{"id":14890,"date":"2015-05-10T10:07:56","date_gmt":"2015-05-10T07:07:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=14890"},"modified":"2015-05-10T10:07:56","modified_gmt":"2015-05-10T07:07:56","slug":"bulgaristanin-teneke-trampeti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/bulgaristanin-teneke-trampeti\/","title":{"rendered":"Bulgaristan\u2019\u0131n \u2018Teneke Trampet\u2019i"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bask\u0131c\u0131 bir kom\u00fcnist rejimin g\u00f6be\u011finde d\u00fcnyaya gelen bir \u00e7ocu\u011fun sa\u011fl\u0131kl\u0131 olma \u015fans\u0131 var m\u0131d\u0131r? Balkan sinemas\u0131n\u0131n medar\u0131 iftiharlar\u0131ndan \u201cViktoria\u201d, bu korkutucu ger\u00e7e\u011fi inceliyor. Ak\u0131llara durgunluk veren sinematografik hamlelerini b\u00fcy\u00fcl\u00fc ger\u00e7ek\u00e7ilik ak\u0131m\u0131yla g\u00fc\u00e7lendiriyor. \u201cTeneke Trampet\u201din Bulgar \u015fubesine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrken \u2018hiciv\u2019, \u2018sembol\u2019 ve \u2018kabus\u2019 y\u00fckl\u00fc k\u00fclt\u00fcrel bir model geli\u015ftiriyor. 2014 Ocak\u2019\u0131nda 43. Uluslararas\u0131 Rotterdam Film Festivali\u2019ndeki Avrupa pr\u00f6miyerinde izledi\u011fim \u201cViktoria\u201d, T\u00fcrkiye\u2019de ilk kez 8-18 May\u0131s aras\u0131nda 18. U\u00e7an S\u00fcp\u00fcrge Uluslararas\u0131 Kad\u0131n Filmleri Festivali\u2019nde g\u00f6sterilecek. Ankaral\u0131 sinemaseverler bu f\u0131rsat\u0131 ka\u00e7\u0131rmamal\u0131!<\/strong><\/p>\n<p>G\u00f6bek ba\u011f\u0131 ve deli\u011fi olmadan do\u011fan Viktoria ger\u00e7ek bir mucizedir. Ama elbette onu kanatlar\u0131 alt\u0131na alacak bir hiyerar\u015fiye de ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Bulgaristan\u2019daki kom\u00fcnizmin miad\u0131n\u0131 doldurmas\u0131ndan yakla\u015f\u0131k 10 sene \u00f6nce do\u011fan bu tipleme, \u00f6lesiye ironik ve bir o kadar da tuhaft\u0131r. \u0130ster istemez \u2018asr\u0131n sosyalist bebe\u011fi\u2019 olarak kabul g\u00f6r\u00fcp ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir yere oturtulur.<\/p>\n<p><strong>TAM B\u0130R KOM\u00dcN\u0130ZM \u00c7OCU\u011eU MU?<\/strong><\/p>\n<p>S\u00f6zgelimi Christian Mungiu\u2019nun \u201c4 Ay, 3 Hafta, 2 G\u00fcn\u201dde (\u201c4 Luni, 3 Saptam\u00e2ni Si 2 Zile\u201d, 2007) \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 \u2018yasa d\u0131\u015f\u0131 k\u00fcrtaj\u2019 meselesi burada ancak bir \u2018\u00f6n b\u00f6l\u00fcm\u2019 de\u011feri ta\u015f\u0131yabilir. A\u00e7\u0131l\u0131\u015f sekans\u0131nda ABD\u2019nin So\u011fuk Sava\u015f\u2019a ve kom\u00fcnizme kar\u015f\u0131 tutumunu \u00f6zetledikten sonra ge\u00e7ilen kapkaranl\u0131k yatak, bir anlamda \u2018karanl\u0131k bir \u015feyler\u2019in do\u011fumunu anlat\u0131r. Sevi\u015fme an\u0131n\u0131n ard\u0131ndan annenin \u2018bebek d\u00fc\u015fs\u00fcn\u2019 diye yere do\u011fru z\u0131plamas\u0131na, kendini h\u0131rpalamas\u0131na ge\u00e7ilir.<\/p>\n<p>Bir \u2018bela\u2019n\u0131n arifesindeyizdir. 1980\u2019de Viktoria do\u011fdu\u011funda ise krali\u00e7e Viktoria ismi ile bamba\u015fka bir g\u00f6rev \u00fcstlenir. Sanki monar\u015fik rejimin \u00e7orak topraklar\u0131nda ya\u015famaya mahkum kalm\u0131\u015f bir sosyalizm\/kom\u00fcnizm bebe\u011fidir o. Do\u011fu Bloku y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda dokuz ya\u015f\u0131nda olmak, o d\u00f6nemde do\u011fan bir ba\u015fka erkek \u00e7ocu\u011fun umursanmamas\u0131n\u0131 sa\u011flar. G\u00f6bek deli\u011fi olmayan bebek imgesi, \u2018mucize\u2019 kavram\u0131na dikkat \u00e7eker.<\/p><div id=\"bghab-3890676343\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u2018<strong>OSKAR\u2019IN BALKANLAR\u2019DAN GELEN KIZ KARDE\u015e\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Bu durum geni\u015f a\u00e7\u0131 objektiflerin katk\u0131s\u0131yla hiciv y\u00fckl\u00fc sunulur. Balkan sinemas\u0131ndan al\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fumuz i\u011fneleyici mizah damar\u0131 b\u00f6ylece canlan\u0131r. Rejimin ba\u015f\u0131ndakilere alt a\u00e7\u0131n\u0131n, Viktoria\u2019ya \u00fcst a\u00e7\u0131n\u0131n uygun bulunmas\u0131, yar\u0131 biyografik esere de\u011fer katar. Biyografik film aras\u0131na masals\u0131 par\u00e7alar alacakt\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcnter Grass\u2019\u0131n \u201cTeneke Trampet\u201di (\u201cDie Blechtrommel\u201d, 1979) misali bir yakla\u015f\u0131m, sanki Oskar Matzerath\u2019\u0131n Bulgar k\u0131z karde\u015fi ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 bir \u015fekilde do\u011far. Zira Viktoria, karlar alt\u0131nda kaybolmas\u0131, b\u00fcy\u00fck bir parmak taraf\u0131ndan itilmesi, g\u00f6bek deli\u011finin \u00e7atlamas\u0131 gibi paranoyak ve ger\u00e7ek\u00fcst\u00fcc\u00fc kabuslar g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>ROMEN ORTAK YAPIMI OLMASI NORMAL M\u0130?<\/strong><\/p><div id=\"bghab-3134171094\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bulgar kad\u0131n y\u00f6netmen, filmi 2.35:1 \u00e7ekerken \u201cKa\u011f\u0131t Mavi Olacak\u201d (\u201cH\u00eertia Va Fi Albastr\u00e3\u201d, 2006) gibi a\u015f\u0131r\u0131 ger\u00e7ek\u00e7i Yeni Romen sinemas\u0131 \u00f6rneklerine yana\u015fmaz. \u201c4 Ay, 3 Hafta, 2 G\u00fcn\u201d gibi kamera kayd\u0131rmalar\u0131yla uzun plan alma arzusunun da uza\u011f\u0131nda durur. Porumboiu\u2019nun minimalizmden beslenen mizah anlay\u0131\u015f\u0131yla akrabal\u0131k ise tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Onun amac\u0131 hayallerden beslenen sosyopolitik bir meseleyi Balkan sinemas\u0131n\u0131n hiciv duygusuyla kavramakt\u0131r. A\u00e7\u0131lar ve yer yer besteler bu hedef i\u00e7in faydal\u0131 olur. B\u00fcy\u00fck oranda b\u00fcy\u00fcl\u00fc ger\u00e7ek\u00e7ilik ak\u0131m\u0131 devreye sokulur.<\/p>\n<p>Y\u00f6netmenin, d\u00f6rt r\u00fcya sekans\u0131nda hangi ak\u0131ma ba\u011fl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131 ise tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Yar\u0131 ger\u00e7ek yar\u0131 kurmaca bir biyografik film damar\u0131 canlan\u0131r. \u00d6te yandan \u2018stop-motion animasyon gibi duran yapay b\u00fcy\u00fck parmak\u2019 kullan\u0131m\u0131 ger\u00e7ek\u00fcst\u00fcc\u00fc bir hamledir. Ama sembolizmi k\u00f6kler.<\/p>\n<p><strong>KOM\u00dcN\u0130ZM\u0130N DEFOLU DO\u011eMAYA MECBUR BIRAKTIKLARI<\/strong><\/p>\n<p>Asl\u0131nda Viktoria, G\u00fcnter Grass\u2019\u0131n Alman siyasi tarihinde gezintiye \u00e7\u0131kan Oskar\u2019\u0131ndan par\u00e7alar\u0131 etraf\u0131m\u0131za . Oskar sesiyle camlar\u0131 k\u0131rabilen bir bando trampet\u00e7isidir. C\u00fccedir, \u00f6tekidir, do\u011fumundan itibaren bir \u2018kurmaca\u2019 ruhla donat\u0131lm\u0131\u015f, fa\u015fist devleti g\u00f6zleme arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u201c1900 Efsanesi\u201dnin (\u201cLa Leggenda Del Pianista Sull\u2019oceano\u201d, 1998) gemide do\u011fan bebe\u011fiyle veya \u201cTruman Show\u201dun (\u201cThe Truman Show\u201d, 1998) d\u00fcnyaya TV ekran\u0131nda g\u00f6zlerini a\u00e7an r\u00f6ntgen nesnesiyle akrabal\u0131k kurar.<\/p>\n<p>Ama Viktoria daha \u2018Balkan\u2019 \u00e7ocu\u011fudur. \u0130ster istemez politik d\u00fczenlerle m\u00fccadele etmek zorundad\u0131r. Ailesine ba\u011fl\u0131 kal\u0131rken \u00fcst ve alt a\u00e7\u0131lardan, hiyerar\u015fik bask\u0131lardan uzak durmak ister. Bunu da ya\u015f\u0131 ge\u00e7tik\u00e7e kendi g\u00f6zlemlerini aktararak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar\u0131r. Y\u00f6netmenin a\u00e7\u0131-mercek tercihleri zamanla de\u011fi\u015fir. Bu lezzetli biyografi tan\u0131m\u0131, Bulgaristan\u2019\u0131n diktat\u00f6r kom\u00fcnist lideri Todor Zhivkov\u2019a dair bir \u015feyler s\u00f6yler. Onun yaratt\u0131\u011f\u0131 sakat \u00e7ocuklarla ilgili hem b\u00fcy\u00fcleyici hem i\u011fneleyici bir modele meyleder.<\/p><div id=\"bghab-4103257057\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u201c<strong>ZIFT\u201dLE BERABER EN \u0130Y\u0130 BULGAR F\u0130LM\u0130 M\u0130?<\/strong><\/p>\n<p>Ruh ikizi olarak do\u011fan di\u011fer devrim \u00e7cou\u011funun \u00f6tesinde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kanlar\u0131 resmeder. 155 dakika bu ba\u011flamda anlaml\u0131d\u0131r. Zira ger\u00e7ek hikaye b\u00f6ylesini gerektirirken Viktoria\u2019n\u0131n ac\u0131lar\u0131n\u0131, sevin\u00e7lerini daha iyi kavrar. B\u00fcy\u00fck oranda Bulgar sinemas\u0131 i\u00e7in yeni bir kap\u0131, politik bir bedenle y\u00fckselir burada.<\/p>\n<p>Zira 2000\u2019lerde siyah-beyaz hapishane filmi \u201cZift\u201d (2008) d\u0131\u015f\u0131nda \u00fcst d\u00fczey \u00fcr\u00fcn vermeyen \u00fclke, burada bunu becererek \u015fa\u015f\u0131rt\u0131yor. Bulgar sinemas\u0131n\u0131n sa\u011flam temeller \u00fczerine kurulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce k\u0131sa aral\u0131klarla b\u00f6ylesi iki eserle kar\u015f\u0131la\u015fmak heyecan verici\u2026 \u201cViktoria\u201dn\u0131n umutlu finali \u2018bat\u0131ya a\u011f\u0131t\u2019 anlam\u0131na gelirken, \u2018do\u011fum-\u00f6l\u00fcm\u2019 aras\u0131ndaki \u00e7izgisiyle ilgili melankolik yorum izleyenleri etkileyecek. Masals\u0131l\u0131k \u201cTeneke Trampet\u201d kadar net olmasa da onun \u2018hiciv\u2019den destek alan ve daha dar bir zaman dilimine odaklanan Balkan \u015fubesi, eklektik bir g\u00f6rsellikle sunulur sanki. Filmin politik arka plan\u0131n\u0131 canland\u0131r\u0131rken \u2018taze\u2019 durmas\u0131 da asl\u0131nda bu e\u011filimde sakl\u0131\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>F\u0130LM\u0130N NOTU: 7.7<\/strong><\/p><div id=\"bghab-4182301531\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>K\u00fcnye:<\/strong><\/p>\n<p>Viktoria<\/p>\n<p>Y\u00f6netmen: Viktoria<\/p>\n<p>Oyuncular: Irmena Chichikova, Kalina Vitkova, Mariana Krumova, Dimo Dimov<\/p><div id=\"bghab-3244554934\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>S\u00fcre: 155 Dk.<\/p>\n<p>Yap\u0131m Y\u0131l\u0131: 2014<\/p>\n<div id=\"bghab-3368743001\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bask\u0131c\u0131 bir kom\u00fcnist rejimin g\u00f6be\u011finde d\u00fcnyaya gelen bir \u00e7ocu\u011fun sa\u011fl\u0131kl\u0131 olma \u015fans\u0131 var m\u0131d\u0131r? Balkan sinemas\u0131n\u0131n medar\u0131 iftiharlar\u0131ndan \u201cViktoria\u201d, bu korkutucu ger\u00e7e\u011fi inceliyor. Ak\u0131llara durgunluk<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":14892,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-14890","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/c7b130b51974619972c60790f67b38de-306x225.jpg?fit=306%2C225&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-3Sa","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14890","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14890"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14890\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14892"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14890"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14890"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14890"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}