Muazzez YURDAKUL<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
D\u00f6rt saatlik yolculu\u011fum b\u00f6yle ezik d\u00fc\u015f\u00fcnceler i\u00e7inde ge\u00e7ti. Ak\u015fam\u0131n saat be\u015f s\u0131ralar\u0131nda Eski Zara Cezaevine vard\u0131k. Polisler beni cezaevi y\u00f6netimine teslim edip d\u00f6nd\u00fcler. Ben, cezaevinin A\u011f\u0131r Salon denilen b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bir h\u00fccrede kald\u0131m. Buras\u0131 yeni bir d\u00fcnya, yeni bir ortamd\u0131. Her \u015fey, hatta bir dakika sonra olacak \u015feyler bile buz gibi sopso\u011fuk bir bilinmezli\u011fin i\u00e7inde g\u00f6m\u00fcl\u00fcyd\u00fc. H\u00fccre yabanc\u0131, gardiyan yabanc\u0131, \u015fehir yabanc\u0131yd\u0131. Tasavvur edemeyece\u011finiz kadar bir h\u00fccreye girince \u00f6yle k\u0131p\u0131rt\u0131s\u0131z kalakald\u0131m. Daha g\u00fcn batmam\u0131\u015ft\u0131 ama bana her yer karanl\u0131k g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. Bir k\u00f6\u015fede bula\u015f\u0131k \u00e7iniler y\u0131\u011f\u0131l\u0131yd\u0131. D\u00f6\u015feme aylardan beri silinip s\u00fcp\u00fcr\u00fclmemi\u015fti. K\u00f6\u015fedeki demir karyolada beyaz oldu\u011funu unutmu\u015f \u00e7ar\u015faf, bir de kirli battaniye vard\u0131. Birka\u00e7 saat \u00f6yle sessizce oturduktan sonra kap\u0131y\u0131 \u00e7alarak, beni \u00fcst\u00fcmden kilitleyen gardiyandan s\u00fcp\u00fcrge istedim ve de h\u00fccreyi temizlemek i\u00e7in m\u00fcsaade rica ettim. Kap\u0131y\u0131 y\u00fcz\u00fcme \u00f6yle \u015fiddetle, \u00f6fkeyle vurdu ki,\u00a0 az kals\u0131n burnumu k\u0131st\u0131r\u0131yordu. Cuma ak\u015fam\u0131n\u0131, cumartesiyi ve pazar\u0131 o pisli\u011fin i\u00e7inde ge\u00e7irdim. Pazartesi g\u00fcn\u00fc beni cezaevine kay\u0131tlad\u0131lar. Bu i\u015f o kap\u0131dan bu kap\u0131ya defalarca girip \u00e7\u0131kmakla, bir s\u00fcr\u00fc soruyu cevaplamakla. On parma\u011f\u0131ndan teker teker iz vermekle, di\u015flerinin, kendinin mi, yapma m\u0131, ka\u00e7\u0131 kendinin, ka\u00e7\u0131 yapma oldu\u011funu dahi s\u00f6ylemekle, daha bir s\u00fcr\u00fc soruyu cevaplamakla oldu. Bulgar cezaevlerinde mahk\u00fbmlar d\u00f6rt atla yaz\u0131l\u0131yorlard\u0131. Benim ad\u0131m \u015f\u00f6yle kay\u0131tland\u0131. \u00d6mer Osman Mahmut H\u00fcseyin. O geceyi, \u00e7oktan rahmete kavu\u015fan dedemi anmakla ge\u00e7irdim. \u0130kisi de bug\u00fcnk\u00fc Yugoslavya\u2019n\u0131n Pri\u015ftina kasabas\u0131na ba\u011fl\u0131 bir k\u00f6yde d\u00fcnyaya gelmi\u015fler, \u00f6m\u00fcrlerinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 orada ge\u00e7irmi\u015fler ve t\u00e2 bu y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda b\u00fcy\u00fck dedem H\u00fcseyin karde\u015fi Mehmet amca ile birlikte bug\u00fcnk\u00fc Ko\u015fu kavak\u2019a ba\u011fl\u0131 Kara kuz k\u00f6y\u00fcne gelip yerle\u015fmi\u015fler. O zamanlarda Ko\u015fu Kavak Edirne vilayeti imi\u015f. Ama bence dedelerimin en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi ikisinin de Osmanl\u0131 ordusunda uzun y\u0131llar askerlik yapm\u0131\u015f olmalar\u0131d\u0131r. H\u00fcseyin dedem Plevne\u2019de Osman Pa\u015fa ile Ruslara kar\u015f\u0131 sava\u015fm\u0131\u015f, Osman Pa\u015fa ile esir d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f: Mahmut dedem ise Trablus Garb\u2019ta yedi sene askerlik yapm\u0131\u015f. E\u011fer Balkan Sava\u015f\u0131nda Ko\u015fu Kavak Bulgaristan\u2019a dahil edilmeseydi, babam da T\u00fcrk askeri olacakt\u0131, a\u011fabeyim de, ben de. Oysa biz sadece Emek Eri olarak askerlik yapt\u0131k. Bu alay tarz\u0131nda s\u00f6ylendi\u011fi gibi, t\u00fcfekli de\u011fil, k\u00fcrekli asker demekti.<\/p>\n
<\/p>\n
Ertesi sabah i\u015fe gitmeden \u00f6nce beni, kay\u0131tland\u0131\u011f\u0131m birinci m\u00fcfreze \u015fefi Mitev\u2019in kabinesine g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. Bana edebiyat \u00f6\u011fretmenli\u011finden polisli\u011fe atlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Arkadan edebiyatla ilgisi oldu\u011funu ekledi. Yazd\u0131\u011f\u0131m romanlar\u0131n ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 ve k\u0131saca \u00f6zetlerini istedi. Ben de anlatt\u0131m. Art\u0131k sak\u0131nacak bir \u015fey yoktu ki\u2026M\u00fcfreze \u015fefi en \u00e7ok BEBEK piyesi ile ilgilendi, \u00f6zetledim. \u0130yi, k\u00f6t\u00fc hi\u00e7 bir \u015fey demedi. \u0130yi demesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi ya, k\u00f6t\u00fc de deyemedi. Bundan sonra bana, el yaz\u0131lar\u0131m\u0131 ka\u00e7 ki\u015finin okudu\u011funu, onlardan beni hangisinin ele verebilece\u011fi ile ilgilendi.\u00a0 Bilmedi\u011fimi s\u00f6yleyince hangisinden \u015f\u00fcphelendi\u011fimi sordu. Bu soruyu bana sorgu yarg\u0131c\u0131 da sormu\u015ftu defalarca, her defas\u0131nda bu soruyu yan\u0131ts\u0131z b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131m. M\u00fcfreze \u015fefine hi\u00e7 kimseden \u015f\u00fcphelenmedi\u011fimi s\u00f6yledimse de, do\u011fru de\u011fildi. El yaz\u0131lar\u0131m\u0131 okuyanlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc \u015f\u00fcphe alt\u0131na koyuyordum. Ancak eleye eleye \u00fc\u00e7e indiriyordum. Birisi \u00c7\u00dcKR\u00dc \u00c7ITAK\u2019 t\u0131, ikincisi MESTAN H\u00dcSEY\u0130N, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc de MEHMET Halil. 1985\u2019in Ocak ay\u0131nda Mehmet Halil\u2019in Mestanl\u0131 g\u00f6sterilerine kat\u0131lmamas\u0131na ra\u011fmen, Belene \u00d6l\u00fcm Kamp\u0131na g\u00f6nderilmesi \u015f\u00fcphe alt\u0131ndakileri ikiye indiriyordu. Sonra Belene\u2019ye ben de g\u00f6nderilince Mehmet\u2019le bu konuda uzun uzun konu\u015ftuk. Adam\u0131n Belene\u2019de olu\u015funun as\u0131l nedeninin, benim el yaz\u0131lar\u0131m\u0131 okumu\u015f olup emniyet mensuplar\u0131na bildirmemi\u015f olmas\u0131ndan oldu\u011funu \u00f6\u011frendim. Adama bu y\u00fczden dayak da atm\u0131\u015flard\u0131. Benim el yaz\u0131lar\u0131m\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc okuyan bir tek Mehmet idi. Y\u0131llar\u0131n ge\u00e7mesiyle bu iki \u201ceski dost\u201d \u00fczerindeki \u015f\u00fcphelerin b\u00fcsb\u00fct\u00fcn art\u0131yordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendilerine verilen parti g\u00f6revinde h\u0131zla ilerliyorlard\u0131. Hele de hele, Bulgarlar\u0131n Yeniden Do\u011fma dedikleri T\u00fcrkleri Bulgarla\u015ft\u0131rma i\u015flerinde umulmayacak kadar faaldiler. \u015e\u00fckr\u00fc \u00c7\u0131tak, Ko\u015fu Kavak Ayakkab\u0131 Fabrikas\u0131nda parti sekreteri, Mestan ise Guliyka k\u00f6y\u00fcnde ayn\u0131 g\u00f6revde idi. \u015e\u00fckr\u00fc fabrikada T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fanlara ba\u011f\u0131r\u0131p \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor, akrabalar\u0131na dahi para cezas\u0131 uyguluyordu. \u015e\u00fckr\u00fc\u2019n\u00fcn evinde \u00e7ocuklar\u0131yla Bulgarca konu\u015ftu\u011funu biliyordum. \u00c7ocuklar\u0131 T\u00fcrk\u00e7e bilmiyorlard\u0131. Benim, onu uyar\u0131c\u0131 s\u00f6zlerime g\u00fcl\u00fcyor, b\u00fcy\u00fcy\u00fcnce \u00f6\u011freneceklerini s\u00f6ylemekle yetiniyordu. Mestan ise b\u00fct\u00fcn cinsinin Bulgar oldu\u011funu kan\u0131tlamak i\u00e7in evinde \u201cRodova Sresta\u201d\u00a0 yani akraba g\u00f6r\u00fc\u015fmesi yap\u0131yordu. Cezaevinden \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra bana \u201cGe\u00e7mi\u015f olsun\u201d demedi, aramad\u0131, sormad\u0131. Ben onun bu davran\u0131\u015flar\u0131na neden olarak, T\u00fcrkl\u00fc\u011fe sahip \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131m\u0131, Bulgarla\u015fmaya kar\u015f\u0131 direni\u015fimi g\u00f6steriyorum. Mestan ise DS y\u00f6neticilerinin benimle g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi yasaklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc. Demek insan \u201cL\u00fcks hayat\u201d s\u00fcrebilmek i\u00e7in yirmi y\u0131ll\u0131k dostlar\u0131ndan y\u00fcz \u00e7evire biliyormu\u015f. Ne ac\u0131! B\u00f6yle ki\u015filere kar\u015f\u0131 so\u011fuk davranmam\u0131n do\u011frulu\u011funu siz de takdir edersiniz san\u0131r\u0131m.<\/p>