{"id":11289,"date":"2014-09-11T08:16:09","date_gmt":"2014-09-11T05:16:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/?p=11289"},"modified":"2014-09-14T14:54:34","modified_gmt":"2014-09-14T11:54:34","slug":"egitim-saglik-ve-cevre","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/egitim-saglik-ve-cevre\/","title":{"rendered":"E\u011fitim, Sa\u011fl\u0131k ve \u00c7evre"},"content":{"rendered":"<p>Bizim k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde \u201c<strong>okuyan \u00e7ok bilir<\/strong>\u201d diye bir geleneksel de\u011fim yoktur. Bizde \u201d<strong>gezen, \u00a0g\u00f6ren bilir<\/strong>\u201d kabul g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n<p>Bizde, okul d\u0131\u015f\u0131nda anlatanlar,\u00a0 gezip g\u00f6rm\u00fc\u015f ya\u015fl\u0131lard\u0131r. Geriye bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ya Evliya \u00c7elebi\u2019den ya Nasrettin Hoca\u2019dan anlat\u0131r\u0131z. Oradan \u00f6tesi \u201c<strong>\u015fu dediklerine \u015furada ya da burada da rastlan\u0131r<\/strong>\u201d dan ileri gitmez.<!--more--><\/p>\n<p>Vatan\u0131m\u0131z Bulgaristan \u00fcst\u00fcne bilgilerimiz de hep \u00e7eli\u015fkilidir. Tezad\u0131n kayna\u011f\u0131 ise, kitaplarda yaz\u0131l\u0131p bas\u0131lm\u0131\u015f, bas\u0131nda tirajla\u015fan, radyo ve TV yay\u0131nlar\u0131nca dayat\u0131lanla halk\u0131n belle\u011findeki ve a\u011fz\u0131ndaki aras\u0131ndaki farktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bizim anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131zda \u015fu da vard\u0131r: \u201c<strong>bilgiyi ezberinden anlatana\u201d <\/strong>inan\u0131l\u0131r<strong>.<\/strong><\/p>\n<p>Ne var ki, d\u00fcnya art\u0131k belle\u011fi dolu ki\u015fiden fazla, her g\u00fcn bin bir \u00e7e\u015fitle do\u011fan sorunlar\u0131<\/p><div id=\"bghab-4069309400\" class=\"bghab-icerik-icine bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bilmece \u00e7\u00f6zer gibi \u00e7\u00f6zen yeni tip insan ar\u0131yor. \u0130nsano\u011fullu bo\u015f ya da dolu bir bilgi kasas\u0131 olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p olaylar\u0131 alg\u0131lay\u0131p \u00f6z\u00fcmserken harmanlayan di\u015fliyi and\u0131ran modern zihinsel yap\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Bu i\u015fi biz yapar\u0131z deyenler Bulgaristan\u2019da ge\u00e7en sene her ak\u015fam sokak ve meydanlarda y\u00fcr\u00fcd\u00fcler, \u015fimdi de milletvekili listelerine girdiler. \u0130ktidar \u00f6yle tatl\u0131 bir \u015fey ki parti y\u00f6neticilerinin hepsine 8 Eyl\u00fcl g\u00fcn\u00fc \u00e7amur k\u00fcredi, beton kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131. K\u00f6y ve kentlerde, her meydanda oy kavgas\u0131 ba\u015flad\u0131. Okumas\u0131 yazmas\u0131 olmayan, d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc s\u0131n\u0131rl\u0131, i\u015fsiz ve sosyal yard\u0131mla iki ucunu zor zar ba\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fan \u201c<strong>zavall\u0131<\/strong>\u201d ki\u015filer birden bire \u201c<strong>\u00e7ok \u00f6nemli adam<\/strong>\u201d oldular. \u0130steyen bir vermeyen iki dilenci! D\u00fcne kadar halk\u0131 g\u00f6rmek bile istemeyenler oy dileniyorlar. \u0130stemenin rengi, etni\u011fi, ya\u015f\u0131, ne huyu ne de duygusu var. Oy dilenmek demokrasilerde yar\u0131n boyutu oldu. Kimin ne vaat etti\u011fi hi\u00e7 \u00f6nemli de\u011fil, \u00e7\u00fcnk\u00fc vaat edip de s\u00f6z\u00fcnde durmayanlar\u0131 yarg\u0131layan ya da sorumlu tutacak makam yok. Demokrasilerde \u00f6zg\u00fcr bir toplumsal yap\u0131 vaat etmek, \u00fcmitlendirmek ve sonunda aldatmak cezas\u0131 olmayan yasal haklardan biridir. Bizde se\u00e7im konu\u015fmalar\u0131nda \u015f\u00f6yle dedin ya da b\u00f6yle dedi, diye sorumlu tutulan milletvekili ya da parti ba\u015fkan\u0131 yok. Burada hesap soran yaln\u0131z bir g\u00fc\u00e7 var. Halk\u0131n dip dalgas\u0131d\u0131r bu! \u0130nsanlar\u0131n g\u00f6r\u00fclmeyen bir kuvvetle, ayn\u0131 umutla birle\u015fmeleridir bu!\u00a0 Ayn\u0131 dalga Jelyo Jelev 2\u00a0860\u00a0000 oyla Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7ti. Sonra \u00e7ekildi ve ne Demokratik g\u00fc\u00e7ler birli\u011fi (SDS) ne de Simeyon Sakskkoburgotski\u2019nin II. Simeyon Partisi kald\u0131.\u00a0 \u00a0Bir ki\u015fiyi aldatman\u0131n bir cezas\u0131 olabilir de herkesi birden aldatman\u0131n ne sorumlulu\u011fu ne de yasalarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen cezas\u0131 var. Fakat halk ayn\u0131 bilin\u00e7le ayakland\u0131 m\u0131 \u00f6n\u00fcne hi\u00e7 kimse duramaz. Bu, demokrasinin \u00f6zelliklerinden biridir. Halk\u0131n dip dalgas\u0131n\u0131n hareketlenmesine ne \u00fcniversiteli, ne akademisyen, ne de \u00e7oban olmak gerekir. Bu hareketlenme kendi liderini kendisi y\u00fckseltir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u015eu da var, belki de, halk\u0131 hareketlendiren ilham, can ac\u0131tan ger\u00e7ek d\u00fcnyay\u0131 unutmak iste\u011finde gizleniyor. Devrimci hareketlenmenin i\u00e7inde yenilenirken eski olandan kurtulmak, onu d\u0131\u015flamak var. Bizde bu s\u00fcrecin yeni k\u0131v\u0131lc\u0131mlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz, ne ki hen\u00fcz alevlenme ba\u015flamad\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Olaya bir ba\u015fka a\u00e7\u0131dan bakal\u0131m: \u00a0Toplumu d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek olan g\u00fc\u00e7 yeni ku\u015fakta gizlidir. E\u011fer eski ku\u015fa\u011f\u0131n d\u00fcnyas\u0131 bir tuzlu denizse ve yeni ku\u015fak bu denize bir tatl\u0131 su \u0131rma\u011f\u0131 gibi doluyorsa, denizle aras\u0131ndaki amans\u0131z sava\u015f hemen ba\u015flar. Dalgalar tatl\u0131 suyu sahile geri atar, kumsala yayar, ta\u015flara vurara vura d\u00f6ver, dalgalar\u0131nda k\u00f6p\u00fcrt\u00fcr, en sonra denizin dibine kimsenin g\u00f6r\u00fcp bulamayaca\u011f\u0131 bir yerlere \u00e7eker. Sosyal ya\u015fam\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015fmesi da bu yasall\u0131\u011fa tabiidir. Her g\u00fcn kravat de\u011fi\u015ftiren liderlerin, siyah \u201cMercedes 600\u201d lerden inip halktan oy almak i\u00e7in \u00e7\u00f6pleri kofalara doldurup ta\u015f\u0131mas\u0131 \u00e7ok semboliktir. Tek anlaml\u0131d\u0131r. Ve ancak \u00a0bizi \u201c<strong>\u00e7\u00f6p<\/strong>\u201d gibi atmay\u0131n, biz \u201c<strong>sizdeniz<\/strong>\u201d, \u201coyunuzu bize verin\u201d anlam\u0131ndad\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-3518697246\" class=\"bghab-icerik-icine-10-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Genel e\u011fitim programlar\u0131na g\u00f6re mutlu gelece\u011fin yolunu a\u00e7acak 3 ana boyut vard\u0131r. Bunu Br\u00fcksel\u2019in \u00fclkemize g\u00f6nderdi\u011fi yaz\u0131lardan \u00f6\u011frenebildim:<\/p>\n<p><strong>\u00a0Biri e\u011fitimsel boyut, <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130kincisi sa\u011fl\u0131k i\u015fleri,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc de \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. <\/strong><\/p><div id=\"bghab-1294470655\" class=\"bghab-icerik-icine-15-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bu asl\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n bizden<strong> \u201cbilim\u201d, \u201cteknolojik bulgular\u201d, \u201cyarat\u0131c\u0131l\u0131k<\/strong>\u201d istemedi\u011fine bir i\u015farettir.<\/p>\n<p>Bu \u00fc\u00e7 alanda bizim y\u0131ll\u0131k programlar bu istemlere g\u00f6re haz\u0131rlan\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin \u00e7evreyi koruma program\u0131n\u0131 alal\u0131m. Bize son 7 y\u0131lda 230 milyon g\u00f6nderilmi\u015f. Biz bu paran\u0131n alt\u0131ndan girip \u00fcst\u00fcnden \u00e7\u0131km\u0131\u015f\u0131z. Hi\u00e7 bir \u015fey yapmad\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan \u00f6t\u00fcr\u00fc art arda 2 ya\u011fmur ya\u011fd\u0131 g\u00f6let bentleri patlad\u0131, tarlalar su alt\u0131nda kald\u0131, k\u00f6yler g\u00f6let oldu, k\u00f6pr\u00fcler \u00e7\u00f6kt\u00fc, hayvanlar\u0131m\u0131z telef oldu. Varna\u2019daki selin nedeninin bir orman\u0131n kesilmi\u015f olmas\u0131nda arad\u0131lar. Paras\u0131 \u00f6denip de yataklar\u0131 temizlenmeyen derelerden kim sorumlu? \u00c7ar Sakskkoburgotski \u201c<strong>devletin ormanlar\u0131 benimdir\u201d<\/strong> dedi, 100 y\u0131ll\u0131k \u00e7amlar\u0131 kesti ve Yunana satt\u0131. G\u00f6letler \u201c<strong>bizim adamlara bal\u0131k \u00e7iftli\u011fi olarak verildi<\/strong>.\u201d Etraf\u0131n su alt\u0131nda kalmas\u0131 25 y\u0131ld\u0131r devam eden bu genel \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn ve erimenin, sorumsuzlu\u011fun ve \u201csu\u00e7suzlu\u011fun\u201d devam\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Sa\u011f\u0131l\u0131k alan\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda hastaneler, belediye sa\u011fl\u0131k merkezi ve k\u00f6y sa\u011fl\u0131k ocaklar\u0131 yar\u0131 yar\u0131ya kapand\u0131. Bir\u00e7ok ceset morgdan al\u0131nm\u0131yor. Yak\u0131nlar\u0131 olmayan merhumlar\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin i\u015flemler yap\u0131lm\u0131yor. Aile doktorlar\u0131n\u0131n \u201c<strong>hizmet verdi\u011fi \u00f6l\u00fc canl\u0131lar listesi<\/strong>\u201d uzad\u0131k\u00e7a uzuyor. Dairelerde yaln\u0131z kalm\u0131\u015f insanlar vefat etti\u011fi birka\u00e7 hafta sonra yani etraf\u0131 koku sar\u0131nca tespit ediliyor. Katafalk, ayin, mezar yeri, mezar kazma, rit\u00fcel vb. giderler hep zam g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnden \u00f6l\u00fclerine sahip \u00e7\u0131kmayanlar \u00e7o\u011fal\u0131yor. Gelece\u011fimizi belirleyecek alanlardan biri sa\u011fl\u0131k oldu\u011funa g\u00f6re yap\u0131lacak \u00e7ok i\u015f var. Gazeteler doktorlar\u0131m\u0131za \u0130ngiltere, \u015eetlanda ve Almanya\u2019da 20 defa daha y\u00fcksek maa\u015fla i\u015f teklifleri yap\u0131yor. Bir y\u0131lda 5 bin doktorumuz \u00fclkemizi terk etti. Yap\u0131lacak reform ve yenilenmenin tam nereden ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 kestirmek de \u00e7ok zor, \u00e7\u00fcnk\u00fc vatanda\u015flar\u0131n % 40\u2019\u0131 sa\u011fl\u0131k sigortalar\u0131n\u0131 \u00f6demiyorlar.<\/p>\n<p>E\u011fitim sorunu sivrildi. Bulgar toplumu Avrupa Birli\u011fi \u00fcyesi olarak nas\u0131l bir e\u011fitim \u00f6\u011fretim d\u00fcnyas\u0131na y\u00f6neldi?\u00a0 \u00d6rnek ald\u0131\u011f\u0131 \u00fclke, e\u011fitim sistemi hangisidir? AB \u00fclkelerinde okul kitaplar\u0131n\u0131n ayn\u0131 standartta haz\u0131rlanmas\u0131na ne zaman ba\u015flanacak!? Okulda herkes ba\u015fka bir \u015fey okursa insanlar aralar\u0131nda nas\u0131l anla\u015f\u0131r ve uyum sa\u011flar? Hangi derslerle genel k\u00fclt\u00fcr verilecek? \u00d6nce herkesin kendini \u00f6\u011frenmesi gerekir. \u0130nsan kendi kimli\u011fini ana babas\u0131ndan ve okulda \u00f6\u011frenir. \u00a0Okullarda \u00f6\u011frencilere etnik aitlik k\u00fclt\u00fcr\u00fc verilmiyor. Az\u0131nl\u0131klardan olan \u00a0\u00f6\u011frencilerine az\u0131nl\u0131k tarihi, az\u0131nl\u0131k edebiyat\u0131, \u00f6zg\u00fcn halk gelenekleri, \u00f6rf ve adetleri \u00fcst\u00fcne ayr\u0131 ders saatleri yok. Bu sorunlara yan\u0131t vermeyen bir e\u011fitim \u00f6\u011fretim sistemi etniklerde \u00f6tekile\u015fme do\u011furur, toplumsal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bozar.<\/p><div id=\"bghab-881812730\" class=\"bghab-icerik-icine-20-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>Bulgarca okuma yazmay\u0131 iyi bilmek zorunlu oldu. Bulgar dili bir i\u015f ba\u015fvurusu i\u00e7in zorunlu istemlerin ba\u015f\u0131ndad\u0131r. Halen hakim olan g\u00f6r\u00fc\u015f bu. Etniklerin kendi ana dillerini iyi \u00f6\u011frenmeleri, dinlerine ba\u011fl\u0131 kalmalar\u0131, edebiyat ve tarihlerini bilmeleri gerekli istemler olarak hen\u00fcz akt\u00fcel olamad\u0131. Bulgarca okuyup yazmak da kendili\u011finden baz\u0131 sorunlar do\u011furuyor.. Demokratikle\u015fme d\u00f6neminde Bulgar h\u00fck\u00fcmeti T\u00fcrk \u00e7ocuklar\u0131n laik T\u00fcrk okullar\u0131nda e\u011fitimeyi kabul etmedi. Arap\u00e7a a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 din okullar\u0131 kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131. Etnik toplumlar da par\u00e7alan\u0131yor.<\/p>\n<p>Bulgaristan T\u00fcrkleri ve Pomaklar\u0131n e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcr alan\u0131nda AB fonlar\u0131n\u0131 kullanmada \u00e7ok geride olduklar\u0131, giri\u015fim g\u00f6stermedikleri dikkati \u00e7ekiyor. E\u011fitim \u00f6\u011fretim ve k\u00fclt\u00fcr sorunlar\u0131nda Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Hareketinin pasif kalmas\u0131 ve her ge\u00e7en g\u00fcnle \u201cben bir Bulgar Partisiyim\u201d bayra\u011f\u0131n\u0131 dalgaland\u0131rmas\u0131, T\u00fcrk halk toplulu\u011funa \u00f6zg\u00fcn k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc baltalama a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir \u00f6l\u00fcmc\u00fcl darbe indirdi.<\/p>\n<p>Yeni ders kitaplar\u0131 AB istemlerine g\u00f6re yaz\u0131lmak zorunda oldu\u011fundan, yeni i\u00e7erikle pazara sunulunlar tart\u0131\u015fma ba\u015flatt\u0131. \u00d6\u011frencilerden \u00f6nce \u00f6\u011fretmenler yeni kitaplardaki bilgileri \u00f6z\u00fcmsemede sorun ya\u015farken, \u00f6rne\u011fin milliyet\u00e7i kesin tarih ve edebiyat kitaplar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa kabul etmedi. Yeniden yaz\u0131lmalar\u0131 gerekti\u011fini ileri s\u00fcrd\u00fc. Eski h\u0131zla konu\u015fan geleneksel irade ret edilmeyen yeni deliler ve yorumlar\u0131 Bulgar milliyet\u00e7ili\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kabul edilmez buldu ve toptan ret etti. Eski kamuoyu kan\u0131s\u0131 tuzlu deniz suyu gibi tatl\u0131 su kabul etmiyor.<\/p>\n<p>Sivrilen sorunlardan birisi, yeni kitaplar\u0131n yaz\u0131lmas\u0131ndan ahlaken sorumlu olmak i\u00e7in, o eylemin \u00f6zg\u00fcrce yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Eski kitaplar\u0131 kafalar\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131 milliyet\u00e7ilik ve T\u00fcrk ve \u0130slam d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131yla \u015fartlanm\u0131\u015f ki\u015filerin yazd\u0131\u011f\u0131 ortadad\u0131r. Ortam kendi \u00e7eli\u015fkileriyle kayn\u0131yor. \u00d6\u011fretmenler \u00f6nceden \u00f6z\u00fcmsemedi\u011fi, bilmedi\u011fi bilgileri ve deneyleri \u00f6\u011frencilerine anlatmakta, onlar\u0131 ikna etmede g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekiyor.<\/p>\n<p>Pratik \u00f6rneklerle olay \u015f\u00f6yle de anlat\u0131labilir: <strong>Bir g\u00f6lde bo\u011fulmakta olan birini g\u00f6r\u00fcrseniz, ama zeminde bir a\u011faca ba\u011flanm\u0131\u015fsan\u0131z ve kendinizi kurtaram\u0131yorsan\u0131z, o zaman batmakta olan adam\u0131 kurtarmakla ahlaken su\u00e7lanamazs\u0131n\u0131z.<\/strong> Ne g\u00fczel de\u011fil mi,\u00a0 \u00e7ocuk bilgisizlik karanl\u0131\u011f\u0131nda nefes alamazken, \u00f6\u011fretmen ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu eski bilgilerin kurumu\u015f a\u011fac\u0131ndan kendini kurtaram\u0131yor. Ortada, Bulgarlar\u0131n me\u015fhur de\u011fimiyle \u201c<strong>ne so\u011fan yemi\u015f ne so\u011fana kokan<\/strong>\u201d var.\u201d Yani ne ahlaken ne de yasalar \u00f6n\u00fcnde sorumlu ve su\u00e7lu yok. \u0130nsanlar\u0131n bilgi y\u00fck\u00fcn\u00fcn, sorumluluklar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi bu kadar zor bir i\u015f i\u015fte. Bulgaristan\u2019da ilkokul \u00e7ocuklar\u0131ndan % 40\u2019\u0131n\u0131n okul yazar olmad\u0131\u011f\u0131 bir yeni ders y\u0131l\u0131 kap\u0131 \u00e7al\u0131yor. Temel sorun yaln\u0131z herhangi bir dilde herhangi bir alfabeye g\u00f6re okuyup yazmay\u0131 \u00f6\u011fretmek de\u011fildir. Yeni bi\u00e7im d\u00fc\u015f\u00fcnmek, yepyeni bir ahlak ve k\u00fclt\u00fcre a\u00e7\u0131lmay\u0131 \u00a0sa\u011flamakt\u0131r.<\/p><div id=\"bghab-2490233138\" class=\"bghab-icerik-icine-25-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<p>\u0130nsanlar\u0131n beyinlerinin y\u0131kanmas\u0131n\u0131n birka\u00e7 y\u00f6ntemi vard\u0131r. Birisinde beyine hi\u00e7bir \u015fey verilmez. Beyin bo\u015f bir sepet ya da kova gibi gezip dola\u015f\u0131r. K\u00f6lelik devrinde k\u00f6leler yaln\u0131z verilen i\u015fi yapmay\u0131, sava\u015fmay\u0131 biliyordu. Feodal toplumda toprak k\u00f6leli\u011fi ya\u015fand\u0131. Modern devirde cahillik k\u00f6lele\u015ftirmenin ana arac\u0131 oldu. K\u00f6r cahil bir ki\u015fi modern k\u00f6ledir. Bu ana dil, vatan dili, k\u00fclt\u00fcr dili ve yabanc\u0131 diller i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Her i\u015fi elektronik ara\u00e7lar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyam\u0131zda, \u201c<strong>yeni bir \u015fey icat edilse zaten \u00f6\u011frenirim<\/strong>\u201d rahat\u0131m\u0131 bozmam mant\u0131\u011f\u0131 yay\u0131ld\u0131k\u00e7a yay\u0131l\u0131yor. Bizde bu olay \u00c7ingene ortamlar\u0131nda \u00e7ok izleniyor. Nota bilmeyen sokakta kulaktan dolma m\u00fczisyenler virt\u00fc\u00f6z olabiliyor. Hepsinin yaz\u0131p \u00e7izmeleri imza atmaktan ileri gitmez. Geleneksel zanaatlar, h\u0131rs\u0131zl\u0131k vs. bir ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 olarak i\u015fe ko\u015fulurken \u201c<strong>diploman var m\u0131<\/strong>?\u201d soran olmaz.<\/p>\n<p>Beyin y\u0131kaman\u0131n ba\u015fka bir y\u00f6ntemi de \u00e7arp\u0131k bilgiler sunmakt\u0131r. 139 y\u0131ll\u0131k tarihi olan yeni Bulgar devletinin olu\u015fumunda pek \u00e7ok olaylar\u0131n tek y\u00f6nl\u00fc ya da abart\u0131lm\u0131\u015f, \u00f6tekile\u015ftirilerek sunulmu\u015f, d\u00fc\u015fmanl\u0131klar k\u00f6r\u00fcklenmi\u015f, \u00fcst\u00fcne bilin\u00e7li yap\u0131lm\u0131\u015f ve devlet politikas\u0131 olarak dayat\u0131lm\u0131\u015f olan bu durumlar\u0131n\u0131n okul kitaplar\u0131nda, sanat eserlerinde, k\u00fclt\u00fcrden vs.\u00a0 revize edilerek \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve insanlar, halk topluluklar\u0131, etnikler, ana unsur ile yan olu\u015fturucu unsurlar aras\u0131nda husumet yaratan her \u015feyin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 istemi b\u00fct\u00fcn Avrupa Birli\u011fi\u2019nde genel ge\u00e7erli bir kural olurken, bizde tepki g\u00f6rmesi, dikkati \u00e7ekiyor. Bu olay \u015f\u00f6yle de a\u00e7\u0131klanabilir, bir birey olarak size bir su\u00e7 i\u015flemeniz emredilmi\u015fse, o su\u00e7u i\u015flemekten ku\u015fkusuz sorumlu de\u011filsiniz, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz hasar g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bulgaristan T\u00fck ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 son 25 y\u0131lda huzurlu kald\u0131ysa bu bilin\u00e7le hareket ettiklerindendir. Kimse, Yablanovo k\u00f6y\u00fcnde halk\u0131n \u00fczerine tank\u0131 s\u00fcren, askerin mahkemeye verilmesini istemedi, ama totaliter rejimde emir verenlerin yarg\u0131lanmas\u0131nda bug\u00fcn de \u0131srarl\u0131d\u0131r. Mestanl\u0131, Benkovski, Hamzalar vs. olaylar\u0131 birbirinin ayn\u0131d\u0131r. Bir\u00e7ok insan yarg\u0131s\u0131z kur\u015funlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun hesab\u0131 sorulmal\u0131 ve verilmelidir. Bunlar\u0131 kitaba yazmayan, halka anlatmayan, y\u0131ld\u00f6n\u00fcmlerini anmayan, ders kitaplar\u0131na ald\u0131rmayan zihniyet su\u00e7ludur. Benzer devlet politikas\u0131 desteklenemez.<\/p>\n<p>Kamuoyunun yeni politikalara haz\u0131rlanmas\u0131 gerekli oldu. \u00c7amur k\u00fcrekleme devlet politikas\u0131 olamaz. D\u00fcnya nereye biz nereye? E\u011fitim, sa\u011fl\u0131k ve \u00e7evre sorunlar\u0131 ger\u00e7ekten \u00e7\u00f6z\u00fcm bekliyor. Usta \u00e7a\u011f\u0131rmam\u0131z i\u00e7in evin y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 beklemeyelim. Bal\u0131k yemek i\u00e7in bal\u0131klar\u0131n asfalta dizilmesi bizdeki istisnad\u0131r, biz bal\u0131k tutmay\u0131 \u00f6\u011frenelim. Sapl\u0131kl\u0131 olmak i\u00e7in, yaln\u0131z ya\u015famak zorunda de\u011filiz. \u0130nsan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile toplumun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131lmaz bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Biz d\u00fcnyadan ayr\u0131 ve herkese yabanc\u0131 bir d\u00fcnya yaratmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktan vazge\u00e7elim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Alpay D\u0130N\u00c7ER<\/p><div id=\"bghab-2476609444\" class=\"bghab-icerik-icine-30-paragraf bghab-entity-placement\"><script async src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js?client=ca-pub-6203283170189293\" crossorigin=\"anonymous\"><\/script><ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\" data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\" \ndata-ad-slot=\"7303146466\" \ndata-ad-layout=\"in-article\"\ndata-ad-format=\"fluid\" data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\n<script> \n(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); \n<\/script>\n<\/div>\n<div id=\"bghab-3229334407\" class=\"bghab-yazi-altinda bghab-entity-placement\"><div class=\"bghab-adlabel\">Reklamlar<\/div><script async src=\"https:\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\r\n<!-- bghaber-yaz\u0131-sonu -->\r\n<ins class=\"adsbygoogle\"\r\n     style=\"display:block\"\r\n     data-ad-client=\"ca-pub-6203283170189293\"\r\n     data-ad-slot=\"4222328180\"\r\n     data-ad-format=\"auto\"\r\n     data-full-width-responsive=\"true\"><\/ins>\r\n<script>\r\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\r\n<\/script><\/div><br style=\"clear: both; display: block; float: none;\"\/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bizim k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde \u201cokuyan \u00e7ok bilir\u201d diye bir geleneksel de\u011fim yoktur. Bizde \u201dgezen, \u00a0g\u00f6ren bilir\u201d kabul g\u00f6r\u00fcr. Bizde, okul d\u0131\u015f\u0131nda anlatanlar,\u00a0 gezip g\u00f6rm\u00fc\u015f ya\u015fl\u0131lard\u0131r. Geriye bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":11108,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-11289","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yorum"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/Resim-002.jpg?fit=400%2C544&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc2PfJ-2W5","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11289","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11289"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11289\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11108"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bghaber.org\/bghaber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}