{"id":18554,"date":"2016-04-17T02:02:12","date_gmt":"2016-04-16T23:02:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=18554"},"modified":"2019-06-19T20:39:06","modified_gmt":"2019-06-19T17:39:06","slug":"ahmet-yesevinin-hayati-1093-1166","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/ahmet-yesevinin-hayati-1093-1166\/","title":{"rendered":"Ahmet YESEV\u0130&#8217;nin Hayat\u0131 (1093-1166)"},"content":{"rendered":"<p>Raziye \u00c7ak\u0131r<\/p>\n<p><strong>&#8220;Kafir bile olsan, hi\u00e7 kimsenin kalbini k\u0131rma. <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7\u00fcnk\u00fc kalbi k\u0131rmak Allah\u00b4\u00fc Teala\u00b4y\u0131 k\u0131rmakt\u0131r. <\/strong><\/p>\n<p><strong>G\u00f6nl\u00fc k\u0131r\u0131k zavall\u0131 garip birini g\u00f6rsen, <\/strong><\/p>\n<p><strong>yaras\u0131na merhem koy, yolda\u015f\u0131 ve yard\u0131mc\u0131s\u0131 ol.&#8221;<\/strong><\/p><div id=\"bghab-2799873442\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkistan\u00b4da yeti\u015fen b\u00fcy\u00fck velilerdendir.<\/strong>.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.genelturktarihi.net\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/hoca-ahmed-yesevi-genel-turk-tarihi-net.jpg?resize=640%2C414\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"414\" \/><\/p>\n<p>Ad\u0131 Ahmet bin \u0130brahim bin \u0130lyas Yesevi olup, Piri Sultan, Hoca Ahmet, Kul Hace Ahmet diye de tan\u0131n\u0131r. Babas\u0131 Hace \u0130brahim\u2019in nesebi Hz. Ali\u2019nin o\u011flu Muhammet bin Hanefi\u2019ye dayan\u0131r.<\/p>\n<p>1093 y\u0131l\u0131nda do\u011fdu\u011fu tahmin edilmektedir. Ahmet Yesevi \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta babas\u0131n\u0131, 7 ya\u015f\u0131nda da annesini kaybetmi\u015ftir. Yesi \u015fehrinde ilim ve terbiye tahsil etmi\u015ftir. Bundan dolay\u0131 YESEV\u0130 nisbetiyle \u015f\u00f6hret buldu\u011fu kabul edilmi\u015ftir. Yesi\u2019de, \u00f6nce Arslan Baba Hazretlerinden ders ald\u0131. Arslan Baba\u2019n\u0131n vefat\u0131yla Buhara\u2019ya gitti. Orada Ehli S\u00fcnnet alimlerinden Yusuf Hamedani\u2019ye ba\u011fland\u0131 ve manevi ilimleri tahsil etti.<\/p>\n<p>\u0130nsanlara do\u011fru yolu g\u00f6stermek i\u00e7in ondan icazet (diploma) ald\u0131.Buhara bu tarihlerde Karahanl\u0131lar\u2019\u0131n hakimiyeti alt\u0131ndayd\u0131 ve devrin en b\u00fcy\u00fck ilim merkezlerinden biriydi. D\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerinden talebeler buraya gelip ilim tahsil ediyorlard\u0131. Buhara\u2019da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir Hanefi F\u0131k\u0131h gelene\u011fi mevcuttu. Hoca Ahmet Yesevi Buhara\u2019da bir m\u00fcddet ders verdi. Daha sonra bu vazifeyi ba\u015fkas\u0131na devredip Yesiye d\u00f6nd\u00fc ve burada talebe yeti\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131. B\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve \u015f\u00f6hreti k\u0131sa zamanda Mavera\u00fcnnehir, Horasan ve Harzem dolaylar\u0131na yay\u0131ld\u0131.<\/p><div id=\"bghab-148132231\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.akademi-haber.com\/d\/other\/ahmet-yesevi-turbesi.jpg?w=640\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Zaman\u0131n en b\u00fcy\u00fck ve \u00fcst\u00fcn evliyalar\u0131ndan oldu. Zahiri ve bat\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn ilimlerde derin alim olan Ahmet Yesevi Hazretleri, H\u0131z\u0131r Aleyhisselam ile g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr sohbet ederdi. G\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ibadet ve zikir ile ge\u00e7irirdi. Zaman\u0131ndan arta kalan di\u011fer bir k\u0131sm\u0131nda, talebelerine zahiri ve bat\u0131n\u0131 ilimleri \u00f6\u011fretir, g\u00fcn\u00fcn k\u0131sa bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise, al\u0131n teri ile ge\u00e7imini sa\u011flamak \u00fczere, tahta ka\u015f\u0131k ve kep\u00e7e yap\u0131p bunlar\u0131 satard\u0131.<\/p>\n<p>Ahmet Yesevi Hazretleri yeti\u015ftirdi\u011fi talebelerinin her birini bir memlekete g\u00f6ndermek suretiyle \u0130slamiyet\u2019in do\u011fru olarak \u00f6\u011fretilip yay\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Onun bu \u015fekilde g\u00f6nderdi\u011fi talebelerinden bir k\u0131sm\u0131 da Anadolu\u2019ya geldiler. Bu vesileyle onun yolu Anadolu\u2019da yay\u0131l\u0131p tan\u0131nd\u0131. Anadolu\u2019nun M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrklere yurt olmas\u0131, onun manevi i\u015faretiyle haz\u0131rland\u0131. Talebelerinin gayretiyle Anadolu ebediyyen T\u00fcrk yurdu oldu.<\/p>\n<p>Ahmet Yesevi Hazretlerinin en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi, Arap\u00e7a ve Fars\u00e7a bilmesine ra\u011fmen \u00e7ok sade bir T\u00fcrk\u00e7e ile Hikmet denilen e\u011fitici s\u00f6zleri, T\u00fcrkistan T\u00fcrkleri \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck izleri b\u0131rakm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu hikmetli s\u00f6zlerde \u015feriat erkan\u0131n\u0131 ve tarikat adaplar\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131r. Yesevi Oca\u011f\u0131 ayn\u0131 zamanda bir tarikatt\u0131r. \u00d6nemli ve b\u00fcy\u00fck tarikatlardan Nak\u015filik ve Bekta\u015filik, Yesevili\u011fin kollar\u0131d\u0131r. Yesevili\u011fin, adaplar\u0131 m\u00fcridlerin uymas\u0131 gerekli hususlar ve ahkamlar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>Yesevi dergah\u0131, fakirler, yoksullar, yetim ve \u00e7aresizler i\u00e7in bir s\u0131\u011f\u0131nak yeriydi. Bu dergahlar ayn\u0131 zamanda, tekke edebiyat\u0131n\u0131n ilk temsil edildi\u011fi yerler olmu\u015ftur. Ahmet Yesevi Hazretleri\u00a0<a href=\"http:\/\/www.xn--edebiyatgretmeni-twb.net\/tasavvuf_edebiyati.htm\">tekke edebiyat\u0131<\/a>n\u0131n ilk temsilcisidir. Bu vesileyle Anadolu&#8217;daki T\u00fcrk edebiyat\u0131n\u0131n ye\u015ferip geli\u015fmesine zemin haz\u0131rlam\u0131\u015f,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.xn--edebiyatgretmeni-twb.net\/yunus_emre.htm\">Yunus Emre<\/a>\u00a0gibi b\u00fcy\u00fck\u00a0<a href=\"http:\/\/www.xn--edebiyatgretmeni-twb.net\/sairlervesiirleri.htm\">\u015fairler<\/a>in yeti\u015fmesine sebep olmu\u015ftur. Bu \u015fekilde yeti\u015ftirdi\u011fi talebelerinden tayin etti\u011fi halifeleri \u015funlard\u0131r;<\/p>\n<p>Mansur Ata, Abdulmelik Ata, S\u00fcleyman Hakim Ata (Bu T\u00fcrkler aras\u0131nda en me\u015fhur halifesidir) Muhammed Dani\u015fmend, Muhammed Buhari (Sar\u0131 Saltuk) Zengi Ata, Tac Ata v.b. Bu halifelerinin yeti\u015ftirdi\u011fi bir\u00e7ok talebe ki; Ahi Evran, Hac\u0131 Bekta\u015f, Mevlana, Taptuk Emre, Yunus Emre gibi talebeler Anadolu&#8217;da, Ahmet Yesevi Hazretlerinin \u00e7izdi\u011fi yolda ilerlemi\u015fler ve T\u00fcrk dilini, edebiyat\u0131n\u0131, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc \u00f6zellikle \u0130slam dinini do\u011fru olarak gelecek nesillere aktarm\u0131\u015flard\u0131r. Sade bir T\u00fcrk\u00e7e ile Halk\u0131n anlayaca\u011f\u0131,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.xn--edebiyatgretmeni-twb.net\/soylesi.htm\">sohbet<\/a>\u00a0tarz\u0131ndaki Hikmet adl\u0131\u00a0<a href=\"http:\/\/www.xn--edebiyatgretmeni-twb.net\/siirler.htm\">\u015fiirler<\/a>i, \u00c7in&#8217;den, Marmara sahillerine kadar yay\u0131l\u0131p, T\u00fcrk Milletine manevi \u0131\u015f\u0131k olmu\u015ftur.<\/p><div id=\"bghab-2129400654\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p><strong>\u201cKafir bile olsan, hi\u00e7 kimsenin kalbini k\u0131rma. \u00c7\u00fcnk\u00fc kalbi k\u0131rmak Allah\u00fc Taalay\u0131 k\u0131rmakt\u0131r. G\u00f6nl\u00fc k\u0131r\u0131k zavall\u0131 garip birini g\u00f6rsen, yaras\u0131na merhem koy, yolda\u015f\u0131 ve yard\u0131mc\u0131s\u0131 ol.\u201d<\/strong><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.turkulkusu.com\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/Hoca-Ahmet-Yesevi-T%C3%BCrbesi.jpg?resize=640%2C315\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"315\" \/><\/p>\n<p>Yesevi, \u00f6\u011fretisini hocas\u0131 Arslan Baba&#8217;dan ald\u0131\u011f\u0131 &#8220;ehl-i beyt&#8221; sevgisi ve bu do\u011frultudaki tasavvuf anlay\u0131\u015f\u0131 \u00fczerine kurmu\u015ftur. Bir T\u00fcrk sufi taraf\u0131ndan kurulan bu ilk b\u00fcy\u00fck &#8220;T\u00fcrk tarikat\u0131&#8221;, \u00f6nce Mavera\u00fcnnehir, Ta\u015fkent ve \u00e7evresi ile bat\u0131 T\u00fcrkistan&#8217;da etkili olmu\u015ftur. Daha sonra Horasan, \u0130ran ve Azerbeycan&#8217;da ya\u015fayan T\u00fcrkler aras\u0131nda yay\u0131lan Yesevi tarikat\u0131, 13 y\u00fcz y\u0131ldan ba\u015flayarak g\u00f6\u00e7lerle Anadolu&#8217;ya, oradan da Balkanlara ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Yesevi \u00f6\u011fretisinin bu denli etkili olmas\u0131n\u0131n temel nedenlerinden biri; Ahmet Yesevi&#8217;nin d\u00fc\u015f\u00fcncelerini anlatmak i\u00e7in, o d\u00f6nemde gelenek oldu\u011fu \u00fczere Arap\u00e7a veya Fars\u00e7a&#8217;y\u0131 de\u011fil, T\u00fcrk\u00e7e&#8217;yi se\u00e7mesidir. Hece vezniyle yazd\u0131\u011f\u0131 \u015fiirlerle \u00f6\u011fretisinin h\u0131zla yay\u0131lmas\u0131n\u0131 ve ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa kolayca aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 bu yolla sa\u011flayan Yesevi&#8217;nin &#8220;Hikmet&#8221; olarak adland\u0131r\u0131lan ve y\u00fczy\u0131llarca s\u00f6zl\u00fc olarak ya\u015fat\u0131lan \u015fiirleri, 15. Y\u00fczy\u0131lda yaz\u0131ya ge\u00e7irilerek &#8220;Divan-\u0131 Hikmet&#8221; ad\u0131 alt\u0131nda toplanm\u0131\u015f ve kutsal bir kitap olarak elden ele dola\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130slam&#8217;\u0131n de\u011ferlerini T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn de\u011ferleri ile kayna\u015ft\u0131ran Yesevi \u00f6\u011fretisi, \u00f6zellikle bozk\u0131rlarda ya\u015fayan T\u00fcrk boylar\u0131n\u0131n \u0130slamiyet&#8217;i benimsemesini kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130slam&#8217;\u0131 tan\u0131malar\u0131na ve benimsemelerine kar\u015f\u0131n, varolan de\u011ferlerinden kopmayan bu topluluklar i\u00e7in, kentli din bilginlerinin sundu\u011fu kuralc\u0131 \u0130slamiyet&#8217;ten \u00e7ok, dervi\u015flerin sundu\u011fu, dine esnek yakla\u015fan ve eski inan\u00e7lar\u0131 yads\u0131mayan, bir \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131 daha yak\u0131n gelmi\u015ftir. B\u00f6ylece &#8220;\u015faman&#8221; geleneklerinin bir k\u0131sm\u0131 az ya da \u00e7ok de\u011fi\u015fikliklere u\u011frasa bile varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek imkan\u0131 bulmu\u015ftur. Gelene\u011fe g\u00f6re, toplumsal ya\u015fam\u0131n her alan\u0131nda oldu\u011fu gibi, dinsel t\u00f6renlerde de kad\u0131n-erkek birliktedir. Kazakistan&#8217;da &#8220;Yesevi Zikri&#8221; ad\u0131 verilen t\u00f6renlerde, gelene\u011fin islami de\u011ferlerle kayna\u015ft\u0131r\u0131larak bu g\u00fcn bile s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n<p>Bu \u00f6rnekler, Yesevi&#8217;nin temsil etti\u011fi \u0130slam&#8217;\u0131n, varolan inan\u00e7 sisteminin tamamen terk edilmesini \u015fart ko\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Bu y\u00fczden bug\u00fcn yaln\u0131zca Kazakistan&#8217;da de\u011fil, eski T\u00fcrkistan topraklar\u0131 \u00fczerinde ya\u015fayan T\u00fcrk topluluklar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funda \u015faman gelenekleri \u0130slamiyet i\u00e7inde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. \u00dcstelik bu uygulamalar, Ahmet Yesevi&#8217;nin izinden gidenlerce Anadolu&#8217;ya ve Balkanlar&#8217;a da ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-2077768494\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Ahmet Yesevi, \u00f6\u011fretisini &#8220;D\u00f6rt Kap\u0131&#8221; olarak bilinen \u015fu ilkeler \u00fczerine kurmu\u015ftur: \u015eeriat, Tarikat, Marifet ve Hakikat&#8217;tir. D\u00f6rt Kap\u0131, \u0130slamiyet&#8217;ten \u00f6nceki T\u00fcrk inan\u00e7lardan kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eamanl\u0131kta Do\u011fu, Bat\u0131, Kuzey ve G\u00fcney y\u00f6nleri, kutsal kabul edilen d\u00f6rt \u00f6gedir. Y\u00f6nler d\u00f6rt renk ve d\u00f6rt kutsal varl\u0131kla simgele\u015ftirilmi\u015ftir: Mavi, Beyaz, Siyah ve K\u0131z\u0131l. A\u011fa\u00e7, Demir, Su ve Ate\u015f. \u015eaman inanc\u0131na g\u00f6re bunlar, evrenin ve insan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturur: Adalet, Kudret, Ak\u0131l ve Uyum.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.evliyalar.net\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/1367156245_6-07_Yasawi.jpg?resize=640%2C430\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"430\" \/><\/p>\n<p>D\u00f6rt Kap\u0131 ilkesi Hac\u0131 Bekta\u015f Veli&#8217;nin \u00f6\u011fretisine de temel olu\u015fturur. Hac\u0131 Bekta\u015f Veli her bir kap\u0131ya onar makam ekler ve &#8220;D\u00f6rt Kap\u0131, K\u0131rk Makam&#8221; olarak adland\u0131r\u0131lan ilkeler b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc ortaya koyar.<\/p>\n<p>Tasavvufi T\u00fcrk halk \u015fiirinin \u00f6nc\u00fcs\u00fc olan Ahmet Yesevi, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini yayabilmek i\u00e7in Mill\u00ee naz\u0131m \u015fekli olan d\u00f6rtl\u00fcklerle, hece vezninde, yal\u0131n bir T\u00fcrk\u00e7e&#8217;yle \u015fiirler yazm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cHikmet\u201d ad\u0131 verilen ve Divan-\u0131 Hikmet ad\u0131yla bir kitapta toplanan \u015fiirler, \u0130slamiyetin T\u00fcrkler aras\u0131nda yay\u0131lmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck rol oynam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ahmed Yesev\u00ee hazretleri yeti\u015ftirdi\u011fi talebelerin her birini bir memlekete g\u00f6ndermek s\u00fbretiyle \u0130slamiyetin do\u011fru olarak \u00f6\u011fretilip yay\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Onun bu \u015fekilde g\u00f6nderdi\u011fi talebelerinden baz\u0131lar\u0131 sonralar\u0131 Mo\u011follar\u0131n katliam\u0131ndan ka\u00e7\u0131p kurtulmak s\u00fbretiyle Anadolu&#8217;ya da geldiler. Bu suretle onun yolu Anadolu&#8217;da yay\u0131l\u0131p tan\u0131nd\u0131. Anadolu&#8217;nun M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrklere yurt olmas\u0131 onun manevi i\u015faretleri ile haz\u0131rland\u0131.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.gezialemi.com\/IMAGES_3\/MRS_148_hakangeziyor_C63.JPG?resize=640%2C380\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"380\" \/><\/p>\n<p>A<strong>hmed Yesev\u00ee hazretleri sohbetlerinde talebelerine buyururdu ki:<\/strong><br \/>\n&#8220;Ey Dostlar! C\u00e2hillerle dostluk kurmaktan sak\u0131n\u0131n\u0131z.&#8221;<br \/>\n&#8220;Ak\u0131ll\u0131 ve uyan\u0131k kimse isen, d\u00fcny\u00e2ya g\u00f6n\u00fcl ba\u011flama. \u015eeytan seni kand\u0131r\u0131p, d\u00fcny\u00e2ya meylettirirse, seni emri alt\u0131na alm\u0131\u015f demektir. Bundan sonra fel\u00e2ketlerden fel\u00e2ketlere s\u00fcr\u00fcklenirsin de hi\u00e7 haberin olmaz.&#8221;<br \/>\n&#8220;Himmet, yard\u0131m ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131 s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya beline sarmayan insan, d\u00fcny\u00e2ya meyl ve muhabbetten kurtulamaz. Allah yolunda g\u00f6zya\u015flar\u0131 d\u00f6kerek a\u011flamad\u0131k\u00e7a, Allah\u00fc te\u00e2l\u00e2ya \u00e2it ince s\u0131rlara kavu\u015famaz ve bu yolda ilerlemesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.&#8221;<br \/>\n&#8220;\u0130sl\u00e2miyetin emir ve yasaklar\u0131na uymakta gev\u015fek davranan kimse, insan\u0131 Allah\u00fc te\u00e2l\u00e2ya kavu\u015fturan yolda ilerleyemez. G\u00f6nl\u00fc ve kalbi ile d\u00fcny\u00e2 d\u00fc\u015f\u00fcnce ve i\u015flerinden s\u0131yr\u0131l\u0131p, yaln\u0131z Allah\u00fc te\u00e2l\u00e2ya y\u00f6nelmedik\u00e7e, hak\u00eekat meydan\u0131nda bulunmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bunlar hakk\u0131 idr\u00e2k edip, anlay\u0131p bilmekten uzakt\u0131rlar.&#8221;<br \/>\n&#8220;Ey dostlar! Bir kimse, Allah\u00fc te\u00e2l\u00e2n\u0131n a\u015fk\u0131 ile yan\u0131p yak\u0131larak, bu denizde \u00e7ok usta bir dalg\u0131\u00e7 olmad\u0131k\u00e7a, bundan \u00e7ok daha derin olan vahd\u00e2niyet denizine giremez. Ona girmek i\u00e7in \u00e7ok usta ve dikkatli bir dalg\u0131\u00e7 olmak gerekir.&#8221;<br \/>\n&#8220;G\u00f6nl\u00fcnde Allah\u00fc te\u00e2l\u00e2n\u0131n a\u015fk\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yanlar, d\u00fcny\u00e2 ile tam\u00e2men al\u00e2kalar\u0131n\u0131 kesmi\u015flerdir. Halk i\u00e7inde Hak ile olurlar. Bir an Allah\u00fc te\u00e2l\u00e2y\u0131 unutmazlar.&#8221;<\/p><div id=\"bghab-2736519741\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Ahmed Yesev\u00ee hazretleri herkese iyilik eder, kendisinden hi\u00e7 kimse rahats\u0131z olacak bir hareket g\u00f6rmezdi. B\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n d\u00fcny\u00e2, \u00e2hiret sa\u00e2deti ve rahatlar\u0131 i\u00e7in gayret ederdi. Derg\u00e2h\u0131 fakir ve yoksullar, yetim ve \u00e7\u00e2resizler i\u00e7in s\u0131\u011f\u0131nak yeriydi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ahmed Yesev\u00ee hazretleri hikmet denilen \u015fiirler yazm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u015fiirler; D\u00eev\u00e2n-\u0131 Hikmet&#8217;te toplanm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eiirleri o zamanda kullan\u0131lan ve herkesin anl\u0131yabilece\u011fi s\u00e2de bir lis\u00e2n ile s\u00f6ylenmi\u015ftir. Bu manzumelerin konular\u0131 um\u00fbmiyetle \u015funlard\u0131r:<br \/>\nAllah\u00fc te\u00e2l\u00e2y\u0131 ve O&#8217;nun dostlar\u0131n\u0131 her \u015feyden \u00e7ok sevmenin l\u00fczumu:<br \/>\nA\u015fk\u0131n k\u0131ld\u0131 \u015feyd\u00e2 beni, c\u00fcmle \u00e2lem bildi beni<br \/>\nKayg\u0131m sensin d\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fc, bana sen gereksin sen<br \/>\nS\u00f6ylesem ben dilimdesin, g\u00f6zlesem bu g\u00f6z\u00fcmdesin<br \/>\nG\u00f6nl\u00fcmde hem can\u0131mdas\u0131n, bana sen gereksin sen<br \/>\nFed\u00e2 olsun sana can\u0131m, d\u00f6ker olsan benim kan\u0131m<br \/>\nBen kulum sen Sultan\u0131m, bana sen gereksin sen.<br \/>\nAllah\u00fc te\u00e2l\u00e2ya t\u00e2at, kulluk ile ib\u00e2det ve zikrin \u00f6nemi ve bunlardan zevk alma:<br \/>\nNe ho\u015f tatl\u0131 H\u00fb y\u00e2d\u0131, seher vakti olanda<br \/>\nBaldan tatl\u0131 H\u00fb ad\u0131, seher vakti olanda<br \/>\nSeher vakti kalkanlar, can\u0131n fed\u00e2 k\u0131lanlar<br \/>\nA\u015fk oduna yananlar, seher vakti olanda<br \/>\nSeher vakti ho\u015f saat, kalkana olur r\u00e2hat<br \/>\nA\u00e7\u0131l\u0131r devlet, sa\u00e2det, seher vakti olanda<\/p>\n<p>Her g\u00fcn yanar bu can\u0131m, kullukta yok derman\u0131m<br \/>\nSen ba\u011f\u0131\u015fla g\u00fcnah\u0131m, seher vakti olanda<br \/>\nHak yolunda olan dervi\u015flerin halleri:<br \/>\nYol \u00fcst\u00fcnde oturup yolu soran dervi\u015fler<\/p>\n<p>Ukb\u00e2dan haber duyup yola giren dervi\u015fler<br \/>\nAs\u00e2lar\u0131 elinde himmet kuru (ku\u015fak) belinde<br \/>\nRabbim y\u00e2d\u0131 dilinde, Allah diyen dervi\u015fler<br \/>\nH\u0131rkalar\u0131 e\u011fninde, g\u00f6nl\u00fcnde y\u00fcz bin ay\u00e2n<\/p><div id=\"bghab-3119273621\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Biliniz, iki cihan, g\u00f6ze almaz dervi\u015fler<br \/>\nS\u0131rr\u0131 ile s\u00f6ylerler, dile hikmet dizerler<br \/>\n\u00c2\u015f\u0131kla can g\u00f6zlerler rengi sar\u0131 dervi\u015fler.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00e2hk\u00e2rlar\u0131n vaziyeti:<br \/>\nD\u00fcny\u00e2 benim diyenler, cihan mal\u0131n\u0131 alanlar<br \/>\nHerkes ku\u015f gibi olup, o harama batm\u0131\u015flar.<br \/>\nMolla, m\u00fcft\u00fc olanlar, yalan fetv\u00e2 verenler<br \/>\nAk\u0131 kara k\u0131lanlar Cehenneme girmi\u015fler.<\/p>\n<p>K\u00e2d\u0131, im\u00e2m olanlar, haks\u0131z d\u00e2v\u00e2 k\u0131lanlar<br \/>\nE\u015fek gibi olarak y\u00fck alt\u0131nda kalm\u0131\u015flar.<br \/>\nR\u00fc\u015fvet alan h\u00e2kimler, haram al\u0131p yiyenler<br \/>\nParma\u011f\u0131n\u0131 di\u015fleyip, korkup durup kalm\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>D\u00fcny\u00e2n\u0131n ge\u00e7ici oldu\u011fu, buradaki lezzetlere zevklere, mal, mevki, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f ve g\u00f6steri\u015flere aldanmamak gerekti\u011fi, \u00f6l\u00fcm\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 ve her nefsin \u00f6l\u00fcm\u00fc tadaca\u011f\u0131n\u0131 da b\u00e2z\u0131 \u015fiirlerinde i\u015fler.<br \/>\nEy dostlar\u0131m, \u00f6lsem, ben, bilmem h\u00e2lim nice olur;<br \/>\nKabre girerek yatsam, bilmem h\u00e2lim nice olur.<br \/>\nG\u00f6t\u00fcr\u00fcp lahde koysalar, arkaya bakmadan d\u00f6nseler<br \/>\nSu\u00e2llerimi sorsalar, bilmem h\u00e2lim nice olur.<\/p>\n<p>Girse kar\u0131\u015f adl\u0131 y\u0131lan, dolansa tene o zaman<br \/>\nKalmaz b\u00fct\u00fcn bir \u00fcst\u00fchan, bilmem h\u00e2lim nice olur.<br \/>\nOlsa k\u0131y\u00e2metin g\u00fcn\u00fc, h\u00e2z\u0131r olur c\u00fcmleleri<br \/>\nK\u0131ld\u0131\u011f\u0131n ameller hani, bilmem h\u00e2lim nice olur.<\/p><div id=\"bghab-3427969560\" class=\"bghab-icerik-icine-35-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Ahmed Yesev\u00ee hazretlerinin vef\u00e2t\u0131ndan yakla\u015f\u0131k 200 y\u0131l ge\u00e7tikten sonra, birg\u00fcn B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk H\u00e2k\u00e2n\u0131 Em\u00eer T\u00eem\u00fbr Buh\u00e2r\u00e2&#8217;ya gitmek \u00fczere yola \u00e7\u0131kt\u0131 ve T\u00fcrkistan&#8217;a u\u011frad\u0131. O gece r\u00fcy\u00e2s\u0131nda Ahmed Yesev\u00ee hazretlerini g\u00f6rd\u00fc. Kendisine:<\/p>\n<p>&#8220;Ey yi\u011fit! Buh\u00e2r\u00e2&#8217;ya \u00e7abuk git! \u0130n\u015f\u00e2allah orada sana fetih nas\u00eeb olur. Senin ba\u015f\u0131ndan \u00e7ok h\u00e2diseler ge\u00e7se gerek. Z\u00e2ten oran\u0131n insanlar\u0131 senin gelmeni bekliyorlar.&#8221; buyurdu. T\u00eem\u00fbr Han uyan\u0131nca, bu m\u00fcjdeye \u00e7ok sevinip, Allah\u00fc te\u00e2l\u00e2ya \u015f\u00fckretti. Ertesi g\u00fcn T\u00fcrkistan h\u00e2kimine \u00e7ok para verip, Ahmed Yesev\u00ee hazretlerinin kabri \u00fczerine m\u00fckemmel bir t\u00fcrbe yapt\u0131rmas\u0131n\u0131 emretti. O da, istenildi\u011fi gibi bir t\u00fcrbe yapt\u0131rd\u0131. T\u00fcrbe, bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 b\u00fct\u00fcn ha\u015fmetiyle durmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><em>Ahmet Yesevi Hazretleri\u00b4nin 1166 da Yesi \u015fehrinde vefat etti\u011fi kabul edilmektedir. Kabri \u00fczerine t\u00fcrbe, 200 y\u0131l sonra, Timur Han taraf\u0131ndan in\u015fa edilmi\u015ftir.\u00a0<\/em><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/im.haberturk.com\/2015\/04\/17\/ver1429277075\/1067066_88c14e78b63d3b468ba2456651641eef.jpg?resize=640%2C936\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"936\" \/><\/p>\n<p>Hocalar\u0131n hocas\u0131, Anadolu T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn manevi atas\u0131, kendisi Anadolu&#8217;ya gelmedi\u011fi halde Anadolu&#8217;nun bir \u0130slam yurdu olmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck etkileri g\u00f6r\u00fclen bir b\u00fcy\u00fck zaat\u0131r.<\/p>\n<div id=\"bghab-4170454829\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Raziye \u00c7ak\u0131r &#8220;Kafir bile olsan, hi\u00e7 kimsenin kalbini k\u0131rma. \u00c7\u00fcnk\u00fc kalbi k\u0131rmak Allah\u00b4\u00fc Teala\u00b4y\u0131 k\u0131rmakt\u0131r. G\u00f6nl\u00fc k\u0131r\u0131k zavall\u0131 garip birini g\u00f6rsen, yaras\u0131na merhem koy, yolda\u015f\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":31122,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-18554","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/k%C3%BC%C3%A7%C3%BCk-vesikal%C4%B1k.jpg?fit=332%2C500&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-4Pg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18554","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18554"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18554\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31122"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18554"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18554"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18554"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}