{"id":13079,"date":"2015-01-13T19:53:08","date_gmt":"2015-01-13T17:53:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=13079"},"modified":"2015-01-13T19:53:08","modified_gmt":"2015-01-13T17:53:08","slug":"bulgar-mezalimleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/bulgar-mezalimleri\/","title":{"rendered":"Bulgar Mezalimleri"},"content":{"rendered":"<p>Me\u015fhur Frans\u0131z edibi Piyer Loti, Edirne\u2019nin geri al\u0131nmas\u0131n\u0131 takiben<br \/>\ng\u00f6rd\u00fcklerini tasvir ederken \u201cDeyli Telgraf\u201d gazetesine \u00e7ekti\u011fi telgrafta \u015funlar\u0131<br \/>\ns\u00f6ylemi\u015ftir:\u201c\u2026<em>Beni Edirne\u2019ye g\u00f6t\u00fcren otomobille hi\u00e7bir insan y\u00fcz\u00fc g\u00f6rmeden<\/em><br \/>\n<em>kilometrelerce yol ald\u0131m. Yaln\u0131z \u015furada burada iskeletler, karga k\u00fcmeleri, ta\u015f<\/em><br \/>\n<em>y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yordu; bu viranelere yakla\u015f\u0131ld\u0131k\u00e7a, enkaz aras\u0131ndan \u00fcrkek y\u00fczl\u00fc<\/em><br \/>\n<em>bir zavall\u0131 meydana \u00e7\u0131k\u0131yordu\u2026<\/em>\u201d<br \/>\n<span id=\"more-3123\"><\/span><\/p>\n<p>[adsenseyu1]<\/p>\n<p>Buna ra\u011fmen Bulgarlar Edirne\u2019deki halk\u0131 etkilemek ve dolay\u0131s\u0131yla<br \/>\nmukavemeti k\u0131rmak gayesiyle, \u201c\u0130lan-\u0131 Umum\u00ee\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda \u015fu as\u0131ls\u0131z<br \/>\nbeyannameleri u\u00e7aklarla atm\u0131\u015flard\u0131r: \u201cBulgarlar\u0131n yani bizim muharebemiz<br \/>\nM\u00fcsl\u00fcman ahalisine de\u011fil, belki o gaddar, zalim, merhametsiz, beyinsiz rical-i<br \/>\ndevletinize kar\u015f\u0131d\u0131r. Mal\u00fbm ola ki, biz de kan d\u00f6kme\u011fi arzu etmeyiz. \u0130stedi\u011fimiz \u015fey,<br \/>\no para yiyici ricalinizden sizi de kurtarmakt\u0131r. Maksad\u0131m\u0131z Balkan Yar\u0131madas\u0131\u2019na<br \/>\nsulh, asayi\u015f, g\u00fczel idare idh\u00e2l etmektir. G\u00f6rm\u00fcyor musunuz ki devlet hazinesini<br \/>\nsoyan memurlar sayesinde T\u00fcrkiye Devleti ne dereceye geldi? D\u00f6rt Balkan<br \/>\nkom\u015funuz d\u00f6rt taraftan memleketinizi istila ettiler\u2026 Art\u0131k Edirne\u2019ye hi\u00e7bir yerden<br \/>\nimdat gelemez. Hal b\u00f6yle iken neye kan d\u00f6kelim? Bu kanlar kime fayda getirebilir?<br \/>\nPadi\u015fahlar\u0131n zevki i\u00e7in mi kan d\u00f6k\u00fcls\u00fcn?\u201d<\/p>\n<p>Bu beyannameyi takiben Edirne ve \u00e7evresi Bulgarlar taraf\u0131ndan b\u00fcy\u00fck<br \/>\n\u00f6l\u00e7\u00fcde tahrip edilmi\u015f, evler yak\u0131lm\u0131\u015f, su kuyular\u0131na domuz eti at\u0131lm\u0131\u015f, kap\u0131lara,<br \/>\npencerelere, iplere domuz ya\u011f\u0131 s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. On binlerce T\u00fcrk\u2019\u00fc kimisini<br \/>\nSarayi\u00e7i\u2019nde oldu\u011fu gibi a\u00e7, susuz b\u0131rakarak, kimisini Kayapa k\u00f6y\u00fcnde oldu\u011fu gibi<br \/>\ndiri diri ate\u015fte yakarak, kimisini Meri\u00e7, Arda ve Tunca nehirlerinin sular\u0131nda<br \/>\nbo\u011farak, kuyu i\u00e7ine atarak, s\u00fcng\u00fcleyerek \u015fehit etmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Hatta bu zulm\u00fc\u00a0belgeleyen ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze intikal ettiren Sarayi\u00e7i, S\u00f6\u011f\u00fctl\u00fck, \u00dc\u00e7 Ads\u0131z Kahraman,<br \/>\nKayapa, K\u00fc\u00e7\u00fck D\u00f6ll\u00fck \u015eehitlikleri mevcuttur.\u00a0\u00d6te yandan Kayapa k\u00f6y\u00fcn\u00fcn yak\u0131nlar\u0131nda, \u00c7ekirge taburundan bir b\u00f6l\u00fck<br \/>\naskerin istirahat etti\u011fi s\u0131rada, Bulgarlar askerleri yan\u0131ltmak ama\u00e7l\u0131 namaz borusu<br \/>\n\u00e7alm\u0131\u015flard\u0131r. Boruyu duyan T\u00fcrk askerleri, t\u00fcfeklerini \u00e7att\u0131ktan sonra, mevzilerinden<br \/>\n\u00e7\u0131k\u0131p, k\u00f6yl\u00fclerle birlikte namaza durmu\u015flard\u0131r. Fakat bu esnada, namaz k\u0131lanlar<br \/>\nBulgarlar\u0131n kurduklar\u0131 \u00fc\u00e7 ayr\u0131 pusudan, yayl\u0131m ate\u015fe tutularak \u015fehit edilmi\u015flerdir<\/p><div id=\"bghab-4233611213\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Halk bu zul\u00fcmlerin yan\u0131 s\u0131ra a\u00e7l\u0131k, bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131k sonucu da hayat\u0131n\u0131<br \/>\nkaybetmi\u015ftir. Bulgarlar halka yiyecek vermeyince, a\u011fa\u00e7 kabu\u011fu kemirmekten ba\u015fka<br \/>\n\u00e7are bulamayan binlerce T\u00fcrk k\u0131vranarak \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr. K\u0131tl\u0131k ya\u015fayan halk, s\u00fcp\u00fcrge<br \/>\ntohumundan yap\u0131lan ekme\u011fi yemek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r (Alp, 1987 A: 52). Di\u011fer<br \/>\nb\u00f6lgeler d\u0131\u015f\u0131nda sadece Edirne\u2019de 225.000\u2019den fazla M\u00fcsl\u00fcman, Bulgar esareti<br \/>\nalt\u0131nda a\u00e7l\u0131ktan hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir (K\u00fc\u00e7\u00fck,1992: 15).<br \/>\nAyr\u0131ca Edirne vilayetinden Dahiliye Nezareti Celilesi\u2019ne gelen, 31 A\u011fustos<br \/>\n1329 (1913) tarihli \u015fifrede de; Bulgarlar\u0131n, Bulgaristan dahilindeki M\u00fcsl\u00fcman halk\u0131<br \/>\ni\u015fkence alt\u0131na alarak, dinlerine taarruz ettikleri ifade edilmi\u015ftir. Bulgarlar\u0131n, Pa\u015fmakl\u0131<br \/>\nve \u0130ske\u00e7e aras\u0131ndaki Palas mevkiinde otuz saatten beri sava\u015ft\u0131klar\u0131, Karacaali \u00fczerine<br \/>\ny\u00fcr\u00fcyebilecekleri ve oradaki \u0130slamlar\u0131 eskisi gibi mezalim alt\u0131nda ezmeyi<br \/>\nama\u00e7lad\u0131klar\u0131 bildirilmi\u015ftir. Yine Edirne civar\u0131nda iki\u00a0zavall\u0131 Osmanl\u0131 neferi Bulgarlar taraf\u0131ndan katledilmi\u015f, ba\u015flar\u0131 v\u00fccutlar\u0131ndan\u00a0ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. (\u015eehb\u00e2l, A. 82, 15 Eyl\u00fcl 1329, s.188).<br \/>\nBu konuyla ilgili Enver Pa\u015fa da Edirne\u2019yi anlat\u0131rken, T\u00fcrk askerlerinin<br \/>\nbo\u011fazland\u0131\u011f\u0131n\u0131, Bulgarlar\u0131n\u00a0g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde hi\u00e7 \u015fik\u00e2yet etmeden \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve i\u015fte o an\u00a0intikam almaya yemin etti\u011fini dile getirmi\u015ftir (Kendi Mektuplar\u0131nda Enver Pa\u015fa,\u00a01989: 164). Yani Bulgarlar sava\u015f s\u0131ras\u0131nda ellerine ge\u00e7irdikleri Osmanl\u0131 esirlerine,\u00a0askerlerine de halka reva g\u00f6rd\u00fcklerinden farkl\u0131 davranmam\u0131\u015flard\u0131r. Eski Za\u011fra\u2019da ele<\/p>\n<p>ge\u00e7irdikleri 3000 Osmanl\u0131 esirini gaddar\u00e2ne bir \u015fekilde katletmi\u015flerdir (A.Hala\u00e7o\u011flu, 2002 A: 311). 1913 y\u0131l\u0131n\u0131n Nisan\u0131nda, Edirne\u2019deki tutsak d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f\u00a0askerlerden yaln\u0131z yar\u0131s\u0131 canl\u0131 kalabilmi\u015ftir. Harek\u00e2t halindeyken dahi, Uzunk\u00f6pr\u00fc\u00a0denilen yerden ge\u00e7erlerken T\u00fcrk askerlerinin \u00e7o\u011funu katletmi\u015flerdir (\u015eehb\u00e2l, A. 82,15 Eyl\u00fcl 1329, s.189).<\/p>\n<p>Edirne\u2019nin ku\u015fat\u0131lmas\u0131n\u0131 ve d\u00fc\u015fmesi s\u00fcrecini t\u00fcm\u00fcyle g\u00f6ren Gustave Cirilli<br \/>\naskerlerin ba\u015f\u0131na gelenleri \u015f\u00f6yle betimlemi\u015ftir :\u201cUzun kollar halinde tutsaklar<br \/>\nsokaklardan ge\u00e7iyor, subaylar\u0131 ba\u015flar\u0131nda. A\u00e7l\u0131ktan yanaklar\u0131 \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f, bir deri bir<br \/>\nkemik kalm\u0131\u015flar. A\u015fa\u011f\u0131l\u0131k hayvanlar gibi yumruk, \u00e7izme, dip\u00e7ik vuru\u015flar\u0131yla<br \/>\ns\u00fcr\u00fcl\u00fcyorlar. Onlar\u0131n g\u00f6m\u00fclmemi\u015f cenazelerinden olu\u015fan y\u0131\u011f\u0131n her g\u00fcn daha da<br \/>\ny\u00fckseliyor, o kadar ki, kentte ya\u015fayanlar i\u00e7in kolera gibi bir sorun do\u011furmu\u015ftur\u201d<br \/>\n(McCarthy, 1998: 158-159). G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, \u015fehit ettikleri Osmanl\u0131 askerlerinin say\u0131s\u0131<br \/>\non binleri a\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Mesela, Eskiza\u011fra\u2019da toplam 15-16 bin, Serez\u2019de tek bir hadisede<br \/>\n10 bin esir T\u00fcrk askeri \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yine Edirne\u2019de Tunca Adas\u0131\u2019nda 5 bin esir<br \/>\naskerin tamam\u0131, Sarayi\u00e7i\u2019nde 15 bin esir T\u00fcrk askeri ve 5 bin ahalinin ekserisi a\u00e7l\u0131k,<br \/>\ns\u00fcng\u00fc darbeleri ve kur\u015funla \u015fehit d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir. Belgelere g\u00f6re, \u00e7e\u015fitli hadiselerde<br \/>\n25-26 bin esir Osmanl\u0131 askeri \u015fehit edilmi\u015ftir. Fakat baz\u0131 yerlerde \u015fehit edilen esir<br \/>\naskerlerin say\u0131s\u0131 tespit edilemedi\u011fi gibi, durumlar\u0131 me\u00e7hul olan 11-12 bin asker de<br \/>\nmevcuttur. B\u00f6ylece, \u015fehit edilen ve ak\u0131beti bilinmeyen esir askerlerin say\u0131s\u0131, en<br \/>\naz\u0131ndan 36-38 bin civar\u0131ndad\u0131r (Alp,1990: 30).<br \/>\nDi\u011fer taraftan 25 k\u00f6yden olu\u015fan Kirmi nahiyesinde de Bulgarlar evleri<br \/>\nyakm\u0131\u015flar, zulme ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Ka\u00e7abilenler ka\u00e7m\u0131\u015f, ka\u00e7amayanlar ise<br \/>\n\u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yine 15 k\u00f6yden olu\u015fan \u00c7akal nahiyesinde de e\u015fyalar ya\u011fma edilmi\u015f,<br \/>\nahalisi G\u00fcm\u00fclcine\u2019ye hicret etmi\u015ftir. Ancak yerlerine tekrar d\u00f6nmeleri sa\u011flanm\u0131\u015fsa<br \/>\nda, hocalar\u0131, imamlar\u0131, muhtarlar\u0131, ileri gelenleri katledildikten sonra, kalanlar zorla<br \/>\ntenassur ettirilmi\u015ftir. Tutrakan kasabas\u0131nda da t\u00fcm T\u00fcrklerin Bulgarlar\u0131n ellerinden<br \/>\n\u015fehit olaca\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fc bekledikleri ve her g\u00fcn birka\u00e7 kurban verdikleri haber al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r<br \/>\n(A.Hala\u00e7o\u011flu, 2002 A: 11).<br \/>\nBulgaristan\u2019da 29 Eyl\u00fcl 1912\u2019de al\u0131nan bir mektupta K\u0131z\u0131la\u011fa\u00e7 il\u00e7esine<br \/>\nba\u011fl\u0131 Pa\u015falar k\u00f6y\u00fcnde evlerin bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131, gen\u00e7 k\u0131zlar\u0131n topland\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir<br \/>\n(\u00d6nel\u00e7in, 1986: 98-99). Kavala kentinde ise ilk olarak komitac\u0131lar gelmi\u015f ve kenti<\/p>\n<p>talan etmi\u015flerdir. Ard\u0131ndan Bulgar ordu birli\u011fi gelerek onlara kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrklerden<br \/>\nyakla\u015f\u0131k 200 ki\u015fi i\u015fgalin ilk g\u00fcnlerinde \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130ngiliz konsolosu Young, Sar\u0131<br \/>\n\u015eaban k\u00f6y\u00fcnde 220 ailelik n\u00fcfus i\u00e7inde 181 T\u00fcrk \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemi\u015ftir. \u0130\u015fte<br \/>\nKavala\u2019daki olaylar da kan\u0131tl\u0131yor ki, Bulgar d\u00fczenli ordusunun askerleri T\u00fcrklerin<br \/>\n\u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinde ba\u015f\u0131 \u00e7ekmemi\u015f olabilir (ba\u015f\u0131 \u00e7ekenler komitac\u0131lar olabilir) ise de,<br \/>\nBulgar h\u00fck\u00fcmeti bu cinayetlerin su\u00e7 orta\u011f\u0131 olmu\u015ftur. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n mahvedilmesini<br \/>\nengellemek yerine g\u00f6zlemekle yetinmi\u015flerdir (McCarthy, 1998: 168).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p><div id=\"bghab-3666695076\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Kaynak :\u00a0http:\/\/www.belgeler.com\/blg\/18zx\/balkan-savaslari-nda-turklere-yapilan-bulgar-mezalimi-bulgarian-atrocities-exerted-upon-turkish-community-during-balkan-wars<\/p>\n<p>(Belgenin tamam\u0131na yukar\u0131daki adresten ula\u015fabilirsiniz. Belge PDF uzant\u0131l\u0131 d\u0131r. Siteye \u00fcye olup bilgisayar\u0131n\u0131za indirebilirsiniz.)<\/p>\n<div id=\"bghab-3880224585\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Me\u015fhur Frans\u0131z edibi Piyer Loti, Edirne\u2019nin geri al\u0131nmas\u0131n\u0131 takiben g\u00f6rd\u00fcklerini tasvir ederken \u201cDeyli Telgraf\u201d gazetesine \u00e7ekti\u011fi telgrafta \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir:\u201c\u2026Beni Edirne\u2019ye g\u00f6t\u00fcren otomobille hi\u00e7bir insan y\u00fcz\u00fc<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":12899,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-13079","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik-spor"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/12-09-14-67513.jpg?fit=576%2C371&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-3oX","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13079","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13079"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13079\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12899"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13079"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13079"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13079"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}