{"id":12457,"date":"2014-12-07T18:31:02","date_gmt":"2014-12-07T16:31:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=12457"},"modified":"2014-12-07T18:31:02","modified_gmt":"2014-12-07T16:31:02","slug":"buyuk-balik-dipte-yuzer-bulgar-folklorunda-ve-geleneksel-kulturde-baligin-sembolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/buyuk-balik-dipte-yuzer-bulgar-folklorunda-ve-geleneksel-kulturde-baligin-sembolu\/","title":{"rendered":"\u201cB\u00fcy\u00fck bal\u0131k dipte y\u00fczer&#8230;\u201d- Bulgar folklorunda ve geleneksel k\u00fclt\u00fcrde bal\u0131\u011f\u0131n sembol\u00fc"},"content":{"rendered":"<p><b>\u00c7ok eski zamanlarda bal\u0131k, kad\u0131n\u0131n sembol\u00fc olarak kabul edilirmi\u015f. Bal\u0131k, bereketin ve do\u011furganl\u0131\u011f\u0131n sembol\u00fc olurken suyun g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve bal\u0131klar\u0131n hayata hayat vermesini ve bu hayat\u0131 korumas\u0131n\u0131 temsil ediyormu\u015f. Bal\u0131k, Ana Tanr\u0131\u00e7a\u00a0 ve di\u011fer Tanr\u0131lar\u0131yla yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131s\u0131 var. Eski Yunan geleneklerinde bal\u0131\u011f\u0131n a\u015fk Tanr\u0131\u00e7as\u0131 Afrodit\u2019in bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6sterilmesi de bir rastlant\u0131 de\u011fildir. Daha sonra H\u0131ristiyanl\u0131k, bal\u0131\u011f\u0131 Hazreti \u0130sa\u2019n\u0131n sembol\u00fc olarak g\u00f6steriyor.<\/b><\/p>\n<p>Eskiden, korumak i\u00e7in uygun yerin olmad\u0131\u011f\u0131nda dolay\u0131 bal\u0131k, tehlikeli bir g\u0131da olarak kabul edilirmi\u015f. Bal\u0131k: \u201cBeni g\u00f6zlerim ak oluncaya kadar ya pi\u015fir, ya senin g\u00f6zlerin ak olur\u201d dermi\u015f \u2013 yani bunun anlam\u0131 bal\u0131\u011f\u0131n iyi pi\u015firilmesi gerek, \u00e7\u00fcnk\u00fc pi\u015fmedik bal\u0131k k\u00f6t\u00fc \u015feylere yol a\u00e7abilir. Halk aras\u0131nda bal\u0131\u011f\u0131n her zaman t\u00fcketilmemesi, ancak ve ancak \u201cR\u201d harfinin oldu\u011fu aylarda t\u00fcektilmesi inanc\u0131 yayg\u0131nd\u0131r. Burada s\u00f6z konusu olan daha serin aylar, Eyl\u00fcl ile Nisan aylar\u0131 (bu aylar\u0131n isimlerinde Bulgarcada \u201cR\u201d harfi var, mesela septemvri \u2013 eyl\u00fcl, oktomvri-ekim vs). Bu aylardan sonra havalar\u0131n \u0131s\u0131nmas\u0131ndan dolay\u0131 bal\u0131\u011f\u0131n bozulma tehlikesi var.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn de \u201cBal\u0131k ba\u015ftan kokar\u201d deyimi son derece yayg\u0131nd\u0131r. Bu da yolsuzluklar\u0131n itidardakilerden, \u00fcst kademelerden ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Di\u011fer taraftan bal\u0131k, son derece temiz ve uygun g\u0131dada\u0131r. \u0130\u015fte bundan dolay\u0131 Blagove\u015fteniye,(Be\u015faret), Tsevtnitsa (S\u00f6\u011f\u00fct yortusu) ve Nikulden (Aziz Nikola yortusu) yortular\u0131nda perhizlerde bal\u0131k \u00f6zel yemek olarak kabul edilir. \u015e\u00f6yle bir atas\u00f6z\u00fc de yayg\u0131nd\u0131r: \u201cYa\u015f donlar bal\u0131k yer, kurular\u0131 ise biber\u201d- yani \u00e7aba sarfetmeden ele bir\u015fey ge\u00e7mez.<\/p>\n<p>\u201cBal\u0131k hen\u00fcz denizde, o tavay\u0131 ate\u015fe koyar\u201d \u2013 atas\u00f6z\u00fc ise sab\u0131rs\u0131z ki\u015filer i\u00e7in s\u00f6ylenir. \u201cBal\u0131k gibi suskun\u201d deyimi de yayg\u0131n olurken T\u00fck\u00e7eden kalma aptal ki\u015filere \u201cbal\u0131k\u201d s\u00f6z\u00fc yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Sembolik anlamda bal\u0131\u011f\u0131n, su, suyun derinlikleri ve \u00f6teki d\u00fcnya ile yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131s\u0131 oldu\u011funa inan\u0131l\u0131r. \u00c7ok eski inan\u00e7lara g\u00f6re, d\u00fcnya iki veya \u00fc\u00e7 bal\u0131k \u00fcs\u00fct\u00fcnde duruyor. \u00d6teki d\u00fcnya ile ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n ise bereketle al\u00e2kal\u0131 oldu\u011fu kabul edilir.<\/p><div id=\"bghab-1836926880\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bal\u0131k sembol\u00fcn\u00fcn, bir \u015fekilde k\u0131s\u0131rl\u0131kla da yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Bereket, bolluk ve mutluluk sembol\u00fc olarak bal\u0131k, Koledari manilerinde yer al\u0131yor. Mesela, evin bekar k\u0131z\u0131na \u201cMryana riba\u201d (karake\u00e7i bal\u0131\u011f\u0131) yak\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 yap\u0131l\u0131r. Buradaki karake\u00e7i bal\u0131\u011f\u0131, sabit bir kad\u0131n sembol\u00fcd\u00fcr. Halk aras\u0131nda bu deyim g\u00fczel k\u0131z veya gen\u00e7 gelin i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Genelde bu s\u00f6zler, evlenmek \u00fczere olan k\u0131z i\u00e7in s\u00f6ylenir ve baht\u0131n\u0131n g\u00fczel olmas\u0131 dile\u011finde bulunulur.<\/p>\n<p>Geleneksel inan\u00e7lara g\u00f6re bal\u0131k, istekleri ger\u00e7ekle\u015ftiren bir varl\u0131kt\u0131r. Mesela Asenovgrad\u2019ta bir kilise var \u2013\u201cAziz Meryem Ana\u201d, ancak Bal\u0131k kilisesi\u201d olarak bilinir. Kilise, ismini kubbeden alm\u0131\u015f, kubbe bal\u0131\u011f\u0131n s\u0131rt\u0131ndaki pullar\u0131 and\u0131r\u0131yor. Kilise avlusunda bir k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6l\u00fc var. Orada bal\u0131klar ya\u015f\u0131yor. \u0130nan\u00e7lara g\u00f6re, g\u00f6lde bal\u0131k g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde insan\u0131n dualar\u0131 kabul olur ve o g\u00f6le para at\u0131l\u0131rsa bal\u0131klar k\u0131smet getirir.<\/p>\n<p>Halk ianan\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, sazan bal\u0131\u011f\u0131, Aziz Nikola\u2019n\u0131n hizmet\u00e7isidir, i\u015fte bundan d\u0131olay\u0131 da 6 Aral\u0131kta kutlanan Nikulden Yortusunda Azize kurban olarak sofraya sazan bal\u0131\u011f\u0131 konur. Bu bal\u0131\u011f\u0131n kafas\u0131n\u0131n kutsal oldu\u011fu inanc\u0131 da \u00e7ok yayg\u0131nd\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc kafas\u0131nda ha\u00e7 \u015feklinde bir kemik vard\u0131r. Bal\u0131\u011f\u0131n kemi\u011fi korunur ve yeni do\u011fan bebe\u011fin \u015fapkas\u0131na dikilir. Hikulden sazan\u0131n pullar\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc g\u00fcce sahiptir. Onlar kutsald\u0131r, \u00fczerine bas\u0131lmaz ve inan\u00e7lara g\u00f6re, kesesinde sazan pullar\u0131 ta\u015f\u0131yana bal\u0131k pullar\u0131 zenginlik getirir.<\/p>\n<p>\u00c7eviri: \u015eevkiye \u00c7ak\u0131r<\/p><div id=\"bghab-3709625482\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<div id=\"bghab-3519305484\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7ok eski zamanlarda bal\u0131k, kad\u0131n\u0131n sembol\u00fc olarak kabul edilirmi\u015f. Bal\u0131k, bereketin ve do\u011furganl\u0131\u011f\u0131n sembol\u00fc olurken suyun g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve bal\u0131klar\u0131n hayata hayat vermesini ve bu hayat\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":12458,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-12457","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/2ef13a4fc8035b346c4d195928682b2f.jpg?fit=850%2C478&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-3eV","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12457","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12457"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12457\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12458"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12457"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12457"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}