine d\u00fczenlenen g\u00f6steriler ve Suriyelilere kar\u015f\u0131 ya\u015fanan sald\u0131rlar (Sabah, 2013); Hatay b\u00f6lgesinde meydana gelen bombal\u0131 eylemler e\u011fer provokasyon amac\u0131yla d\u00fczenlenmi\u015f ise faillerin ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Suriye ba\u011flant\u0131l\u0131 ki\u015filerce; 20 Mart 2014\u2019te Ni\u011fde-Adana otoyolunda arama ve kontrol uygulamas\u0131 yapan jandarma ekiplerine (Radikal, 2014) ve 31 Temmuz 2015\u2019te Pozant\u0131 \u0130l\u00e7e Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lar (Milliyet, 2015) sonras\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin Suriye politikalar\u0131n\u0131n iflas etti\u011fi (\u00c7evikalp, 2015: 25) iddialar\u0131 g\u00fcndeme gelmi\u015ftir. Ayr\u0131ca faillerinin I\u015e\u0130D militanlar\u0131 oldu\u011fu tespit edilen; 32 ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi 20 Temmuz 2015 Suru\u00e7, (S\u00f6zc\u00fc, 2015) ve 103 ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi, onlarca ki\u015finin de yaraland\u0131\u011f\u0131 10 Ekim 2015 Ankara intihar sald\u0131r\u0131lar\u0131 da en az Cilveg\u00f6z\u00fc ve Reyhanl\u0131 olaylar\u0131 kadar infiale sebep olmu\u015ftur.<\/p><div id=\"bghab-3076300760\" class=\"bghab-icerik-icine-55-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>T\u00fcrkiye, bu olaylar\u0131n ard\u0131ndan Suriye politikalar\u0131nda k\u0131smen de\u011fi\u015fikli\u011fe gitmi\u015f olsa da tarihi ge\u00e7mi\u015finden \u00f6t\u00fcr\u00fc b\u00f6lge ile ba\u011flar\u0131n\u0131 kesememi\u015f ve kesme olana\u011f\u0131 da bulunmamaktad\u0131r. Bu nedenledir ki T\u00fcrkiye, Ortado\u011fu ile ilgili politikalar\u0131n\u0131 reel bazda ve uzun vadeli olarak yeniden planlamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Suriyeli S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar<\/strong><\/p>\n<p>\u201cArap Bahar\u0131\u201d olaylar\u0131n\u0131n k\u0131sa bir s\u00fcre sonra Suriye\u2019ye de sirayeti ve \u00fclke geneline yay\u0131lmas\u0131 \u00fczerine g\u00fcvenlik endi\u015fesi ile 29 Nisan 2011 g\u00fcn\u00fc Cilveg\u00f6z\u00fc s\u0131n\u0131r\u0131ndan (TBMM, 2012: 82) 252 Suriyeli T\u00fcrkiye\u2019ye giri\u015f yapm\u0131\u015ft\u0131r (G\u00fc\u00e7er vd., 2013: 7). Gelenlerin say\u0131s\u0131 olaylar\u0131n \u015fiddeti ile do\u011fru orant\u0131l\u0131 olarak s\u00fcrekli artarak 3 milyona yakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye, gelen Suriyelileri uluslararas\u0131 hukuk a\u00e7\u0131s\u0131ndan m\u00fclteci olarak de\u011fil (G\u00fc\u00e7t\u00fcrk, 2014, 82), \u201cge\u00e7ici koruma stat\u00fcs\u00fc\u201d ile kabul etmi\u015ftir (TBMM, 2012: 84) fakat zaman ilerledik\u00e7e Suriyelilerin s\u0131\u011f\u0131nma saikiyle geldikleri (Ek\u015fi, 2013: 51) anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Suriye\u2019de olaylar\u0131n devam ediyor olmas\u0131 nedeniyle halen T\u00fcrkiye\u2019ye gelmeler devam etmektedir. Mart 2016 itibariyle 2,7 milyonu ge\u00e7ti\u011fi resmi olarak a\u00e7\u0131klanan (\u0130nternethaber.com, 2016) Suriyelilerin say\u0131 itibariyle fazlal\u0131\u011f\u0131 ve neredeyse \u00fclke geneline da\u011f\u0131lm\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 nedeniyle; T\u00fcrkiye ekonomisinin yan\u0131 s\u0131ra toplumu da sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel olarak olumsuz etkileyece\u011fi (\u00d6zt\u00fcrkler ve G\u00f6ksel, 2015) de\u011ferlendirmeleri yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019ye gelen Suriyelilerin en fazla giri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131 il olmas\u0131 nedeniyle Hatay\u2019a etkisi de o oranda fazla olmu\u015ftur. Suriyelilerin; ihracat, enflasyon, yerel i\u015f g\u00fcc\u00fc ve e\u011fitime etkilerinin menfi oldu\u011fu (\u00d6zt\u00fcrkler ve G\u00f6ksel, 2015), karayolu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n olumsuz etkilendi\u011fi say\u0131sal verilere dayan\u0131larak zaman zaman a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Ancak Hatay\u2019a yat\u0131r\u0131m yapan Suriyeli firma say\u0131s\u0131nda ise g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr seviyede art\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir (ATSO, 2015). Ayr\u0131ca Suriyelilerin gelmeye ba\u015flamas\u0131 ile birlikte b\u00f6lgede dilencilik ve fuhu\u015f olaylar\u0131nda art\u0131\u015flar ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 (H.A.G., 2015) bas\u0131nda yer almaktad\u0131r. Fakat bas\u0131nda Suriyelilerle ilgili olarak \u00f6zellikle olaylar\u0131n menfi taraflar\u0131n\u0131n \u00f6n plana \u00e7\u0131kart\u0131larak haber yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 (Bal, 2014: 19) y\u00f6n\u00fcnde \u00e7e\u015fitli iddialarda yer almaktad\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-798258785\" class=\"bghab-icerik-icine-60-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Daha iyi bir hayat umuduyla T\u00fcrkiye \u00fczerinden yasad\u0131\u015f\u0131 yollardan Avrupa\u2019ya ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015fan Suriyeliler nedeniyle m\u00fclteci konusu art\u0131k AB \u00fclkelerinin de sorunu haline gelmi\u015ftir. AB \u00fclkeleri, ba\u015fta Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar olmak \u00fczere yasad\u0131\u015f\u0131 yollar ile T\u00fcrkiye \u00fczerinden Bat\u0131\u2019ya ge\u00e7i\u015fleri \u00f6nleyebilmek i\u00e7in s\u0131k\u0131 tedbirler geli\u015ftirilebilmesi ve \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015flar\u0131 i\u00e7erisindendir. Bu sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in T\u00fcrkiye ile AB aras\u0131nda 18 Mart 2016 g\u00fcn\u00fc Br\u00fcksel\u2019de yap\u0131lan anla\u015fma ile T\u00fcrkiye \u00fczerinden Yunanistan\u2019a yasad\u0131\u015f\u0131 yollardan ge\u00e7en s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye iade edilece\u011fi fakat buna mukabil T\u00fcrkiye\u2019de bulunan Suriyelilerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n AB \u00fclkelerine da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131n karara ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 ulusal ve uluslararas\u0131 bas\u0131nda geni\u015f bir \u015fekilde yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Sonu\u00e7<\/strong><\/p>\n<p>Frans\u0131z manda idaresi d\u00f6neminde Suriye ile ili\u015fkiler Fransa \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. T\u00fcrkiye, Milli M\u00fccadele d\u00f6neminde d\u00f6nemin \u015fartlar\u0131 gere\u011fi Hatay\u2019\u0131 Frans\u0131z idaresine b\u0131rakmak durumunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesi Avrupa devletleri aras\u0131nda ya\u015fanan kampla\u015fmalardan yararlanarak, revizyonist olmayan politikalarla \u015fartlar\u0131n olu\u015ftu\u011funa h\u00fckmetti\u011fi bir zamanda ve uluslararas\u0131 hukuk d\u00e2hilinde 1938\u2019de \u00f6nce ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, sonra 1939\u2019da T\u00fcrkiye\u2019ye ilhak\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 d\u00f6nemde ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 elde etmi\u015f olan Suriye, Hatay\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye ilhak\u0131n\u0131 kabullenememi\u015f ve tekrar topraklar\u0131na d\u00e2hil etme emellerinden asla vazge\u00e7medi\u011fini her vesile ile g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130ki \u00fclke ili\u015fkileri, merkezinde Hatay eksenli olarak bir dizi sorunlar nedeniyle problemli olarak devam etmi\u015ftir. Ayr\u0131ca So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6neminde kar\u015f\u0131 bloklarda yer almalar\u0131n\u0131n da etkisiyle, iki \u00fclke ili\u015fkilerini b\u00f6lgesel olaylar ve \u0130srail fakt\u00f6r\u00fc de etkilemi\u015ftir. 1957 Krizi sava\u015fmadan \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f olsa da iki \u00fclkenin biri birinden daha da uzakla\u015fmas\u0131na sebep olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>\u0130ki \u00fclke ili\u015fkilerinde \u00f6nemli bir yer tutan s\u0131n\u0131r a\u015fan sular sorununda Suriye, Asi Nehri i\u00e7in kendi ile \u00e7eli\u015fen bir tutum sergilemektedir. Asi Nehri d\u0131\u015f\u0131ndaki yakla\u015f\u0131k 10 akarsunun uluslararas\u0131 sular oldu\u011fu ve bu minvalde bir anla\u015fma yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini savunurken, Asi Nehri\u2019nin kendi topraklar\u0131 olan Hatay\u2019dan denize d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc iddia ederek bir anla\u015fmaya yana\u015fmamaktad\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-3685902543\" class=\"bghab-icerik-icine-65-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Cumhuriyetin ilk y\u0131llar\u0131ndan itibaren T\u00fcrkiye aleyhine her t\u00fcrl\u00fc olu\u015fumu ve \u00f6rg\u00fct\u00fc destekleyen, onlara topraklar\u0131n\u0131 a\u00e7an bir \u00fclke olarak Suriye\u2019nin, PKK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131ktan desteklemesi nedeniyle 1998\u2019de T\u00fcrkiye\u2019nin s\u0131cak m\u00fcdahalesinin e\u015fi\u011finden d\u00f6n\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Adana Mutabakat\u0131 ile Suriye, \u00f6rg\u00fcte verdi\u011fi deste\u011fi kesmesi ve \u00f6rg\u00fct liderini \u00fclke d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kartmas\u0131yla birlikte \u201cArap Bahar\u0131\u201d olaylar\u0131n\u0131n Suriye\u2019ye sirayetine kadar PKK sorunu iki \u00fclke aras\u0131nda son bulmu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir. Fakat ilerleyen s\u00fcre\u00e7te Suriye\u2019de \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n etnik ve mezhepsel boyutta \u00e7at\u0131\u015fmaya evrilmesi T\u00fcrkiye\u2019yi olumsuz etkilemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ba\u015fta Hatay olmak \u00fczere Adana, Mersin, Gaziantep, Kahramanmara\u015f, Kilis ve Mardin illerinin Suriye halklar\u0131 ile olan etnik, din\u00ee ve mezhepsel ba\u011flar\u0131n\u0131n olmas\u0131 bu olumsuzlu\u011fun en b\u00fcy\u00fck sebebidir.<\/p>\n<p>Suriye\u2019ye sirayet eden olaylar sonras\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin muhalifleri desteklemesi ili\u015fkilerin tekrar bozulmas\u0131na sebep olurken, Suriye rejimi de PKK\u2019ya olan desteklerine tekrar ba\u015flam\u0131\u015f ve \u00f6rg\u00fct, ba\u015fta Hatay b\u00f6lgesi olmak \u00fczere s\u0131n\u0131r hatt\u0131nda \u00f6zellikle mezhepsel unsurlar\u0131n \u00f6n planda oldu\u011fu eylemlere giri\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Y\u00fczy\u0131llard\u0131r bar\u0131\u015f i\u00e7erisinde ya\u015fayan Alev\u00ee-S\u00fcnni, T\u00fcrk-Arap-K\u00fcrt, Ermeni-H\u0131ristiyan topluluklar\u0131n bar\u0131\u015f i\u00e7erisinde ya\u015f\u0131yor olmalar\u0131 Hatay\u2019\u0131 \u00f6zel k\u0131lmaktad\u0131r. Fakat bu \u00f6zellik ayn\u0131 zamanda hassas taraf\u0131n\u0131 da ihtiva etmektedir. \u201cArap Bahar\u0131\u201d olaylar\u0131n\u0131n Suriye\u2019yi etkiledi\u011fi gibi T\u00fcrkiye\u2019ye etnik ve mezhepsel \u00e7at\u0131\u015fmalar \u015feklinde s\u0131\u00e7ramam\u0131\u015f olmas\u0131 ilerleyen s\u00fcre\u00e7te s\u0131\u00e7rama ihtimalini bertaraf etmemektedir. O nedenle bu tehlike dikkate al\u0131narak; \u00f6zellikle de mezhepsel boyutlu olaylar\u0131n Hatay \u00f6zelinde T\u00fcrkiye\u2019ye de sirayet etmemesi i\u00e7in gerekli \u00f6nlemler zaman ge\u00e7irmeden hayata ge\u00e7irilmelidir.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7 milyona yakla\u015fm\u0131\u015f olan Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n kontrols\u00fcz bir \u015fekilde neredeyse T\u00fcrkiye\u2019nin her taraf\u0131na da\u011f\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, yaln\u0131zca g\u00fcvenlik sorunu de\u011fil, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel olarak da \u00e7e\u015fitli riskler ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n ba\u015fta Hatay olmak \u00fczere yerle\u015fim birimlerinin ve b\u00f6lgelerin demografik yap\u0131lar\u0131n\u0131 bozmas\u0131na engel olunmal\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle Suriye\u2019nin kuzeyinde olu\u015fumunu tamamlama a\u015famas\u0131nda olan ve Federasyon ilan eden K\u00fcrt b\u00f6lgesinin Hatay hedefli planlar\u0131 dikkatle takip edilmelidir.<\/p>\n<p>Uzun vadede, Suriye\u2019nin kuzeyinde Federasyon ilan eden K\u00fcrt olu\u015fumu ile Irak\u2019\u0131n kuzeyindeki mevcut \u00f6zerk K\u00fcrt y\u00f6netiminin birle\u015fmesi durumunda nihai sonu\u00e7 olarak T\u00fcrkiye\u2019nin Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu b\u00f6lgelerinde faaliyet y\u00fcr\u00fcten b\u00f6l\u00fcc\u00fc \u00f6rg\u00fct\u00fcn de bu olu\u015fuma kat\u0131lmak ve s\u00f6zde B\u00fcy\u00fck K\u00fcrdistan\u2019\u0131 olu\u015fturmak isteyecekleri unutulmamal\u0131d\u0131r. En \u00f6nemlisi de bu olu\u015fumun Akdeniz\u2019e \u00e7\u0131k\u0131\u015f kap\u0131s\u0131 olarak Hatay\u2019\u0131 da hedef almas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olacakt\u0131r.<\/p>\n<p><a name=\"_Toc434481674\"><\/a>KAYNAK\u00c7A<\/p>\n<p>ABUHASAN, Mohammed, (2013) <em>Arap Bahar\u0131 Sonras\u0131 Suriye\u2019de Ya\u015fanan Geli\u015f-meler ve \u00a0\u00a0 T\u00fcrkiye\u2019nin G\u00fcvenli\u011fine Etkileri<\/em>, Polis Akademisi, G\u00fcvenlik Bilimleri Enstit\u00fcs\u00fc, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Uluslararas\u0131 G\u00fcvenlik Anabilim Dal\u0131, Y\u00fcksek Lisans Tezi, Ankara.<\/p>\n<p>AKDEM\u0130R, Salih, (2000) \u201cSuriye\u2019deki Etnik ve Dini Yap\u0131n\u0131n Siyasi Yap\u0131n\u0131n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Olu\u015fmas\u0131ndaki Rol\u00fc\u201d, <em>21.yy T\u00fcrkiye Enstit\u00fcs\u00fc, Avrasya Dosyas\u0131<\/em>, C.6, S.1, s.201-237, http:\/\/www.21yyte.org\/assets\/uploads\/files\/201-237%20 salih. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 PDF, (Eri\u015fim Tarihi: 07.04.2015).<\/p>\n<p>AKPINAR, Mahmut, (2012) <em>Siyasi Analiz, Ortado\u011fu Raporu<\/em>, Turgut \u00d6zal \u00dcniversitesi \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Yay\u0131nlar\u0131, s.49-96, Af\u015far Matbaac\u0131l\u0131k, Ankara.<\/p>\n<p>ATSO, (2015) \u201cSuriye Raporu\u201d, Antakya Ticaret Ve Sanayi Odas\u0131ndan Bilgi Talebine \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 20.10.2015 Tarihli Cevabine Yaz\u0131.<\/p>\n<p>ASLAN, Cevdet, (2008) <em>Be\u015far Esad D\u00f6nemi T\u00fcrkiye-Suriye \u0130li\u015fkileri<\/em>, Sakarya \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00dcniversitesi, Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc, Y\u00fcksek Lisans Tezi, Sakarya.<\/p>\n<p>AYATA, Sencer, AYATA, Ay\u015fe, (2000) <em>T\u00fcrkiye\u2019de G\u00fcvenlik Sorunlar\u0131, -Ortado\u011fu \u00a0 Politikalar\u0131 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ve G\u00fcvenlik-Yeni Y\u00f6nelimler-<\/em>, Derleyen, Augustus Richard Norton, \u00c7ev. Ceylan \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tokluo\u011flu, B\u00fcke Yay\u0131nlar\u0131, s.79-88, 1. Bas\u0131m, \u0130stanbul.<\/p>\n<p>BAL, \u0130hsan, (2014) \u201cM\u00fclteciler Sorununda Belirsizli\u011fin \u00c7\u0131ld\u0131rt\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d, <em>Analist<\/em>, S.43, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 s.18-19, Eyl\u00fcl, Ankara.<\/p>\n<p>BBC, (2016) \u201cPutin: Rus Ordusuna Suriye&#8217;den \u00c7ekilme Emri Verdim\u201d, <em>BBC T\u00fcrk\u00e7e<\/em>, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 14.03.2016,<a href=\"http:\/\/www.bbc.com\/turkce\/haberler\/2016\/03\/160314_putin_suriye\">http:\/\/www.bbc.com\/turkce\/haberler\/2016\/03\/160314_putin_suriye<\/a>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (Eri\u015fim Tarihi, 16.03.2016).<\/p>\n<p>BCA, 030-0-010-000-000-225-515-22, Ba\u015fbakanl\u0131k Cumhuriyet Ar\u015fivi.<\/p>\n<p>B\u0130LG\u0130\u00c7, Esra, (2006) <em>Su Sorunu: F\u0131rat, Dicle ve Asi Nehirleri \u00d6rnekleri<\/em>, At\u0131l\u0131m \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00dcniversitesi, Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc, Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Anabilim Dal\u0131, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Y\u00fcksek Lisans Tezi, Ankara.<\/p>\n<p>BODUR, Ak\u0131n, (2014) <em>Arada Kalanlar-Kom\u015fu \u00dclkede Sava\u015f ve Suriye-Hatay Hatt\u0131-<\/em>, Ya\u015far, Saadet, (Edt.), \u00d6teki Adam Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul.<\/p>\n<p>\u00c7EV\u0130KALP, Mesut, (2015) \u201cTer\u00f6r Bumerang\u0131: \u00c7\u00f6ken Suriye ve PKK Politikas\u0131n\u0131n Sonucu\u201d, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>Aksiyon<\/em>, 27 Temmuz-2 A\u011fustos, S.1077, s.24-25, \u00c7a\u011flayan Matbaas\u0131, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130zmir.<\/p>\n<p>DALAR, Mehmet, (2010) \u201cAsi Nehri\u2019nin T\u00fcrkiye-Suriye \u0130li\u015fkileri \u00dczerindeki Etkisi ve \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Gelece\u011fi\u201d, <em>Ortado\u011fu Analiz,<\/em> Ortado\u011fu Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi (ORSAM), \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Mart, C.2, S.15, s.106-114.<\/p>\n<p>DAVUTO\u011eLU, Ahmet, (2013) <em>Stratejik Derinlik T\u00fcrkiye\u2019nin Uluslararas\u0131 Konumu<\/em>, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 K\u00fcre Yay\u0131nlar\u0131, 84. Bask\u0131, \u0130stanbul.<\/p>\n<p>DE\u011eER, Ay\u015fenur, (2013) <em>Do\u011fu-Bat\u0131 Ekseninde T\u00fcrkiye: Arap Bahar\u0131\u2019n\u0131n K\u00f6\u015fe Yaz\u0131lar\u0131nda S\u00f6ylemsel Konumland\u0131r\u0131lmas\u0131<\/em>, Maltepe \u00dcniversitesi, Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc, \u00a0 Radyo Sinema ve Televizyon Anabilim Dal\u0131, Y\u00fcksek Lisans Tezi, \u0130stanbul.<\/p>\n<p>DEM\u0130R, \u015eerif, (2011) \u201cD\u00fcnden Bug\u00fcne T\u00fcrkiye\u2019nin Suriye ve Ortado\u011fu Politikas\u0131\u201d, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>TurkishStudies<\/em>-International PeriodicalForTheLanguages, Literatureand History of \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 TurkishorTurkic Volume 6\/3 Summer 2011, p. 691-713 TURKEY, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a href=\"http:\/\/scholar.googleusercontent.com\/scholar?q=cache:9S9Gf-QYNyEJ\">http:\/\/scholar.googleusercontent.com\/scholar?q=cache:9S9Gf-QYNyEJ<\/a>: scholar. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 google.com\/+%C5%9Eerif+Demir,+D%C3%BCnden+Bug%C3%BCne+T%C3%BCrkiy\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 e%E2%80%99nin+Suriye+ve+Ortado%C4%9Fu+Politikas%C4%B1&amp;hl=tr&amp;as_sdt= \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 0,5, (Eri\u015fim Tarihi: 02.04.2015).<\/p>\n<p>DEM\u0130R, Ya\u015far, (2012) \u201cHatay\u2019da Siyasi \u00c7eki\u015fmeler ve T\u00fcrkiye\u2019nin Politikas\u0131 (1936-1938)&#8221; <em>History Studies<\/em>, s.47-72, <a href=\"http:\/\/www.historystudies.net\/Makaleler\/103957524_5-\">http:\/\/www.historystudies.net\/Makaleler\/103957524_5-<\/a> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ya%C5%9Far%20Demir.pdf, (Eri\u015fim Tarihi: 29.09.2014).<\/p>\n<p>DUMAN, Sabit, (2005) \u201cOrtado\u011fu Krizleri ve T\u00fcrkiye\u201d <em>Ankara \u00dcniversitesi T\u00fcrk \u0130nk\u0131l\u00e2p \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tarihi Enstit\u00fcs\u00fc Atat\u00fcrk Yolu Dergisi<\/em>, C. 9, S 35, May\u0131s-Kas\u0131m, s.313-332.<\/p>\n<p>DURAN, Hasan, KARACA, Ahmet, (2013) \u201c1950 1980 D\u00f6neminde T\u00fcrkiye-Ortado\u011fu \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130li\u015fkileri\u201d, <em>Cumhuriyet \u00dcniversitesi, \u0130ktisadi ve \u0130dari Bilimler Dergisi<\/em>, C.14, S.1, \u00a0 s.121-136, Nisan, Sivas.<\/p>\n<p>EK\u015e\u0130, Nuray, (2013) \u201cUluslararas\u0131 Koruma Y\u00f6ntemleri ve T\u00fcrkiye\u2019de Bulunan Suriyelilerin \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Hukuki Stat\u00fcs\u00fc\u201d, <em>G\u00fcncel Geli\u015fmeler I\u015f\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin M\u00fclteci-S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Politikas\u0131, \u00c7al\u0131\u015ftay-Tebli\u011fler<\/em>, 25.04.2013, s.51-70, Ak\u00e7ay, Engin, Alimuhakmedov, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Farkhad, (Edt.), Gazeteciler ve Yazarlar Vakf\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul.<\/p>\n<p>EROL, Hande, (2008) <em>T\u00fcrkiye-Ortado\u011fu \u0130li\u015fkileri (1983-1993), Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi, \u00a0\u00a0\u00a0 Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc<\/em>, Tarih Anabilim Dal\u0131, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Program\u0131, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Y\u00fcksek Lisans Tezi, \u0130zmir.<\/p>\n<p>ERTU\u011eRUL, Ebubekir, (2014) <em>Suriye K\u00fcrtleri ve Demokratik Birlik Partisi (PYD)<\/em>, Ufuk \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00dcniversitesi, Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc, Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Ana Bilim Dal\u0131, Y\u00fcksek \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Lisans Tezi, Ankara.<\/p>\n<p>ETE, Hatem, (2012) \u201cHatay Operasyonu\u201d, <em>SETA\/Siyaset, Ekonomi ve Toplum \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Vakf\u0131<\/em>, http:\/\/arsiv.setav.org\/public\/HaberDetay.aspx? \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Dil=tr&amp;hid=126952&amp;q=hatay-operasyonu, (Eri\u015fim Tarihi: 06.06.2015).<\/p>\n<p>GAYTANCIO\u011eLU, Kaan, (2008) <em>So\u011fuk Sava\u015f Sonras\u0131 D\u00f6nemde T\u00fcrkiye-Suriye \u0130li\u015fkilerinin \u00a0 Ortado\u011fu Politikas\u0131na Etkisi<\/em>, Trakya \u00dcniversitesi, Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc, Y\u00fcksek \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Lisans Tezi, Edirne.<\/p>\n<p>G\u00dc\u00c7ER, Mehmet, KARACA, Sema, D\u0130N\u00c7ER, O., Bahad\u0131r, (2013) \u201cS\u0131n\u0131rlar Aras\u0131nda Ya\u015fam \u00a0\u00a0 Sava\u015f\u0131 -Suriyeli M\u00fclteciler- Alan Ara\u015ft\u0131rmas\u0131\u201d, <em>Uluslararas\u0131 Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar \u00a0 Kurumu (USAK)<\/em>, USAK Sosyal Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi, USAK Raporlar\u0131 No:13-04, \u00a0 May\u0131s, Ankara.<\/p>\n<p>G\u00dc\u00c7T\u00dcRK, Yavuz, (2014) \u201c\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n Kayb\u0131: Suriye\u2019deki \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131n \u0130nsan Haklar\u0131 Boyutu\u201d, \u00a0 <em>Siyaset, Ekonomi ve Toplum Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Vakf\u0131 (SETA)<\/em>, 04.02.2014, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a href=\"http:\/\/setav.org\/tr\/insanligin-kaybi-suriyedeki-ic-savasin-insan-haklari-\">http:\/\/setav.org\/tr\/insanligin-kaybi-suriyedeki-ic-savasin-insan-haklari-<\/a>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 boyutu\/rapor\/14432, (Eri\u015fim Tarihi: 07.06.2015).<\/p>\n<p>G\u00dcN, Mehmet Salih, KO\u00c7AK, Konur Alp (2012) \u201cArap Halk Ayaklanmalar\u0131 ve Yeni D\u00fczen\u201d, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>Yasama Dergisi<\/em> -Arap Bahar\u0131-, S.22-23 \u00d6zel Say\u0131, S.22, s.7-21, Ankara.<\/p>\n<p>H.A.G., (2015) \u201cSava\u015f: Suriyeliler Sosyal Dokuyu Bozuyor\u201d, <em>Hatay Asi Gazetesi<\/em>, 16.05.2015, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a href=\"http:\/\/www.asigazetesi.com\/haber\/savas-suriyeliler-sosyal-dokuyu-\">http:\/\/www.asigazetesi.com\/haber\/savas-suriyeliler-sosyal-dokuyu-<\/a>bozuyor\/ \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 1772\/, (Eri\u015fim Tarihi: 23.06.2015).<\/p>\n<p>H\u00dcRR\u0130YET, (2013) \u201cReyhanl\u0131&#8217;daki Sald\u0131r\u0131yla \u0130lgili \u00d6nemli A\u00e7\u0131klamalar\u201d <em>H\u00fcrriyet \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Gazetesi,<\/em> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 13.05.2013, http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/gundem\/23263087.asp, (Eri\u015fim Tarihi: \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 11.06.2015).<\/p>\n<p>H\u00dcRR\u0130YET, (2015) \u201cI\u015e\u0130D (DAE\u015e, DEA\u015e, DA\u0130\u015e) Nedir? Nas\u0131l Ortaya \u00c7\u0131kt\u0131? El Ba\u011fdadi Kimdir?\u201d \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>H\u00fcrriyet Gazetesi<\/em>, 23.07.2015, <a href=\"http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/isid-daes-deas-dais-%09nedir-nasil-ortaya-cikti-el-bagdadi-kimdir-29600590\"><em>http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/isid-daes-deas-dais-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 nedir-nasil-ortaya-cikti-el-bagdadi-kimdir-29600590<\/em><\/a><em>, <\/em>(Eri\u015fim Tarihi: 14.01.2016).<\/p>\n<p>\u0130NTERNETHABER.COM, (2016) \u201cYal\u00e7\u0131n Akdo\u011fan Suriyeli S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 Say\u0131s\u0131n\u0131 A\u00e7\u0131klad\u0131, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 10.03.2016, <a href=\"http:\/\/www.internethaber.com\/yalcin-akdogan-suriyeli-siginmaci-%09sayisini-acikladi-1573724h.htm\">http:\/\/www.internethaber.com\/yalcin-akdogan-suriyeli-siginmaci-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 sayisini-acikladi-1573724h.htm<\/a>, (Eri\u015fim Tarihi: 11.03.2016).<\/p>\n<p>KILIN\u00c7KAYA, M. Dervi\u015f, (2008) <em>Osmanl\u0131 Y\u00f6netimindeki Topraklarda Arap \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Milliyet\u00e7ili\u011finin Do\u011fu\u015fu ve Suriye<\/em>, Atat\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Tarih Y\u00fcksek Kurumu \u00a0\u00a0 Atat\u00fcrk Ara\u015ft\u0131rma Merkezi, Presmat Matbaa Gazete Reklam Ltd. \u015eti., 2. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bask\u0131, Ankara.<\/p>\n<p>KINALITOPUK, \u00d6mer Tugay, (2014) <em>T\u00fcrkiye Suriye \u0130li\u015fkileri 2002-2014 D\u00f6nemi<\/em>, Trakya \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00dcniversitesi, Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc, Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Anabilimdal\u0131, Y\u00fcksek \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Lisans Projesi, Edirne.<\/p>\n<p>K\u00dcRK\u00c7\u00dcO\u011eLU, \u00d6mer, (1982) <em>Osmanl\u0131 Devleti\u2019ne Kar\u015f\u0131 Arap Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Hareketleri (1908-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 1918)<\/em>, Ankara \u00dcniversitesi Siyasal Bilgiler Fak\u00fcltesi Yay\u0131nlar\u0131, 512, A\u00dc., S.B.F. Bas\u0131n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ve Yay\u0131n Y\u00fcksek Okulu Bas\u0131mevi, Ankara.<\/p>\n<p>LA\u00c7\u0130NER, Sedat, \u00d6ZCAN, Mehmet, BAL, \u0130hsan, (2004) <em>T\u00fcrkiyeli Avrupa-T\u00fcrkiye\u2019nin \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00dcyeli\u011finin AB\u2019ye Olas\u0131 Etkileri-<\/em>, USAK Kitapl\u0131\u011f\u0131: 1, Hayat Yay\u0131nlar\u0131: 198, Bilge \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Matbaac\u0131l\u0131k, 1. Bask\u0131, \u0130stanbul.<\/p>\n<p>MAHALL\u0130, H\u00fcsn\u00fc, (2013) <em>Ortado\u011fu\u2019da Kanl\u0131 Bahar<\/em>, Destek Yay\u0131nevi, 9. Bask\u0131, A\u011fustos, \u00a0\u00a0\u00a0 \u0130stanbul.<\/p>\n<p>M\u0130LL\u0130YET, (2012) \u201cSuriye&#8217;den At\u0131lan Bomba T\u00fcrkiye Ak\u00e7akale&#8217;ye D\u00fc\u015ft\u00fc! Suriye&#8217;nin Top \u00a0\u00a0 Mermisi Ak\u00e7akale&#8217;de Patlad\u0131!\u201d, <em>Milliyet Gazetesi<\/em>, 03.10.2012,\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 http:\/\/www.milliyet.com.tr\/suriye-den-atilan-bomba-turkiye-akcakale-ye-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 dustu-suriye-nin-top-mermisi-akcakale-de-patladi-\/gundem\/gundemdetay\/03. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 10.2012\/1606235\/default.htm, (Eri\u015fim Tarihi: 05.11.2014).<\/p>\n<p>M\u0130LL\u0130YET, (2015) \u201cPozant\u0131 Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;ne Sald\u0131r\u0131: 2 Polis \u015eehit Oldu, 2 PKK&#8217;l\u0131 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u201d, <em>Milliyet Gazetesi, <\/em>31.07.2015, <a href=\"http:\/\/www.milliyet.com.tr\/pozanti-%09emniyet-mudurlugu-ne-gundem-2095237\/\">http:\/\/www.milliyet.com.tr\/pozanti-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 emniyet-mudurlugu-ne-gundem-2095237\/<\/a>, (Eri\u015fim, 24.12.2015).<\/p>\n<p>M\u0130LL\u0130YET, (2016) \u201cPYD Suriye&#8217;de Federasyon \u0130lan Etti\u201d, <em>Milliyet Gazetesi<\/em>, 17.03.2016, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a href=\"http:\/\/www.milliyet.com.tr\/pyd-suriye-nin-kuzeyinde\/dunya\/detay\/2211341\/%20%09default.htm\">http:\/\/www.milliyet.com.tr\/pyd-suriye-nin-kuzeyinde\/dunya\/detay\/2211341\/ \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 default.htm<\/a>, (Eri\u015fim Tarihi, 18.03.2016).<\/p>\n<p>NTV, (2013) \u201cS\u0131n\u0131r Kap\u0131s\u0131nda Patlama: 13 \u00d6l\u00fc\u201d <em>NTV<\/em>, 11.02.2013, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <a href=\"http:\/\/www.ntv.com.tr\/turkiye\/sinir-kapisinda-patlama-13-olu\">http:\/\/www.ntv.com.tr\/turkiye\/sinir-kapisinda-patlama-13-olu<\/a>, URkElAAxeUaa- \u00a0\u00a0 5WtvKBPMQ?_ref=infinite, (Eri\u015fim Tarihi: 11.08.2015).<\/p>\n<p>NTV, (2015) \u201cRus Sava\u015f U\u00e7a\u011f\u0131 S\u0131n\u0131r\u0131 \u0130hlal Etti, T\u00fcrk F-16&#8217;lar D\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u201d, <em>NTV<\/em>, 24.10.2015, \u00a0\u00a0\u00a0 <a href=\"http:\/\/www.ntv.com.tr\/turkiye\/rus-savas-ucagi-siniri-ihlal-etti-turk-f-16lar-%09dusurdu,_mP74HrTmEe3cc8qXBIqrA\">http:\/\/www.ntv.com.tr\/turkiye\/rus-savas-ucagi-siniri-ihlal-etti-turk-f-16lar-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 dusurdu,_mP74HrTmEe3cc8qXBIqrA<\/a>, 24 Kas\u0131m 2015.<\/p>\n<p>ORHAN, Oytun, (2013) \u201cReyhanl\u0131 Sald\u0131r\u0131s\u0131 ve T\u00fcrkiye\u2019nin Suriye \u0130kilemi\u201d, <em>Ortado\u011fu Analiz, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/em>Ortado\u011fu Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi (ORSAM), Haziran, C.5, S.54, s.10-16, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 http:\/\/www.orsam.org.tr\/tr\/yazigoster. aspx?ID=4541, (Eri\u015fim Tarihi: \u00a0 31.09.2014).<\/p>\n<p>\u00d6ZT\u00dcRKLER, Harun, G\u00d6KSEL, T\u00fcrkmen, (2015) \u201cSuriyeli M\u00fcltecilerin T\u00fcrkiye\u2019ye Ekonomik \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Etkileri: Sentetik Bir Modelleme\u201d, <em>Ortado\u011fu Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (ORSAM),<\/em> Rapor No: 196, Ocak, http:\/\/www.orsam. \u00a0 org.tr\/tr\/yazigoster.aspx?ID=5279, (Eri\u015fim Tarihi: 10.04.2015).<\/p>\n<p>\u00d6ZYAZAR, Feyyaz, (2013) \u201cReyhanl\u0131\u2019dan \u0130zlenimler II-III\u201d, <em>Ortado\u011fu Stratejik \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi (ORSAM)<\/em>, 10 Haziran, http:\/\/www.orsam.org. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 tr\/tr\/yazigoster.aspx?ID=4535, (Eri\u015fim Tarihi: 20.01.2015).<\/p>\n<p>RAD\u0130KAL, (2014) \u201cNi\u011fde&#8217;de Uzun Namlulu, El Bombal\u0131 Sald\u0131r\u0131\u201d, <em>Radikal Gazetesi<\/em>, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 21.03.2014, <a href=\"http:\/\/www.radikal.com.tr\/turkiye\/nigdede_uzun_namlulu_el_%20%09bombali_\">http:\/\/www.radikal.com.tr\/turkiye\/nigdede_uzun_namlulu_el_ \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 bombali_<\/a>saldiri-1182411, \u00a0(Eri\u015fim Tarihi: 20.06.2015).<\/p>\n<p>SABAH, (2013) \u201cHatay&#8217;da Patlama\u201d, <em>Sabah Gazetesi<\/em>, 13.05.2013, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 http:\/\/www.sabah.com.tr\/gundem\/2013\/05\/11\/hatayda-patlama, (Eri\u015fim \u00a0\u00a0 Tarihi: 11.06.2015).<\/p>\n<p>SA\u011eLAM, Zafer, (2006) <em>Jeopolitik, Jeoekonomik ve Jeostratejik Konumlar\u0131 \u0130tibariyle T\u00fcrkiye-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Suriye \u0130li\u015fkilerinin \u0130ncelenmesi<\/em>, Genel Kurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, Harp Akademileri \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Komutanl\u0131\u011f\u0131, Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Enstit\u00fcs\u00fc M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, Y\u00fcksek Lisans Tezi, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130stanbul.<\/p>\n<p>SOFUO\u011eLU, Adnan, (2012) \u201c<em>Hassas Konular, Atat\u00fcrk\u2019ten G\u00fcn\u00fcm\u00fcze Hatay Meselesi ve \u00a0\u00a0 T\u00fcrkiye-Suriye \u0130li\u015fkileri\u201d<\/em>, K\u00d6K Sosyal ve Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Vakf\u0131 (K\u00d6KSAV) E-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 B\u00fclten, Ankara. <a href=\"http:\/\/www.koksav.org.tr\/hassas_konular\/26042012_kok-hk-\">http:\/\/www.koksav.org.tr\/hassas_konular\/26042012_kok-hk-<\/a>\u00a0\u00a0 asofuoglu.pdf, (Eri\u015fim Tarihi: 24.10.2014).<\/p>\n<p>SOYSAL, \u0130smail, (2000) <em>T\u00fcrkiye\u2019nin Siyasal Andla\u015fmalar\u0131<\/em>, I. Cilt (1920-1945), 3. Bask\u0131, T\u00fcrk \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tarih Kurumu Bas\u0131mevi, Ankara.<\/p>\n<p>S\u00d6ZC\u00dc, (2015), \u201cSuru\u00e7 Bombac\u0131s\u0131 \u015eeyh Abdurrahman Alag\u00f6z \u0130le \u0130lgili Bomba \u0130ddia!\u201d, <em>S\u00f6zc\u00fc \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Gazetesi<\/em>, 23.07.2015, <a href=\"http:\/\/www.sozcu.com.tr\/2015\/gundem\/suruc-bombacisi-\">http:\/\/www.sozcu.com.tr\/2015\/gundem\/suruc-bombacisi-<\/a>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 seyh-abdurrahman-alagoz-ile-ilgili-bomba-iddia-891247\/, (Eri\u015fim Tarihi: \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 24.07.2015).<\/p>\n<p>TANDO\u011eAN, Ali, (2013) <em>Arap Bahar\u0131 S\u00fcrecinde M\u0131s\u0131r<\/em>, At\u0131l\u0131m \u00dcniversitesi, Sosyal Bilimler \u00a0 Enstit\u00fcs\u00fc, Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Y\u00fcksek Lisans Tezi, Ankara.<\/p>\n<p>TBMM, (2012), <em>TBMM \u0130nsan Haklar\u0131n\u0131 \u0130nceleme Komisyonu 24. D\u00f6nem, 1. ve 2. Yasama Y\u0131llar\u0131 Faaliyet Raporu (Haziran 2011\u2013Ekim 2012), <\/em>TBMM Bas\u0131mevi, Ankara.<\/p>\n<p>TEK\u0130N, Mehmet, (2009) <em>Hatay Devleti Meclisi Zab\u0131tlar\u0131<\/em>, Atat\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr, Dil ve Tarih Y\u00fcksek \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Kurumu Atat\u00fcrk Ara\u015ft\u0131rma Merkezi, Ankara.<\/p>\n<p>T\u0130RA\u015e, Mehmet, (2012) <em>Haf\u0131z Esad Sonras\u0131 T\u00fcrkiye-Suriye \u0130li\u015fkilerinin G\u00fcvenlik \u00a0\u00a0\u00a0 Politikalar\u0131na Etkisi,<\/em> Beykent \u00dcniversitesi, Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc, Uluslararas\u0131 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130li\u015fkiler Anabilim Dal\u0131, Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Bilim Dal\u0131, Y\u00fcksek Lisans Tezi, \u0130stanbul.<\/p>\n<p>TURAN, \u00d6mer, (2002) \u201cXX. Y\u00fczy\u0131lda T\u00fcrk Topluluklar\u0131, T\u00fcrkler\u201d, <em>T\u00fcrk Topluluklar\u0131,<\/em> C.20, \u00a0\u00a0 s.564-614 [p.331-360], Yeni T\u00fcrkiye Yay\u0131nlar\u0131, Ankara.<\/p>\n<p>TURHAN, Alper, (2012) <em>T\u00fcrkiye Suriye \u0130li\u015fkilerinde S\u00fcreklilik: \u00c7at\u0131\u015fma-Yumu\u015fama D\u00f6nemleri \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ve Arap Bahar\u0131 S\u00fcreci<\/em>, Dumlup\u0131nar \u00dcniversitesi, Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc, Kamu \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Y\u00f6netimi Anabilim Dal\u0131, Y\u00fcksek Lisans Tezi, K\u00fctahya.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">*<\/a> \u0130nternational Turgut Ozal Congress on Business, Economics and Politikal Science-\u0130NTOCBEPS II, 14-16 Nisan 2016, Ankara, Bildiri Olarak Sunulmu\u015ftur. (Eri\u015fim), http:\/\/www.intoc.org\/index.php\/intoc-beps-ii-proceedings-2016\/<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">*<\/a>* Y\u00fcksek Lisans \u00d6\u011frencisi, Turgut \u00d6zal \u00dcniversitesi, Siyaset Bilimi ve Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler B\u00f6l\u00fcm\u00fc, cingozismail01@gmail.com<\/p>\n<div id=\"bghab-1044770345\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0\u0130smail Cing\u00f6z \u00d6zet Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131n sonuna kadar 402 y\u0131l Osmanl\u0131 Devleti y\u00f6netiminde kalmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan yakla\u015f\u0131k 20 y\u0131l Frans\u0131z manda idaresinde kalan Suriye, ayn\u0131 d\u00f6nemde<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-19277","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-50V","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19277","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19277"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19277\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19277"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19277"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19277"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}