{"id":12717,"date":"2014-12-28T15:00:56","date_gmt":"2014-12-28T13:00:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=12717"},"modified":"2014-12-28T15:00:56","modified_gmt":"2014-12-28T13:00:56","slug":"yilbasi-bati-gelenegi-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/yilbasi-bati-gelenegi-mi\/","title":{"rendered":"Y\u0131lba\u015f\u0131 Bat\u0131 gelene\u011fi mi?"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Y\u0131lba\u015f\u0131n\u0131 kutlamal\u0131 m\u0131y\u0131z kutlamamal\u0131 m\u0131y\u0131z tart\u0131\u015fmas\u0131 \u00fclkemizde hep yap\u0131lagelmi\u015ftir. Ger\u00e7i art\u0131k \u00fclkemizdeki \u015eeriat\u00e7\u0131 ak\u0131mlar da bu konuda pek ses \u00e7\u0131kartm\u0131yor, y\u0131lba\u015f\u0131 kavgas\u0131na giri\u015fip de laik kesimi \u00fcrk\u00fctmek istemiyorlar. Ama yine de y\u0131lba\u015f\u0131na kar\u015f\u0131 tav\u0131rlar\u0131 s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p>Ge\u00e7mi\u015fe d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde de benzeri bir tart\u0131\u015fmay\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Mesela 1934 y\u0131l\u0131nda Ak\u015fam gazetesindeki makalesinde Orhan Selim \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu:<\/p>\n<p>&#8220;Ben bizde y\u0131lba\u015f\u0131n\u0131 kutlulamak diye bir g\u00f6renek oldu\u011funu bilmiyorum. Bu bir frenk g\u00f6rene\u011fi olsa gerek.<\/p>\n<p>&#8220;Y\u0131lba\u015f\u0131n\u0131 ben niye kutlulay\u0131m? Y\u0131lba\u015f\u0131 ile \u00f6teki g\u00fcnlerin bence bir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 yok ki&#8230; Y\u0131lba\u015f\u0131nda ne olmu\u015f? Emperyalizm o g\u00fcn m\u00fc denize d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f, yoksa halifeli\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 b\u00f6yle bir y\u0131lba\u015f\u0131 g\u00fcn\u00fcne mi rastlar?<\/p><div id=\"bghab-3548377076\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>&#8220;Belki de b\u00fcy\u00fck bir bilgili adam bundan \u015fu kadar y\u0131l \u00f6nce, b\u00f6yle bir y\u0131lba\u015f\u0131nda, adam o\u011fullar\u0131na sa\u011fl\u0131k verecek bir nesne bulmu\u015ftur. \u00d6yle mi? Hay\u0131r m\u0131? \u00d6yleyse y\u0131lba\u015f\u0131 neyime gerek?&#8221;<\/p>\n<p>Makalenin yazar\u0131 Orhan Selim, N\u00e2z\u0131m Hikmet&#8217;ten ba\u015fkas\u0131 de\u011fildi&#8230;<\/p>\n<p>Yani o d\u00f6nemlerde sol kesimler de bu y\u0131lba\u015f\u0131 gelene\u011fine farkl\u0131 bak\u0131yordu. Ve genel olarak y\u0131lba\u015f\u0131 bir Bat\u0131 gelene\u011fi olarak o g\u00fcnlerden bu yana hep tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Y\u0131lba\u015f\u0131 elbette bir Bat\u0131 gelene\u011fi. Daha do\u011frusu 1 Ocak g\u00fcn\u00fc kutlanan y\u0131lba\u015f\u0131 Bat\u0131 toplumlar\u0131n\u0131n gelene\u011fi.<\/p>\n<p>Fakat her toplum, 1 Ocak g\u00fcn\u00fc olmasa da y\u0131lba\u015f\u0131 kutlar, bu ise neredeyse insanl\u0131kla ya\u015f\u0131t bir gelenek.<\/p><div id=\"bghab-2630515005\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bat\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc H\u0131ristiyanl\u0131kla birle\u015ftikten sonra ise y\u0131lba\u015f\u0131 ayn\u0131 zamanda dini bir t\u00f6ren halini de alm\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7i 1 Ocak asl\u0131nda Hz. \u0130sa&#8217;n\u0131n do\u011fum g\u00fcn\u00fc de\u011fildir ama 1 Ocak ile ba\u015flayan milat, Hz. \u0130sa&#8217;n\u0131n do\u011fum g\u00fcn\u00fc olarak kabul edilir.<\/p>\n<p>Bizim as\u0131l \u00fczerinde durmak istedi\u011fimiz ise bamba\u015fka bir \u015fey.<\/p>\n<p>1 Ocak ger\u00e7ekten y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131 m\u0131?<\/p>\n<p>Sorumuz \u015fu: Y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131 1 Ocak m\u0131d\u0131r?<\/p>\n<p>Bu soru, elbette ki dinlerin, k\u00fclt\u00fcrlerin cevaplayabilece\u011fi bir soru de\u011fil.<\/p><div id=\"bghab-3915149286\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bir defa &#8220;Y\u0131l nedir? G\u00fcn nedir?&#8221; gibi kavramlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve bunlar\u0131n cevapland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir ki, bu da bilimin alan\u0131na girer.<\/p>\n<p>Y\u0131lba\u015f\u0131 asl\u0131nda insano\u011flunun zaman\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131rma ihtiyac\u0131ndan do\u011fan bir ger\u00e7ekliktir. \u00c7ok eski \u00e7a\u011flardan beri insanlar, g\u00fcnd\u00fcz ile geceyi ya\u015fam\u0131\u015flar, s\u00fcrekli tekrarlanan bu g\u00fcnd\u00fcz ve gecenin s\u0131rr\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmeye u\u011fra\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Bu u\u011fra\u015f bug\u00fcnk\u00fc modern astronomi biliminin de temelini atm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcne\u015fin bir do\u011fumundan di\u011fer do\u011fumuna kadar ge\u00e7en s\u00fcre, bir g\u00fcn olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ama birbirini takip eden her g\u00fcn ayn\u0131 de\u011fildir. Kimi g\u00fcnlerde g\u00fcnd\u00fcz (ayd\u0131nl\u0131k) daha uzun, gece (karanl\u0131k) ise daha k\u0131sad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu kavray\u0131\u015f insano\u011flunu bir s\u00fcre sonra mevsimleri kavrama ger\u00e7e\u011fine ula\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-3309111879\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Mevsimlerin birbirini takip etmesi ise \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 derecede ayn\u0131d\u0131r, b\u00f6ylelikle y\u0131l denilen kavram\u0131n da ilk hali ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Galile&#8217;den \u00e7ok \u00e7ok \u00f6nce<\/p>\n<p>T\u00fcm bu olaylar\u0131n iki sebebi olabilirdi; ay ve g\u00fcne\u015fin varl\u0131\u011f\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyay\u0131 geceleri ay ayd\u0131nlat\u0131yordu g\u00fcnd\u00fczleri ise g\u00fcne\u015f. O halde d\u00fcnyan\u0131n gece ve g\u00fcnd\u00fcz olmas\u0131n\u0131n, s\u0131cak ve so\u011fuk olmas\u0131n\u0131n da temel nedeni ay ya da g\u00fcne\u015f olabilirdi.<\/p>\n<p>Ay\u0131n hareketlerini izlemek \u00e7ok daha kolayd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu hareketler her g\u00fcn tekrarlan\u0131yordu ve izlemesi kolayd\u0131. Ay&#8217;\u0131n hareketlerinin izlenmesi insanlara zaman\u0131 \u00f6l\u00e7mek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir yard\u0131mc\u0131 oldu.<\/p>\n<p>Fakat as\u0131l mesele g\u00fcne\u015fi izlemekti.<\/p><div id=\"bghab-1430354382\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Kimileri d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcne\u015f etraf\u0131nda d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ancak Galile&#8217;nin ke\u015ffetti\u011fini iddia etse de insanl\u0131k en eski \u00e7a\u011flarda bile bu bilgiye sahipti. Ve d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcne\u015f etraf\u0131ndaki d\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcresi de hesaplanm\u0131\u015ft\u0131. Basit olarak d\u00f6rt mevsim ge\u00e7ince bir tur tamamlan\u0131yordu. Bu ise zaman olarak 365 g\u00fcne denk geliyordu. 365 g\u00fcn demekse tam bir y\u0131l demekti.<\/p>\n<p>Y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131 21 Mart<\/p>\n<p>Astronominin bu g\u00f6zlemleri elbette do\u011fruydu ama baz\u0131 hesap hatalar\u0131 da vard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyan\u0131n bir e\u011fimi vard\u0131 ve bu e\u011fim dolay\u0131s\u0131yla da g\u00fcn \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 d\u00fcnyaya dik bir a\u00e7\u0131yla gelmiyordu.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu g\u00f6zlem insanlara g\u00fcn\u00fc ve y\u0131l\u0131 \u00e7ok daha net olarak g\u00f6zlemleme ve bilme yolunu a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p>B\u00f6yle bir g\u00f6zlemden \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 yery\u00fcz\u00fcnde g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n d\u00fcnyaya dik a\u00e7\u0131 ile geldi\u011fi bir g\u00fcn oldu\u011funu g\u00f6steriyordu.<\/p><div id=\"bghab-47147714\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bu g\u00fcn, kuzey yar\u0131mk\u00fcrede 21 Mart tarihiydi.<\/p>\n<p>21 Mart g\u00fcn\u00fc g\u00fcn ile gece e\u015fitleniyordu ve asl\u0131nda yeni bir y\u0131l da o tarihte ba\u015fl\u0131yordu.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn modern astronominin takviminde y\u0131l 1 Ocak g\u00fcn\u00fc ba\u015flar ama daha bilimd\u0131\u015f\u0131 denilen bur\u00e7larda da ilk bur\u00e7 Ko\u00e7 burcudur ve 21 Mart g\u00fcn\u00fc ba\u015flar.<\/p>\n<div id=\"bghab-279036863\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Y\u0131lba\u015f\u0131n\u0131 kutlamal\u0131 m\u0131y\u0131z kutlamamal\u0131 m\u0131y\u0131z tart\u0131\u015fmas\u0131 \u00fclkemizde hep yap\u0131lagelmi\u015ftir. Ger\u00e7i art\u0131k \u00fclkemizdeki \u015eeriat\u00e7\u0131 ak\u0131mlar da bu konuda pek ses \u00e7\u0131kartm\u0131yor, y\u0131lba\u015f\u0131 kavgas\u0131na giri\u015fip de<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":12718,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-12717","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/2012-kart-500x375.jpg?fit=500%2C375&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-3j7","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12717","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12717"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12717\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}