{"id":17849,"date":"2016-01-21T18:32:49","date_gmt":"2016-01-21T16:32:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=17849"},"modified":"2016-01-21T18:32:49","modified_gmt":"2016-01-21T16:32:49","slug":"muslumanlar-kurultayi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/muslumanlar-kurultayi-2\/","title":{"rendered":"\u00a0 M\u00fcsl\u00fcmanlar Kurultay\u0131 -2"},"content":{"rendered":"<p>Konu: <strong>\u00dcmmetten T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman Kimli\u011fine Ge\u00e7i\u015f Sanc\u0131lar\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>\u201c<strong>B\u00fcy\u00fck Bozgun<\/strong>\u201d dan sonra bug\u00fcnk\u00fc Bulgaristan topraklar\u0131nda 2 binden fazla cami ve mescit vard\u0131. 21-inci y\u00fczy\u0131la 1300 (bin \u00fc\u00e7 y\u00fcz) cami ve mescitle girdik. 2016 Oca\u011f\u0131n\u0131n 24-\u00fcnde yap\u0131lacak Milli M\u00fcsl\u00fcmanlar Konseyi arifesinde yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalarda son y\u0131llarda 400 camimizin cemaatsiz kald\u0131\u011f\u0131na i\u015faret edilirken, s\u0131r\u0131tarak sevinenler oldu\u011funu, esef ederek yaz\u0131yorum.<\/p>\n<p>Bu topraklardan Osmanl\u0131\u2019n\u0131n \u00e7ekilmesinden, T\u00fcrklerin ka\u00e7\u0131p gitmesinden, Tatarlar\u0131n ka\u00e7\u0131p kay\u0131plara kar\u0131\u015fmas\u0131ndan, Pomaklar\u0131n git gide susmas\u0131ndan ve \u00c7ingenelerin Avrupa\u2019y\u0131 boylamas\u0131ndan kendine pay \u00e7\u0131karan, bu e\u011filimi H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k \u00fczerinde neredeyse bir zaferi olarak de\u011ferlendiren ve kutlayanlar az de\u011fildir. Minareleri y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f mihverleri yok edilmi\u015f camileri kilise haline getirip din, kimlik ve tarih de\u011fi\u015ftirenlerin ruh halini anlamak zor oldu\u011fu kadar, \u015fa\u015fmamak da elde de\u011fildir.<\/p>\n<p>Birinci yaz\u0131m\u0131zda, 1878 Berlin Konferans\u0131ndan T\u0131rnovo Kurucu Meclisinde ilk Bulgar Anayasas\u0131 kabul edilmesinden 1908\u2019de III. Bulgar \u00c7arl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilan\u0131na kadarki d\u00f6nemde M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n m\u00fcft\u00fcl\u00fcklerde \u00f6rg\u00fctlenme m\u00fccadelesini anlatt\u0131k ve \u00c7arl\u0131\u011f\u0131n ilk Ba\u015f M\u00fcft\u00fcs\u00fc olarak\u00a0 Hocazade Mehmet Muhyiddin Efendi\u2019nin (1910-1915) se\u00e7ilmesine gelmi\u015ftik. O zaman T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcmanlar Osmanl\u0131dan ve \u0130stanbul\u2019daki \u015eeyh\u00fclislam\u2019dan kopmak istemediklerinden Sofya Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc kurulmas\u0131n\u0131 istemiyorlard\u0131. Bu durumda T\u00fcrkler istemese de Sofya Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fc kurulmas\u0131n\u0131 Bulgarlar dayatm\u0131\u015f ve i\u015f olmu\u015ftu.<\/p>\n<p>O zamanlar, 100 y\u0131l sonra da, bug\u00fcnlere \u00e7ok benziyor. Bir defa, Bulgar Anayasas\u0131 ve yasalar\u0131n\u0131n vatanda\u015flar ve dinler aras\u0131nda e\u015fitlikten ve adaletten yana tesis edilmesi \u015fart\u0131n\u0131 getiren Berlin Konferans\u0131 kararlar\u0131n\u0131 hele etnik ve dini az\u0131nl\u0131klar\u0131n haklar\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri konusunda f\u0131rsat bulduk\u00e7a farkl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131p ihlal etti, k\u0131r\u0131p d\u00f6kt\u00fc, kanun \u00e7\u0131ksa bile uygulanmad\u0131. Benzer durum bug\u00fcn de sahnededir.<\/p><div id=\"bghab-1103690637\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u00d6rne\u011fin se\u00e7ilen M\u00fcft\u00fcleri \u00f6nce \u0130stanbul\u2019daki \u015eeyh\u00fclislam, sonra Bulgar Prensi, sonra Bulgar Kral\u0131, sonra D\u0131\u015f \u0130\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 Diyanet Sorunlar\u0131 Ba\u015fkan\u0131, ard\u0131ndan Bakanlar Kuruluna Ba\u011fl\u0131 Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 onaylarken, i\u015fler Sofya \u015eehir Mahkemesine d\u00fc\u015ft\u00fc ve kilitlendi. \u0130\u015fte bu \u00f6rnek olumsuzlu\u011fun yani i\u015fleri yoku\u015fa s\u00fcrmenin ve \u00e7ukura itmenin evrimidir.<\/p>\n<p>S\u00f6zde anayasal d\u00fczende, s\u00f6zde lehimizde \u00e7\u0131kan yasalar\u0131n, aleyhimizde kullan\u0131lmas\u0131na en parlak \u00f6rneklerden biri ise 1475 kurulan, 1948\u2019de devlet taraf\u0131ndan gasp edilen, ard\u0131ndan belediyeye devredilen Karlova \u201cKur\u015fun Cami\u201dsinin, \u201cdemokratik Bulgaristan\u2019da\u201d totaliter rejim taraf\u0131ndan el konan M\u00fcft\u00fcl\u00fck m\u00fclklerinin, camilerin ve di\u011fer ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n ger\u00e7ek sahibine iade edilmesi kanunu \u00e7\u0131kmas\u0131na ra\u011fmen; Bu konuda Plovdiv birinci ve ikinci derece mahkemelerinde g\u00f6r\u00fclen davalar\u0131n lehimizde sonu\u00e7lanmas\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n geri verilmemesidir. Bu \u00f6rnekler saymakla bitmez, ama Dobri\u00e7 T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman okulu, K\u0131caali Medresesi, K\u00fcstendil \u201cFatih Camii\u201d ve daha niceleri hep liste ba\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>O zamanlar, Bulgar Prensli\u011finde, bu topraklarda T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman kalmad\u0131, yok, gitmi\u015fler demeye kimsenin y\u00fcz\u00fc tutmam\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc 1878 n\u00fcfus say\u0131m\u0131nda T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n say\u0131s\u0131 Bulgar n\u00fcfustan fazlayd\u0131. Biliyorsunuz, 1985\u2019te totaliter Bulgar rejimi hepimizin ismini de\u011fi\u015ftirip dini de yasaklayarak \u201c<strong>Bulgaristan\u2019da T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman yok<\/strong>,\u201d t\u00fcm n\u00fcfus Bulgar gibi yalandan bayrak dikmi\u015fti. Fakat tutmad\u0131. Ne ki, var olan\u0131 yok g\u00f6sterme yaln\u0131z Nazi Almanya\u2019s\u0131nda de\u011fil, totaliter Bulgaristan\u2019da da propaganda takti\u011fiydi. \u0130slam dininin \u00fclkemizdeki etkisini yitirdi\u011fini sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131n\u0131 beslemeye hep ilgi g\u00f6sterildi. \u00d6yle ki, M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrklerin 1990\u2019da kurdu\u011fu Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Partisi\u2019nin uyduruk yeni ba\u015fkanlar\u0131ndan biri olan \u00c7etin Kazak meclis k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnden se\u00e7meninin % 80\u2019ni be\u015f vakit namaza dururken, biz \u201c<strong>dinsiz-ateistler<\/strong> <strong>partisiyiz<\/strong>\u201d dedi. Bu yeni durumun borazanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapan ge\u00e7mi\u015flerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman kimlikli olan H\u00d6H milletvekilleri, cephe de\u011fi\u015ftirdi ve bir ceviz kabu\u011fu doldurmayacak kadar k\u00fc\u00e7\u00fck ki\u015fisel \u00e7\u0131karlar pe\u015finde kimlik yitirdiler. Bu da 100 y\u0131l \u00f6nce mayalanm\u0131\u015f bir ihanet e\u011filimidir.<\/p>\n<p>\u0130lk Ba\u015f M\u00fcft\u00fc Hocazade Mehmet Efendi Muhiddin Efendi zaman\u0131nda, Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fck te\u015fkilat\u0131 kurumla\u015f\u0131rken, Rusya taraf\u0131ndan silahland\u0131r\u0131l\u0131p k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lan Bulgar, S\u0131rp ve Yunan Ordular\u0131 \u0130stanbul\u2019a y\u00f6nelir. B\u00fcy\u00fck Bulgaristan hayaline kap\u0131lm\u0131\u015f ve Bizans \u0130mparatorlu\u011funu diriltme h\u0131rs\u0131yla \u00c7ar Ferdinand\u00a0 \u201c<strong>Balkan Sava\u015f\u0131n\u0131<\/strong>\u201d ba\u015flat\u0131r. 1878 Berlin Anla\u015fmas\u0131yla kurulan Bulgaristan 63 bin kilometrekarelik bir prensliktir. 1885\u2019te 96 bin, 1913\u2019te 103 bin ve daha sonra (\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda) 111 kilometre karelik bir devlet olmu\u015ftur. Rodoplar\u2019da s\u0131rf T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman ya\u015fayan b\u00e7lgelerden K\u0131caali, E\u011firi-dere (Ardino), Ko\u015fukavak (Krumovgrad), Dar\u0131-dere (Zlatograd), Orta-k\u00f6y (\u0130vaylovgad), D\u00f6vlen (Devin), Pa\u015fmakl\u0131 (Smolyan) ve Nevrekop (Gotse Del\u00e7ev) il\u00e7eleri Bulgaristan\u2019a b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu kazan\u0131m ve birle\u015fmeler sonucu Bulgaristan T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusu da say\u0131 olarak fazlala\u015fm\u0131\u015f, \u00fczerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 topraklar co\u011frafya olarak geni\u015flemi\u015ftir. Sofya Ba\u015f M\u00fcft\u00fcs\u00fc de \u201cyeni kurtar\u0131lan topraklardaki\u201d \u0130slami hayat\u0131 te\u015fkilatland\u0131rmak y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131na girmi\u015ftir. Yukar\u0131da isimlerini yazd\u0131\u011f\u0131m b\u00fct\u00fcn il\u00e7elerde m\u00fcft\u00fcl\u00fckler, m\u00fcft\u00fc vekilleri ve \u015eer\u2019iye Mahkemeleri kurulmu\u015f, sava\u015flardan zarar g\u00f6ren camiler onar\u0131larak, Cemaati \u0130slam iyeler yeniden d\u00fczenlenerek \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-3128202906\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Balkan Sava\u015f\u0131\u2019nda (1912\u20131913) Bulgar nizami ordusu, komitac\u0131 ve \u00e7eteci ba\u015f\u0131bozuklar\u0131 Rodoplar\u2019daki T\u00fcrklere ve Pomaklara zul\u00fcm etmi\u015f, isim ve din de\u011fi\u015ftirmeye zorlam\u0131\u015f g\u00fcnahs\u0131z kan d\u00f6k\u00fclmeyen Rodop k\u00f6y\u00fc hemen hemen kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Tekir, V\u0131rbana, \u0130zvorite, Kasap-dere, Kozluca, Baltac\u0131 ve Pesinsko k\u00f6yleri sat\u0131rdan ge\u00e7irilmi\u015ftir. Tutuklanan Pomaklar Filibe, Vraca, \u015eumnu ve Plevne\u2019ye s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015flerdir. Bir\u00e7ok Pomak k\u00f6y\u00fcn\u00fcn yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da bilinen vah\u015fetlerdendir. Bu sald\u0131r\u0131 esnas\u0131nda 250 bin Pomak vaftiz edilerek H\u0131ristiyanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Bu olup bitenler esnas\u0131nda Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fck neredeydi? Sorusunu soranlar hakl\u0131d\u0131r. Ge\u00e7en 136 y\u0131lda ba\u015f\u0131m\u0131za gelen olaylar\u0131n birbirinin tekrar\u0131 oldu\u011funa i\u015faret ederken, hem kendi anlat\u0131m\u0131m\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak, hem de sizin daha kolay anlaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olmak istiyorum. 1970-72\u2019de Pomaklar\u0131n ba\u015f\u0131na gelenleri, Pomak \u0130syan\u0131n\u0131, say\u0131s\u0131z s\u00fcrg\u00fcnleri, \u00f6l\u00fc say\u0131s\u0131n\u0131, yaral\u0131lar\u0131n adlar\u0131n\u0131 ka\u00e7 y\u0131l sonra \u00f6\u011frendik bir d\u00fc\u015f\u00fcnsenize. 1912- 1913 Rodop dram\u0131ndan Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn haberi oldu\u011fundan bug\u00fcn de ku\u015fkum var. 1984-1989\u2019da ku\u015f u\u00e7urtmayanlar, o zaman da ayn\u0131 \u015fekilde hareket etmi\u015ftir. \u015eimdi bir \u00f6rnek verece\u011fim. Ka\u00e7\u0131n\u0131z biliyordu?\u00a0 Dar\u0131-dere, D\u00f6vlen, Pa\u015fmakl\u0131, Nevrekop, Orta-k\u00f6y kazalar\u0131nda o zaman da Pomak M\u00fcsl\u00fcmanlar \u00e7o\u011funluktu.\u00a0 Esas din ve isim de\u011fi\u015fikli\u011fi i\u015flerinin y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bu be\u015f kazada \u00e7eteciler din ve isim de\u011fi\u015ftirme i\u015flerine imam ve m\u00fcft\u00fclerden ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Ak\u0131llar\u0131nca ba\u015fta hac\u0131y\u0131-hocay\u0131 elde edecekler, sonra halk s\u00fcr\u00fcs\u00fc onlar\u0131n arkas\u0131ndan t\u0131p\u0131\u015f-t\u0131p\u0131\u015f gelecekti\u2026 Tabiyat\u0131yla imam ve m\u00fcft\u00fcler buna sert tepki g\u00f6stermi\u015flerdir. Bunun i\u00e7in en \u00e7\u00f6k \u015fehit onlardan d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Mesela, Trigrad k\u00f6y\u00fcnde 120\u2019den fazla hac\u0131 vard\u0131. Onlar\u0131n aras\u0131ndan 70 hac\u0131 se\u00e7ilerek k\u00f6yde bulunan medrese binas\u0131na kapat\u0131lm\u0131\u015flar ve orada diri diri yak\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. D\u00f6vlen\u2019de imam d\u00f6v\u00fclm\u00fc\u015f, hocalar\u0131n-hac\u0131lar\u0131n sakallar\u0131 kesilmek suretiyle tahkir edilmi\u015flerdir. B\u00f6yle y\u00fczlerce \u00f6rnek vermek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu c\u00fcmleden olmak \u00fczere, \u015funu hat\u0131rlatmak istiyorum,\u00a0 1984 Aral\u0131\u011f\u0131 &#8211; 1985 Mart\u0131 aras\u0131nda 3 ay gibi k\u0131sa bir s\u00fcrede 1 milyon 250 bin Bulgaristan T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman\u2019\u0131n isimleri, baba adlar\u0131, soyadlar\u0131, kimlikleri de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir. O d\u00f6nemin s\u0131k\u0131 totaliter rejim ko\u015fullar\u0131nda,\u00a0 merkez bas\u0131n organ\u0131 olan \u201cRabotni\u00e7esko Delo\u201d\u00a0 (\u0130\u015f\u00e7i Davas\u0131) gibi gazetelerde bir\u00e7ok m\u00fcft\u00fcn\u00fcn ve T\u00fcrk\u00e7\u00fc ayd\u0131n\u0131n resimleri bas\u0131larak s\u00f6zde \u201c<strong>soya d\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcrecini<\/strong>\u201d destekledikleri yaz\u0131ld\u0131. \u015eahsen ben, baz\u0131 istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda, onlar\u0131n bu i\u015fle ilgili\u00a0 \u201c<strong>bildiri<\/strong>\u201d falan imzalad\u0131\u011f\u0131na inanm\u0131yorum.\u00a0 Hatta resimlerinin gazetelerde bas\u0131lmas\u0131na raz\u0131l\u0131k g\u00f6sterdiklerine de inanmak istemiyorum. Hi\u00e7 bir kimse, Mehmet Karah\u00fcseyin gibi arkada\u015flar\u0131n protesto ederken kendini yakt\u0131\u011f\u0131, di\u011ferlerin \u201c<strong>Belene<\/strong>\u201d kamp\u0131na t\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir ortamda,\u00a0 namus ve onur simgesi olan T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman cemaat \u00f6n\u00fcnde rezil olmay\u0131 g\u00f6ze alan olabildi\u011fine inanmak istemiyorum. Bu konuda \u00e7\u0131kan haberler b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yaland\u0131r.<\/p>\n<p>1980\u2019li y\u0131llardaki b\u00fcy\u00fck tutuklamalar, keyfi i\u00e7eri t\u0131kmalar ve s\u0131k\u0131 s\u00fcrg\u00fcnler M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrklerin g\u00f6z\u00fcn\u00fc iyice karartm\u0131\u015ft\u0131. Onlar, \u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6ze alarak, Bat\u0131 Radyolar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, B\u00fcy\u00fck El\u00e7iliklere s\u0131\u011f\u0131narak ve T\u00fcrkiye\u2019deki akrabalar\u0131n\u0131n yard\u0131mlar\u0131yla cini \u015fi\u015feden \u00e7\u0131karmay\u0131 ba\u015farabildi. D\u00fcnya 1984\u20131989 trajedimizi duydu. Sa\u011f\u0131r ve k\u00f6r de kalmad\u0131.<\/p>\n<p>1912-13\u2019te Sofya\u2019da g\u00f6revli olan Mustafa Kemal\u2019in diplomatik yard\u0131mlar\u0131yla oldu\u011fu gibi, 1989\u2019da da T\u00fcrkiye\u2019nin aktif tepkileriyle Bulgaristanl\u0131 T\u00fcrklere zulm\u00fcne soyunanlar durduruldu, ba\u015far\u0131yla geriletildi. S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc, 100 y\u0131l \u00f6nceki y\u00fczkaras\u0131 olaylarla ilgili Sofya Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn tam bilgi sahibi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz bile yanl\u0131\u015f olur, \u00e7\u00fcnk\u00fc biz art\u0131k bask\u0131 ve ter\u00f6r \u015fartlar\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131 kay\u0131rs\u0131z \u015farts\u0131z dayan\u0131\u015fma mekanizmas\u0131n\u0131n hemen harekete ge\u00e7ti\u011fini biliyoruz.<\/p><div id=\"bghab-3316742986\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Birinci ve \u0130kinci Balkan sava\u015f\u0131nda ve Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda 50 bin M\u00fcsl\u00fcman\u2019\u0131n Bulgaristan Ordusu saflar\u0131nda sava\u015ft\u0131\u011f\u0131, 9\u00a0604 kurban verildi\u011fi kay\u0131tlara ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte b\u00f6yle, a\u011f\u0131r bir siyasi ortamda, Bulgaristan Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, 1915 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla vek\u00e2leten Ba\u015f M\u00fcft\u00fc kaymakamlar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla idare edilmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. D\u0131\u015f \u0130\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Ba\u015f M\u00fcft\u00fc Hocazade Mehmet Muhyiddin Efendi\u2019den kurtulunca yerine Ba\u015f M\u00fcft\u00fc se\u00e7tirmeye acele etmedi. Sava\u015f y\u0131llar\u0131n\u0131 ve milli iflas\u0131 bahane ederek Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc kendi se\u00e7ip tayin etti\u011fi kaymakamlar vas\u0131tas\u0131yla idare etmeye koyuldu.\u00a0 \u201cKaymakamlar idaresi\u201d dedi\u011fimiz bu d\u00f6nem tam be\u015f y\u0131l devam etti. 1915\u20131920 y\u0131llar\u0131n\u0131 kapsayan bu d\u00f6nemde Varna M\u00fcft\u00fcs\u00fc Hac\u0131 \u00d6mer L\u00fctf\u00fc Efendi, Osman Pazarl\u0131 (\u015eumnu M\u00fcft\u00fcs\u00fc)\u00a0 Hac\u0131 Emin Zarifi Efendi, Cumal\u0131 Haf\u0131z Ahmet, Kemallarl\u0131 Salih Saip, Filibe M\u00fcft\u00fcs\u00fc Hoca zade Saadettin Efendi, \u00c7erkovnal\u0131 Mustafa Hilmi Efendi,\u00a0 Sofya M\u00fcft\u00fcs\u00fc S\u00fcleyman Faik Efendi, Hocazade Mehmet Muhyiddin Efendi atama yoluyla Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc idare etmi\u015flerdir. Fakat i\u00e7lerinden hi\u00e7 biri Ba\u015f M\u00fcft\u00fc olmad\u0131, kaymakaml\u0131k mevkiinde kald\u0131lar. Ne yaz\u0131k ki, bu \u015fah\u0131slar\u0131n hangi y\u0131llarda ne kadar Ba\u015f M\u00fcft\u00fc kaymakaml\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131klar\u0131 bilinmemektedir.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda bu ki\u015filerden hangisinin ne kadar kaymakaml\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu 5 y\u0131l zarf\u0131nda Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n dini hayat\u0131n\u0131 ve geleneklerini ilgilendiren \u00e7ok \u00f6nemli hadiseler vuku bulmu\u015ftur. Paris civar\u0131ndaki Neuilly \/ N\u00f6yi kasabas\u0131nda bir yandan Almanya, Avusturya, Macaristan ve Bulgaristan, \u00f6te yanda \u0130ngiltere, Fransa, Rusya, \u0130talya, Yunanistan ve S\u0131rbistan devletleri aras\u0131nda 27 Kas\u0131m 1919\u2019da imzalanan s\u00f6zle\u015fme ile Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na son verilmi\u015ftir.\u00a0 Neuilly Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n imzaland\u0131\u011f\u0131 s\u0131radaki Ba\u015f M\u00fcft\u00fc kaymakam\u0131n\u0131 bilmekte b\u00fcy\u00fck fayda vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ad\u0131 ge\u00e7en antla\u015fmada \u201cAz\u0131nl\u0131klar\u0131n Korunmas\u0131\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan koskoca bir b\u00f6l\u00fcm vard\u0131r. Acaba Ba\u015f M\u00fcft\u00fc Kaymakam\u0131 veya kaymakamlar\u0131 bu b\u00f6l\u00fcmde M\u00fcsl\u00fcmanlara tan\u0131nan\u00a0 hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin\u00a0 resmi makamlar taraf\u0131ndan\u00a0 nas\u0131l uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 takip ettiler mi?Devam edecek.<\/p>\n<div id=\"bghab-2020816340\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Konu: \u00dcmmetten T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman Kimli\u011fine Ge\u00e7i\u015f Sanc\u0131lar\u0131. \u201cB\u00fcy\u00fck Bozgun\u201d dan sonra bug\u00fcnk\u00fc Bulgaristan topraklar\u0131nda 2 binden fazla cami ve mescit vard\u0131. 21-inci y\u00fczy\u0131la 1300 (bin \u00fc\u00e7<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-17849","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-4DT","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17849","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17849"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17849\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17849"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17849"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17849"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}