{"id":14083,"date":"2015-03-08T22:53:42","date_gmt":"2015-03-08T20:53:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=14083"},"modified":"2015-03-08T22:53:42","modified_gmt":"2015-03-08T20:53:42","slug":"sirada-moldova-mi-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/sirada-moldova-mi-var\/","title":{"rendered":"SIRADA MOLDOVA MI VAR?"},"content":{"rendered":"<p>Ukrayna&#8217;da i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar sona ermeden Moldova&#8217;da da tehlike \u00e7anlar\u0131 \u00e7almaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>NATO Avrupa M\u00fcttefik Kuvvetleri Y\u00fcksek Komutan\u0131 General Philip Breedlove, Amerikan Kongresi&#8217;nde yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada Rus askeri birliklerinin, Moldova i\u00e7inde tek tarafl\u0131 olarak ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan eden Transdinyester Sosyalist Cumhuriyeti&#8217;nde konu\u015flanarak, \u00fclkenin Bat\u0131yla olan ili\u015fkisini kesmek istedi\u011fini ileri s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Almanya Ba\u015fbakan\u0131 Angela Merkel de b\u00f6lgede ya\u015fanalardan duydu\u011fu endi\u015feyi dile getirdi. Romanya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Klaus Iohannis ile Berlin&#8217;de bir araya gelen Merkel, Ukrayna&#8217;dakine benzer bir senaryonun Moldova Cumhuriyeti&#8217;nde de tekrarlanmas\u0131ndan endi\u015fe etti\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler&#8217;e (BM) \u00fcye hi\u00e7 bir devlet taraf\u0131ndan tan\u0131nmayan Transdinyester&#8217;de \u015fu anda iki bin civar\u0131nda Rus askerinin bulundu\u011fu bildiriliyor. Oysa Rusya 1999&#8217;da b\u00f6lgedeki t\u00fcm askeri birliklerini \u00e7ekmeyi taahh\u00fct etmi\u015fti. 1990&#8217;lar\u0131n ba\u015f\u0131nda ayaklanan Transdinyester halk\u0131 Moldova&#8217;dan ayr\u0131larak ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etmi\u015fti. Rusya yanl\u0131s\u0131 ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131lar, ilerleyen zamanda Rusya Federasyonu&#8217;na ba\u011flanmay\u0131 umuyorlar.<\/p>\n<p>Yeni i\u015fba\u015f\u0131na ge\u00e7en Moldova h\u00fck\u00fcmeti ise politik krizlerle ba\u015f etmede s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekiyor. S\u00f6z konusu krizler \u00fclkenin Avrupa Birli\u011fi&#8217;ne yak\u0131nla\u015fmas\u0131nda da \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde engeller \u00e7\u0131kar\u0131yor. Ger\u00e7i, hen\u00fcz iki haftad\u0131r ba\u015fbakanl\u0131k koltu\u011funda oturan Chril Gaburici, \u00fclkesinin AB&#8217;ye ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamaya gayret g\u00f6steriyor ama di\u011fer yandan muhalifler Moldova&#8217;n\u0131n Avrupa&#8217;dan giderek uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, Moskova&#8217;ya y\u00f6neldi\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyorlar.<\/p><div id=\"bghab-2257092057\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>&#8220;Uyar\u0131lar ciddiye al\u0131nmal\u0131&#8221;<\/p>\n<p>Moldoval\u0131 siyaset bilimci Oazu Nantoi de gidi\u015fattan memnun de\u011fil. Deutsche Welle&#8217;ye konu\u015fan Nantoi, \u00fclkesi i\u00e7in birden fazla tehlkenin s\u00f6zkonusu oldu\u011funu belirterek, bunlardan birinin Moldova Parlamentosu&#8217;ndaki &#8220;Rusya&#8217;n\u0131n s\u00f6zde be\u015finci kolonisi&#8221; oldu\u011funu s\u00f6yledi. Nantoi, s\u00f6zde Rus kolonisi derken sadece Rusya&#8217;ya ba\u011f\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7 gizleme gereksinimi duymayan Sosyalist Parti&#8217;yi de\u011fil, Rusya yanl\u0131s\u0131 t\u00fcm milletvekillerini kast ediyor.<\/p>\n<p>Siyaset bilimci Nantoi, otonom Gagavuz b\u00f6lgesinde yap\u0131lacak se\u00e7imlere Rusya&#8217;n\u0131n m\u00fcdahale etmesinden de endi\u015fe duydu\u011funu vurguluyor. Gagavuz b\u00f6lgesinden de Rusya yanl\u0131s\u0131 ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131n sesleri y\u00fckselmeye ba\u015flad\u0131. Bunlar Moldova h\u00fck\u00fcmetini Rusya&#8217;ya ba\u011flanmakla tehdit ediyorlar.<\/p>\n<p>Moldova&#8217;n\u0131n eski Moskova B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Anatol Taranu, Rusya&#8217;n\u0131n Moldova \u00fczerinde provakasyonlar\u0131n\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. &#8220;E\u011fer Amerikal\u0131 ve Avrupal\u0131 politikac\u0131lar burada baz\u0131 tehditlerden s\u00f6z ediyorlarsa, bu durumun k\u00f6t\u00fcye gitti\u011finin a\u00e7\u0131k bir g\u00f6stergesidir&#8221; diye konu\u015fan Taranu, Ki\u015finev h\u00fck\u00fcmetinden askeri tedbirleri art\u0131rmas\u0131n\u0131 istedi.<\/p>\n<p>Tansiyon y\u00fckseliyor<\/p><div id=\"bghab-1378018345\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Taranu, ba\u015fkent Ki\u015finev&#8217;deki h\u00fck\u00fcmet yetkililerinin AB ve NATO ile ili\u015fkilerini art\u0131rmalar\u0131 halinde tehlikeden uzakla\u015fmalar\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini belirtiyor. Ancak h\u00fck\u00fcmet yetkililerinin ger\u00e7ekten bu y\u00f6nde bir niyetleri olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da sorguluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ona g\u00f6re anayasadaki tarafs\u0131zl\u0131k ilkesi art\u0131k g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn ko\u015fullar\u0131na yan\u0131t vermiyor. Bu tezine dayanak olarak Rus ordusunun Moldova h\u00fck\u00fcmetinden veya parlamentosundan izin almadan \u00fclke topraklar\u0131na konu\u015fland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>Buna kar\u015f\u0131n Moldova&#8217;n\u0131n yeni Savunma Bakan\u0131 Viorel Cibotaru Ukrayna&#8217;dakine benzer bir durumun Moldova&#8217;da da cereyan etmesine ihtimal vermiyor. Ancak tedbiri de elden b\u0131rakm\u0131yor. Moldova&#8217;da t\u00fcm askeri birlikler teyakkuz halinde.<\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Enstit\u00fcs\u00fc&#8217;n\u00fcn (IISS) verilerine g\u00f6re Moldova ordusunda 5 bin 300 aktif asker bulunuyor. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir durumda ise 700 bin Moldoval\u0131 silah alt\u0131na al\u0131nabiliyor. \u00dclkedeki askeri te\u00e7hizat ve silahlar ise b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Sovyetler Birli\u011fi&#8217;nden kalma. Savunma b\u00fct\u00e7esi 2014 y\u0131l\u0131nda 20 milyon euro civar\u0131ndayd\u0131. Moldova&#8217;da akademik kurulu\u015flara ayr\u0131lan b\u00fct\u00e7e de yakla\u015f\u0131k bu kadar, yani yurti\u00e7i has\u0131lan\u0131n ortalama y\u00fczde 0,3&#8217;\u00fcne denk geliyor.<\/p>\n<div id=\"bghab-894565700\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ukrayna&#8217;da i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar sona ermeden Moldova&#8217;da da tehlike \u00e7anlar\u0131 \u00e7almaya ba\u015flad\u0131. NATO Avrupa M\u00fcttefik Kuvvetleri Y\u00fcksek Komutan\u0131 General Philip Breedlove, Amerikan Kongresi&#8217;nde yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada Rus<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":14084,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-14083","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/6467moldjpeg.jpg?fit=450%2C278&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-3F9","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14083","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14083"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14083\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14084"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14083"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14083"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14083"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}