{"id":11587,"date":"2014-10-08T01:52:57","date_gmt":"2014-10-07T22:52:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=11587"},"modified":"2019-07-10T18:01:52","modified_gmt":"2019-07-10T16:01:52","slug":"bulgaristanda-sandiktan-cikan-yeni-kaos","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/bulgaristanda-sandiktan-cikan-yeni-kaos\/","title":{"rendered":"Bulgaristan\u2019da sand\u0131ktan \u00e7\u0131kan yeni kaos"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\n
Bulgaristan\u2019da 5 Ekim 2014 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen parlamento se\u00e7imlerinin sonu\u00e7lar\u0131 ve parti liderlerinin a\u00e7\u0131klamalara g\u00f6re sand\u0131ktan yine kaos \u00e7\u0131kt\u0131. Son iki y\u0131lda ikinci kez erken genel se\u00e7imlere giden \u00fclkede, 1997\u2019den beri yap\u0131lan genel se\u00e7imlerin ard\u0131ndan hi\u00e7bir parti lideri, \u00fcst \u00fcste iki defa h\u00fck\u00fcmet kuramad\u0131. Bu durum, Bulgaristan halk\u0131n\u0131n siyasilerden duydu\u011fu memnuniyetsizli\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyuyor. 5 Ekim se\u00e7imlerine kat\u0131l\u0131m oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 40 seviyesinde kalmas\u0131, s\u00f6z konusu memnuniyetsizli\u011fin tepkisel bir yans\u0131mas\u0131.<\/p>\n
\"Kader<\/a>
Kader \u00d6zlem<\/figcaption><\/figure>\n

Bulgaristan Merkez Se\u00e7im Komisyonu taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanan sonu\u00e7lara g\u00f6re<\/a>, Bulgaristan’\u0131n Avrupal\u0131 Geli\u015fimi \u0130\u00e7in Vatanda\u015flar (GERB) Partisi, y\u00fczde 33 band\u0131na yerle\u015fti. Bulgaristan Sosyalist Partisi (BSP) yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 16, \u00fcyelerinin \u00e7o\u011funlu\u011funu T\u00fcrklerin olu\u015fturdu\u011fu Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Hareketi (H\u00d6H) ise y\u00fczde 15 civar\u0131nda oy ald\u0131. T\u00fcrklerin di\u011fer siyasi platformu olan H\u00fcrriyet \u015eeref ve Halk Partisi\u2019nin (H\u015eHP) de yer ald\u0131\u011f\u0131 Reformcu Blok y\u00fczde 9 seviyesine ula\u015ft\u0131.
\nDi\u011fer yandan milliyet\u00e7i \u00e7izgideki partilerden Ulusal Cephe y\u00fczde 7, Sans\u00fcrs\u00fcz Bulgaristan ise y\u00fczde 6 oran\u0131nda oy ald\u0131. Irk\u00e7\u0131 s\u00f6ylemleriyle \u00f6ne \u00e7\u0131kan ATAKA ve Eski Cumhurba\u015fkan\u0131 Georgi P\u0131rvanov\u2019un liderli\u011findeki sol e\u011filimli Bulgaristan\u2019\u0131n Yeniden Do\u011fu\u015fu \u0130\u00e7in Alternatif (ABV) de y\u00fczde 4\u2019l\u00fck se\u00e7im baraj\u0131n\u0131 k\u0131lpay\u0131 ge\u00e7erek parlamentoya girmeyi ba\u015fard\u0131.
\nOrtaya \u00e7\u0131kan tabloya bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, hi\u00e7bir parti tek ba\u015f\u0131na h\u00fck\u00fcmeti kuramayaca\u011f\u0131 i\u00e7in yeni bir koalisyonun tesisi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Se\u00e7imlerden birinci \u00e7\u0131kan GERB Genel Ba\u015fkan\u0131 Boyko Borisov\u2019un a\u00e7\u0131klamalar\u0131 da \u2018bu sonu\u00e7lardan h\u00fck\u00fcmetin \u00e7\u0131kamayaca\u011f\u0131n\u0131<\/em>\u2019 do\u011frular nitelikte<\/a>. \u00d6yle ki GERB ile BSP aras\u0131ndaki art\u0131k geleneksel hale gelen uzla\u015fmazl\u0131k nedeniyle ikili bir koalisyon se\u00e7ene\u011fi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.
\nBorisov, H\u00d6H ile h\u00fck\u00fcmeti kurmayacaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131ndan bu ihtimal de d\u00fc\u015f\u00fcyor. Reformcu Blok oylar\u0131, GERB ile koalisyona yetmiyor. Ulusal Cephe\u2019nin d\u00fc\u015f\u00fck oy oran\u0131 da GERB\u2019in i\u015fine yaram\u0131yor. GERB taraf\u0131ndan tek ba\u015f\u0131na kurulacak bir az\u0131nl\u0131k h\u00fck\u00fcmetinin ise hayli g\u00fc\u00e7s\u00fcz olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131, durumu daha da i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz hale getiriyor. Borisov’a g\u00f6re, bu denklemde yeniden se\u00e7ime gidilmesi ihtimal dahilinde<\/a>. \u00d6zetle Bulgaristan i\u00e7in ufukta yeni bir siyasi istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n belirdi\u011fi s\u00f6ylenebilir.
\nSiyasi belirsizlik, muhalefet cephesinden yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, daha net g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. BSP, halk\u0131n kendilerine muhalefet g\u00f6revini verdi\u011fini belirtti. Ulusal Cephe ise H\u00d6H ve (i\u00e7inde H\u015eHP\u2019nin bulunmas\u0131 nedeniyle) Reformcu Blok d\u0131\u015f\u0131nda b\u00fct\u00fcn partilerle m\u00fczakerelere haz\u0131r olduklar\u0131n\u0131 bildirmek suretiyle T\u00fcrkleri d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rakan bir h\u00fck\u00fcmet senaryosu \u00e7izdi<\/a>. Reformcu Blok\u2019ta GERB\u2019e e\u011filim olsa da toplamda matematiksel bir yetersizlik dikkat \u00e7ekiyor. Ayr\u0131ca Reformcu Blok i\u00e7erisinde H\u00d6H etkisinde bir h\u00fck\u00fcmet senaryosuna s\u0131cak bak\u0131lm\u0131yor.
\nH\u00d6H Genel Ba\u015fkan\u0131 L\u00fctvi Mestan, h\u00fck\u00fcmette ATAKA, Ulusal Cephe ve Sans\u00fcrs\u00fcz Bulgaristan gibi a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7i partilerin yer almamas\u0131 \u015fart\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc. Mestan, NATO ve Avrupa Birli\u011fi \u00fcyeli\u011fi ruhuna uygun davranan, Bulgaristan\u2019a yak\u0131\u015fan modern bir h\u00fck\u00fcmet kurulmas\u0131 \u015ferhini koyarak, GERB\u2019i destekleyeceklerini ilan etti<\/a>. Di\u011fer bir deyi\u015fle, GERB’in kuraca\u011f\u0131 bir h\u00fck\u00fcmet ancak H\u00d6H\u2019\u00fcn \u00f6nceliklerine g\u00f6re hareket ederse desteklenecek. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, Bulgaristan bir kez daha \u00e7ok bilinmeyenli \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dereceden bir denklemle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya.
\n\u00d6te yandan, \u00fclke yeni bir erken se\u00e7imi kald\u0131rabilecek noktada de\u011fil. \u00dcst \u00fcste ger\u00e7ekle\u015fen erken se\u00e7imler zaten halk\u0131 gelece\u011fe ili\u015fkin fazlas\u0131yla karamsar k\u0131lm\u0131\u015f durumda. Ayr\u0131ca yeni h\u00fck\u00fcmeti bir an \u00f6nce \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken ciddi \u2018memleket meseleleri\u2019 bekliyor. Siyasi istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n beraberinde getirdi\u011fi ekonomik problemlere ili\u015fkin yap\u0131sal reformlar, bu ba\u011flamda b\u00fcy\u00fck \u00f6nem kazan\u0131yor. Zira Avrupa Birli\u011fi, siyasi ve ekonomik istikrars\u0131zl\u0131k i\u00e7inde bir Bulgaristan istemeyece\u011fi gibi yeni bir Yunanistan vakas\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmamas\u0131 i\u00e7in taraflar\u0131n uzla\u015fmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde tav\u0131r ortaya koyacakt\u0131r.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

Avrupa Birli\u011fi ve ABD\u2019nin GERB ile olan iyi ili\u015fkileri sayesinde, Borisov ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131nda kurulacak yeni bir h\u00fck\u00fcmetin Bat\u0131 taraf\u0131ndan desteklenece\u011fi tahmin ediliyor. Se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131 itibar\u0131yla, iktidar anlam\u0131nda Rusya bir \u00f6l\u00e7\u00fcde zemin kaybetse de Bulgar milliyet\u00e7ilerinin Ruslara olan geleneksel sempatisi ve BSP\u2019nin konumu nedenleriyle bu kay\u0131p s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00f6l\u00e7ekte. Dolay\u0131s\u0131yla eldeki veriler, Bat\u0131’n\u0131n bask\u0131lar\u0131yla bir \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015f\u0131na girilmesi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcksekli\u011fine i\u015faret ediyor. Fakat s\u00f6z konusu \u00e7\u00f6z\u00fcm yapay nitelikte olaca\u011f\u0131ndan, h\u00fck\u00fcmet yine istikrar problemiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalacak.
\nT\u00fcrk az\u0131nl\u0131k, yeni parlamentoda ne yapacak?<\/strong>
\nBaraj\u0131 ge\u00e7en sa\u011f ve milliyet\u00e7i partilerin H\u00d6H\u2019\u00fc d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rakan h\u00fck\u00fcmet aray\u0131\u015flar\u0131, Bulgaristan siyasetinde T\u00fcrklerin asl\u0131nda tam anlam\u0131yla \u00f6z\u00fcmsenmedi\u011fi sonucunu ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor. Oysa H\u00d6H; T\u00fcrk vurgusunu s\u0131k g\u00fcndeme getirmeyen, ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 s\u00f6ylemlerden \u00e7ok b\u00fct\u00fcnle\u015ftirici a\u00e7\u0131klamalarda bulunan, temelleri liberal kodlarla s\u00fcslenmi\u015f bir Bulgaristan partisi g\u00f6r\u00fcn\u00fcmde. Buna ra\u011fmen, Bulgar siyaset\u00e7ilerin H\u00d6H kar\u015f\u0131t\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131, Bulgaristan\u2019daki siyasi partilerin milliyet\u00e7ilik anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.
\nSe\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131na bak\u0131l\u0131rsa H\u00d6H, T\u00fcrk oylar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu al\u0131rken, geleneksel olarak Bulgaristan siyasetinde elinde bulundurdu\u011fu anahtar konumunu da koruyor. H\u00d6H, Roman n\u00fcfusun oylar\u0131n\u0131 en fazla alan parti olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra sembolik d\u00fczeyde kalsa da Bulgarlardan da oy almay\u0131 ba\u015fard\u0131<\/a>.
\n\u00d6te yandan, H\u00d6H Partisi’nin Bulgaristan\u2019da T\u00fcrklerin yo\u011fun olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerlerdeki g\u00fc\u00e7l\u00fc te\u015fkilat yap\u0131s\u0131, di\u011fer T\u00fcrk partisi H\u015eHP\u2019nin Bulgaristan\u2019daki hareket sahas\u0131n\u0131 daraltt\u0131. May\u0131s 2013\u2019teki genel se\u00e7imlerde Bulgaristan\u2019dan ziyade T\u00fcrkiye boyutunda daha rahat faaliyet g\u00f6steren H\u015eHP, Mestan\u2019\u0131n T\u00fcrkiye ile ili\u015fkileri iyile\u015ftirme stratejisi \u00e7er\u00e7evesinde Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan ile g\u00f6r\u00fc\u015fmesinin ard\u0131ndan buradaki rahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da kaybetti.
\nBu ba\u011flamda, 5 Ekim\u2019de T\u00fcrkiye\u2019deki 15 ilde kurulan 136 sand\u0131kta kullan\u0131lan toplam 60.090 oyun b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funun H\u00d6H\u2019e gitti\u011fi tahmin ediliyor. T\u00fcrkiye\u2019deki oylar\u0131n d\u00e2hil edilmesiyle H\u00d6H\u2019\u00fcn vekil say\u0131s\u0131 artacak. Bununla birlikte, T\u00fcrkiye\u2019den \u00e7ifte vatanda\u015fl\u0131\u011fa sahip binlerce se\u00e7men de Kurban Bayram\u0131 vesilesiyle oy kullanmak \u00fczere Bulgaristan\u2019a gitti. Bunun H\u00d6H’teki vekil say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rmas\u0131 beklenebilir<\/a>. \u00c7\u00fcnk\u00fc se\u00e7im sistemi sebebiyle yurtd\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131lan oylar \u00fclke geneline da\u011f\u0131l\u0131yor. Bulgaristan\u2019da kullan\u0131lan oylarsa do\u011frudan bulundu\u011fu b\u00f6lgeye yans\u0131yor.
\nYine de T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n Bulgaristan parlamentosunda g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde temsil edilebilmesi i\u00e7in parti say\u0131s\u0131n\u0131n teke inmesinin soyda\u015flar a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha avantajl\u0131 oldu\u011fu ifade edilebilir. Zira H\u015eHP de \u00f6yle ya da b\u00f6yle T\u00fcrk oylar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 alabiliyor. H\u00d6H ile H\u015eHP aras\u0131ndaki derin ihtilaf g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, konuyla ilgili \u00e7\u00f6z\u00fcm adresi olarak Ankara \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor.
\nAnkara a\u00e7\u0131s\u0131ndan Bulgaristan\u2019daki 5 Ekim 2014 genel se\u00e7imleri, So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemde iki \u00fclkenin s\u00fcregelen ili\u015fkilerindeki olumlu tabloyu de\u011fi\u015ftirebilme potansiyeli ta\u015f\u0131m\u0131yor. 2009-2013 y\u0131llar\u0131ndaki GERB iktidar\u0131 d\u00f6neminde, iki \u00fclke aras\u0131ndaki geli\u015fen iyi ili\u015fkiler hat\u0131rlan\u0131rsa, Borisov liderli\u011finde kurulabilecek olas\u0131 yeni h\u00fck\u00fcmetin de ayn\u0131 politikay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir. H\u00d6H\u2019\u00fcn koalisyon orta\u011f\u0131 olmas\u0131, \u015f\u00fcphesiz ili\u015fkileri geli\u015ftirme konusunda ivme sa\u011flayacaksa da, \u015fimdilik bu se\u00e7enek s\u00f6ylem d\u00fczeyinde ihtimal d\u0131\u015f\u0131.
\nNe var ki GERB\u2019in koalisyon aray\u0131\u015flar\u0131 s\u0131ras\u0131nda ATAKA, Ulusal Cephe ve Sans\u00fcrs\u00fcz Bulgaristan gibi a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7i partilerle uzla\u015fmas\u0131, bu platformlar\u0131n T\u00fcrkiye kar\u015f\u0131t\u0131 duru\u015flar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden Ankara-Sofya hatt\u0131nda sorun \u00e7\u0131karabilir. Bilhassa T\u00fcrkiye\u2019nin Avrupa Birli\u011fi \u00fcyelik s\u00fcreci, Trakya Bulgarlar\u0131 i\u00e7in tazminat talepleri ve s\u00f6zde Ermeni soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131 gibi Ankara\u2019n\u0131n hassas oldu\u011fu konular, b\u00f6ylesi bir senaryoda g\u00fcndeme gelebilir.
\nDi\u011fer yandan, T\u00fcrkiye\u2019nin normal \u015fartlarda Bulgaristan politikas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmesi beklenmezken, ili\u015fkilerde esasl\u0131 de\u011fi\u015fiklik yaratacak ana dinamik ancak T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n durumunda meydana gelebilecek radikal bir olumsuzluktan kaynaklanabilir.<\/p>\n

Kader \u00d6zlem, Trakya \u00dcniversitesi Balkan Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc Balkan Siyaset Bilimi ve Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Anabilim Dal\u0131 Ara\u015ft\u0131rma G\u00f6revlisi. Bulgaristan’\u0131n K\u0131rcaali \u015fehrinde d\u00fcnyaya geldi.<\/em><\/strong>\u00a0\u00c7<\/em><\/strong>a<\/em><\/strong>\u011f<\/em><\/strong>da<\/em><\/strong>\u015f<\/em><\/strong> Balkanlar ve T<\/em><\/strong>\u00fc<\/em><\/strong>rkiye<\/em><\/strong>\u2019<\/em><\/strong>nin Balkan politikas<\/em><\/strong>\u0131<\/em><\/strong> \u00fc<\/em><\/strong>zerinde yo<\/em><\/strong>\u011f<\/em><\/strong>unla<\/em><\/strong>\u015f<\/em><\/strong>an <\/em><\/strong>\u00d6<\/em><\/strong>zlem, akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 Trakya <\/em><\/strong>\u00dc<\/em><\/strong>niversitesi’nde s<\/em><\/strong>\u00fc<\/em><\/strong>rd\u00fcr\u00fcyor.<\/em><\/strong><\/p>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

<\/div>\n
Reklamlar<\/div>