{"id":12974,"date":"2015-01-10T23:37:08","date_gmt":"2015-01-10T21:37:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=12974"},"modified":"2015-01-10T23:37:08","modified_gmt":"2015-01-10T21:37:08","slug":"kutup-petrollerinin-jeostratejik-onemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/kutup-petrollerinin-jeostratejik-onemi\/","title":{"rendered":"KUTUP PETROLLER\u0130N\u0130N JEOSTRATEJ\u0130K \u00d6NEM\u0130"},"content":{"rendered":"
Alptekin CEVHERL\u0130<\/div>\n
+<\/div>\n
\u0130nsanl\u0131k tarihi boyunca toplumlar su ve enerji kaynaklar\u0131na yak\u0131n alanlarda yerle\u015fimlerini kurmu\u015f, medeniyetler geni\u015f su havzalar\u0131 ve kolay ula\u015f\u0131labilen enerji kaynaklar\u0131 yan\u0131nda inki\u015faf etmi\u015flerdir.<\/div>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde h\u0131zla geli\u015fen ileti\u015fim ve ula\u015f\u0131m imk\u00e2nlar\u0131 sayesinde g\u00fc\u00e7l\u00fc devletler, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz enerji kaynaklar\u0131na ve jeostratejik b\u00f6lgelere sahip olmak i\u00e7in k\u0131talar aras\u0131 operasyonlar d\u00fczenleyebilmekte, sudan bahanelerle ve hatta bahaneler icat ederek enerji kaynaklar\u0131na el koyabilmektedirler.<\/div>\n
Bu konuda Afganistan\u2019\u0131n, Irak\u2019\u0131n, Libya\u2019n\u0131n ve K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n i\u015fgali g\u00fczel birer \u00f6rnektir. Hatta Ermeniler taraf\u0131ndan Azerbaycan\u2019\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olan Karaba\u011f\u2019\u0131n i\u015fgali dahi bu bak\u0131mdan de\u011ferlendirilmesi gereken bir konudur. Evet, Ermenistan elbette g\u00fc\u00e7l\u00fc bir devlet de\u011fildir, ancak fason i\u015f yap\u0131p, sahipleri ad\u0131na Karaba\u011f\u2019\u0131 i\u015fgal ederek b\u00f6lgede uygulad\u0131\u011f\u0131 etnik temizlik politikas\u0131 ve soyk\u0131r\u0131m\u0131 sonucu Karaba\u011f\u2019\u0131 T\u00fcrks\u00fczle\u015ftirmi\u015f ve Azerbaycan\u2019\u0131n elinden \u015fimdilik fiilen alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n
Ancak Azerbaycan h\u00fck\u00fcmetinin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc dengeli siyaset politikas\u0131 ve Azerbaycan\u2019\u0131n do\u011fal kaynaklar\u0131n\u0131 d\u00fcnya pazarlar\u0131na a\u00e7mas\u0131 sonucu bug\u00fcn Azerbaycan ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen mill\u00ee gelir y\u00f6n\u00fcnden ve \u00fclkenin refah d\u00fczeyi bak\u0131m\u0131ndan adeta \u00e7a\u011f atlam\u0131\u015ft\u0131r. 2000 y\u0131l\u0131nda Azerbaycan\u2019\u0131n mill\u00ee geliri ki\u015fi ba\u015f\u0131na sadece 480 ABD Dolar\u0131 iken, 2014 y\u0131l\u0131nda 10.033 ABD Dolar\u0131na y\u00fckselmi\u015ftir. Dost ve karde\u015f Azerbaycan\u2019\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi bu ba\u015far\u0131y\u0131 takdir etmemek ve g\u0131pta ile bakmamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/div>\n
T\u00fcrkiye\u2019de ise bu rakam 2014 y\u0131l\u0131 itibariyle 13.464 ABD Dolar\u0131\u2019ndan fazlad\u0131r. Oysa 2000 y\u0131l\u0131nda bu rakam T\u00fcrkiye\u2019de 4.158 ABD Dolar\u0131 idi.<\/div>\n
T\u00fcrkiye 10 y\u0131lda ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen mill\u00ee gelirini 3 kat art\u0131r\u0131rken ayn\u0131 s\u00fcrede Azerbaycan 21 kat art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u015far\u0131 ile Azerbaycanl\u0131 karde\u015flerimiz ne kadar gurur duysa azd\u0131r.<\/div>\n
Elbette bu ba\u015far\u0131lar\u0131n ard\u0131nda istikrarl\u0131 ve iyi \u00e7al\u0131\u015fan bir siyasi irade ve halk vard\u0131r. Ancak \u015funu da g\u00f6z ard\u0131 etmemek gerekir ki, Bak\u00fc petrollerinin bu konuda dinamo etkisi g\u00f6sterdi\u011fi de yads\u0131namaz bir ger\u00e7ektir.<\/div>\n
Azerbaycan\u2019\u0131n 7 milyar varillik petrol rezervi ve hen\u00fcz \u00e7ok az\u0131 kullan\u0131lm\u0131\u015f bulunan do\u011falgaz rezervi Azerbaycan\u2019\u0131n kalk\u0131nmas\u0131nda ve geli\u015fmesinde b\u00fcy\u00fck pay sahibidir. Bug\u00fcn Azerbaycan, g\u00fcnl\u00fck yakla\u015f\u0131k 1 milyon varillik \u00fcretimi ile d\u00fcnya petrol pazar\u0131nda s\u00f6z sahibi olan \u00f6nemli bir \u00fclkedir.<\/div>\n
Ancak \u015fu da bir ger\u00e7ektir ki, petrol zengini olan \u00fclkeler bu kaynaklar\u0131n\u0131 sanayi, ticaret, ekonomik geli\u015fme, askeri kabiliyet, tar\u0131m kapasitesi ve iyi yeti\u015fmi\u015f insan g\u00fcc\u00fcyle takviye etmezlerse g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00fclkelerin kuklas\u0131 haline gelmeye mahk\u00fbmdurlar.<\/div>\n
Bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok petrol \u00fcreten \u00fclkeleri s\u0131ras\u0131yla Suudi Arabistan (d\u00fcnyadaki toplam \u00fcretimin % 12\u2019si), Rusya (% 11,7), ABD (% 10,1), \u0130ran (4,6) ve Meksika (%4,3) taraf\u0131ndan olu\u015fturulmaktad\u0131r.<\/div>\n
Buna mukabil en geli\u015fmi\u015f \u00fclkeleri yani en \u00e7ok petrol t\u00fcketen \u00fclkeleri ise yine s\u0131ras\u0131yla ABD (d\u00fcnyadaki toplam t\u00fcketimin % 24,4\u2019\u00fc), \u00c7in (% 9), Japonya (% 6,1), Rusya (% 3,4) ve Hindistan (% 3,2) taraf\u0131ndan olu\u015fturulmaktad\u0131r.<\/div>\n
Buradan da g\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi en geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerden s\u00fcper g\u00fc\u00e7 olarak ad\u0131ndan s\u00f6z ettiren ABD ve Rusya\u2019n\u0131n s\u0131rr\u0131; \u00fcretimde de t\u00fcketimde de ilk 5 i\u00e7inde olmas\u0131nda gizlidir.<\/div>\n
Yoksa Suudi Arabistan, \u0130ran veya Meksika en \u00e7ok petrol \u00fcreten \u00fclkeler olmalar\u0131na ra\u011fmen d\u00fcnya siyasetinde ve g\u00fc\u00e7ler dengesinde ne yaz\u0131k ki \u00e7o\u011funlukta ABD veya Rusya\u2019n\u0131n pe\u015fine tak\u0131lm\u0131\u015f birer peyk g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc vermekten \u00f6teye gidememektedirler.<\/div>\n
\u00c7in, Japonya ve Hindistan ise ki buna Almanya\u2019y\u0131 (AB\u2019yi) da ilave etmek gerekir, ciddi anlamda petrol \u00fcretememelerine ra\u011fmen d\u00fcnya politikas\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc birer akt\u00f6rd\u00fcrler\u2026 Demek ki i\u015f petrol \u00fcretmekte de\u011fil, onu i\u015fleyebilmektedir\u2026<\/div>\n
Bug\u00fcn i\u00e7in ise petrol \u00fcreticisi \u00fclkeleri tehdit eden \u00e7ok \u00f6nemli bir fakt\u00f6r daha yava\u015f yava\u015f g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r\u2026<\/div>\n
Bu ise Kuzey Kutbu\u2019ndaki (Arctic) zengin ve bakir petrol ve do\u011falgaz yataklar\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca bunun yan\u0131 s\u0131ra milyonlarca (asl\u0131nda binlerce) y\u0131ld\u0131r s\u00fcr\u00fclmemi\u015f u\u00e7suz bucaks\u0131z tar\u0131m arazileri de bunun cabas\u0131d\u0131r.<\/div>\n
K\u00fcrsel \u0131s\u0131nma ile birlikte buzullar\u0131n erimesiyle; bug\u00fcne kadar baz\u0131 bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar ve macera d\u00fc\u015fk\u00fcnleri hari\u00e7 hi\u00e7 kimse i\u00e7in bir \u015fey ifade etmeyen kutuplarda, \u00f6zellikle de Kuzey Kutbu\u2019nda insanl\u0131k tarihinin belki de Nuh tufan\u0131ndan sonra ilk kez kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir f\u0131rsat ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r\u2026<\/div>\n
Birle\u015fmi\u015f Milletler taraf\u0131ndan tarafs\u0131z b\u00f6lge olarak kabul edilen Kutuplar, buzullar\u0131n eriyip de alt\u0131ndan kara par\u00e7alar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131yla birlikte i\u015ftahlar\u0131 kabartm\u0131\u015f, hele ki d\u00fcnyan\u0131n bilinen mevcut petrol rezervinin (baz\u0131 kaynaklara g\u00f6re) % 25\u2019inin Kuzey Kutbu\u2019nda (Arctic\u2019te) oldu\u011funun ke\u015ffedilmesiyle birlikte hi\u00e7bir zaman anla\u015famayan ABD ve Rusya bir anda k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131 konusunda el ele vererek bunun 200 deniz miline \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 konusunda fikir birli\u011fine varm\u0131\u015flard\u0131r. (Ki bu kural\u0131 T\u00fcrkiye uygulayabilse, Yunanistan i\u015fgalindeki 12 Ada, FIR Hatt\u0131 ve K\u0131br\u0131s sorunlar\u0131m\u0131z an\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr.)<\/div>\n
\"url\"<\/div>\n
Bug\u00fcn Kuzey Kutbu\u2019na k\u0131y\u0131s\u0131 olan 5 \u00fclke Rusya, ABD, Kanada, Danimarka ve \u0130sve\u00e7 200 deniz mili olarak s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 Kuzey Kutbu\u2019na (Arctic\u2019e) do\u011fru b\u00fcy\u00fctm\u00fc\u015flerdir. Kapasiteleri d\u00e2hilinde donanmalar\u0131n\u0131 da Kuzey Kutbu\u2019nda petrol arama istasyonlar\u0131n\u0131 korumak \u00fczere g\u00f6revlendirerek bayrak g\u00f6stermektedirler\u2026 Hatta Rusya Kuzey Buz Denizi\u2019nin dibine bayrak dikerek provoke edici bir eyleme de giri\u015fmi\u015ftir.<\/div>\n
Bu konuda ayr\u0131ca bel alt\u0131ndan da iki taraf birbirine sald\u0131rmakta, \u00e7evre fel\u00e2keti ve kutup ay\u0131lar\u0131n\u0131n insanl\u0131k i\u00e7in \u00f6neminden dem vurarak gerek Green Peace ve gerek di\u011fer \u00e7evre \u00f6rg\u00fctleri ve bas\u0131n yoluyla birbirlerinin petrol konusundaki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 ve sondajlar\u0131n\u0131 baltalamaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar\u2026<\/div>\n
Ayr\u0131ca konu ile direkt olarak al\u00e2kas\u0131 olmayan ancak korkun\u00e7 derecede petrol ihtiyac\u0131 i\u00e7erisinde olan di\u011fer geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler de Arctic\u2019teki \u2018hen\u00fcz\u2019 uluslar aras\u0131 olan sularda petrol arama ve hak iddia etme faaliyetlerine giri\u015fmi\u015flerdir. Hatta \u00c7in bu konuda iddialar\u0131n\u0131 o boyutlara vard\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r ki; k\u00fcresel \u0131s\u0131nmadan kaynakl\u0131 su bask\u0131nlar\u0131ndan etkilendi\u011fini ve \u00fclkesinde s\u0131k s\u0131k sel fel\u00e2ketleri ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrerek Kuzey Kutbu\u2019ndan pay isteyecek kadar (tabirimi mazur g\u00f6r\u00fcn) u\u00e7mu\u015ftur\u2026<\/div>\n
Bu mant\u0131kla, T\u00fcrkiye de Antalya\u2019daki seralarda her k\u0131\u015f ya\u015fanan sel ve rekolte kay\u0131plar\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrerek Kutuplar\u2019dan pay isteme hakk\u0131na sahiptir.<\/div>\n
Ayr\u0131ca T\u00fcrkiye ve hatta di\u011fer T\u00fcrk Cumhuriyetleri; Sibirya\u2019da ya\u015fayan Saha \u2013 Yakut T\u00fcrkleri\u2019ni, \u0130sve\u00e7\u2019in kuzeyinde ya\u015fayan Sami ve Lapon T\u00fcrkleri\u2019ni, Alaska\u2019da ya\u015fayan Aleut T\u00fcrkleri\u2019ni \u00f6ne s\u00fcrerek asl\u0131nda Kuzey Kutbu\u2019nun bir T\u00fcrk co\u011frafyas\u0131 oldu\u011funu belirterek hak isteyebilirler\u2026 Ve emin olun bu, \u00c7in veya Hindistan\u2019\u0131n taleplerinden \u00e7ok daha ger\u00e7ek ve somuttur!<\/div>\n
Tabi b\u00f6lgeden petrol \u00e7\u0131kar\u0131lmaya ba\u015fland\u0131ktan sonra bu T\u00fcrk boylar\u0131n\u0131n hepsinin onbinlerce y\u0131ll\u0131k yerlerinden ve yurtlar\u0131ndan olaca\u011f\u0131n\u0131 veya bir \u015fekilde ortadan kald\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmek i\u00e7in ne yaz\u0131k ki k\u00e2hin olmaya gerek yok\u2026<\/div>\n
Peki, bu durumda \u015fu anda d\u00fcnyan\u0131n say\u0131l\u0131 petrol ve do\u011falgaz \u00fcreticilerinden olan ancak orta vadede Arctic Petrolleri\u2019nin piyasaya s\u00fcr\u00fclmesi ile birlikte bu avantaj\u0131n\u0131 yitirecek olan Orta Asya T\u00fcrk Devletleri ve Azerbaycan ne yapmak zorundad\u0131r?<\/div>\n
Elbette ebed\u00ee zenginlik yoktur. Hen\u00fcz mevcut sistem i\u015flerken gelece\u011fi pl\u00e2nlamak ve sorunlar\u0131 h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturarak sanayile\u015fmeyi ve \u00fclke b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc asker\u00ee ve siyas\u00ee g\u00fc\u00e7le birlikte sa\u011flamak, petrol \u00fcreticisi T\u00fcrk Devletleri\u2019nin birinci \u00f6nceli\u011fi, olmak zorundad\u0131r.<\/div>\n
Makalemizin ba\u015f\u0131nda da belirtti\u011fimiz gibi; sanayi, ticaret, ekonomik ve teknolojik geli\u015fme, asker\u00ee kabiliyet, tam ba\u011f\u0131ms\u0131z tar\u0131m kapasitesi ve iyi yeti\u015fmi\u015f insan g\u00fcc\u00fcn\u00fc haz\u0131rlayan \u00fclkeler; ancak s\u00fcper g\u00fc\u00e7 olabilirler. Bug\u00fcn dost ve karde\u015f T\u00fcrk Cumhuriyetleri, gelece\u011fin d\u00fcnya siyasetinde birer s\u00fcper g\u00fc\u00e7 olmay\u0131 istiyorlarsa -ki bu \u00e7ok yak\u0131\u015f\u0131r-, 15 \u2013 20 y\u0131l sonras\u0131na \u015fimdiden \u00e7ok iyi haz\u0131rlanmalar\u0131 gerekecektir. Kutup petrollerinin arz\u0131 ile birlikte daha da a\u015fa\u011f\u0131ya d\u00fc\u015fmeye devam edecek olan petrol fiyatlar\u0131, ba\u015fta Arap \u00fclkelerinin ve T\u00fcrk Devletleri\u2019nin b\u00fct\u00e7elerini olumsuz etkileyecektir. Belki de bu i\u015ften en fazla Kuzey Kutbu\u2019nu bilfiil i\u015fgal etmi\u015f olan devletler k\u00e2rl\u0131 \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/div>\n
Tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinde ya\u015fanacak bolluk da genel bir rahatlamaya neden olacak, tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerin fiyatlar\u0131nda \u00f6nemli d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler ya\u015fanacakt\u0131r.<\/div>\n
<\/div>\n
\"avd49654_1\"<\/div>\n
<\/div>\n
Reklamlar<\/div>