{"id":17832,"date":"2016-01-19T23:06:49","date_gmt":"2016-01-19T21:06:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=17832"},"modified":"2016-01-19T23:06:49","modified_gmt":"2016-01-19T21:06:49","slug":"muslumanlar-kurultayi-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/muslumanlar-kurultayi-1\/","title":{"rendered":"M\u00fcsl\u00fcmanlar Kurultay\u0131 &#8211; 1"},"content":{"rendered":"<p>Musa VATANSEVER<\/p>\n<p>Konu: <strong>Kimlikli Var Olabilme M\u00fccadelemiz<\/strong><\/p>\n<p>24 Ocak 2016 Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli bir g\u00fcn olacak. Sofya Milli K\u00fclt\u00fcr Saray\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman Kurultay\u0131 d\u00fczenlenecek. Ola\u011fan Kurultaya Y\u00fcksek \u0130slam \u015euras\u0131 \u00fcyeleri, Dini \u00d6nderler \u015euras\u0131 \u00fcyeleri, Ba\u015fm\u00fcft\u00fc, Ba\u015fm\u00fcft\u00fc Yard\u0131mc\u0131lar\u0131, B\u00f6lge M\u00fcft\u00fcleri, Merkez Denetim-Tefti\u015f Kurulu \u00fcyeleri, Y\u00fcksek \u0130slam Enstit\u00fcs\u00fc Rekt\u00f6r\u00fc, \u0130mam-Hatip Liseleri M\u00fcd\u00fcrleri, Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fck Genel Sekreteri delege olarak kat\u0131l\u0131rken M\u00fcsl\u00fcman cemaate ayd\u0131n ki\u015filer ve yerli ve yabanc\u0131 konular da haz\u0131r bulunacakt\u0131r. 45 g\u00fcn \u00f6nce ilan edilen Kurultay Bulgar kamuoyunun dikkatini \u00fczerine \u00e7ekerken, de\u011fi\u015fik yorumlara ve tepkilere neden oldu.<\/p>\n<p>Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n sosyal ve dini tarihi Bulgarlar\u0131n bu topraklardaki tarihiyle ayn\u0131 d\u00f6nemler i\u00e7inde, sonsuz bir hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler \u00f6yk\u00fcs\u00fc olarak geli\u015ferek evrim g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bu \u00f6yk\u00fc, 1878 Plevne Sava\u015f\u0131ndan sonra, ayn\u0131 y\u0131l yap\u0131lan Berlin Konferans\u0131\u2019nda var\u0131lan Antla\u015fma kararlar\u0131yla hukuksal \u00e7er\u00e7eve bulmu\u015ftur. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131m\u0131z\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kavram\u0131n\u0131n temelinde,\u00a0 Hazreti Muhammed\u2019in \u201c<strong>\u0130nsanlar bir tara\u011f\u0131n di\u015fleri kadar e\u015fittir<\/strong>.\u201d S\u00f6zleri bulunur. Orta Asya Bozk\u0131rlar\u0131ndan, Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131 ba\u011fr\u0131ndan gelen bizler, adalet ve insaf \u00fczerine kurulmu\u015f bir ya\u015fam tarz\u0131n\u0131n devamc\u0131lar\u0131 olarak var olmu\u015fuzdur.<\/p><div id=\"bghab-3112697238\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u201cB\u00fcy\u00fck Bozgun\u201ddan sonra Bulgaristan\u2019da kalan ve az\u0131nl\u0131k stat\u00fcs\u00fcne sokulan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri ba\u015fta Berlin Konferans\u0131 taraf\u0131ndan olmak \u00fczere bir\u00e7ok uluslar aras\u0131 ve ulusal yasalar taraf\u0131ndan garanti alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Berlin Anla\u015fmas\u0131n\u0131n ilk 4 maddesi Bulgaristan\u2019\u0131 bir Prenslik olarak belirlerken, Kurucu Meclis ve Anayasa\u2019da az\u0131nl\u0131k haklar\u0131n\u0131n belirlenmesini, bunlar\u0131n yasal olarak d\u00fczenlenmesini buyurmu\u015ftur. 5. madde ise Bulgaristan\u2019da kalan M\u00fcsl\u00fcmanlara mal m\u00fclk edinme ve din a\u00e7\u0131s\u0131ndan e\u015fit hak vaat etmektedir. Bu anla\u015fma Bulgaristan\u2019daki dinleri e\u015fit temele oturturken, hangi dini cemaatin nas\u0131l yap\u0131lanaca\u011f\u0131n\u0131 ve \u00f6rg\u00fctlenece\u011fini de serbest b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu anla\u015fman\u0131n 12. maddesi ise, Bulgaristanl\u0131 T\u00fcrklerin \u00f6zel mal-m\u00fclk meselesini, devlet, vak\u0131f emlakinin durumunu \u00e7\u00f6z\u00fcmleme yolunu g\u00f6sterirken \u015f\u00f6yle der: \u201c<strong>Prensli\u011fin d\u0131\u015f\u0131na, orada kalmak amac\u0131yla g\u00f6\u00e7 eden T\u00fcrkler veya ba\u015fkalar\u0131, Prenslikte kalan ta\u015f\u0131nmaz mallar\u0131n\u0131, onlar\u0131 kiraya vermek veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n idaresine teslim etmek suretiyle muhafaza edebilirler<\/strong>.\u201d<\/p>\n<p>Bu esas \u00fczerinde kabul edilen Bulgar Prensli\u011fi Anayasas\u0131, milli mensubiyetine, dini g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne, siyasi d\u00fc\u015f\u00fcncelerine, sosyal durumuna bakmadan b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flara geni\u015f bir vicdan ve din serbestli\u011fi vermi\u015ftir. Anayasan\u0131n 40. maddesi \u015f\u00f6yle demi\u015ftir: \u201c<strong>Ortodoks mezhebine mensup olmayan H\u0131ristiyanlar ve ba\u015fka dinlerin mensuplar\u0131, Bulgaristan do\u011fumlu tebaa yahut da vatanda\u015fl\u0131\u011fa sonradan kabul edilenler, \u00fclkede ge\u00e7ici bir zaman i\u00e7in veya devaml\u0131 ya\u015fayan yabanc\u0131lar ayinlerinin icras\u0131nda mevcut yasalar\u0131 \u00e7i\u011fnememek \u015fart\u0131yla dinlerinde serbesttirler<\/strong>.\u201d<\/p>\n<p>136 y\u0131l gerilere d\u00f6nm\u00fc\u015fken T\u0131rnovo Kurucu Meclisi\u2019nde 231 temsilci, bunlardan 155\u2019i atanm\u0131\u015f, di\u011ferlerin de se\u00e7ilmi\u015f oldu\u011funu hat\u0131rlarsak, aralar\u0131nda yaln\u0131z 2 T\u00fcrk, yani Varna sanca\u011f\u0131ndan se\u00e7ilen Osman Efendi ile Vidin M\u00fcft\u00fcs\u00fc Haf\u0131z S\u00fcleyman Efendinin Kurucu Meclis Se\u00e7im Kanununun dini y\u00f6neticilere verdi\u011fi hakka istinaden, yani se\u00e7imsiz girmi\u015flerdi. Ne ki, hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerimizin temelini atan bu Anayasan\u0131n alt\u0131ndaki T\u00fcrk imzalar\u0131 8\u2019dir. Bu imzalar Haf\u0131z S\u00fcleyman Efendi, Osman Bey, Hasan H\u00fcsn\u00fc Efendi, Etem Efendi, Halil Efendi, H\u00fcseyin H\u00fcsn\u00fc Efendi, Ahmet Efendi ve Mustafa Efendinindir. Bu say\u0131 Rus komiser Dondukov-Korsakov\u2019un 10 ki\u015filik kontenjan\u0131ndan T\u0131rnova\u00a0 Kurucu Meclisine\u00a0 5 T\u00fcrk g\u00f6nderilmesiyle sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>***<\/p><div id=\"bghab-1914854179\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Burada durum, bug\u00fcn Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Partisi kurucu ve \u201cfahri\u201d lideri Ahmet Do\u011fan\u2019\u0131 hat\u0131rlamamak olas\u0131 de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o da, sosyalizm ve totalitarizm y\u0131llar\u0131nda \u00fclkemize \u00e7\u00f6reklenen Rus istihbarat\u0131n\u0131n pen\u00e7esine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, onlar\u0131n \u00e7izdi\u011fi \u00e7izgi do\u011frultusunda anti-Bulgaristan-M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 \u00e7izgisinde \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 da 1987\u2019de kabul etmi\u015fti. Tabii biz 1879\u2019dan 2016 y\u0131l\u0131na kadar Bulgaristanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n huzurunu bozmak, onlar\u0131 g\u00f6\u00e7e k\u0131\u015fk\u0131rtmak, Bulgaristan\u2019\u0131 Prensik olarak, Krall\u0131k Olarak, Sosyalist Cumhuriyet olarak ve sonunda \u015fimdi de demokratik bir Cumhuriyet olarak M\u00fcsl\u00fcmans\u0131zla\u015ft\u0131rma, T\u00fcrklerden ve di\u011fer M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 da git gide ar\u0131tma siyasetine u\u015fakl\u0131k edenlerin say\u0131s\u0131n\u0131 bilemeyiz. Onlar aras\u0131nda Kahire\u2019de, \u015eam\u2019da ve Ba\u011fdat\u2019ta e\u011fitim g\u00f6rm\u00fc\u015f olanlar oldu\u011funa inan\u0131yorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc giderek dallan\u0131p budaklanan bir gev\u015feme, g\u00fcn ge\u00e7sin yenisi gelsin diyenler, neyi bekledikleri belli olmayanlar var. Ne var ki, \u015fu d\u00f6nem H\u00d6H partisi i\u00e7inde say\u0131lar\u0131n\u0131n 32 oldu\u011funu bas\u0131ndan ve TV programlar\u0131ndan \u00f6\u011freniyoruz. Di\u015f devletlerdeki din enstit\u00fclerinden olup Rusya\u2019n\u0131n etkisi alt\u0131nda olan \u015eam\u2019dan gelen eski Ba\u015f M\u00fcft\u00fc Nedim Gencev\u2019in Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fck m\u00fcesseseni b\u00f6lmesi, Bulgaristan T\u00fcrkleri Suni Mezhebi Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc tescil ettirerek, Dr Mustaf Hac\u0131 y\u00f6netimindeki ger\u00e7ek Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fcm\u00fcz\u00fcn t\u00fcm giri\u015fimlerini engellemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u00d6zellikle kom\u00fcnist rejimin el koydu\u011fu Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011fe ait mal ve m\u00fclk\u00fcn, cami, mescit ve medreselerin geri al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131lan, y\u00fcr\u00fct\u00fclen ve son y\u0131llarda kazan\u0131lan davalar\u0131n her birine Temiyiz kat\u0131nda itiraz etmesi b\u00fcy\u00fck anti-M\u00fcsl\u00fcman hainlik zirvelerinden biridir. Bununla birlikte, herkesin bildi\u011fine g\u00f6re, Sofya \u015eehir Mahkemesi\u2019nde y\u00fcksek sayg\u0131nl\u0131k sahibi oldu\u011fu iyi bilinen Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Hareketi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bu olaya art\u0131k 16 y\u0131ldan beri seyirci kalmas\u0131 ve hi\u00e7 olmazsa yasal izinlerle d\u00fczenlenen M\u00fcsl\u00fcman Kurultaylar\u0131n\u0131n, ald\u0131\u011f\u0131 kararlar\u0131n, se\u00e7ilen Ba\u015f M\u00fcft\u00fc ve di\u011fer makam \u00fcyelerinin tasdik edilmesi yolunu a\u00e7mamas\u0131 da dikkat \u00e7ekici ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>\u015eu noktan\u0131n belirlenmesi iyi olur kan\u0131s\u0131nday\u0131m. 1881 se\u00e7imlerine g\u00f6re Bulgaristan Prensli\u011finde 527.084 T\u00fcrk ya\u015famakta ve bu rakam Tatar. Pomak ve M\u00fcsl\u00fcman \u00c7ingenelerle birlikte 700 bine ula\u015f\u0131r. T\u0131rnova meclisine 10 bin ki\u015fi 1 temsilci g\u00f6ndermi\u015ftir. Bu durumda kurucu mecliste 70 temsilcimiz olmas\u0131 gerekirdi.<\/p>\n<p>Ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n nas\u0131l ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan bu durumda kabul edilen yeni Anayasan\u0131n 37. maddesinde \u201c<strong>Bulgar Prensli\u011fi\u2019nde hakim din H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n Ortodoks mezhebidir.\u201d <\/strong>dendi ve<strong> dinde ayr\u0131mc\u0131l\u0131k da b\u00f6yle ba\u015flad\u0131<\/strong>.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda Bulgar Prensli\u011finde ilk \u00e7\u0131kar\u0131lan Dinler Kanunu T\u0131rnono Anayasas\u0131\u2019d\u0131r. Bu temel yasadaki dini ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, ileride de g\u00f6rece\u011fimiz gibi, b\u00fct\u00fcn \u00f6zel kanunlara da yans\u0131yacak ve gittik\u00e7e derinle\u015ferek i\u015fleri zorla\u015ft\u0131racakt\u0131r. Bu 130 y\u0131lda yasal durum \u00f6yle geli\u015fti ki, 2001\u2019den beri Sofya\u2019da yap\u0131lan Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fck Kurultaylar\u0131n\u0131n kararlar\u0131 ve se\u00e7ilen Ba\u015f M\u00fcft\u00fcler mahkemelerde tescil edilemiyor. Ba\u015f M\u00fcft\u00fc Dr. Mustafa Hac\u0131 da 3 defa se\u00e7ilmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, Sofya \u015eehir Mahkemesi kurultay karar\u0131n\u0131 kayda ge\u00e7irmemi\u015ftir. Bunun bir anlam\u0131 da Bulgaristan Tr\u00fckleri\u2019nin Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fck Kurumu sanki illegaldir. Bas\u0131n\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131na ve 1997 \u2013 2001 y\u0131llar\u0131 aras\u0131 Bulgaristan Ba\u015fbakan\u0131 olan ve 1989\u2019da \u00fclkeden kovulmam\u0131z\u0131 lanetleyen, \u0130zmir \u201cAlsancak Stadyumuna\u201d gelip bizden ilk olarak\u00a0 \u00f6z\u00fcr dileyen, Bulgar devlet adam\u0131\u00a0 \u0130van Kostov, 19 Ocak 2016 sabah\u0131 bTV program\u0131na kat\u0131larak, yeni Kurultay\u0131n ve alaca\u011f\u0131 kararlar\u0131n ve Ba\u015f M\u00fcft\u00fc se\u00e7imini mahkemede tasdik etmeyece\u011fini pe\u015finen haber verdi.<\/p><div id=\"bghab-3419280555\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bulgar Prensli\u011finde 5 il vard\u0131r: T\u0131rnova, Rus\u00e7uk, Varna Sofa ve Vidin. Kurucu meclise her ilden m\u00fcft\u00fc g\u00f6nderilememesi bir de din adamlar\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ya da \u00fclkeden ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Pazar g\u00fcn Sofya K\u00fclt\u00fcr Saray\u0131 salonunu M\u00fcsl\u00fcman din adamlar\u0131n\u0131n doldurdu\u011funu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde bu i\u015fin 1879\u2019da Bulgar devleti kurulurken \u201ca\u2019dan-z\u2019ye\u201d s\u0131f\u0131rdan ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve duruma getirilene kadar 136 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmayal\u0131m. Ve o zamanlar yeni bir yap\u0131lanma ararken, Osmanl\u0131 d\u00f6nemindeki dini te\u015fkilattan yararlan\u0131lm\u0131\u015f, yeni olan eskinin devam\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Var olan ama sava\u015fta ve k\u0131y\u0131mda i\u00e7i bo\u015falm\u0131\u015f olan organizasyon bi\u00e7imlerinin i\u00e7i yeni kadrolarla beslenmi\u015f ve doldurulmu\u015ftur. \u0130l m\u00fcft\u00fcleri makamlar\u0131na otururken, naipler se\u00e7ilmi\u015f, din kullar\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve \u00fclkemizde \u0130slam yeniden ye\u015fermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>K\u00f6y\u00fcn, kasaban\u0131n en se\u00e7kin y\u00f6neticisi olarak imamlar g\u00f6rev ba\u015f\u0131na ge\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u0130mam ve hoca e\u011fitimi a\u011f\u0131rl\u0131k kazanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130mamlar ilk d\u00f6nem okullarda \u00f6\u011fretmenlik de yapt\u0131lar. Dini hayata \u00e7eki d\u00fczen verme imamlar\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ba\u015flad\u0131. Zaman, Bulgar Prensli\u011finin ilk d\u00f6nemiydi. Alman Aleksand\u0131r Batenberg\u2019in, ilk Bulgar Prensi olarak Sofya\u2019ya gelip Rumeli Beylerbeyi Saray\u0131na yerle\u015fti\u011fi ve T\u0131rnono Anayasas\u0131n\u0131 uygulamaya koydu\u011fu y\u0131llard\u0131. Prenslikte Ortodokslu\u011fun oldu\u011fu gibi M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n da Berlin Anla\u015fmas\u0131 ve T\u0131rnovo Anayasas\u0131 esas\u0131 \u00fczerine kurulmas\u0131 gerekiyordu. Ama \u00f6yle mi oldu?<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Bilindi\u011fi \u00fczere, Bulgaristan\u2019da M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrk toplulu\u011funun en eski \u00f6rg\u00fctlerinden biri m\u00fcft\u00fcl\u00fcklerdir. Bunlar\u0131n tarihi Osmanl\u0131 d\u00f6nemine dayanmaktad\u0131r. Her M\u00fcsl\u00fcman toplumu gibi, Bulgaristan\u2019daki M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk toplulu\u011funun da k\u00f6yde camilere yard\u0131m heyetleri, kasabalarda m\u00fcft\u00fcl\u00fckleri ve bir de \u015feriat hukukuna g\u00f6re h\u00fck\u00fcm veren kad\u0131lar\u0131 vard\u0131. Osmanl\u0131 d\u00f6neminden kalan bu kurumlar Bulgar d\u00f6neminde de uzun zaman varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc, ama birbirlerine ba\u011fl\u0131 bir \u00f6rg\u00fct bi\u00e7imi hen\u00fcz kurulamam\u0131\u015ft\u0131.<\/p><div id=\"bghab-910702913\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Ge\u00e7ici Rus \u0130daresi, Bulgaristan Prensli\u011fi\u2019nde ilk M\u00fcft\u00fc se\u00e7imini 29 Mart 1879 tarihinde yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bu tarihin alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek laz\u0131md\u0131r, yeni Bulgar devletinde M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n dini te\u015fkilat\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r.\u00a0 Yeni Bulgaristan\u2019da ilk se\u00e7ilen M\u00fcft\u00fc de Sofya M\u00fcft\u00fcs\u00fc Haf\u0131z Sadullah Efendi\u2019dir. Se\u00e7ime M\u00fcsl\u00fcman muhtarlar, imamlar ve T\u00fcrk se\u00e7menler kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6lge M\u00fcsl\u00fcman Konferanslar\u0131 da o zamanlarda ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. O d\u00f6nemde, ge\u00e7ici Rus idaresi, \u0130stanbul\u2019daki \u015eeyh\u00fclislam\u2019\u0131n Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n dini idaresinin ba\u015f\u0131 oldu\u011funu kabul etmekte ve se\u00e7ilen m\u00fcft\u00fcn\u00fcn onaylanmas\u0131 i\u00e7in oraya ba\u015fvurmaktayd\u0131.<\/p>\n<p>Bu usulle \u00e7al\u0131\u015fan ve Varna, \u015eumnu, Silistre, Hac\u0131o\u011flu Pazarc\u0131k (Dobri\u00e7), Bal\u00e7\u0131k ve Provad\u0131 m\u00fcft\u00fc se\u00e7imini ger\u00e7ekle\u015ftiren, bir y\u0131l sonra K\u00f6stendil, Vraca, Plevne, T\u0131rnova, Rus\u00e7uk m\u00fcft\u00fcl\u00fckleri de onaylanm\u0131\u015ft\u0131r ve Ge\u00e7ici Rus \u0130daresi, Bulgar Prensli\u011fine ve T\u0131rnova B\u00fcy\u00fck Halk Meclisi taraf\u0131ndan onaylanan ilk Bulgar h\u00fck\u00fcmetine \u00fclkede yeniden kurulmu\u015f bir M\u00fcsl\u00fcman te\u015fkilat\u0131 b\u0131rakm\u0131\u015f, ama Bulgar makamlar\u0131 136 y\u0131ldan beri bu te\u015fkilat\u0131 y\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte b\u00f6ylece Bulgaristan m\u00fcft\u00fcl\u00fckler te\u015fkilat\u0131n\u0131n 12 Kas\u0131m 1880 tarihli ve 652 say\u0131l\u0131 Prens ,radesiyle kuruldu\u011funu bildirirken, bunun \u00e7ok sanc\u0131l\u0131 bir do\u011fum oldu\u011funu, ne yaz\u0131k ki bu sanc\u0131l\u0131 ac\u0131lar\u0131n bizi hi\u00e7bir zaman tek etmedi\u011fini yazmak zorunday\u0131m.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u015fiddetlenmi\u015f olan M\u00fcsl\u00fcmanlara ve m\u00fcft\u00fcl\u00fcklere bask\u0131lar da daha o zamanlar ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u015eumnu\u2019da M\u00fcsl\u00fcmanlar Haf\u0131z Ahmet \u0130brahim Efendi\u2019yi M\u00fcft\u00fc se\u00e7mi\u015fken, vali Salih Efendi\u2019yi M\u00fcft\u00fc yapm\u0131\u015ft\u0131r. Daha o zamanlar m\u00fcft\u00fcl\u00fck se\u00e7imleri s\u00f6zde serbest ve ba\u011f\u0131ms\u0131z olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu durumda 1895 y\u0131l\u0131na kadar Bulgaristan Prensli\u011fi\u2019nde Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fck makam\u0131 yoktur. Sofya\u2019da bir Merkez M\u00fcft\u00fcs\u00fc bulunurken, Rumeli vilayetindeki iller de Filibe M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u011fl\u0131d\u0131r. Her iki makam\u0131n dini \u00f6nderi de \u0130stanbul\u2019daki \u015eeyh\u00fclislam\u2019d\u0131.\u00a0 Bu d\u00f6nem Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 i\u00e7in belirsizlik y\u0131llar\u0131d\u0131r. 1886, 1900 ve 1905 y\u0131llar\u0131nda yap\u0131lan il m\u00fcft\u00fc se\u00e7imlerinde Ba\u015fm\u00fcft\u00fc se\u00e7imi yap\u0131lmam\u0131\u015f ve 1908\u2019de III. Bulgar \u00c7arli\u011fi ilan edilirken Bulgaristanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 tepede temsil eden bir makam yoktur. O y\u0131llarda Sofya\u2019da kendinden ba\u015fka hi\u00e7bir kimseyi temsil etmeyen bir \u201c<strong>Merkez M\u00fcft\u00fcs\u00fc Haf\u0131z Bilal Efendi<\/strong>\u201d dir.<\/p><div id=\"bghab-1300326638\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bu sanc\u0131l\u0131 ve belirsiz s\u00fcre\u00e7 1909\u2019da Bulgar Prensli\u011fi ile Osmanl\u0131 devleti aras\u0131nda bir Protokol\u2019\u00fcn imzalanmas\u0131 ve 8 Aral\u0131k 1910\u2019da Sofya Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn kurulmas\u0131 ve Bulgar \u00c7arl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n ilk Ba\u015f M\u00fcft\u00fcs\u00fc olarak da <strong>Hocazade Mehmet Muhyiddin Efendi<\/strong> atanm\u0131\u015ft\u0131r ki, g\u00f6revi 1915\u2019e kadar s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bulgaristan\u00a0 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fck \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn ilk d\u00f6nemi olan 1889 \u2013 1910 aras\u0131n\u0131n \u00f6zeti budur. \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0Devam edecek.<\/p>\n<div id=\"bghab-1798433826\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Musa VATANSEVER Konu: Kimlikli Var Olabilme M\u00fccadelemiz 24 Ocak 2016 Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli bir g\u00fcn olacak. Sofya Milli K\u00fclt\u00fcr Saray\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman Kurultay\u0131 d\u00fczenlenecek. Ola\u011fan<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-17832","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-4DC","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17832","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17832"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17832\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17832"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17832"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17832"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}