{"id":18843,"date":"2016-05-07T12:06:00","date_gmt":"2016-05-07T09:06:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=18843"},"modified":"2016-05-07T12:23:22","modified_gmt":"2016-05-07T09:23:22","slug":"hayriye-suleymanoglu-yenisoy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/hayriye-suleymanoglu-yenisoy\/","title":{"rendered":"Hayriye S\u00fcleymano\u011flu Yenisoy"},"content":{"rendered":"<p class=\"rtejustify\"><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/admin.biyografya.com\/_docs\/photos\/b01f07fe42138c98d2cfe4c9847dfb5e.jpg?w=640\" \/><\/p>\n<p class=\"rtejustify\">Bulgaristan\u2019da Memo\u011flu-S\u00fcleymano\u011flu soyad\u0131yla bilinen Hayriye Yenisoy 10 Mart 1934\u2019te Filibe\u2019nin (Plovdiv\u2019in) yak\u0131n\u0131nda bulunan Kri\u00e7im (K\u0131r\u00e7ma) kasabas\u0131nda do\u011fmu\u015ftur. \u0130lk ve orta \u00f6\u011frenimini Kri\u00e7im \u0130ptida\u00ee Mektebi ve R\u00fc\u015ftiyesinde yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bu e\u011fitim oca\u011f\u0131nda haz\u0131rl\u0131kl\u0131 ayd\u0131nlar \u00f6\u011fretmenlik yapm\u0131\u015f ve T\u00fcrklerin e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcrel kalk\u0131nmas\u0131na hizmette bulunmu\u015flard\u0131r. T\u00fcrkiyeli ayd\u0131nlardan da burada \u00e7al\u0131\u015fanlar olmu\u015ftur. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan sonra Bulgar \u00c7ift\u00e7i Partisi H\u00fck\u00fcmeti zaman\u0131nda Cafer Tayyar Pa\u015fa ordusundan Bulgaristan\u2019a ge\u00e7ip Filibe\u2019ye yerle\u015ftirilen T\u00fcrk subaylar\u0131ndan iki subay Kri\u00e7im T\u00fcrk okulunda \u00f6\u011fretmenlik yapm\u0131\u015ft\u0131r. Baki Muallim ad\u0131nda \u0130stanbullu bir \u00f6\u011fretmen de uzun y\u0131llar bu okulda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ve 1937\u2019de Bulgar makamlar\u0131 bir\u00e7ok Bulgaristanl\u0131 T\u00fcrk ayd\u0131n\u0131yla birlikte bu \u00f6\u011fretmeni de ailece T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7e zorlam\u0131\u015flard\u0131r. Hayriye Memo\u011flu\u2019nun \u00f6\u011frencilik y\u0131llar\u0131nda r\u00fc\u015ftiye, medrese ve \u00f6zel kolej mezunlar\u0131 okulda \u00f6\u011fretmenlik yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlardan Kri\u00e7imli \u0130smet Muallim, Filibeli Nihat Muallim ve Pe\u015ftereli K\u00e2mil Muallim Filibe \u00d6zel Frans\u0131z Kolejini bitirmi\u015flerdir. 1947 y\u0131l\u0131na kadar Kri\u00e7im T\u00fcrk okulu \u00f6zel okul stat\u00fcs\u00fcnde kalm\u0131\u015f ve Okul Enc\u00fcmeni taraf\u0131ndan y\u00f6netilmi\u015ftir. Hayriye Memo\u011flu\u2019nun babas\u0131 Mehmet Memo\u011flu da uzun y\u0131llar Enc\u00fcmen ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. 1947\u2019de okul devlet okulu olmu\u015ftur. Hayriye Memo\u011flu R\u00fc\u015ftiyeyi bitirdikten sonra Kri\u00e7im Bulgar K\u0131z Lisesinde okumu\u015f ve 1952\u2019de y\u00fcksek ba\u015far\u0131yla mezun olmu\u015ftur. Ayn\u0131 y\u0131l Sofya \u00dcniversitesinde T\u00fcrk gen\u00e7lerine T\u00fcrk\u00e7e e\u011fitim veren b\u00f6l\u00fcmler a\u00e7\u0131l\u0131nca Hayriye Memo\u011flu da T\u00fcrk Filolojisi B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00f6\u011frenimini s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00dcniversite y\u0131llar\u0131nda \u00fcnl\u00fc T\u00fcrkologlardan ders dinleme \u015fans\u0131 olmu\u015ftur: B\u00f6l\u00fcm\u00fcn a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n ilk y\u0131l\u0131nda \u00f6\u011frenciler asistan Riza Mollov\u2019dan edebiyat nazariyesi ve T\u00fcrk folkloru, \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi G\u0131l\u0131b G\u0131l\u0131bov\u2019dan da pratik T\u00fcrk dili ve Osmanl\u0131ca\u2019dan 2 ders dinlemi\u015flerdir. Ertesi ders y\u0131l\u0131nda (1953-1954) Azerbaycan T\u00fcrkologlar\u0131ndan Prof. M. \u015eiraliyev, Prof. M. Mirzazade misafir profes\u00f6r olarak B\u00f6l\u00fcmde bulunmu\u015f ve T\u00fcrk diyalektolojisi, \u00e7a\u011fda\u015f T\u00fcrk dili dersleri okutmu\u015flar, T\u00fcrkolojinin esaslar\u0131 alan\u0131nda \u00f6\u011frencilere bilgi vermi\u015flerdir. 1955\u2019te Prof. G. Nemeth, asistan\u0131 G. Hazai ile birlikte B\u00f6l\u00fcmde kalm\u0131\u015f, Vidin ve AdakaleT\u00fcrk a\u011f\u0131zlar\u0131 \u00fczerine bir dizi konferanslar vermi\u015f, G. Hazai de kendisine asistanl\u0131k etmi\u015ftir. G. Hazai 1957-1959 y\u0131llar\u0131nda yine davet edilerek T\u00fcrkolojiye giri\u015f, T\u00fcrk dilleri tarihi gibi dersleri okutmu\u015ftur. T\u00fcrkiye\u2019den Prof. H. Cafero\u011flu, Prof. S. E. Siyavu\u015fgil, O. \u015e. G\u00f6kyay; Leningrat (St. Peterburg) \u00dcniversitesinden Prof. A. N. Kononov; Viyana \u00dcniversitesinden Prof. A. Tietze, Polonya T\u00fcrkologlar\u0131ndan Prof. E. Trijarski, Prof. Wl. Zajaczkowski gibi bilim adamlar\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fc ziyaret etmi\u015f, bunlardan \u00e7o\u011fu konferanslar vermi\u015ftir. T\u00fcrk Filolojisi B\u00f6l\u00fcm\u00fc 1956 y\u0131l\u0131na kadar Genel Dil Bilimi K\u00fcrs\u00fcs\u00fcne ba\u011fl\u0131 kalm\u0131\u015f, bu tarihten sonra da m\u00fcstakil bir k\u00fcrs\u00fc olarak Bat\u0131 Filolojileri b\u00fcnyesinde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p class=\"rtejustify\">Fak\u00fcltenin \u00f6teki b\u00f6l\u00fcmlerinde oldu\u011fu gibi, T\u00fcrk Filolojisinde de \u00f6\u011frenci bilimsel derne\u011fi kurulmu\u015f ve bilim ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 alan\u0131nda ilk ad\u0131mlar at\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00f6\u011frenci derne\u011fini asistan R. Mollov y\u00f6netmi\u015f, Hayriye Memo\u011flu da derne\u011fin ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na se\u00e7ilmi\u015ftir. Yazm\u0131\u015f oldu\u011fu ilk yaz\u0131lar\u0131 \u201cSabahattin Ali\u2019nin Kuyucaklu Yusuf Roman\u0131\u201d ve \u201cMihail \u015eolohov ve Eserleri\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 ilk yaz\u0131lar\u0131 1955\u2019te \u201cYeni I\u015f\u0131k\u201d gazetesinde yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"rtejustify\">1956 y\u0131l\u0131nda B\u00f6l\u00fcm ilk mezunlar\u0131n\u0131 vermi\u015f, bunlar aras\u0131nda bulunan Hayriye Memo\u011flu da y\u00fcksek ba\u015far\u0131yla diploma alm\u0131\u015ft\u0131r. Mecbur\u00ee hizmet olarak K\u0131rcaali T\u00fcrk \u00d6\u011fretmen Okulunda (T\u00fcrk Pedagoji Mektebinde) T\u00fcrk dili ve edebiyat\u0131 \u00f6\u011fretmenli\u011fine atanm\u0131\u015ft\u0131r. Okulda \u00f6\u011frenci derne\u011fi kurarak \u00fcye \u00f6\u011frencilerden baz\u0131lar\u0131yla b\u00f6lgedeki T\u00fcrk k\u00f6ylerinden folklor malzemesi toplam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"rtejustify\">\u00dc\u00e7 y\u0131l s\u00fcren mecbur\u00ee hizmeti sona erince Hayriye Memo\u011flu Eski Za\u011fra (Stara Zagora) \u00d6\u011fretmen Uzmanla\u015fma Enstit\u00fcs\u00fcne \u201cT\u00fcrk Okullar\u0131\u201d K\u00fcrs\u00fc ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na atanm\u0131\u015ft\u0131r. Enstit\u00fcn\u00fcn kurucular\u0131ndan biri olan Hayriye Memo\u011flu Bulgaristan T\u00fcrklerinin T\u00fcrk\u00e7e E\u011fitiminin gereken bilimsel-pedagojik d\u00fczeyde ger\u00e7ekle\u015febilmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, 3 T\u00fcrk okullar\u0131n\u0131 s\u0131k s\u0131k ziyaret etmi\u015f, yaz aylar\u0131nda Enstit\u00fcde \u00f6\u011fretmenlere kurslar d\u00fczenlemi\u015f, bilimsel-metodik i\u00e7erikli makaleler yay\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, bu y\u0131llarda T\u00fcrk folklor ve diyalektoloji malzemesi toplamaya da devam etmi\u015ftir. Enstit\u00fcde kald\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde Bulgar Bilimler Akademisinin D\u00fczenledi\u011fi bilimsel ekspedisyonlara da kat\u0131lm\u0131\u015f, Kuzeydo\u011fu Bulgaristan\u2019da Gagavuzlar\u0131n dili, k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle ilgili malzeme toplam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"rtejustify\">Eski Za\u011fra Enstit\u00fcs\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda Sofya \u00dcniversitesi Slav Filolojileri Fak\u00fcltesi Bulgar Dili ve Edebiyat\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00f6\u011frenime ba\u015flayarak buradan da y\u00fcksek ba\u015far\u0131yla mezun olmu\u015ftur. (Bu ikinci fak\u00fclteden alm\u0131\u015f oldu\u011fu diplomas\u0131 Hayriye Memo\u011flu-S\u00fcleymano\u011flu \/Hayriye Memova-S\u00fcleymanova\/ ad\u0131yla verilmi\u015ftir). \u00dcnl\u00fc Bulgar dilcilerden Vladimir Georgiev, L\u00fcbomir Andrey\u00e7in, Miroslav Yanakiev gibi profes\u00f6rlerden ders dinlemek de b\u00fcy\u00fck bir \u015fans olmu\u015ftur. \u0130ki fak\u00fclteden mezun olarak, T\u00fcrkoloji ve Slav dilleri alan\u0131nda bilgilere sahip olmas\u0131, Hayriye Memo\u011flu-S\u00fcleymano\u011flu\u2019nun bundan sonraki bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n da b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde y\u00f6n\u00fcn\u00fc belirlemi\u015ftir. Yay\u0131mlanm\u0131\u015f eserlerinden b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funun, doktora tezi de dahil, T\u00fcrk-Bulgar, Slav-T\u00fcrk dil etkile\u015fimi, folklor etkile\u015fimi konusu oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p><div id=\"bghab-3831291126\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p class=\"rtejustify\">Sofya \u00dcniversitesi T\u00fcrkoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn a\u00e7m\u0131\u015f oldu\u011fu s\u0131nav\u0131 y\u00fcksek puanla kazanarak burada 22 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, \u00e7a\u011fda\u015f T\u00fcrk dili, T\u00fcrk dili ses bilgisi ve leksikoloji dersleri okutmu\u015ftur. B\u00f6l\u00fcm\u00fcn ad\u0131 T\u00fcrk Filolojisi, sonra Oryantalistik, daha sonralar\u0131 da T\u00fcrkoloji olmu\u015f ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de T\u00fcrkoloji olarak Klasik ve Yeni Filolojiler Fak\u00fcltesi b\u00f6l\u00fcmlerinden birini olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n<p class=\"rtejustify\">Hayriye S\u00fcleymano\u011flu, yaz aylar\u0131nda Sofya \u00dcniversitesi taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen bilimsel ekspedisyonlara kat\u0131lmakla g\u00f6revlendirilmi\u015f, T\u00fcrklerin yo\u011fun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerde T\u00fcrk folkloru ve diyalektolojisi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n<p class=\"rtejustify\">Sofya \u00dcniversitesi taraf\u0131ndan Bak\u00fc\u2019ye g\u00f6nderilerek Azerbaycan Devlet \u00dcniversitesinde T\u00fcrk dili ses bilgisi ve leksikoloji alan\u0131nda ihtisas yapm\u0131\u015f, T\u00fcrkologlar\u0131n 4 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yak\u0131ndan tan\u0131ma olana\u011f\u0131 bulmu\u015f, bilim ufku geni\u015flemi\u015ftir. Azerbaycan Yabanc\u0131 Diller Enstit\u00fcs\u00fc Fonetik Laboratuvar\u0131nda da deneyler yapm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonralar\u0131 Azerbaycan Bilimler Akademisi Dilcilik Enstit\u00fcs\u00fcnde Tarih\u00ee S\u00fcre\u00e7 \u0130\u00e7inde T\u00fck Dilleriyle (Leh\u00e7eleriyle) Slav Dilleri aras\u0131ndaki Etkile\u015fim konulu doktora tezini savunmu\u015ftur.<\/p>\n<p class=\"rtejustify\">\u00dcniversitede ba\u015fasistan, k\u0131demli \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olarak g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda bir\u00e7ok T\u00fcrkoloji \u00f6\u011frencisine tez dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 yapm\u0131\u015f, T\u00fcrk\u00e7enin leksik ve deyimler d\u00fczeyinde \u00f6teki dillerle etkile\u015fimi konusu ba\u015fl\u0131ca ara\u015ft\u0131rma konusu olmu\u015ftur. Bundan sonra Bulgar Bilimler Akademisi Balkanoloji Enstit\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u201cBalkan Halklar\u0131n\u0131n EtnikLeng\u00fcistik ve Etnik-K\u00fclt\u00fcr Sorunlar\u0131\u201d B\u00f6l\u00fcm\u00fcne atanm\u0131\u015ft\u0131r. Bulgarlar\u0131n \u201cB\u00fcy\u00fck Gezi\u201d olarak adland\u0131rd\u0131klar\u0131 zorunlu B\u00fcy\u00fck G\u00f6\u00e7te ailece T\u00fcrkiye\u2019ye gelmi\u015f ve burada Yenisoy soyad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylelikle \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131nda ikinci bir d\u00f6nem ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"rtejustify\">1991 tarihinde Ankara \u00dcniversitesi Dil ve Tarih-Co\u011frafya Fak\u00fcltesinde kadroya al\u0131nan, Bulgar Dili ve Edebiyat\u0131 Anabilim Dal\u0131n\u0131n kurucusu olan Hayriye Yenisoy, burada eski Bulgarca, Bulgar yaz\u0131 dili tarihi, \u00e7a\u011fda\u015f Bulgar dili grameri, leksikoloji, diyalektoloji, stilistik gibi esas teorik dersleri okutmu\u015ftur. Lisans\u00fcst\u00fc ve doktora \u00f6\u011frencilerine dan\u0131\u015fmanl\u0131k yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-1478317846\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p class=\"rtejustify\">K\u0131sa s\u00fcreyle Mu\u011fla \u00dcniversitesi Fen-Edebiyat Fak\u00fcltesi T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fc, T\u00fcrk Leh\u00e7eleri B\u00f6l\u00fcm\u00fc, Do\u011fu Akdeniz \u00dcniversitesi-Gazi Ma\u011fusa (Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti), Sofya Y\u00fcksek \u0130sl\u00e2m Enstit\u00fcs\u00fc, Bak\u00fc&#8217;deki Azerbaycan Devlet \u00dcniversitesi Filoloji Fak\u00fcltesi, Oslo \u00dcniversitesi (Norve\u00e7), Bulgar Bilimler Akademisi Bulgar Dili Enstit\u00fcs\u00fc gibi y\u00fcksek \u00f6\u011fretim, bilim kurumlar\u0131nda ders okutmu\u015f veya konferanslar vermi\u015ftir. T\u00fcrk Federasyonlar\u0131n\u0131n davetlisi olarak Avusturya, Hollanda gibi \u00fclkelerde d\u00fczenlenen yaz okullar\u0131nda konferanslar vermi\u015f, Avrupa&#8217;daki T\u00fcrklerin e\u011fitim konulu toplant\u0131lar\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bir s\u00fcre de T. C. Devlet Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131nda dan\u0131\u015fman olarak ge\u00e7ici g\u00f6revlerde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n<p class=\"rtejustify\">Bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 T\u00fcrkoloji, Balkanoloji ve Slavistik alan\u0131ndad\u0131r. Bir dilci olarak bilinen Hayriye Memo\u011flu&#8217;nun Bulgaristan T\u00fcrklerinin s\u00f6zl\u00fc ve yaz\u0131l\u0131 edebiyat\u0131 \u00fczerinde 5 de derleme, makale ve kitaplar h\u00e2linde ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bulgaristan&#8217;da \u00e7\u0131kan T\u00fcrk\u00e7e dergi ve gazetelerin, Bulgaristan T\u00fcrk sanat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n dilini incelemi\u015f, istatistik y\u00f6ntem uygulayarak yaz\u0131l\u0131 eserlerin \u00fcsl\u00fbp zenginli\u011fini, Bulgarcan\u0131n etkisi bak\u0131m\u0131ndan yazarlar\u0131n dilinin durumunu rakamlarla g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n<p class=\"rtejustify\">Bir milyon kelime bi\u00e7imini esas alarak \u00e7a\u011fda\u015f T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esini kelime zenginli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, fonetik ve morfolojik a\u00e7\u0131dan ara\u015ft\u0131rarak ilgin\u00e7 sonu\u00e7lar elde etmi\u015ftir. S\u00f6z geli\u015fi, belirli metinler \u00e7er\u00e7evesinde en s\u0131k kullan\u0131lan kelimeleri, T\u00fcrk yaz\u0131 dilinin kelime zenginli\u011fini rakamlarla g\u00f6stermi\u015f, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esinde eklerin i\u015fleklik durumunu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"rtejustify\">Yukar\u0131da da belirtildi\u011fi gibi, ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan biri de T\u00fcrk\u00e7enin Balkan dilleriyle etkile\u015fimi ve ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar dayanan Slav-T\u00fcrk dil ili\u015fkileri olmu\u015ftur. Balkan dilleri \u00fczerinde (Balkan Yahudilerinin C\u00fcdezmo dili de dahil) T\u00fcrk\u00e7enin etkisi, Osmanl\u0131 kaynaklar\u0131nda Balkan toponim ve hidronimleri gibi ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131lar\u0131 da bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n<p class=\"rtejustify\">Leksikografi alan\u0131nda da \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 vard\u0131r: T\u00fcrk\u00e7e-Bulgarca S\u00f6zl\u00fck, BulgarcaT\u00fcrk\u00e7e Tematik S\u00f6zl\u00fck, T\u00fcrk\u00e7enin S\u0131kl\u0131k S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc, T\u00fcrk\u00e7enin Ters S\u0131kl\u0131k S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc vb. Norve\u00e7li \u00fcnl\u00fc bilim adamlar\u0131ndan Prof. Alf Grannes ve Prof. Kjetil R. Hauge ile birlikte Bulgarcada T\u00fcrk\u00e7e Kelimeler S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerinde de y\u0131llarca \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Eski T\u00fcrk an\u0131tlar\u0131yla ilgili Rus\u00e7a eserlerin T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evirisini yapm\u0131\u015f, T\u00fcrk\u00e7eden Bulgarcaya ve Bulgarcadan T\u00fcrk\u00e7eye kitap \u00e7evirileri de vard\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-2036165204\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p class=\"rtejustify\">Uluslararas\u0131 Sosyoleng\u00fcistler Derne\u011fi&#8217;nin \u00fcyesi olan Hayriye Memo\u011flu sosyoleng\u00fcistik alan\u0131nda da \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r ve Bulgaristan&#8217;dan T\u00fcrkiye&#8217;ye g\u00f6\u00e7 etmi\u015f T\u00fcrklerin dilini incelemektedir.<\/p>\n<p class=\"rtejustify\">Bulgaristan\u2019da totaliter rejimin T\u00fcrk halk\u0131na \u0131rk\u00e7\u0131 bir politika uygulamaya ba\u015flamas\u0131yla T\u00fcrk ayd\u0131nlar\u0131ndan bir\u00e7o\u011fu peri\u015fan edilmi\u015ftir. Bu karanl\u0131k d\u00f6nemde Hayriye S\u00fcleymano\u011flu\u2019nun ailesi de nasibini alm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eair ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Ahmet \u015eerif 6 \u015eerefli de \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131r: \u201cT\u00fcrklerle ilgili herhangi bir olay \u00e7\u0131k\u0131nca Bulgar g\u00fcvenlik organlar\u0131 ilk \u00f6nce bu ailenin evine bask\u0131n d\u00fczenliyor, aileye nefes ald\u0131rm\u0131yorlard\u0131\u201d. Evleri defalarca bas\u0131lm\u0131\u015f, zengin ev kitapl\u0131\u011f\u0131ndan kitaplar\u0131 al\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. D\u00fczenlenen bask\u0131nlarda Hayriye S\u00fcleymano\u011flu\u2019nun T\u00fcrkoloji konulu yay\u0131mlanm\u0131\u015f ve hen\u00fcz yay\u0131mlanmam\u0131\u015f eserleri (m\u00fcsveddeleri de dahil), y\u0131llarca toplam\u0131\u015f oldu\u011fu T\u00fcrk folkloru ve diyalektolojisi malzemesine de kasetleriyle birlikte el konmu\u015f, bir daha hi\u00e7 bir \u015fey iade edilmemi\u015ftir. Sofya \u00dcniversitesi Yay\u0131nevince bas\u0131lm\u0131\u015f, hen\u00fcz \u00dcniversite matbaas\u0131nda bulunan Bulgarca-T\u00fcrk\u00e7e Tematik S\u00f6zl\u00fck\u2019\u00fc ve bask\u0131da bulunan T\u00fcrk\u00e7eBulgarca S\u00f6zl\u00fck\u2019\u00fc al\u0131narak \u00dcniversitede \u0131rk\u00e7\u0131 bir politika izleyenlerin ba\u015f\u0131nda bulunan Rekt\u00f6r Prof. \u0130l\u00e7o Dimitrov\u2019un \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 4170 Numaral\u0131, 14.07.1981 tarihli yaz\u0131l\u0131 emriyle yak\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in acilen bir komisyon kurulmu\u015ftur. Fak\u00fclte profes\u00f6rlerinden baz\u0131lar\u0131 bunu tepkiyle kar\u015f\u0131lay\u0131nca Rekt\u00f6r\u00fcn 4592 Numaral\u0131, 27 Temmuz 1981 tarihli yeni bir emriyle Bulgarca-T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck \u00dcniversitenin bodrum kat\u0131ndaki depolardan birinde demir parmakl\u0131klarla b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f bir yerde kilit alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6z konusu s\u00f6zl\u00fckleri Hayriye Memo\u011flu&#8217;nun Bulgaristan T\u00fcrkleri i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ve bunlarla T\u00fcrkler, ana dilleri T\u00fcrk\u00e7eyi ve T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcrlerini unutmamalar\u0131n\u0131 ama\u00e7lam\u0131\u015f oldu\u011fu iddialar\u0131 ortaya s\u00fcr\u00fclerek Hayriye Memo\u011flu\u2019nun Bulgar Kom\u00fcnist Partisinin &#8220;TEK ULUS&#8221; kurma politikas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 vb. politik nedenlerle su\u00e7lu bulunarak hakk\u0131nda genel soru\u015fturma a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu soru\u015fturma 10 Kas\u0131m 1989&#8217;da kom\u00fcnist rejim iktidar\u0131na son verildi\u011fi g\u00fcne kadar devam etmi\u015ftir. Oysa iki s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn de \u00f6n s\u00f6zlerinde bunlar\u0131n T\u00fcrkoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011frencilerinin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f oldu\u011fu ve b\u00f6yle s\u00f6zl\u00fckler haz\u0131rlamak i\u00e7in Hayriye Memo\u011flu&#8217;na g\u00f6rev verildi\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmi\u015ftir. Aradan 13 y\u0131l ge\u00e7tikten sonra, Eyl\u00fcl 1993\u2019te \u00dcniversitenin yeni Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. \u0130v. Lalov\u2019un emriyle demir parmakl\u0131kl\u0131 b\u00f6lmenin kap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, Bulgarca-T\u00fcrk\u00e7e Tematik S\u00f6zl\u00fck de \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kavu\u015fmu\u015ftur. S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe kavu\u015fmas\u0131 Bulgaristan Cumhurba\u015fkan\u0131 Dr. Jel\u00f6 Jelev sayesinde olmu\u015ftur. T\u00fcrk\u00e7e-Bulgarca S\u00f6zl\u00fck\u2019e gelince: Hayriye S\u00fcleymano\u011flu\u2019nun elinde sadece ar\u015fiv materyallerinden bir b\u00f6l\u00fcm kalm\u0131\u015f, bunlar \u00fczerinde tekrar \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015f, 1989\u2019un B\u00fcy\u00fck G\u00f6\u00e7\u00fcnden sonra Ankara \u00dcniversitesinde g\u00f6reve ba\u015flam\u0131\u015f, s\u00f6z konusu s\u00f6zl\u00fck \u00fczerinde de \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. 2007 y\u0131l\u0131nda bu s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn g\u00fcncelle\u015ftirilmi\u015f yeni varyant\u0131 T. C. Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131nca Ankara\u2019da yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"rtejustify\">Herhangi bir emir olmad\u0131\u011f\u0131, i\u015fine son verilmedi\u011fi h\u00e2lde Hayriye S\u00fcleymano\u011flu Sofya Elektrokar Fabrikas\u0131nda yakla\u015f\u0131k 4 y\u0131l boyunca en a\u011f\u0131r ko\u015fullarda temizlik\u00e7i ve i\u015f\u00e7i olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu fabrikaya Bulgar ayd\u0131nlar\u0131 da g\u00f6nderilip \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sonra da Sofya \u00dcniversitesinden Bulgar Bilimler Akademisi Balkanoloji Enstit\u00fcs\u00fcne atanm\u0131\u015ft\u0131r. Bulgar profes\u00f6rlerin dedi\u011fi gibi, o y\u0131llarda Bulgaristan Anayasas\u0131 dahi hi\u00e7e say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"rtejustify\">Hayriye Memo\u011flu-S\u00fcleymano\u011flu bu karanl\u0131k g\u00fcnlerde dahi mill\u00ee benli\u011fini, insanl\u0131k haysiyetini korumu\u015f, Bulgar G\u00fcvenlik Sisteminin me\u015fhur Alt\u0131nc\u0131 \u015fubesinde ve s\u0131k s\u0131k \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lan ve haftalarca s\u00fcren soru\u015fturmalarda insanl\u0131\u011f\u0131, adaleti, T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc savunmu\u015ftur. T\u00fcm zorluklara g\u00f6\u011f\u00fcs gererek, her hareketiyle hapisanelerde, s\u00fcrg\u00fcnde bulunan y\u00fczlerce \u00f6\u011frencisine, kader karde\u015flerine manevi g\u00fc\u00e7 vermi\u015f ve ad\u0131 \u00e2deta bir efsane olmu\u015ftur.<\/p>\n<p class=\"rtejustify\">Hayriye S\u00fcleymano\u011flu y\u0131llar \u00f6nce do\u00e7ent se\u00e7ilmi\u015f, ancak T\u00fcrkleri Bulgarla\u015ft\u0131rma s\u00fcreci ba\u015flay\u0131nca do\u00e7entli\u011finin onaylanmas\u0131 da durdurulmu\u015ftur. 10 Kas\u0131m 1989 tarihinde totaliter rejime son verilince Hayriye S\u00fcleymano\u011flu&#8217;nun do\u00e7entli\u011fi de Bakanlar Kuruluna ba\u011fl\u0131 Y\u00fcksek Atestasyon Komisyonu taraf\u0131ndan onaylanabilmi\u015ftir.<\/p><div id=\"bghab-2398902472\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p class=\"rtejustify\">Yukar\u0131da da belirtildi\u011fi \u00fczre Hayriye Yenisoy\u2019un \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131nda T\u00fcrkiye d\u00f6nemi de vard\u0131r. Bulgaristan\u2019da yay\u0131mlanm\u0131\u015f eserlerinde dilcilik konular\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olmu\u015ftur. T\u00fcrkiye d\u00f6neminde de bu alanda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrerek Bulgaristan T\u00fcrklerinin ve \u00f6teki Balkan T\u00fcrklerinin edebiyat\u0131 \u00fczerine de eserler yazm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle Balkan T\u00fcrklerinin g\u00f6\u00e7 fel\u00e2keti ve bunun bir devam\u0131 olan T\u00fcrkiye\u2019deki s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131, \u00fcz\u00fcnt\u00fcl\u00fc uyum s\u00fcre\u00e7lerinin edebiyata yans\u0131mas\u0131 esas ara\u015ft\u0131rma konusu olu\u015fturmu\u015f ve profes\u00f6rl\u00fck i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da bu konuda olmu\u015ftur.<\/p>\n<p class=\"rtejustify\">Ba\u015fl\u0131k olarak 250 dolay\u0131nda eseri olan Hayriye Memo\u011flu&#8217;nun yaz\u0131lar\u0131 T\u00fcrk\u00e7e, Bulgarca, Rus\u00e7a, Slovak\u00e7a ve \u0130ngilizce olarak Bulgaristan, T\u00fcrkiye, Azerbaycan, \u00c7ekoslovakya, Norve\u00e7, Hollanda, A. B. D. vb. \u00fclkelerde yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u015fl\u0131klar aras\u0131nda Bulgarcaya ait kitaplar\u0131 da bulunmaktad\u0131r. Bulgarcan\u0131n gramerini T\u00fcrk dilinde 8 ilk kez yazan Hayriye S\u00fcleymano\u011flu olmu\u015ftur. Bu kitaplarda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 y\u00f6ntem uygulam\u0131\u015f, T\u00fcrk\u00e7enin ve Bulgarcan\u0131n fonetik, s\u00f6zc\u00fck yap\u0131m\u0131 ve gramer \u00f6zellikleri \u00fczerinde durulmu\u015f, bu iki dilin farkl\u0131 ve benzer y\u00f6nleri vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"rtejustify\">25-30 y\u0131l bir s\u00fcreden sonra ilk kez T\u00fcrk \u00e7ocuklar\u0131na bir ba\u011f\u0131\u015f ve hat\u0131ra olarak T\u00fcrk\u00e7e ders kitaplar\u0131n\u0131 e\u015fi Mehmet S\u00fcleymano\u011flu ile birlikte haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. T. C. Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 da bunlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015f olarak Bulgaristan E\u011fitim ve Bilim Bakanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6ndermi\u015ftir.<\/p>\n<p class=\"rtejustify\">Bulgaristan Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda, E\u011fitim ve Bilim Bakanl\u0131\u011f\u0131nda en y\u00fcksek d\u00fczeyde d\u00fczenlenen toplant\u0131larda Haklar ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Hareketini temsil eden komisyonun ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaparak T\u00fcrk\u00e7enin T\u00fcrk \u00e7ocuklar\u0131 olan okullarda zorunlu bir ders olarak okutulmas\u0131n\u0131 \u0131srarla savunmu\u015ftur. T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7 ettikten sonra da Bulgaristan ile ili\u015fkilerini kesmemi\u015f, T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011fretimi konusunda en y\u00fcksek Bulgar devlet makamlar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015ferek bu konunun Bulgaristan yasalar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde olumlu y\u00f6nde \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc \u0131srarla istemektedir. Sofya Y\u00fcksek \u0130sl\u00e2m Enstit\u00fcs\u00fcnde de T\u00fcrk\u00e7e dersleri okutarak e\u011fitime katk\u0131da bulunmaya devam etmektedir. Sofya\u2019da d\u00fczenlenen etkinliklere bildirileriyle kat\u0131lmaktad\u0131r. Bulgar meslekta\u015flar\u0131yla da s\u0131k\u0131 ili\u015fkilerini, ortak bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekte ve Sofya\u2019da \u00e7\u0131kmakta olan uluslararas\u0131 dergilerde makaleleri yay\u0131mlanmaktad\u0131r.<\/p>\n<div id=\"bghab-1201267681\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bulgaristan\u2019da Memo\u011flu-S\u00fcleymano\u011flu soyad\u0131yla bilinen Hayriye Yenisoy 10 Mart 1934\u2019te Filibe\u2019nin (Plovdiv\u2019in) yak\u0131n\u0131nda bulunan Kri\u00e7im (K\u0131r\u00e7ma) kasabas\u0131nda do\u011fmu\u015ftur. \u0130lk ve orta \u00f6\u011frenimini Kri\u00e7im \u0130ptida\u00ee Mektebi ve<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":18844,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-18843","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egitim"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-4TV","jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/yenisoy11.jpg?fit=222%2C216&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18843","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18843"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18843\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18844"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18843"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18843"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18843"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}