{"id":15443,"date":"2015-07-03T15:45:20","date_gmt":"2015-07-03T12:45:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=15443"},"modified":"2015-07-04T09:08:47","modified_gmt":"2015-07-04T06:08:47","slug":"bulgaristanda-yeni-duraklama-donemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/bulgaristanda-yeni-duraklama-donemi\/","title":{"rendered":"Bulgaristan&#8217;da Yeni Duraklama D\u00f6nemi"},"content":{"rendered":"<p><strong>Rafet ULUT\u00dcRK\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>30 Haziran\u2019da Bulgaristan\u2019\u0131n Filibe iline ba\u011fl\u0131 Karlova \u015fehrinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen Ulusal M\u00fcsl\u00fcman Protesto eylemi \u00e7ok b\u00fcy\u00fck anlam ta\u015f\u0131yor. \u0130slam dini \u00f6z\u00fcndeki ho\u015fg\u00f6r\u00fc, iyi kom\u015fuluk, al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck ve yard\u0131mseverlik gibi temel ilkeler \u00fczerine kurulu olan ya\u015fam bi\u00e7imi ancak en az 100 y\u0131ll\u0131k bir rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n sonucu olarak patlak verir. Genellikle Frans\u0131zca yaz\u0131lm\u0131\u015f olan ayaklanma psikolojisi eserlerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, egemen olmayan bir ulusun, egemen unsurun iktidar\u0131na, adalet sistemine ve yerel y\u00f6netimine kar\u015f\u0131, dini haklar\u0131n\u0131, camilerini, medreselerini, ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n\u0131 vs. geri a\u015fmak i\u00e7in ayaklanmas\u0131 21. Y\u00fczy\u0131l\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc belirleyebilecek niteliktedir.<\/p>\n<p>1877-1878 Rus sald\u0131r\u0131 harbi ve Osmanl\u0131\u2019dan Bulgar Prensli\u011finin kopmas\u0131ndan bu yana, 1908\u2019de kurulan Bulgar Krall\u0131\u011f\u0131nda ve 1972\u2019deki Smolyan ve Blagoevgrad iline ba\u011fl\u0131 Kornitsa, Glodjen vb. (Nevrekop) GotseDel\u00e7ev k\u00f6ylerindeki isim de\u011fi\u015ftirme ve din haklar\u0131n\u0131 yasaklamaya kar\u015f\u0131 kitlesel M\u00fcsl\u00fcman Ayaklanmas\u0131\u2019ndan ve 1989\u2019un 30-31 Aral\u0131k g\u00fcnlerinde Sofya\u2019da M\u00fcsl\u00fcman Pomak yurtta\u015flar\u0131n her k\u00f6yden, her kasabadan, her ilden gelip Parlamento Binas\u0131n\u0131 ku\u015fatmas\u0131ndan sonraki d\u00f6nemde bu denli b\u00fcy\u00fck, etkili ve toplumda deprem etkisi yapan bir g\u00f6steri ve kitle mitingi d\u00fczenlenmemi\u015fti.<\/p>\n<p>Filibe \u0130l M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan \u00f6rg\u00fctlenen, Bulgaristan T\u00fcrkleri Ba\u015f M\u00fcft\u00fcs\u00fc Say\u0131n Mustafa Hac\u0131 ve Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fck erk\u00e2n\u0131, \u0130l M\u00fcft\u00fcleri ve M\u00fcsl\u00fcman Konsey \u00fcyeleri ve m\u00fcminlerin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 miting;<\/p>\n<ul>\n<li>Bulgaristan\u2019da \u201cHak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi (H\u00d6H-DPS) partisinin 26 y\u0131l \u00f6nce a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u201cBulgaristan Etnik Modeli\u201d sayfas\u0131n\u0131 kapatt\u0131;<\/li>\n<li>M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Bulgar Anayasas\u0131\u2019na, yasalar\u0131na, adalet sistemine, savc\u0131l\u0131\u011f\u0131na, yerel ve merkez organlar\u0131na olan g\u00fcvenini sarst\u0131, huzurumuzu bozdu ve sabr\u0131m\u0131z\u0131 ta\u015f\u0131rd\u0131.<\/li>\n<li>Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi, bu partinin yerel organlar\u0131, milletvekilleri, parti y\u00f6netimi, \u201cfahri\u201d ba\u015fkan\u0131 ve Ba\u015fkan\u0131na olan g\u00fcveni s\u0131f\u0131rlad\u0131. Protesto mitingine bir destek telgraf\u0131, bir dayan\u0131\u015fma mesaj\u0131 g\u00f6ndermeyen zihniyet Bulgaristan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 \u00fczerinde politik hak talebinde bulunamaz, olay bitmi\u015ftir. H\u00d6H-DPS partisine k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne inanma devri sona erdi. Halk\u0131m\u0131z\u0131n duygular\u0131 uyand\u0131 ve kitlelerimiz hareketlendi.<\/li>\n<li>Bulgaristan\u2019da Anayasay\u0131 de\u011fi\u015ftirerek, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n t\u00fcm haklar\u0131n\u0131n kay\u0131ts\u0131z ko\u015fulsuz tan\u0131mak, M\u00fcsl\u00fcman vak\u0131flar\u0131n\u0131n ve Ba\u015f M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ve \u0130l M\u00fcft\u00fcl\u00fcklerinin ta\u015f\u0131nmaz mal ve m\u00fclklerini, okullar\u0131n\u0131, medreselerini, d\u00fckk\u00e2nlar\u0131n\u0131, tarla, bah\u00e7e, \u00e7ay\u0131r, otlak ve korular\u0131n\u0131 hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7l\u00fck yaratmadan, insanlar\u0131m\u0131z\u0131 mahkemelerde s\u00fcr\u00fcnd\u00fcrmeden, i\u015fleri yoku\u015fa s\u00fcrmeden geri vermeyi yasalla\u015ft\u0131rmak zorundad\u0131r. Bu yap\u0131lmadan Bulgaristan\u2019da adalet olamaz, yasal d\u00fczen kurulamaz, g\u00fcven ve huzur tesis edilemez.<\/li>\n<li>1990\u2019da Bulgaristan T\u00fcrk milletvekilleri Demokrasiye Ge\u00e7i\u015f\u2019in k\u0131sm\u0131 Anayasa de\u011fi\u015fiklerini kabul etmedi, imzalamad\u0131 onaylamad\u0131. Son 26 y\u0131ldan beri Bulgaristan\u2019daki dini kurumlar\u0131n mal ve m\u00fclk\u00fcn\u00fcn ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n\u0131n iade edilmesi i\u00e7in kabul edilen yasalar H\u0131ristiyan, Georgia\u2019n, Haham, Katolik vb kiliseler i\u00e7in uygulan\u0131rken, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ta\u015f\u0131nmazlar\u0131 geri verilmiyor.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Olaya tarihsel bak\u0131\u015f:<\/strong><\/p><div id=\"bghab-4128826534\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>1912\u2019de M\u00fcsl\u00fcman Pomaklar\u0131n isimleri, soyadlar\u0131 de\u011fi\u015ftirilmi\u015f, cami ve mescitlerine, tarlalar\u0131na, okullar\u0131na el konmu\u015f, b\u00fcy\u00fck bask\u0131 ve ter\u00f6r olaylar\u0131 ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. O zaman bu a\u011f\u0131r travmal\u0131 trajedinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc ayn\u0131 d\u00f6nemde Sofya\u2019da Osmanl\u0131 Sultan\u0131n\u0131n Askeri Ata\u015fesi olan B\u00fcy\u00fck Mustafa Kemal ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde \u00e7\u00f6zebilmi\u015fti.Pomak M\u00fcsl\u00fcmanlar Liberal Parti\u2019ye oy vermi\u015fler, meclise girip grup olu\u015fturmu\u015flar ve isimlerini ve ibadet haklar\u0131n\u0131, cami ve medreselerini, k\u00f6y odalar\u0131n\u0131 geri alm\u0131\u015flar, s\u00fcrg\u00fcn edilenler de k\u00f6ylerine geri d\u00f6nm\u00fc\u015flerdi. Bu ba\u015far\u0131l\u0131 siyasetin k\u00f6kleri bundan 103 y\u0131l \u00f6ncesine uzansa da, Bulgar iktidarlar\u0131n\u0131n 20. Y\u00fczy\u0131l boyunca M\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 \u0130slam d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 devam etti\u011finden, 21. Y\u00fczy\u0131la \u00e7ok a\u011f\u0131r yaralarla girdik.<\/p>\n<p>1984-1989 isim de\u011fi\u015ftirme, bask\u0131 ve zul\u00fcm y\u0131llar\u0131nda ter\u00f6r dalgas\u0131n\u0131 1989 May\u0131s Ayaklanmas\u0131yla k\u0131rd\u0131k. 40 karde\u015fimiz \u015fehit oldu. Yar\u0131m milyonumuz \u00fclkemizi, vatan\u0131m\u0131z\u0131 terk etmeye zorland\u0131. Bu \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00e7ok a\u011f\u0131r oldu. B\u00fcy\u00fck yara ald\u0131k, ama haklar\u0131m\u0131z\u0131, ta\u015f\u0131nmazlar\u0131m\u0131z\u0131 yine de ele ge\u00e7iremedik, yaral\u0131 kald\u0131k, mahrum ve mazlum kald\u0131k.1990\u2019da isimlerimizi ve soy isimlerimizi geri alsak da, sosyalist devletin el att\u0131\u011f\u0131 camilerimizi geri alamad\u0131k. M\u00fclklerimizi vermediler. \u00dclkenin belki de b\u00fct\u00fcn il mahkemelerinde bu konuda davalar s\u00fcr\u00fcyor. Davalar\u0131 kazan\u0131yoruz Sofya Temmuz Mahkemesi bozuyor. Pazarc\u0131k, Haskovo, Smolyan illerinde M\u00fcsl\u00fcmanlara son 2 y\u0131lda 6 silahl\u0131 polis sald\u0131r\u0131s\u0131 yap\u0131ld\u0131. Yarg\u0131lanan din adamlar\u0131 var.<\/p>\n<p><strong>Olay\u0131n \u00f6z\u00fc \u015fudur:<\/strong><\/p>\n<p>May\u0131s 1989\u2019da ayaklanarak 1990\u2019da Bulgaristan\u2019a demokrasisi \u00e7a\u011f\u0131ran T\u00fcrkler olsalar da, Bulgaristanl\u0131 T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlara demokrasi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler g\u00fcne\u015fi, do\u011fmad\u0131. Haklar\u0131 verilmedi. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ibadet merkezleri, Allah\u2019\u0131n evleri, tarlalar\u0131m\u0131z Bulgar makamlar\u0131n\u0131n elinde kald\u0131 ve geri verilmiyor. Bulgar Demokratik G\u00fc\u00e7leri kom\u00fcnistlerin el att\u0131\u011f\u0131 baba ve dede m\u00fclklerini geri ald\u0131lar. T\u00fcrkler onlar\u0131n haklar\u0131n\u0131n iade edilmesini desteklediler, fakat bug\u00fcn Bulgar demokratik kamuoyu M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n camilerinin iade edilmesinden yana tav\u0131r alm\u0131yor, bask\u0131 yapm\u0131yor, bas\u0131n, radyo ve TV programlar\u0131 susuyor. Bu birikim derin bir cephele\u015fme do\u011furmaya ba\u015flad\u0131. Bu durumun a\u015f\u0131lmas\u0131 ancak k\u00f6kl\u00fc bir yasal reformla ve filli uygulamayla ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. Aksi takdirde M\u00fcsl\u00fcmanlardaki ho\u015fnutsuzluk birikimini s\u0131n\u0131rlama yollar\u0131 yoktur.<\/p>\n<p>Bulgaristan\u2019da demokratikle\u015fme \u201cdevrimi\u201d g\u00fcd\u00fck kald\u0131. \u00d6z bak\u0131m\u0131ndan de\u011fi\u015fiklik getirmedi. Etnik az\u0131nl\u0131klar\u0131n durumunda hi\u00e7bir de\u011fi\u015fiklik olmad\u0131. Bulgar devleti H\u00d6H \u2013DPS kart\u0131n\u0131 halk\u0131m\u0131za kar\u015f\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 oynad\u0131. Yeni birimimin \u00f6z\u00fcndeki ana \u00e7izgiler bunlard\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan Bulgaristan Yeni Duraklama D\u00f6nemine girdi.<\/p><div id=\"bghab-2288061998\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<div id=\"bghab-3545916834\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rafet ULUT\u00dcRK\u00a0 30 Haziran\u2019da Bulgaristan\u2019\u0131n Filibe iline ba\u011fl\u0131 Karlova \u015fehrinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen Ulusal M\u00fcsl\u00fcman Protesto eylemi \u00e7ok b\u00fcy\u00fck anlam ta\u015f\u0131yor. \u0130slam dini \u00f6z\u00fcndeki ho\u015fg\u00f6r\u00fc, iyi kom\u015fuluk,<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":15193,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-15443","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/Rafet0010.jpg?fit=777%2C813&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-415","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15443","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15443"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15443\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15193"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15443"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15443"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15443"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}