{"id":17608,"date":"2016-01-01T22:33:06","date_gmt":"2016-01-01T20:33:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=17608"},"modified":"2020-11-16T20:18:30","modified_gmt":"2020-11-16T17:18:30","slug":"kadim-azerbaycanda-gutti-devleti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/kadim-azerbaycanda-gutti-devleti\/","title":{"rendered":"Kadim Azerbaycan\u2019da Gutti Devleti"},"content":{"rendered":"<p>Prof. Dr. Feridun A\u011eASIO\u011eLU<br \/>\n1.1.2016<\/p>\n<p>Azerbaycan Kadim Azerbaycan topraklar\u0131nda, \u0130sl\u00e2m\u2019a kadar bir\u00e7ok devlet kurulmu\u015ftur. Bunlar\u0131n hayli hissesi ayr\u0131 ayr\u0131 beylikler seviyesinden yukar\u0131 \u00e7\u0131kmasa da, baz\u0131lar\u0131 kudretli devlet, hatt\u00e2 imparatorluk seviyesine kadar \u00e7\u0131kabilmi\u015ftir. B\u00f6yle b\u00fcy\u00fck devletlerden birisi de Gutti Devleti olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z kadim proto-Azerbaycan kavimlerinden olan Gutti boylar\u0131n\u0131n kurdu\u011fu devlettir. Aratta Devleti istisna olmakla<span class=\"text_exposed_show\"> birlikte, Gutti Devleti \u015fimdilik ilim \u00e2lemince bilinen Azerbaycan\u2019da kurulmu\u015f ilk b\u00fcy\u00fck devlettir.<\/span><\/p>\n<div class=\"text_exposed_show\">\n<p>Dicle \u00c7ay\u0131 ile Urmu G\u00f6l\u00fc aras\u0131nda ayr\u0131 ayr\u0131 beylikler h\u00e2linde ya\u015fayan \u00e7ok say\u0131da Gutti boyu, belirli zamanlarda Akat ve Elam Devletlerinin h\u00fccumlar\u0131na maruz kal\u0131r, t\u00fcm mallar\u0131 ya\u011fmalan\u0131rd\u0131. Hem Akat, hem de Elam yaz\u0131l\u0131 eserlerinde g\u00f6sterilir ki, Guttilerin \u00fclkesinde 70 boyla vuru\u015fmu\u015flar. Elbette, bu boylar\u0131n hepsi ayr\u0131ca \u201cGutti\u201d olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131yordu. Sonraki kaynaklar g\u00f6stermektedir ki, baz\u0131 yaz\u0131larda \u201cGutti\u201d ad\u0131, o devirde bu arazilerde ya\u015fayan Subar, Turuk (T\u00fcrk), Kuman, Bar\u0131, Bor\u00fc, Gargar, Azer, Zengi vs. T\u00fcrk boylar\u0131n\u0131n umum\u00ee ad\u0131 olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. M.\u00d6. XXIII. asr\u0131n sonunda yabanc\u0131 i\u015fgalcilere kar\u015f\u0131, kendi taraf\u0131nda 70 boyu birle\u015ftiren Gutti Beyli\u011fi, k\u0131sa bir s\u00fcre sonra g\u00fc\u00e7l\u00fc bir devlet kurmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Gutti ve Lulu \u00fclkelerine belirli zamanlarda ya\u011fmalamaya y\u00f6nelik h\u00fccumlar ile me\u015fhur olan Akat h\u00fc\u00ac k\u00fcmdar\u0131 Naram-Suen M.\u00d6. 2201\u2019de Gutti Beyi Enridavazir ile yapt\u0131\u011f\u0131 m\u00fccadelede \u00f6l\u00fcr ve iki nehir aras\u0131 arazilerin hayli hissesi Guttilerin h\u00e2kimiyetine ge\u00e7er. Ancak, Akat ve S\u00fcmer arazileri \u00fczerinde tam h\u00e2kimiyet, Gutti elbeyi Elulume\u015f zaman\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fir. B\u00f6ylelikle, kadim d\u00fcnyan\u0131n medeniyet be\u015fi\u011fi S\u00fc\u00ac mer\u2019de \u201c91 y\u0131l 40 g\u00fcn\u201d devam eden Gutti S\u00fcl\u00e2lesi\u2019nin (M.\u00d6. 2200-2109) h\u00e2kimiyeti ba\u015flar. Baz\u0131 \u00e2limlere g\u00f6\u00acre, h\u00e2kimiyet 124 veya 132 y\u0131l devam etmi\u015ftir. Gutti h\u00e2kimiyetinin ba\u015flang\u0131\u00e7 tarihleri \u00fczerinde de anla\u015f\u00ac mazl\u0131klar vard\u0131r. L. Halpen M.\u00d6. 2622 y\u0131l\u0131n\u0131, E. Meyer, \u015e. G\u00fcnaltay M.\u00d6. 2550-2374 aras\u0131 tarihleri g\u00f6sterir. L\u00e2kin, \u0130. M. Dyakonov\u2019un Gutti h\u00e2kimiyetinin son y\u0131l\u0131 olarak M.\u00d6. 2109 y\u0131l\u0131n\u0131 kabul etmesi daha do\u011frudur ve iki nehir aras\u0131ndaki ba\u015fka s\u00fcl\u00e2lelerin tarihleri ile de uygunluk g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>B.Tarhan<\/p>\n<p>Hepsi : <a href=\"http:\/\/akmb.gov.tr\/userfiles\/files\/Bilge%20Dergisi\/Bilge-pdf.23.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener noreferrer\">http:\/\/akmb.gov.tr\/userf\u2026\/\u2026\/Bilge%20Dergisi\/Bilge-pdf.23.pdf<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div id=\"bghab-2940121532\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof. Dr. Feridun A\u011eASIO\u011eLU 1.1.2016 Azerbaycan Kadim Azerbaycan topraklar\u0131nda, \u0130sl\u00e2m\u2019a kadar bir\u00e7ok devlet kurulmu\u015ftur. Bunlar\u0131n hayli hissesi ayr\u0131 ayr\u0131 beylikler seviyesinden yukar\u0131 \u00e7\u0131kmasa da, baz\u0131lar\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":17609,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-17608","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egitim"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/az-devlt-esk.jpg?fit=723%2C769&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-4A0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17608","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17608"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17608\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17609"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17608"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17608"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17608"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}