{"id":16908,"date":"2015-11-12T17:40:04","date_gmt":"2015-11-12T15:40:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=16908"},"modified":"2015-11-12T17:40:04","modified_gmt":"2015-11-12T15:40:04","slug":"coraklasan-demokrasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/coraklasan-demokrasi\/","title":{"rendered":"\u00c7orakla\u015fan Demokrasi"},"content":{"rendered":"<p>Dr. Mustafa KAHRAMAN<\/p>\n<p>Konu: \u00a0<strong>Yeni ku\u015fak totalitarizmi ve zulm\u00fc bilmiyor.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Bulgaristan\u2019da demokrasi art\u0131k \u0131ht\u0131. 26 ya\u015f\u0131nda, gen\u00e7lik ate\u015finin tam parlayaca\u011f\u0131 s\u0131rada, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00e7\u00f6kt\u00fc oturdu. Demokrasinin yerle\u015fece\u011fi yer ya serin bir g\u00f6lge ya da olsa olsa her sabah s\u00fcp\u00fcr\u00fclen meclis \u00f6n\u00fcd\u00fcr. Sofya\u2019da meclis \u00e7evresi d\u00f6rt k\u00f6\u015fe p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l sar\u0131 ta\u015f d\u00f6\u015felidir. Demokrasimizin oturup soluklanmak i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi yer hakikatten sar\u0131 kald\u0131r\u0131msa, son d\u00f6nemde o meydan da art\u0131k yer yok, etraf polis doldu. \u00c7eyrek as\u0131rda a\u015f\u0131nan \u00f6k\u00e7e nal\u00e7alar\u0131n\u0131n yenilenmesini istiyorlar.<\/p>\n<p>10 Kas\u0131m 1989\u2019da Bulgaristan\u2019da Todor Jivkov iktidardan d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. O bir diktat\u00f6rd\u00fc. Halk meclisinin, bakanlar kurulu ve mahkemelerin yarg\u0131 organlar\u0131n\u0131n t\u00fcm imk\u00e2n ve g\u00fcc\u00fcn\u00fc Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin elinde toplam\u0131\u015f, vatanda\u015f\u0131 birbirinin pe\u015fine takm\u0131\u015f, \u00a0anayasaya ve yasalara uymadan idare ediyordu. Uygulad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6netim bi\u00e7imi zul\u00fcmd\u00fc. Kimin can\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lacaksa g\u00fcnd\u00fcz belirliyor, gece bas\u0131yordu. Rejiminin dayana\u011f\u0131, polis ve ordu g\u00fcc\u00fcyle ayakta duran bask\u0131 ve ter\u00f6rd\u00fc. Bu zalim uygulamay\u0131 en a\u011f\u0131r \u015fekilde ya\u015fayan Bulgaristan T\u00fcrkleri, Pomaklar, di\u011fer M\u00fcsl\u00fcmanlar ve etnik az\u0131nl\u0131klar oldu.<\/p>\n<p>45 y\u0131l iktidarda kalan (1944-1989) Bulgaristan Kom\u00fcnist Partisi (BKP)\u00a0 \u00fclkede ya\u015fayan az\u0131nl\u0131klara, \u00f6zellikle de T\u00fcrklerle ilgili hileli bir siyaset izledi. \u00d6nce s\u00f6z verdi ve sonra vaz ge\u00e7ti. 1950 y\u0131llar\u0131nda T\u00fcrklerin ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n etnik kimli\u011fini ve k\u00fclt\u00fcrel haklar\u0131n\u0131 bir yere kadar tan\u0131d\u0131. T\u00fcrk okullar\u0131, liseler, din e\u011fitim merkezleri, tiyatrolar, bas\u0131n evleri kuruldu, T\u00fcrk dilinde radyo yay\u0131nlar\u0131 ba\u015flad\u0131. \u00d6\u011frenciler, gen\u00e7ler ve geni\u015f okuyucu kitlesi i\u00e7in anadilde gazete ve dergiler \u00e7\u0131kt\u0131. \u201c<strong>Memleketimin da\u011flar\u0131nda T\u00fcrl\u00fck Ye\u015ferdi<\/strong>.\u201d Naz\u0131m Hikmet t\u00fcrk\u00fcleri s\u00f6yleniyordu. Sabahattin Ali sevildi. G\u00f6n\u00fcllerde T\u00fcrkl\u00fck tohumlar\u0131 ye\u015fermi\u015fti.<\/p><div id=\"bghab-1680446058\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Hemen ard\u0131ndan, \u00f6zelikle de 1956\u2019da Todor Jivkov\u2019un BKP Birinci Sekreterli\u011fi\u2019ne se\u00e7ilmesiyle, devam\u0131nda Ba\u015fbakan ve Devlet Konseyi g\u00f6revlerine oturdu\u011funda anti-T\u00fcrk ve anti-\u0130slam politikas\u0131 parti ve devlet siyaseti oldu. Bask\u0131 ve ter\u00f6r ortam\u0131 olu\u015ftu. T\u00fcrklere 70 y\u0131l \u00f6nce tan\u0131nan \u00f6zg\u00fcn haklar birer birer budand\u0131, dilleri, ya\u015fam tarzlar\u0131n\u0131 belirleyen k\u00fclt\u00fcrel gelenekleri yasas\u0131z kurals\u0131z bask\u0131yla yasakland\u0131.<\/p>\n<p>Ad\u0131na \u201c<strong>sosyalist demokrasi<\/strong>\u201d denen rejimde T\u00fcrklere ve M\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 uygulanan entrikalar, onlar\u0131 y\u0131ld\u0131r\u0131p usand\u0131rmak i\u00e7in kurulan tuzaklar \u00e7ok can ald\u0131, \u00e7ok can yakt\u0131. Toplumun sabr\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131rd\u0131. 1972 \u2013 1984 \u2013 1985 isim de\u011fi\u015ftirme, 1984-1989 T\u00fcrk kimli\u011fini yok etme s\u00fcre\u00e7lerinde ter\u00f6r \u00f6yle boyutlar ula\u015ft\u0131 ki, T\u00fcrkler 1989 May\u0131s\u2019\u0131nda Bulgar devletine kar\u015f\u0131 ayakland\u0131. Ayaklanma seli T. Jivkov\u2019u d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Hen\u00fcz b\u00fcy\u00fck zafere sevinemeden yaz aylar\u0131nda toplu halde vatan bildikleri topraklardan kalk\u0131\u015farak T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7 ettiler.<\/p>\n<p>Bir\u00e7ok Bulgar bilim adam\u0131n\u0131n, demokratik kamuoyunun ve hatta eski Cumhurba\u015fkan\u0131 D-r Jel\u00fc Jelev\u2019in de yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, Bulgaristan\u2019da totaliter rejimi, <strong>diktat\u00f6r T. Jivkov\u2019u iktidardan d\u00fc\u015f\u00fcren T\u00fcrkler oldu<\/strong>. Bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ek hen\u00fcz okul kitaplar\u0131na, yak\u0131n tarih eserlerine ve ansiklopedilere i\u015flenmemi\u015f ve halk belle\u011finde gerekli yerini almam\u0131\u015f olsa da, \u201c<strong>T\u00fcrker bizim onurumuzu savundu<\/strong>\u201d s\u00f6zlerini Bulgar ayd\u0131n demokratlar\u0131n a\u011f\u0131z\u0131ndan i\u015fitmek, insana k\u0131van\u00e7 ya\u015fat\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 t\u0131rmand\u0131r\u0131larak uygulanan bir barbarl\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>37 y\u0131l iktidarda kalan T. Jivkov insan\u0131m\u0131za \u00e7ok \u00e7ektirdi. Onun uygulad\u0131\u011f\u0131 vah\u015fetin boyutunu anlamak i\u00e7in 10 Kas\u0131m 1989\u2019da o g\u00f6revlerinden indirilirken, itiraz eden olmamas\u0131 da, Bulgar toplumunun zulm\u00fc ret etmeye olgunla\u015fm\u0131\u015f oldu\u011funa bir kan\u0131t oldu.<\/p>\n<p>Tarih, bizim ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 topraklarda \u00e7ok kanl\u0131 sahneler g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Mesela Bizans d\u00f6neminde 88 imparator ala\u015fa\u011f\u0131 edilmi\u015f, bunlardan 13\u2019\u00fc can\u0131n\u0131 kurtarabilmek i\u00e7in manast\u0131rlara kapanm\u0131\u015f, 30 imparator bo\u011fularak ya da zehirlenerek \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. T. Jivkov devrildikten sonra \u201cVito\u015f\u201d Da\u011f\u0131 eteklerindeki \u201cSekvoya\u201d sok. Da\u011f evine \u00e7ekildi. 1908\u2019de ba\u015flayan ve 1989\u2019da ancak 81 ya\u015f\u0131nda olan yeni Bulgar devlet tarihinin hemen hemen yar\u0131s\u0131 boyunca h\u00fckmeden ve arkas\u0131nda \u00e7ok kanl\u0131 izler b\u0131rakan bu h\u00fck\u00fcmdar\u0131n nas\u0131l oldu da \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kadar k\u0131l\u0131n dokunamad\u0131?! Hakk\u0131nda dav a\u00e7\u0131ld\u0131 ama h\u00fck\u00fcm almad\u0131. Kom\u00fcnizm su\u00e7lar\u0131n\u0131n zaman a\u015f\u0131m\u0131na u\u011framad\u0131\u011f\u0131 yasalla\u015fsa da mahkemelerde a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f dava yok. 1984-1989 aras\u0131nda yaln\u0131z bizden 42 ki\u015fi kur\u015funland\u0131. Yaral\u0131lar\u0131n hakk\u0131 hesab\u0131 yok. Bu i\u015fe, y\u0131llarca kimsenin akl\u0131 ermedi.<\/p><div id=\"bghab-4236837852\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>10 Kas\u0131m 1989 sabah\u0131 Bulgaristan halk\u0131, Bulgar halk\u0131 T. Jivkov\u2019un d\u00fc\u015fece\u011fini bilmiyordu, ama Moskova ve Washington biliyordu. Olaydan 15 g\u00fcn \u00f6nce zaman\u0131n ileri gelenlerinden daha sonra ba\u015fbakan olan Andrey Lukanov ile Cumhurba\u015fkan\u0131 olan Perer Mladenov birlikte Washington\u2019a gitmi\u015fler ve birincisi Merkezi \u0130stihbarat Te\u015fkilat\u0131 C\u0130A ve di\u011feri de i\u015f ve finans kul\u00fcplerine Sofya\u2019da beklenen geli\u015fmeler hakk\u0131nda bilgi vermi\u015fti. Bunu bilenler s\u0131k elenir s\u0131k dokunur ve kom\u00fcnizm kurtlar\u0131 kalbur\u00fcst\u00fc kald\u0131\u011f\u0131nda at\u0131l\u0131r ve toplum temizlenir diye d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015flerdi, ne ki, hi\u00e7 de \u00f6yle olmad\u0131. Bir k\u00f6pek s\u00fcr\u00fcs\u00fc, ba\u015fka bir k\u00f6pek s\u00fcr\u00fcs\u00fcyle n\u00f6bet de\u011fi\u015ftirdi.<\/p>\n<ol>\n<li>Jivkov\u2019un devrilmesi d\u00fcnya sosyalizminin tekleyerek durmas\u0131 s\u00fcrecinde bir halkayd\u0131. Sosyalizm bir devlet sistemi olarak emek verimli\u011finde, daha iyi ya\u015fanas\u0131 bir d\u00fcnya yaratma yar\u0131\u015f\u0131nda \u00fcst\u00fcn gelemedi. Kapitalizm kar\u015f\u0131s\u0131nda kaybetti. Emperyalizme yenildi. Hi\u00e7bir yerde tek bir bomba patlamadan ger\u00e7ekle\u015fen bu ma\u011flubiyet s\u00fcrecinde Bulgaristan gibi sosyalist devletler talan edilmeyi kabul ettiler. Bug\u00fcn NATO ve AY \u00fcyeli\u011fimiz, ABD\u2019nin \u00fclkemizde \u00fcslenmesi bu s\u00fcrecin devam\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Sosyalist \u00fclkelerde ya\u015fayan halklar \u201c<strong>kapitalist demokrasinin ne oldu\u011funu bilmiyordu<\/strong>\u201d ama hepsi onun remine sevdalanm\u0131\u015ft\u0131. Bu a\u015fk aymaz bir sarho\u015fluk gibi olmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Olup olacaklar\u0131n ad\u0131,\u00a0 demokratik d\u00fczene ve Pazar ekonomisine d\u00f6n\u00fc\u015f olarak a\u00e7\u0131kland\u0131. Toplumsal gidi\u015f inceldi\u011fi yerden kopmu\u015ftu. Bu yer <strong>demokrasi eksikli\u011fiydi<\/strong>.<\/p>\n<p><strong>Demokratik olan neydi<\/strong>: siyasi denetimin do\u011frudan do\u011fruya halk\u0131n ya da d\u00fczenli aral\u0131klarla hal\u0131n \u00f6zg\u00fcrce se\u00e7ti\u011fi temsilcilerin elinde bulundu\u011fu, toplumsal ve ekonomik durumu ne olursa olsun t\u00fcm yurtta\u015flar\u0131n e\u015fit say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u00f6netim bi\u00e7imidir.<\/p>\n<p><strong>Pazar ekonomisi neydi<\/strong>: Devlet ekonomisinin yerine ge\u00e7ecek olan serbest rekabetti.<\/p><div id=\"bghab-1048511783\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bunlar\u0131n ikisinin de olabilmesi i\u00e7in anayasa ve yasa de\u011fi\u015fiklikleri yap\u0131lmas\u0131 gerekiyordu. Ama yasalar\u0131n ya\u015fayan demokrasi olmas\u0131 i\u00e7in namusluca, bilin\u00e7li ve d\u00fcr\u00fcst uygulanmas\u0131 gerekiyordu. Yasalar\u0131n kan\u0131 d\u00fcr\u00fcstl\u00fckt\u00fc. Yeni yasalar\u0131 bizim icat etmemize gerek yoktu. Modern d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ge\u00e7eri olan kanunlar, o zamanlar Bizans olan, yine bug\u00fcn bizim ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z topraklarda h\u00fckmeden \u0130mparator J\u00fcstinyen (527-565) \u00a0taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nm\u0131\u015f ve \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 uygulanm\u0131\u015ft\u0131. Tarihin hi\u00e7bir d\u00f6neminde daha \u00fcst\u00fcn olan\u0131 icat edilmedi\u011fini g\u00f6ren General Napolyon (1800), J\u00fcstinyan Kanunlar\u0131n\u0131 oldu\u011fu gibi Frans\u0131z hukuk sistemine alm\u0131\u015f ve silah g\u00fcc\u00fcyle eski k\u0131taya dayatmak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck seferlerine \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Bug\u00fcn AB\u2019de hukuk sistemimizi Bizans\u2019tan ald\u0131k demekten \u00e7ekinmiyor.<\/p>\n<p>10 Kas\u0131m 1989\u2019da bizde s\u00f6z\u00fcm olan \u201c<strong>sosyalist demokrasiden kapitalist demokrasiye ge\u00e7ilirken<\/strong>\u201d i\u015fte bu J\u00fcst\u00fcnyan yasalar\u0131n\u0131n eksiksiz uygulanmas\u0131 gerekiyordu. 1992\u2019de anayasa de yasa de\u011fi\u015fikleri yap\u0131l\u0131rken dikkate al\u0131nmayan (g\u00f6rmezlikten gelinen) yaslardan birka\u00e7\u0131na \u00e7eyrek as\u0131r sonra dikkat edelim.<\/p>\n<ol>\n<li><strong>R\u00fc\u015fvet<\/strong>: Devletin, adalet sisteminin r\u00fc\u015fvetle \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 t\u00fcm devletleri, Bizans\u2019\u0131 ve Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nu, Sovyet sistemini i\u00e7inden kemiren ve \u00e7\u00f6kerten kurt olmu\u015ftur. Kabu\u011funun alt\u0131ndan \u00f6z\u00fcne do\u011fru kemiren en k\u00fc\u00e7\u00fck ha\u015farat bile en dev a\u011fa\u00e7lar\u0131 kurutmu\u015ftur. Bu ger\u00e7ekler partiler ve devletler i\u00e7in ge\u00e7erlidir. H\u00d6H-DPS Gene Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 oldu\u011fu y\u0131llarda Kas\u0131m Dal\u2019\u0131n \u015fu s\u00f6zleri asla unutulmaz: \u201c<strong>Benim yan\u0131ma gelen kap\u0131m\u0131 ayakla a\u00e7acak, iki elinde iki dolu \u00e7anta olacak!<\/strong>\u201d Bu \u00e7antalar b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Ba\u015fbakan \u0130van Kostov y\u0131llar\u0131nda (1997) emekli ma\u015flar\u0131n\u0131 temin eden Sosyal Sigorta Sisteminden 2 milyar leva kay\u0131plara kar\u0131\u015ft\u0131. Ard\u0131ndan 15 Bulgar bankas\u0131 bo\u015falt\u0131ld\u0131. 2014 y\u0131l\u0131nda Bulgar Kooperatif Ticaret Bankas\u0131\u2019ndan 7 milyar 400 milyon leva para kay\u0131plara kar\u0131\u015ft\u0131 ve banka \u00e7\u00f6kertildi. H\u0131rs\u0131zl\u0131k r\u00fc\u015fvetin karde\u015fidir. R\u00fc\u015fvet \u00f6rneklerimiz bak\u0131m\u0131ndan s\u0131ralamam\u0131z uzun olabilir.<\/li>\n<li><strong>\u0130nsan kay\u0131rma<\/strong>: Biz Bulgaristanl\u0131 T\u00fcrkler a\u00e7\u0131s\u0131ndan iki y\u00f6nl\u00fc uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. Bir defa H\u00d6H-DPS y\u00f6netimi hainlik siyaseti uygulanmas\u0131na engel olabilirler endi\u015fesiyle 10-12 bir T\u00fcrk ayd\u0131n\u0131n\u0131 \u00fclkemizden kovdu. Hafiyecilik, ispiyonculu\u011fa dayanan siyasi uygulamay\u0131 kabul etmeyen hi\u00e7bir T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmana i\u015f g\u00f6sterilmedi, imanl\u0131 olunmad\u0131. \u0130nsan kay\u0131rma H\u00d6H partisini yak\u0131nda \u00e7\u00f6kertecek boyutlara t\u0131rmand\u0131.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Olaya iktidar partisi GERB a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakarsak, \u201cH\u00d6H kadrolar\u0131n\u0131 devlet makamlar\u0131ndan kaz\u0131ma\u201d <\/strong>s\u00f6zleri tehlikeli bir siyasetin kesin ifadesidir. Birisini kaz\u0131yacak ki, yerine kendinden olan\u0131 yerle\u015ftirecek. GERB partisi kendisi bir devlet g\u00f6revlisi, onlar\u0131n akrabalar\u0131, bacanaklar\u0131, \u015fof\u00f6rleri vb yak\u0131nlar\u0131n\u0131n partisi oldu\u011fu i\u00e7in, art\u0131k bu g\u00fcc\u00fcn devlet g\u00fcvenlik sisteminde reform yap\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleyebilecek durum geldi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Sar\u0131 kald\u0131r\u0131mda \u201c<strong>\u0130stifa<\/strong>\u201d seslerini y\u00fckseltenler onlard\u0131r.<\/p>\n<p>Justinyan yasalar\u0131nda olan, az\u0131nl\u0131klar\u0131n dinsel ve etnik \u00f6z kimlik haklar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini \u00f6ng\u00f6ren maddeler de 1992\u2019de topluca dikkate al\u0131nmad\u0131. Vatanda\u015flar aras\u0131nda her bak\u0131ma e\u015fitlilik, din, dil ve k\u00fclt\u00fcr, ya\u015fam tarz\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Osmanl\u0131\u2019n\u0131n tolerans-ho\u015fg\u00f6r\u00fc siyasetinin de \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturmu\u015ftur. Oysa 1989 May\u0131s\u0131nda isyan eden ve T. Jivkov\u2019un devrilmesi kap\u0131s\u0131n\u0131 aralayan T\u00fcrler asl\u0131nda 1950 y\u0131llar\u0131nda kendilerine tan\u0131nan T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr ve e\u011fitim haklar\u0131n\u0131 geri isterken, geleneksel ya\u015fam tarz\u0131na d\u00f6nmek istemi\u015flerdi. Ne yaz\u0131k ki, bu haklar bug\u00fcne kadar tan\u0131nmad\u0131. Bu bak\u0131ma, 1989\u2019la gelen s\u00f6z\u00fcm olan Bulgar demokrasisi ile 1990 \u00f6ncesi uygulanan zorbal\u0131k rejimi aras\u0131nda pek fark yoktur. Yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler bi\u00e7imseldir. \u00a0\u015eunu \u00f6nemle belirtmek yerinde olur. Bulgaristan T\u00fcrkleri, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ve t\u00fcm az\u0131nl\u0131klar\u0131n \u00f6zg\u00fcn k\u00fclt\u00fcrel etnik topluluk haklar\u0131n\u0131n, anadillerini kullanma hakk\u0131 tan\u0131nmadan, demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden s\u00f6z edilemez.<\/p>\n<p>Bulgaristanl\u0131 T\u00fcrklerin \u00f6z haklar\u0131n\u0131n tan\u0131nmayaca\u011f\u0131 daha 1992\u2019de belli olmu\u015ftu. Koltu\u011fundan at\u0131lan T. Jivkov\u2019u gidip ilk ziyaret eden, hatta elini \u00f6pen, \u00a0hafiyesi Ahmet Do\u011fan olmu\u015ftu. Bulgaristan T\u00fcrkleri tarihinde en y\u00fczkaras\u0131 ve \u00fcz\u00fcc\u00fc olay budur, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu boyun e\u011fme T\u00fcrkler ad\u0131na yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. H\u00d6H Genel Ba\u015fkan\u0131 L. Mestan\u2019\u0131n BSP Genel Ba\u015fkan\u0131 Sergey Stan\u0131\u015fevle Sofya \u201cKartal K\u00f6pr\u00fc\u201d ba\u015f\u0131nda \u00f6p\u00fc\u015fmesi ise, kabul edilebilir bir davran\u0131\u015f de\u011fildir. U iki lider bozmas\u0131, isimlerimizi de\u011fi\u015ftiren, T\u00fcrk kimli\u011fimizi yok eden, bizi vatan topra\u011f\u0131m\u0131zdan atan zihniyete teslim olmakla, hepimizi incitmi\u015ftir. Teslimiyet\u00e7i zihniyetin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olan \u201c<strong>Bulgar Etnik Modeli<\/strong>\u201d o zaman icat edildi ve hepimize uyku hap\u0131 verildi. Bug\u00fcnk\u00fc Ba\u015fbakan\u0131m\u0131z B. Borisov ise T. Jivkov\u2019un yak\u0131n korumas\u0131yd\u0131. Bu bak\u0131ma Bulgaristan\u2019da olan de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm de\u011fil, g\u00f6rev de\u011fi\u015fimidir.<\/p><div id=\"bghab-132847680\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Sofya \u00dcniversitesi tarih Prof. \u0130skra Baeva \u201c<strong>Neden hi\u00e7bir \u015fey olmad\u0131<\/strong>?\u201d sorusuna \u015fu yan\u0131t\u0131 veriyor: \u201c<strong>Bizde demokrasi temel hedeflerinden hi\u00e7birine ula\u015famad\u0131.\u00a0 Ger\u00e7ek demokrasiye a\u00e7\u0131lamad\u0131k, adaletli bir d\u00fczene do\u011fru ad\u0131m atamd\u0131k, toplum modernle\u015femedi, teknolojiyi yenilemedik ve emek verimlili\u011fini y\u00fckseltemedik<\/strong>.\u201d<\/p>\n<p>1989\u2019da d\u00fcnyaya gelen gen\u00e7lerimiz art\u0131k \u00fcniversite bitirdi ve \u00fclkemizi terk eden 2.5 Milyonluk gurbet\u00e7i ordusuna kat\u0131ld\u0131.\u00a0 Biz k\u00f6yleri bo\u015falm\u0131\u015f bir ya\u015fl\u0131lar \u00fclkesinde ya\u015f\u0131yoruz. Y\u00fcksekokullarda yap\u0131lan anketler, \u201c<strong>ge\u00e7i\u015fin<\/strong>\u201d tamamlanamad\u0131\u011f\u0131na ve \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda tamamlanamayaca\u011f\u0131na i\u015faret ediyor. G\u00f6n\u00fcl a\u00e7\u0131c\u0131 olan, yeni ku\u015fa\u011f\u0131n kom\u00fcnizmi ve zulm\u00fc bilmemesidir. \u0130nsan bilmedi\u011fi bir \u015feyle nas\u0131l m\u00fccadele eder? T\u00fcrklerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerden ortaokul \u00f6\u011frencileri \u201c<strong>Belene<\/strong>\u201d \u00f6l\u00fcm adas\u0131nda 518 T\u00fcrk\u00fcn hapsedildi\u011fini bilmiyor. Gen\u00e7ler T\u00fcrklere k\u00fclt\u00fcrel soy k\u0131r\u0131m yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na anlam veremiyor. Hi\u00e7bir okulda \u201c<strong>Demokrasi<\/strong>\u201d \u015fiiri yar\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131lm\u0131yor. \u201c<strong>Totalitarizm nedir<\/strong>\u201d sorusu ders kitaplar\u0131na al\u0131nm\u0131yor.<\/p>\n<p>T\u00fcm bunlar\u0131n sonunda: <strong>Her \u015fey sanki b\u00fcy\u00fck bir yalan<\/strong>, demek istiyorum. 26 y\u0131l daha anlams\u0131z ge\u00e7emezdi. Olacak olan\u0131n, olmas\u0131 gerekenin olmamas\u0131na H\u00d6H partisinin katk\u0131da bulunmu\u015f olmas\u0131na tepki olan ise i\u00e7imdeki s\u0131z\u0131y\u0131 sizle de payla\u015f\u0131yorum. \u0130\u015flerin olmad\u0131\u011f\u0131na bir i\u015faret de, Romanlar\u0131n da demokrasi m\u00fczi\u011fini hal \u00e7almakta zorlanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<div id=\"bghab-1921203518\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dr. Mustafa KAHRAMAN Konu: \u00a0Yeni ku\u015fak totalitarizmi ve zulm\u00fc bilmiyor.\u00a0 Bulgaristan\u2019da demokrasi art\u0131k \u0131ht\u0131. 26 ya\u015f\u0131nda, gen\u00e7lik ate\u015finin tam parlayaca\u011f\u0131 s\u0131rada, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00e7\u00f6kt\u00fc oturdu. Demokrasinin<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":14854,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-16908","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-4oI","jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/Mustafa-Kahraman1.jpg?fit=602%2C810&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16908","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16908"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16908\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14854"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16908"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16908"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16908"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}