{"id":12284,"date":"2014-11-28T18:39:42","date_gmt":"2014-11-28T16:39:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=12284"},"modified":"2014-11-28T18:39:42","modified_gmt":"2014-11-28T16:39:42","slug":"etnik-temizlik-ve-soykirimin-derin-kokleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/etnik-temizlik-ve-soykirimin-derin-kokleri\/","title":{"rendered":"Etnik Temizlik Ve Soyk\u0131r\u0131m\u0131n Derin K\u00f6kleri"},"content":{"rendered":"<p>BGSAM<\/p>\n<p>Demokrasi s\u00f6z\u00fcn\u00fc kullanmadan c\u00fcmle kurulamayan bug\u00fcnk\u00fc Bulgaristan kamuoyunda demokratikle\u015fme a\u00e7\u0131s\u0131ndan tarihle hesapla\u015fmadan, etnik az\u0131nl\u0131klarla ilgili siyasetin i\u00e7indeki t\u00fcm \u00f6fke, d\u00fc\u015fmanl\u0131k, sindirme, g\u00f6\u00e7e zorlama, eritme ve asimile etmenin zehir n\u00fcveleri temizlenmeden ileri ad\u0131m at\u0131lamaz.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bulgaristan Stratejik Ara\u015ft\u0131rma Merkezi\u00a0 (BGSAM) Bulgaristan&#8217;dan BAF ve Bult\u00fcrk derne\u011fi olarak Bulgaristan\u2019da Etnik Temizli\u011fin ve K\u00fclt\u00fcrel Soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n y\u0131l d\u00f6n\u00fcmlerine adanan sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri, dernek, g\u00f6\u00e7men eylem merkezleri ve bilim temsilcileriyle ilgili gen\u00e7lik kurulu\u015flar\u0131n\u0131n giri\u015fimi ve b\u00fcy\u00fck ilgisiyle \u0130stanbul\u2019da d\u00fczenlenecek olan Uluslararas\u0131 3. Bulgaristan Sempozyumu kutlar ve koya \u0131\u015f\u0131k tutan daha derin ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 yaz\u0131, makale ve incelemelerle katk\u0131da bulunmaya haz\u0131r oldu\u011fumuzu beyan ederiz.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p><div id=\"bghab-3972281249\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Balkanlardan b\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7ler 93 Harbi olarak tarihe ge\u00e7en 1877 -78 Rus \u2013 Osmanl\u0131 Sava\u015f\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015f ve halen devam ederek dinmeyen bir yara olarak kanamaya devam etmektedir. Kitle g\u00f6\u00e7leri genelde i\u00e7 ve d\u0131\u015f etkenlerin, bask\u0131lar\u0131n, \u015fiddeti kesilmeyen zul\u00fcmden hayat imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n t\u00fckenmesi sonucu olarak geli\u015fir. \u0130nsanl\u0131k tarihinin en ac\u0131 olaylar\u0131ndan biri sava\u015flar ve zorlama sonucu g\u00f6\u00e7lerdir, ele ge\u00e7irilen topraklar\u0131n ger\u00e7ek sahiplerinden temizlenmesi, din, dil, kimlik, ya\u015fam tarz\u0131, k\u00fclt\u00fcr, \u00f6rf ve adet v.s. de\u011fi\u015ftirme amac\u0131yla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda soyk\u0131r\u0131m sonucu do\u011furur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Balkanlardan \u00e7ekilmesiyle geli\u015ferek \u015fiddetlenen bu sonsuz ac\u0131lar ya\u015fatarak aras\u0131z geli\u015fen ve \u015fiddetlenen s\u00fcrecin Bulgaristan perdesi araland\u0131\u011f\u0131nda dinmeyen bir \u00f6teleme, s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 ya\u015fam, zorlama,\u00a0 devlet zulm\u00fcyle sertle\u015fen bir bask\u0131c\u0131 rejim uygulamas\u0131, T\u00fcrk, Pomak, M\u00fcsl\u00fcman halk\u0131n tepkilerini, g\u00f6\u00e7ler, \u0130syanlar, aldatma, zorlama ve mecbur k\u0131lmalar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Temizlime, asimile etme, g\u00f6\u00e7e zorlama, genelde aras\u0131z soyk\u0131r\u0131m diyebilece\u011fimiz bu t\u0131rman\u0131\u015fl\u0131 geli\u015fmenin doruk noktas\u0131 Aral\u0131k 1986 Ayaklanmalard\u0131 ve 1989\u20131990 B\u00fcy\u00fck G\u00f6\u00e7 bunun sonucudur. Bu y\u0131l 3. bilimsel sempozyumun,\u00a0 30. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc anma toplant\u0131s\u0131 yap\u0131l\u0131yor. Bundan 30 y\u0131l \u00f6nce olup bitenlerin ve bunlar\u0131n tan\u0131klar\u0131 hala aram\u0131zdad\u0131r, son g\u00f6\u00e7le gelenler bizleriz, ailelerimizdir, yak\u0131nlar\u0131m\u0131zd\u0131r. \u00c7ilelerin en a\u011f\u0131r\u0131n\u0131 \u00e7ekenler, \u201cBelene\u201d \u00f6l\u00fcm kamp\u0131ndan \u00f6lmeden \u00e7\u0131kanlar, s\u00fcrg\u00fcnlere dayananlar, zindanlarda, karanl\u0131k ko\u011fu\u015flarda T\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve \u0130slam\u2019\u0131 ya\u015fatanlar, t\u00fcm ac\u0131lar\u0131 beraberce \u00e7eken, beraberce dayanan b\u00fcy\u00fck bir etnik topluluk ve bizimle dayan\u0131\u015fanlar, davam\u0131zda bize her zaman her yerde omuz verenler bug\u00fcn de bizimledir, aram\u0131zdad\u0131r, beraberiz.<\/p><div id=\"bghab-2867970088\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>D\u00fcnyada hi\u00e7 bir \u015fey kendili\u011finden olmam\u0131\u015ft\u0131r ve olamaz. Demirin su almas\u0131 ate\u015ften, insanlar\u0131n ruhsal y\u00fcceli\u011fi direni\u015flerden ge\u00e7er. Biz yongas\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f bir ge\u00e7mi\u015fin \u015ferefli yeni erleriyiz. Davam\u0131z\u0131n kesintisiz b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bizim her \u015feyimizdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck konumuza girerken, \u00f6nce Pomak Karde\u015flerimizin Bulgar Prensli\u011finde ba\u015f\u0131na gelenlere k\u0131sa bir g\u00f6z atal\u0131m. \u00d6ncelikli ara\u015ft\u0131rma b\u00f6lgemiz Bulgar Prensli\u011fi yani Kuzey Bulgaristan olacakt\u0131r. Makalemizin konusu uzmanlar\u0131ndan olan ve 2007\u2019de Sofya\u2019da \u201cMizya, Trakya ve Makedonya\u2019da Pomaklar ve Torbe\u015fler\u201d konulu ara\u015ft\u0131rman\u0131n yazar\u0131 olan H\u00fcseyin Mehmet\u2019in kitab\u0131ndan ald\u0131k. Sayfa 46\u201354).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p><div id=\"bghab-2245348262\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>BULGAR PRENSL\u0130\u011e\u0130NDEK\u0130 POMAKLAR <\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1978\u2019den sonraki Bulgar ulusal devleti 500 sene boyunca Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fundan bir par\u00e7a olan topraklar \u00fczerine kuruldu. O zamanlar\u0131n M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusunun b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 modern Bulgaristan\u2019\u0131n politik s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ya\u015famaya devam ettiler. \u00dclkedeki M\u00fcsl\u00fcmanlar \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir etnik grup olu\u015fturuyordu o zamanlar. Bu gruba T\u00fcrkler, Tatarlar, \u00c7ingeneler v.b. girdi. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funda bu M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n da \u00e7o\u011funa \u201cT\u00fcrkler\u201d deniyordu. Bundan dolay\u0131, Bulgar devletinin kurtulu\u015fundan sonra \u201cT\u00fcrk M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131\u201d ve \u201cT\u00fcrkler\u201d adland\u0131rmas\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 s\u0131k s\u0131k sorunlu olmaya ba\u015flad\u0131. Bulgar devleti kurulmas\u0131yla ikiye b\u00f6l\u00fcnd\u00fck T\u00dcRKLER-M\u00dcSL\u00dcMANLAR, buda onlar\u0131n bir stratejisiydi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p><div id=\"bghab-2797492061\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>1877\u201378 Rus-Osmanl\u0131 Sava\u015f\u0131ndan \u00f6nce Kuzey Bulgaristan\u2019da Pomaklar Love\u00e7, Teteven, Lukovit, Beloslavtsi ve bir k\u0131sm\u0131 da Orhaniye (Botevgrat), Pleven, Sevlievo ve Svi\u015ftov b\u00f6lgesinde ikamet ediyordu. 1751de Svi\u015ftov\u2019a ba\u011fl\u0131 Belene, Pavlikyan, Ore\u015fe, Svi\u015ftov, Vladimir ve Pavlikan, Novgrad, J\u00fcl\u00fclnitsa, \u00c7avu\u015fk\u00f6y, Slive ve M\u00fcsl\u00fcm, Sti\u015farov, L\u0131jene ve Pavlikyan, Kozar Belene, \u00c7ervena ve Gorna Studena ve Pavli k\u00f6ylerinde Pomak n\u00fcfus oturuyordu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1768 -1829 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yap\u0131lan d\u00f6rt Rus-Osmanl\u0131 Sava\u015f\u0131nda, daha g\u00fcvenli bir ortamda ya\u015famalar\u0131 i\u00e7in olmal\u0131 Svi\u015ftov k\u00f6ylerinden Pomak ve di\u011fer M\u00fcsl\u00fcmanlar \u015fehirlerde ikametleri zorla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun sonucunda 1873\u2019te k\u00f6y n\u00fcfusu % 36 iken, \u015fehirlerdeki n\u00fcfus % 48\u2019e y\u00fckselmi\u015ftir. 18. 08. 1877 g\u00fcn\u00fc Rus askeri birliklerinin Tuna \u0131rma\u011f\u0131n\u0131 ge\u00e7mesiyle Svi\u015ftov \u015fehri ele ge\u00e7irildi. Bu b\u00f6lgede y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7arp\u0131\u015fmalar esnas\u0131nda b\u00f6lge k\u00f6y ve kasabalar\u0131nda oturan Pomaklardan daha fazlas\u0131 Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7indeki ba\u015fka k\u00f6y ve kasabalara g\u00f6\u00e7 etmi\u015ftir. B\u00f6lge M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 birka\u00e7 y\u0131lda yar\u0131 yar\u0131ya azald\u0131.\u00a0 1877 A\u011fustosu sonlar\u0131nda Ruslar\u0131n ana g\u00fc\u00e7leri Pleven\u2019e y\u00f6neldi.\u00a0 22 A\u011fustos g\u00fcn\u00fc Love\u00e7 d\u00fc\u015ft\u00fc. Eyl\u00fcl ay\u0131 boyunca Pleven cephe ard\u0131yla ancak iyi korunmu\u015f olan Orhaniye \u2013 Sofya hatt\u0131 \u00fczerinden ba\u011fl\u0131 kald\u0131. B\u00f6lge Pomaklar\u0131n kalbiydi. Rusya Pleven\u2019i cephe ard\u0131ndan koparmay\u0131 hedeflemi\u015fti. Bu, 11 Ekimde iki Pomak k\u00f6y\u00fc olan Dolni ve Gorni D\u0131bnik \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015fti. Ekim ortas\u0131ndan Kas\u0131m ortalar\u0131na do\u011fru Rus g\u00fc\u00e7leri ba\u015fl\u0131ca Pomak b\u00f6lgesinde ilerledi. 17 Ekimde ba\u015f\u00e7avu\u015f Antonov emrindeki 116 Kazak \u015ei\u015fkovo k\u00f6y\u00fcnden ge\u00e7ti ve iki g\u00fcn sonra da Teteven \u015fehrine sald\u0131rd\u0131. Bu sald\u0131r\u0131y\u0131 600 piyade eri ve 150 atl\u0131 askeri olan Pomaklar geri p\u00fcsk\u00fcrtt\u00fc. Bu sava\u015fa Albay Orlov komutas\u0131nda ikinci bir birlik de kat\u0131ld\u0131. O \u0130kinci Don T\u00fcmeni\u2019ne ba\u011fl\u0131 2. tugay komutan\u0131yd\u0131. Mikre-Lesedren-Teteven y\u00f6n\u00fcnde sald\u0131r\u0131ya y\u00f6nelen Albay Orlov\u2019un emrinde 6 b\u00f6l\u00fck, 2 atl\u0131 b\u00f6l\u00fc\u011f\u00fc ve 2 top vard\u0131.\u00a0 Orlov\u2019un sald\u0131r\u0131 alay\u0131na Banyo Marinov emrindeki 40 s\u00fcng\u00fcl\u00fc de kat\u0131ld\u0131. \u00c7arp\u0131\u015fma alan\u0131nda Pomaklar 200 \u015fehit ve b\u00fcy\u00fck miktarda m\u00fchimat b\u0131rakmak zorunda kald\u0131. 21 Ekim g\u00fcn\u00fc 3\u00a0000 pomak \u201cAllah. Allah!\u201d hayk\u0131r\u0131\u015flar\u0131yla Teteven \u015fehrini geri almak i\u00e7in yeni bir sald\u0131r\u0131 d\u00fczenledi. Bu sald\u0131r\u0131n\u0131n \u015fiddetinden korkan Bulgar n\u00fcfus \u201cKamenna Plo\u00e7a\u201d adl\u0131 vadiye ka\u00e7t\u0131. 1 Kas\u0131ma kadar s\u00fcren \u00e7at\u0131\u015fmalardan sonra Teteven d\u00fc\u015ft\u00fc ve Orlov emrindeki Rus askerleri Etrropole \u015fehrine y\u00f6neldi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu askeri harek\u00e2t ve \u00e7arp\u0131\u015fmalar s\u00fcresinde Kuzey Bulgaristan\u2019da ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfus aras\u0131nda G\u00fcney\u2019e do\u011fru g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131 kabard\u0131 ve hareketlendi. Teteven, Lukovit ve Beloslavtsi vb. y\u00f6relerden Pomaklar bu g\u00f6\u00e7 seline kat\u0131ld\u0131. Bir\u00e7oklar\u0131 sava\u015f arifesinde de evlerini ve yerlerini b\u0131rak\u0131p yollara d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Pleven ku\u015fatmas\u0131 d\u00f6nem k\u00f6y\u00fc hari\u00e7, etraf k\u00f6ylerin hepsi bo\u015fald\u0131 ve Pomaklar Makedonya\u2019ya ka\u00e7t\u0131. Sava\u015f\u0131n sona ermesinden 2 y\u0131l sonra yani 1880\u2019de Makedonya\u2019ya ka\u00e7an Pomaklardan daha b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131, art\u0131k kurtulmu\u015f olan Bulgar Prensli\u011fi\u2019ndeki evlerine ve k\u00f6ylerine d\u00f6nmeye ba\u015flad\u0131. K\u00f6ylerini askeri \u00e7arp\u0131\u015fmalar esnas\u0131nda yanm\u0131\u015f ve yok olmu\u015f halde buldular. Bu durumda, Do\u011fuya do\u011fru g\u00f6\u00e7e y\u00f6neldiler ve bir k\u0131sm\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiyesi\u2019nin K\u0131rklareli, Tekirda\u011f, Edirne y\u00f6resine, bir\u00e7o\u011fu da Anadolu\u2019ya ge\u00e7ti. Bu g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131na neden ise, Bulgarlar\u0131n onlar\u0131n topraklar\u0131n\u0131 zorla ele ge\u00e7irmesi veya ucuzdan kapatmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan zorlama oldu. G\u00f6\u00e7e yol a\u00e7an sebepler aras\u0131nda camileri ve okullar\u0131n harap edilmi\u015f olmas\u0131 da yer al\u0131yor. Rus ordusunun Pleven-Plevne sald\u0131r\u0131s\u0131 esnas\u0131nda camilerden hemen hemen hepsi y\u0131k\u0131ld\u0131.<\/p><div id=\"bghab-114989240\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Camiler yaln\u0131z Gradi\u015fnitsa, Byala Slat\u0131na ve Popovitsa\u2019da ayakta kalabildiler. H\u00fck\u00fcmet camilerin onar\u0131m\u0131na para ay\u0131rmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 Pomaklar Bulgaristan\u2019da \u0130slam\u2019\u0131n sonu geldi i\u015f terisine kap\u0131ld\u0131. 1883\u2019te Birle\u015fik Halk Cephesinden (ONC) se\u00e7tikleri milletvekili Yusuf Molla da kendilerine yard\u0131m edemedi. O y\u0131llarda Turski \u0130zvor ad\u0131yla bilinen ve 1934\u2019te B\u0131lgarski \u0130zvor olarak de\u011fi\u015ftirilen k\u00f6yde, Ore\u015fene, Dobrovtsi, Lukovit, Toros ve \u00c7omakovtsi k\u00f6ylerinde Pomaklar\u0131n b\u00fcy\u00fck camileri vard\u0131. B\u0131lgarski \u0130zvor ve Ore\u015fene k\u00f6ylerinde 1941 y\u0131l\u0131na kadar korunan, \u00fczerinde Osmanl\u0131 T\u00fcrk\u00e7esiyle yaz\u0131lar\u0131 olan ve bir Osmanl\u0131 eseri olan \u00e7e\u015fme de vard\u0131. Bulgaristan\u2019\u0131n kurtulu\u015fundan sonra Byala Slatina \u015fehrinde bir Pomak Okulu a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve Pomaklar aras\u0131ndan \u00f6\u011fretmen e\u011fitilmesi gibi projeler geli\u015ftirildi. Buna ra\u011fmen, Pomaklar bir\u00e7ok yerde kendi okullar\u0131n\u0131 kendileri a\u00e7t\u0131lar. \u00c7ok a\u011f\u0131r ve yetersiz \u015fartlarda e\u011fitim \u00f6\u011fretimde ufak da olsa bir \u0131\u015f\u0131k yakt\u0131lar. Bu okullar\u0131 ayakta tutan M\u00fcsl\u00fcman cemaatleriydi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pomaklardan Makedonya\u2019ya ka\u00e7anlar oralara kal\u0131c\u0131 olarak yerle\u015ftiler. Kumanovo\u2019ya ba\u011fl\u0131 Pomak K\u00f6y ve Yenik\u00f6y gibi yerle\u015fim yerleri, \u00dcsk\u00fcp yak\u0131nlar\u0131nda \u00d6merli isminde k\u00f6y kurdular. Bir\u00e7ok hane Makedonya\u2019n\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda bulunan eski Pomak k\u00f6y ve mahallerine da\u011f\u0131l\u0131p yerle\u015ftiler. O zamanki g\u00f6\u00e7ebelerden baz\u0131lar\u0131 da Drama T\u00fcrk k\u00f6ylerine yerle\u015ftiler.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1880\u2019de ara\u015ft\u0131rmac\u0131lardan Ubi\u00e7ini Love\u00e7 (Lov\u00e7a) b\u00f6lgesine baz\u0131 yazarlar\u0131n \u201cPomak nahiyesi\u201d, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ise \u201cPomakl\u0131k\u201d dedi\u011fine i\u015faret etmi\u015flerdir. Daha 1881\u2019de Love\u00e7 Piskopos\u2019u Natanail Ohridski Pomaklar\u0131 H\u0131ristiyanla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in din g\u00f6revlileri g\u00f6nderirken, h\u00fck\u00fcmet de bu hedefler i\u00e7in \u00f6zel te\u015fvik \u00f6denekleri ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Birka\u00e7 y\u0131l sonra ayn\u0131 b\u00f6lgeye ayn\u0131 hedeflerle Katolik ve Protestan din g\u00f6revlileri de ak\u0131n etmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131.<\/p><div id=\"bghab-3092312005\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bulgaristan D\u0131\u015f \u0130\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 Diyanet \u0130\u015fleri M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ar\u015fivinde yaln\u0131z birka\u00e7 Pomak taraf\u0131ndan din de\u011fi\u015ftirme dilek\u00e7esi verdi\u011fi kayd\u0131 bulundu.<\/p>\n<p>Bu grubun i\u00e7inde, \u00f6n s\u0131rada olanlar, Osmanl\u0131 Ordular\u0131ndan ka\u00e7an asker ka\u00e7aklar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>1980\u201381 y\u0131llar\u0131nda bu kategoriden birka\u00e7 ki\u015finin kayd\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlardan ikisi, subay, ikisi as subay ve birka\u00e7 ki\u015fi de birliklerini b\u0131rak\u0131p ka\u00e7an asker oldu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Osmanl\u0131 Ordusundan ka\u00e7anlara H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 kabul etmeye haz\u0131rl\u0131k d\u00f6neminde, Bulgar devleti onlara ge\u00e7ici ikamet ve parasal yard\u0131m veriliyordu. Daha sonra da kendilerine i\u015f a\u00e7ana kadar destek olunmas\u0131 i\u00e7in yine bir k\u0131s\u0131m para yard\u0131m\u0131nda bulunulup ve kimi ayr\u0131cal\u0131klar g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bu kategoriden olan M\u00fcsl\u00fcmanlardan her biri H\u0131ristiyan dinine Sofya\u2019da Sofya Mitropoliti Miletiy\u2019in \u00f6zel g\u00f6zetimi alt\u0131nda ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p><div id=\"bghab-442117827\" class=\"bghab-icerik-icine-35-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bu gruba \u00f6ncelikli olarak al\u0131nanlar 1877\u201378 Rus &#8211; Osmanl\u0131 Sava\u015f\u0131nda anas\u0131n\u0131 ve babas\u0131n\u0131, t\u00fcm yak\u0131nlar\u0131n\u0131 kaybeden \u00f6ks\u00fcz \u00e7ocuklar d\u00e2hil edilmi\u015ftir. H\u0131ristiyan dinini ald\u0131ktan sonra bu \u00e7ocuklar Bulgar ailelere verilmi\u015ftir. 1880\u201381 d\u00f6neminde Love\u00e7 b\u00f6lgesinde maddi s\u0131k\u0131nt\u0131lardan dolay\u0131 H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 kabul etmek zorunda kalan bir 3. grup da belirmi\u015ftir. 1 Eyl\u00fcl 1881\u2019de kabul edilen bir Bakanlar Kurulu karar\u0131nda H\u0131ristiyanl\u0131\u011fa ge\u00e7mek isteyen Pomaklara parasal yard\u0131mda bulunma karar\u0131 onaylanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131ktan H\u0131ristiyanl\u0131\u011fa ge\u00e7me e\u011filimi mali te\u015fviklere ra\u011fmen geli\u015fmemi\u015ftir.<\/p>\n<p>93 harbinden sonraki ilk 3 y\u0131lda, hepsi Roman olmak \u00fczere,\u00a0 Vidin ve Vratsa illerinde 1505; Love\u00e7 ilinde 85;\u00a0 Sofya kilisesinde 56; Dobroslav ve \u00c7evren 18; Varna ve Preslav 18; Samakov 39, Sliven 16, Stara Zagora 14 ki\u015fi, Veliko T\u0131rnovo 62 ve Plovdiv Piskoposlu\u011funda da 40 ki\u015fi H\u0131ristiyan dinine ge\u00e7mi\u015flerdir. Bunlar\u0131n aras\u0131nda daha \u00f6nce hangi dinden olduklar\u0131 bilinmeyen ya da dinsizler de vard\u0131r. Bask\u0131ya dayanamay\u0131p H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 kabul edenlerin \u00e7o\u011funlukta Roman oldu\u011fu kan\u0131s\u0131 da yayg\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Konuya h\u00e2kim olan tarih\u00e7ilerden Vasil Markov\u2019un eserlerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, 1878 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla Teteven ve Loven belediyelerindeki Pomak etnik ve demografi tablosu \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>8 k\u00f6yde yaln\u0131z Pomak n\u00fcfus ya\u015far. 12 k\u00f6yde n\u00fcfusun yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131 Pomak t\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-1601852446\" class=\"bghab-icerik-icine-40-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>16 k\u00f6yde ya\u015fanlar\u0131n hemen hemen yar\u0131s\u0131 Pomak n\u00fcfustur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Byala Slat\u0131na belediyesinde 12 k\u00f6yde ya\u015fayan n\u00fcfusun yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131 Pomak\u2019t\u0131r. Ayr\u0131ca yar\u0131s\u0131 Pomak olan k\u00f6ylerin say\u0131s\u0131 da 6\u2019d\u0131r. Bu y\u00f6reye Pomaklar 18. yy.\u2019\u0131n sonlar\u0131nda ve 19. yy.\u2019\u0131n ba\u015flar\u0131nda yerle\u015fmi\u015flerdir. Osmanl\u0131 D\u00f6neminde Byala Slat\u0131na kasabas\u0131nda ya\u015fayan n\u00fcfusun daha b\u00fcy\u00fck kesimi Pomak k\u00f6kenlidir. 1893 senedinde Blaya Slatina y\u00f6resinde ya\u015fayan Pomaklar\u0131n say\u0131s\u0131 797\u2019iken daha sonraki y\u0131llarda onlar Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funa g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131r. 1921\u2019den sonra bu y\u00f6reye \u015fimdiki S\u0131rbistan s\u0131n\u0131r k\u00f6ylerinden Bulgar aileler getirilmi\u015f ve Pomaklar\u0131n evlerine ve topraklar\u0131na yerle\u015ftirilmi\u015flerdir. 1881 say\u0131m\u0131na g\u00f6re Byala Slat\u0131na y\u00f6resinde 4\u00a0080 Pomak ya\u015farken, 1892\u20131893 y\u0131llar\u0131nda bunlar\u0131n say\u0131s\u0131 3\u00a0012\u2019ye d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pleven Sava\u015f\u0131ndan ve Bulgar devletinin kurulmas\u0131ndan sonra Sevlievo (Selvi) b\u00f6lgesinden bir yandan esk\u00fc Y\u00f6r\u00fck yerle\u015fim yerlerinden hem de Bogatovo, Damyanovo, Dobromirka, Hirova, Kormyansko ve Sopot gibi Pomak k\u00f6ylerinden M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusun g\u00f6\u00e7 hareketi h\u0131z alm\u0131\u015ft\u0131r. 1990\u2019da b\u00f6lge k\u00f6ylerinde ya\u015fayan T\u00fcrklerin \u00e7ok azald\u0131\u011f\u0131 saptand\u0131. Bug\u00fcnk\u00fc \u015edilovo (Adiler) ve Burya (Malko\u00e7lar) k\u00f6y\u00fcnde birka\u00e7 T\u00fcrk aile oturdu\u011fu; Petko Slaveykovo (Ak\u0131nc\u0131lar) k\u00f6y\u00fcnde n\u00fcfusun % 60\u2019\u0131 T\u00fcrk; 22 bin n\u00fcfuslu Sevlievo \u015fehrinde ise ancak birka\u00e7 T\u00fcrk aile oturdu\u011fu tespit edildi. 1873\u2019te bu b\u00f6lgede ya\u015fayanlar\u0131 % 38\u2019i T\u00fcrk\u2019t\u00fc (2\u00a0350 ki\u015fi); 1878\u2019de say\u0131lar\u0131 1035\u2019e yani % 12\u2019ye ve 1900\u2019de toplam 895 ki\u015fiye yani % 8\u2019e d\u00fc\u015ft\u00fc. Selvililerden farkl\u0131 olarak Svi\u015ftov\u2019ta ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfus say\u0131s\u0131 1887\u20131934 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda belirli bir art\u0131\u015f kaydederken, Bulgar n\u00fcfus da artmaya devam etti, fakat 1944\u2019ten sonra Bulgarlar say\u0131ca \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir art\u0131\u015f kaydetti.<\/p><div id=\"bghab-2800785635\" class=\"bghab-icerik-icine-45-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1881\u2019de Bulgar Prensli\u011finde 7\u00a0393 Pomak ya\u015farken, bunlardan 4\u00a0714\u2019\u00fc Love\u00e7 ilinde; 1872\u2019si Pleven eyaletinde589\u2019u Botevgrat (Orhaniye) ve 212 ki\u015fi de Sevlievo\u2019da ikamet etmi\u015ftir. 1900\u2019da y\u0131llar\u0131nda Bulgaristan Pomaklar\u0131 \u00fcst\u00fcne ara\u015ft\u0131rmalar devam etmi\u015ftir. 1910 y\u0131l\u0131nda Pomak n\u00fcfusun bir\u00e7ok k\u00f6yde \u00e7o\u011funluk olu\u015fturdu\u011fu dikkati \u00e7ekmi\u015ftir. 1926 y\u0131l\u0131nda Byala Slat\u0131na, Teteven ve Lukovit y\u00f6resinde toplam 3\u00a0054 Pomak ya\u015f\u0131yordu. Kuzey Bulgaristan\u2019\u0131n di\u011fer k\u00f6y ve kasabalar\u0131ndan ise onlar\u0131n g\u00f6\u00e7 etmi\u015f oldu\u011fu tespit edildi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bulgar Prensli\u011fi ile Do\u011fu Rumeli\u2019nin birle\u015fti\u011fi 6 Eyl\u00fcl 1885 tarihinden sonra Rup\u00e7a b\u00f6lgesinden Pomaklar\u0131n da Yunanistan\u2019\u0131n Selanik eyaletine ba\u011fl\u0131 Drama b\u00f6lgesine g\u00f6\u00e7 edip Hami diye ve Sultaniye k\u00f6ylerini olu\u015fturdu\u011fu dikkati \u00e7ekti. \u00c7epino b\u00f6lgesi Pomaklar\u0131n\u0131n da yine bu d\u00f6nemde g\u00f6\u00e7 etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bilinir. 1885\u20131887 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Banya\u2019dan Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7ine 100 hanenin g\u00f6\u00e7 etti\u011fi, L\u0131jene\u2019den ise 50 ailenin g\u00f6\u00e7 etti\u011fi kay\u0131tlarda yer al\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lardan Stoyo \u015ei\u015fkov 10 y\u0131l sonra ahalisi % y\u00fcz Pomak olan Banya n\u00fcfusunun yar\u0131s\u0131n\u0131n art\u0131k Bulgar oldu\u011funu kaydederken, bug\u00fcnk\u00fc Velingrad \u015fehrinde (Il\u0131ca) Pomak n\u00fcfusun giderek azalma kaydetti\u011fini yazm\u0131\u015ft\u0131r. O d\u00f6nemde, Korova (Draginovo) ba\u015fta olmak \u00fczere di\u011fer k\u00f6yler de g\u00f6\u00e7 g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.\u00a0 1893\u2019te o d\u00f6nemde bir il\u00e7e olan Rub\u00e7os\u2019ta 7\u00a0641 Pomak ya\u015farken,\u00a0 1894 sonuna kadar n\u00fcfustan 3\u00a0689 ki\u015fi g\u00f6\u00e7 etmi\u015ftir. 105 Pomak haneli \u015eiroka L\u0131ka\u2019dan ise 1900 y\u0131l\u0131nda dam\u0131zl\u0131k i\u00e7in bir tek Pomak hanesi kalmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p><div id=\"bghab-2095833618\" class=\"bghab-icerik-icine-50-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Yaz\u0131m\u0131z\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki bilgiler 1877- 78 Rus-Osmanl\u0131 Sava\u015f\u0131\u2019nda Pomaklar\u0131n k\u00f6y ve \u015fehirlerini silah elde korumaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir\u00e7ok kurban ve yaral\u0131 verildi\u011fini, k\u00f6ylerini, cami, okullar\u0131n\u0131 yanm\u0131\u015f ve yok olmu\u015f bulduklar\u0131n\u0131,\u00a0 topraklar\u0131n\u0131 kaybettiklerini, H\u0131ristiyanla\u015fmaya zorlayan hareketlenmeye kar\u015f\u0131 Makedonya\u2019ya, Yunanistan\u2019a, T\u00fcrkiye T\u0131rak yas\u0131 ve Anadolu\u2019ya g\u00f6\u00e7 etiklerini se\u00e7tiklerini dikkatinize sunduk.<\/p>\n<p>Bir sonraki yaz\u0131m\u0131zda 1978 Berlin Konferans\u0131nda Pomaklar\u0131n stat\u00fcs\u00fcne \u0131\u015f\u0131k tutaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<div id=\"bghab-1516788037\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BGSAM Demokrasi s\u00f6z\u00fcn\u00fc kullanmadan c\u00fcmle kurulamayan bug\u00fcnk\u00fc Bulgaristan kamuoyunda demokratikle\u015fme a\u00e7\u0131s\u0131ndan tarihle hesapla\u015fmadan, etnik az\u0131nl\u0131klarla ilgili siyasetin i\u00e7indeki t\u00fcm \u00f6fke, d\u00fc\u015fmanl\u0131k, sindirme, g\u00f6\u00e7e zorlama, eritme<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-12284","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-3c8","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12284","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12284"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12284\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}