Bulgaristanl\u0131n\u0131n ortalama mali zenginli\u011fi yakla\u015f\u0131k 5 bin avro. Bu para miktar\u0131na hanelerin banka mevduatlar\u0131ndaki tasarruflar\u0131, nakit para, emeklilik ve sigorta fonlar\u0131ndaki kaynaklar ve hisseler \u015feklindeki do\u011frudan yat\u0131r\u0131mlar dahil ediliyor. Banka mevduatlar\u0131, Bulgaristanl\u0131lar aras\u0131ndan en tercih edilen tasarruf \u015fekli olmaya devam ediyor. Banka mevduatlar\u0131, Bulgaristanl\u0131lar\u0131n mali zenginli\u011finin y\u00fczde 67\u2019sini olu\u015fturuyor. Son verilere g\u00f6re n\u00fcfusun mali varl\u0131\u011f\u0131, 25 milyar avroyu a\u015fmaktad\u0131r, ama bu y\u0131l 27 milyar avroya artmas\u0131 beklenmesine ra\u011fmen daha geli\u015fmi\u015f Avrupa \u00fclkelerindeki seviyelerin \u00e7ok alt\u0131nda kal\u0131yor. Az da olsa Bulgar hanelerinin mali aktifleri, AB\u2019de en yoksul olmaya devam eden devletin kamu borcundan iki kat daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Ama e\u011filim olumludur ve bu e\u011filim, Bulgarlar\u0131n mali zenginli\u011finin daha da b\u00fcy\u00fck tasarruflar\u0131 sonucu 4 kat artt\u0131\u011f\u0131 son 10 y\u0131l i\u00e7in verilerden do\u011frulan\u0131yor. Uzmanlar, Orta ve Do\u011fu Avrupa \u00fclkelerinin, k\u0131tan\u0131n bat\u0131 k\u0131sm\u0131nda kaydedilen g\u00f6stergelere yava\u015f da olsa ayak uydurdu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Bulgaristanl\u0131lar\u0131n ayr\u0131ca Bat\u0131 Avrupal\u0131lara nazaran \u00fc\u00e7 kat daha az borcu vard\u0131r.<\/p>\n
Orta s\u0131n\u0131f Bulgaristanl\u0131lar\u0131n mali zenginli\u011fi neden ibarettir? Bulgaristanl\u0131lar\u0131n aktifleri 4 bin 876 avro olurken bir Luxemburg vatanda\u015f\u0131n\u0131n aktifleri y\u00fcz kat daha \u00e7ok olup 432 bin 200 avrodur. Bulgaristanl\u0131lar, paralar\u0131n\u0131n y\u00fczde 82\u2019sini banka mevduatlar\u0131nda veya evinde tutuyor, y\u00fczde 16\u2019s\u0131n\u0131 emeklilik fonlar\u0131na veya sigorta \u00fcr\u00fcnlerine y\u00f6nlendiriyor. Kaynaklar\u0131n ancak y\u00fczde 2\u2018simenkul k\u0131ymetlere yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu, hanelerin \u00e7ok k\u0131s\u0131tl\u0131 olan ve daha ciddi yat\u0131r\u0131mlara yol a\u00e7mayan mali kaynaklar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131rsa a\u00e7\u0131klanabiliyor. Analizat\u00f6rler, daha zor mali \u00fcr\u00fcnlere ilginin de yava\u015f yava\u015f artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydediyor. Bu, g\u00fcvende art\u0131\u015f ve daha uzun vadeli perspektifleri olan yat\u0131r\u0131mlara y\u00f6neli\u015f i\u00e7in ipucu veriyor.<\/p>\n
Mali ba\u015far\u0131n\u0131n \u00f6te yan\u0131nda Bulgarlar\u0131n mali bor\u00e7lar\u0131d\u0131r. 2013 y\u0131l\u0131n\u0131n sonunda bor\u00e7lar, 10,39 milyar avro de\u011ferindeydi ve t\u00fcketici kredileri ipotek kredilerinden daha \u00e7oktu. Bu y\u0131l bor\u00e7lar\u0131n toplam de\u011ferinin 10,38 milyar avro olmas\u0131 bekleniyor. Bulgaristanl\u0131lar\u0131n di\u011fer AB vatanda\u015flar\u0131na nazaran pek b\u00fcy\u00fck mali aktifleri olmasa da, \u00e7o\u011fu Bulgar hanelerinin bir veya daha \u00e7ok apartman dairesi, ta\u015frada evi, tar\u0131m arazisi veya orman\u0131 var. Bulgaristanl\u0131lar, Avrupa\u2019da en b\u00fcy\u00fck ta\u015f\u0131nmaz mal sahipleri aras\u0131ndad\u0131r. \u00dclkemizde kirada oturanlar az\u0131nl\u0131k olu\u015fturuyor. Uzmanlara g\u00f6re Bulgarlar\u0131n bu ta\u015f\u0131nmaz mallar\u0131, mali zenginli\u011finin daha b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 te\u015fkil ediyor ve hanelerin sahip oldu\u011funun y\u00fczde 71\u2019ini a\u015f\u0131yor. 2008 y\u0131l\u0131nda ta\u015f\u0131nmaz mal piyasas\u0131ndaki balonun patlat\u0131lmas\u0131ndan sonra ta\u015f\u0131nmaz mallar\u0131n de\u011feri ve vatanda\u015flar\u0131n zenginli\u011fi hissedilir bir \u015fekilde d\u00fc\u015ft\u00fc. Ama art\u0131k baz\u0131 canlanma belirtileri g\u00f6zlemleniyor, ki bu Bulgaristanl\u0131lar\u0131n elindeki ta\u015f\u0131nmaz mallar\u0131n fiyat ve de\u011ferinin art\u0131\u015f\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r. Bu ise, n\u00fcfusun ortak mali durumuna elveri\u015fli etki yaratacak ve uzmanlar\u0131n mali ve maddi aktiflerin artmas\u0131 ve bu g\u00f6stergelerin daha geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerdeki seviyesine yava\u015f yava\u015f varmas\u0131 beklendi\u011fi do\u011frultusundaki tahminlerini do\u011frulayacak.<\/p>\n
\u00c7eviri: Rayna \u0130vanova<\/p>\n